اخبار

ایران وایر: النجباء یک گروه اسلامی – جهادی است که به حاکمیت مطلق اسلام اعتقاد دارد و با الگو قرار دادن «حزب الله» لبنان، خود را ملتزم به تبعیت از تز «ولایت فقیه» و پیروی از آیت الله علی خامنه ای می داند.

سال ٢٠١٤در نتیجه ائتلاف چندین گروه جهادی، نیرویی به نام «حشد شعبی» به وجود آمد. سپاه «بدر»، «حزب الله» عراق، «عصائب اهل حق» و «حرکت النجباء» معروف ترین گروه های تشکیل دهنده حشد شعبی هستند که نزدیک ترین گروه ها به سپاه «قدس» جمهوری اسلامی ایران نیز به شمار می روند.

پس از جنگ نجف در سال ۲۰۰۴، هنگامی که سپاه «مهدی» وابسته به «مقتدی صدر»، روحانی با نفوذ شیعه با امریکایی‌ها و دولت عراق آتش‌بس کرد و جنگ متوقف شد، گروهی از شبه نظامیان بدون توجه به دستورات او به درگیری ادامه دادند. «قیس الخزعلی» و «اکرم الکعبی» رهبری این گروه را بر عهده داشتند. صدر به دنبال منحل کردن سپاه مهدی، در نوامبر ٢٠٠٨ تیپ «یوم الموعود» را تشکیل داد و از سایر گروه‌ها درخواست کرد که به این گروه جدید بپیوندند اما آن ها نپذیرفتند. با انحلال سپاه مهدی، الخزعلی و الکعبی به طور کامل راه خود را از صدر جدا کردند و گروه عصائب اهل حق که از سال ٢٠٠٦ در دل سپاه بدر شکل گرفته بود را رسما تشکیل دادند.

از سال ٢٠٠٤ به بعد عمده فعالیت های این گروه علیه نیروهای ائتلاف، به ویژه امریکایی ها بوده است. این گروه تاکنون مسوولیت بیش از شش هزار حمله ریز و درشت در عراق را بر عهده گرفته است. حمله به ساختمان استانداری کربلا در ٢٠ ژانویه ٢٠٠٧ یکی از حملات مهم عصائب اهل حق به شمار می آید که هدف از آن، ضربه زدن به نیروهای امریکایی مستقر در آن بود. این حمله به کشته شدن یک سرباز امریکایی و گروگان گرفته شدن چهار سرباز دیگر انجامید.

پیش از آن، این گروه در ماه می ٢٠٠٧ نیز یک کارشناس ٣٧ ساله بریتانیایی به نام «پیتر مور» را ربودند. چند روز پس از ربوده شدن او، روزنامه «گاردین» در گزارشی نوشت ربوده شدن کارشناس انگلیسی با نقشه و کمک سپاه قدس ایران انجام شده است.

این ماجراها منجر به بازداشت قیس الخزعلی توسط دولت عراق شد. علت بازداشت نیز حمله نیروهای تحت امر او به سربازان عراقی و امریکایی بود. او سه سال بعد در جریان یک معاوضه آزاد شد. در میان کسانی که در این معاوضه آزاد شدند، پیتر مور، کارشناس بریتانیایی هم بود.

پس از دستگیری قیس الخزعلی، اکرم الکعبی به عنوان جانشین وی، اداره امور را به دست گرفت. او که از سال ٢٠٠٤ به بعد دوره های نظامی زیادی را در ایران گذرانده بود، حضورش پر دردسر شد. سال ٢٠٠٨ ارتش عراق دوباره کنترل شهرک «صدر» که محل تجمع و فعالیت های این نیروها بود را به دست گرفت و سپاه مهدی را غیرقانونی اعلام کرد. اکرم الکعبی همراه بسیاری از جنگ‎جویان و رهبران عصائب اهل حق به ایران گریخت. در همان سال وزارت خزانه داری امریکا الکعبی را فردی خطرناک برای امنیت ملی امریکا معرفی و نام او را در لیست تحریم های خود ثبت کرد.
سال ٢٠١١ الکعبی به نمایندگی از عصائب اهل حق به سوریه رفت تا زمینه های تشکیل یک گردان نظامی را در آن جا فراهم کند. در این دوران، قیس الخزعلی هم از زندان آزاد و دوباره چهره مهم عصائب اهل حق شده بود.

رفتن الکعبی به سوریه، مقدمه تشکیل یک نهاد تازه شد. او سال ۲۰۱۳ گردان «عمار بن یاسر» را در سوریه راه اندازی کرد ولی نهاد اصلی که متولد شد، «جنبش مقاومت اسلامی حرکت حزب الله النجباء» بود که به اختصار، النجباء نامیده می شود.

النجباء یک گروه اسلامی – جهادی است که به حاکمیت مطلق اسلام اعتقاد دارد و با الگو قرار دادن «حزب الله» لبنان، خود را ملتزم به تبعیت از تز «ولایت فقیه» و پیروی از آیت الله علی خامنه ای می داند. عصائب اهل حق هم پیرو و مبلغ خامنه ای بودند و سال ۲۰۱۲ پوسترهای رهبر جمهوری اسلامی را در عراق پخش می کردند. ولی وابستگی النجباء بیش تر بود.

شبکه تلویزیونی «الکوثر» که متعلق به این گروه است، به صورت روزانه سرودی را با عنوان «یا خامنه ای، سیدی» پخش می کند که در آن از رهبر جمهوری اسلامی به عنوان «قائد»، «رهبر» و «مرشد» نام برده می شود.

هرچند مرکز فعالیت های النجباء، عراق است ولی خود را مدافع ممالک و بلاد مسلمانان می داند. این گروه حرکت در مسیر آماده سازی شرایط برای ظهور امام زمان و مقابله با امریکا و اسراییل را مهم ترین اهداف خود بیان و هم‏سویی با جمهوری اسلامی را در این راستا تفسیر می کند. فرماندهان النجباء به ارتباط نزدیک و تنگاتنگ خود با جمهوری اسلامی افتخار می کنند و این رژیم را اصلی ترین حامی و پشتیبان خود می دانند.

اکرم الکعبی در این رابطه گفته است: «باید اعتراف کنم که جمهوری اسلامی در همه موارد از ما حمایت می کند؛ به ویژه در زمینه تسلیح و آموزش نیروهایمان.»

در سایت این گروه به نقل از الکعبی آمده است: «ما همواره خود را نیروی سردار رشید اسلام، حاج «قاسم سلیمانی» [فرمانده سپاه قدس] دانسته و با مشورت با ایشان به حرکت خود ادامه می دهیم. با توجه به ارتباط مستقیم او با ولی فقیه، برای ما نماینده اسلام و مسلمین محسوب می شود.»

تعداد نیروهای النجباء در سال۲۰۱۷، ١٠ هزار نفر تخمین زده شده است. این نیروها در قالب چندین گردان نظامی به نام های «عمار بن یاسر»، «امام حسن مجتبی» و «حمد» سازمان‎دهی شده اند. گردان عمار بن یاسر از اوایل سال ٢٠١٣ در حومه دمشق و شعبا فعالیت خود را آغاز کرد و تأمین امنیت مسیر فرودگاه دمشق به آن ها سپرده شد. سپس نیروهای این گردان در جنگ حلب شرکت و هم‌زمان با آن یک آکادمی نظامی را در آن جا برپا کردند.
فرمانده سپاه قدس ایران در سال ٢٠١٦ از این آکادمی بازدید کرد و پس از آن بود که دولت سوریه مسوولیت حفاظت از فرودگاه حلب را به تکاوران النجباء واگذاشت. نیروهای گردان های عمار بن یاسر و حمد نیز در طول پنج سال حضور خود در سوریه، در بیش تر مناطق این کشور به دفاع از رژیم «بشار اسد» پرداخته اند. نیروهای گردان حمد که در به کارکیری سلاح های سنگین استعداد و توانایی دارند، همراه با دیگر جنگ‎جویان النجباء در سوریه نقش مهمی در تغییر معادلات نظامی به نفع دولت بشار اسد داشته اند.

هرچند بخشی از نیروهای النجباء در تشکیل نیروی حشد شعبی سهیم بوده اند ولی این گروه خود را بزرگ تر از آن می داند که فعالیت هایش را به عراق و حشد شعبی محدود کند و علاوه بر عراق، اقدام به جذب نیرو از کشورهای دیگر نیز کرده است. النجباء ١٩ ماه ٢٠١٣ در بیانیه ای کشته شدن نُه عضو سعودی، هشت عضو یمنی و شش عضو کویتی خود را در سوریه اعلام کرد. ملیت کشته شده ها، ترکیب چند ملیتی این گروه را به خوبی نشان می داد.

چند ماهی است که گروه النجباء تهدیدات خود علیه امریکایی ها را تشدید کرده و به آن ها در مورد حمله به نیروهای جهادی شیعه در عراق و سوریه هشدار داده است. این گروه مخالفت خود را نیز با حضور نیروهای امریکایی در عراق اعلام و از دولت عراق درخواست کرده است جای استفاده از مستشاران نظامی امریکایی، از نیروهای حشد شعبی و سپاه قدس استفاده کند.

اکرم الکعبی چند ماه پیش به هنگام سفر به بیروت، با حضور در استودیوی تلویریون «المنار» حزب الله، نقش ائتلاف غربی/ عربی را در تحولات عراق مخرب و شیطنت آمیز دانست و هشدار داد در صورت تداوم اقدامات امریکایی ها، آن ها را هدف قرار خواهند داد.

در سطح منطقه ای نیز النجباء در تلاش است با حزب الله لبنان یک ائتلاف تشکیل دهد. سفر الکعبی به این کشور و دیدار با «سید حسن نصرالله» را باید در این راستا تفسیر کرد؛ رویدادی که نگرانی اسراییل و امریکا را در پی داشته است.
تشکیل گردان «جولان» توسط النجباء که هدفش عقب راندن اسراییل از بلندی های جولان اعلام شده، یک گام دیگر این گروه برای یافتن متحدان تازه است.

این گروه در انتخابات پارلمانی عراق که ماه می ۲۰۱۸ قرار است برگزار شود، به صورت مستقل شرکت ندارد و در چهارچوب ائتلاف «فتح المبین» که «هادی عامری» رهبر آن است، حضور دارد. هادی عامری که از نزدیک ترین چهره ها به قاسم سلیمانی است، اگر بتواند بازی انتخاباتی آینده را ببرد، این شانس را دارد که نخست وزیر عراق شود. در این صورت، دوران تازه ای برای گروه هایی مثل النجباء شروع می شود؛ دورانی که محصول سرمایه گذاری و طراحی ایران برای تصرف هرچه بیش تر عراق است.

صدای آمریکا: سعد حریری نخست وزیر لبنان ضمن اعتراض به دیدار رهبر یک گروه شبه نظامی عراقی مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران از مرز لبنان و اسرائیل، این دیدار را غیر قانونی خواند.

رئیس شبه نظامیان موسوم به عصائب اهل الحق در جریان این دیدار گفته بود افرادش می خواهند دوشادوش حزب الله لبنان بجنگند.

آنچه باعث اعتراض شدید نخست وزیر لبنان شد، بازدید قیس الخزعلی رئیس گروه شبه نظامی عراقی «عصائب اهل الحق» از مرز لبنان و اسرائیل بود، که بدون اطلاع مقام های رسمی بیروت انجام شده است.

آقای خزعلی یک روحانی عراقی ست اما هنگام این بازدید یونیفورم نظامی بر تن داشت.

قیس الخزعلی، رئیس شبه نظامیان عصائب اهل الحق گفت: «آمادگی کامل داریم تا به همراه برادران حزب الله از مردم لبنان و فلسطینی ها در برابر اقدامات و اشغال غیرعادلانه اسرائیل دفاع کنیم، که نشانه ای از تعهد اسلامی ما به این مبارزه است.»

یکی از همراهان قیس الخزعلی در این بازدید توضیحاتی در مورد بلندی های جولان که در جنگ سوم اعراب و اسرائیل در نیم قرن پیش به تصرف ارتش اسرائیل درآمد، در اختیار مهمان عراقی خود گذاشت.

سعد حریری نخست وزیر لبنان نیز ضمن غیرقانونی خواندن این بازدید اعلام نشده از مرزهای جنوبی، با انتشار بیانیه ای از مقام های انتظامی و امنیتی لبنان خواست ضمن تحقیق در این خصوص از حضور بدون مجوز افراد در مرزهای کشور جلوگیری کنند.

از سوی دیگر، روز یکشنبه حیدر العبادی نخست وزیر عراق شکست کامل داعش در آن کشور را اعلام کرد.

جیش الشعبی یا بسیج مردمی عراق سه سال پیش به فرمان آیت الله علی سیستانی رهبر شیعیان عراق و برای تقویت جبهه مبارزه با داعش تشکیل شد.

اما با پایان یافتن این مبارزه خونین وجود این شبه نظامیان که گروه بزرگی از آنان ارتباط تنگاتنگی با تهران دارند، و نحوه انحلال یا قرار گرفتن آنها در سلسله مراتب فرماندهی نیروهای مسلح عراق به یک موضوع جنجال برانگیز مبدل شده است.

کیهان لندن: مقتدی صدر بارها به ایران در مورد فعالیت حشدالشعبی در عراق اعتراض کرده است و هواداران او در سپاه المهدی در موارد متعدد با نیروهای حشدالشعبی مورد حمایت سپاه درگیر شده‌اندبه گزارش خبرگزاری آناتولی ترکیه، مقتدی صدر رهبر حرکت صدر در عراق در گفتگو با یک شبکه تلویزیونی خصوصی اعلام کرده «مقامات ایران طی پیامی از سفرم به عربستان سعودی در ماه ژوییه سال جاری ابراز ناراحتی کردند. اما ارسال این پیام مناسب نیست. برای اینکه سفرم به عربستان به معنای اعلام دشمنی با ایران نبود، بلکه برای منافع ملی عراق صورت گرفت. علاوه بر این در سفرم به عربستان در خصوص مسائل مربوط به حرکت صدر گفتگو نکردیم».

صدر در پاسخ به سوال که آخرین بار چه زمانی با قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه صحبت کرده، گفت: «با قاسم سلیمانی ماه فوریه در مراسم ختم پدرش گفتگو کردم. حتی گفتگوی تلفنی هم نداشتیم، چون من از تلفن استفاده نمی‌کنم».

مقتدی صدر پس از ۱۱ سال روز دوشنبه نهم مرداد ۱۳۹۶ به دعوت مقامات رسمی عربستان به ریاض سفر کرد و با محمد بن سلمان ولیعهد این کشور دیدار داشت.

مقتدی صدر به واسطه پدرش و اقوامی که در ایران دارد روابط نزدیکی با رهبران جمهوری اسلامی داشته است، اما در سال‌های اخیر در چند مسئله مهم با رژیم ایران دچار اختلاف شده بود. او برخلاف نظر مقامات ایران با نوری المالکی نخست وزیر پیشین عراق مخالف بود. همچنین بارها تاکید کرده که بشار اسد باید از قدرت کنار برود. از سویی دیگر بخشی از نیازهای مالی او از طرف عربستان تامین می‎شود و تا حدود زیادی نسبت به دخالت‌های سپاه و فعالیت حشدالشعبی در عراق اعتراض دارد. از این رو سفرش به عربستان برای جمهوری اسلامی گران تمام شد. تعداد زیادی از حامیان جمهوری اسلامی این سفر را توطئه و خیانت دانستند.

مقتدی صدر در این مصاحبه گفته سلیمانی را در مراسم ختم پدرش دیده است، اما مراسم ختم پدر فرمانده سپاه ۱۴ آبان سال ۱۳۹۶ در مصلای تهران برگزار شد و دست‌کم در رسانه‎ها خبری از مقتدی صدر نبود.

در سال‎های گذشته تنها خبری که مربوط به سفر مقتدی صدر به تهران منتشر شد در روزنامه الحیات بود. این روزنامه ۱۶ اردیبهشت سال ۱۳۹۵ نوشته بود: «ایران از دولت عراق به ریاست حیدر العبادی حمایت کرد و به شدت از مقتدی صدر که در روز گذشته به تهران سفر کرد انتقاد نمود»؛ یعنی سفر او ۱۵ اردیبهشت صورت گرفته بود و شایعاتی در مورد آن به گوش رسید، اما رسانه‎های داخلی ایران به نقل از خبرگزاری العربیه آن را تکذیب کردند.

این خبرگزاری نوشته بود سفر صدر به ایران شایعه‎ای است که حزب الدعوه به رهبری نوری المالکی منتشر کرده است.

در همین دوران طرفداران مقتدی صدر تظاهراتی در عراق برگزار کرده و علیه رژیم ایران شعار دادند. محمد البیاتی از سران حشدالشعبی، در بیانیه‎ای گفت «شعارهای بعضی از تظاهرکنندگان علیه ایران از طرف بعثی‌ها انجام شده است».

اما سفر پنهانی او به ایران لو رفت و خبرگزاری تسنیم در گزارشی با عنوان «چرایی سفر مقتدی صدر به ایران» به آن واکنش نشان داد و به نقل از ضیاء الاسدی، رییس فراکسیون الاحرار وابسته به جریان صدر نوشت: «بخشی از خانواده و نزدیکان آقای صدر در عراق، بخشی در بیروت و بخشی در ایران زندگی می‌کنند و وی روابط اجتماعی و سیاسی و روابط با علما در کشورهای زیادی دارد و هر از چندگاهی به آنها سر می‌زند، وی حتی در یکی از سفرهایش به ایران بیش از یک سال اقامت کرد، چرا باید از سفر مقتدی صدر یا اقامت وی ابراز شگفتی کرد؟»

حالا رفت و آمدهای پنهانی مقتدی صدر این بار توسط خودش لو رفت.

صادق طباطبایی، موسی صدر، زهره صادقی (همسر سید محمد خاتمی) و فاطمه طباطبایی (همسر احمد و مادر حسن خمینی نوه روح‎الله‎ خمینی) از خاندان صدر در ایران هستند. حتی عنوان شده که یکی از دلایلی که در سال‎های اخیر رابطه میان مقتدی صدر و علی‌ خامنه‎ای را تیره کرد، اختلافات خامنه‌‏ای با خانواده‏ او در ایران بر سر مسائل داخلی بود چون آنها به اصلاح‌‏طلبان نزدیک‎اند. صدر در سال‌های گذشته فاصله زیادی از روحانیون بلندپایه حکومتی در ایران گرفته و شنیده شده است که بارها نزد آیت‎الله سیستانی مرجع تقلید شیعیان عراق از سیاست‎های جمهوری اسلامی انتقاد کرده است.

گفتگوی او با رسانه‎ها یک روز پس از اعلام رسمی «پایان داعش» در سوریه و عراق توسط سلیمانی پخش شد.

حضور صدر در مراسم ختم صادق طباطبایی، هشتم اسفند ۹۳ و احوالپرسی با سیدحسن خمینی

رادیوفردا: منابع نزدیک به اتحادیه میهنی کردستان می‌گویند که سفر قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به شمال عراق و مجبور کردن کردها به خروج از کرکوک نقش مهمی در کنترل این منطقه توسط نیروهای عراقی داشت.

بر اساس گزارش‌هایی که خبرگزاری‌های رویترز و آسوشیتدپرس منتشر کرده‌اند، قاسم سلیمانی دست‌کم سه بار با رهبران اتحادیه میهنی کردستان در شهر سلیمانیه دیدار کرد و به آنها شدیداً هشدار داد یا از شهر کرکوک خارج شوند و یا اینکه پشتیبانی تهران را از دست خواهند داد.

به گزارش رویترز، آخرین سفر وی یک روز قبل از فرمان حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق، مبنی بر پیشروی نیروهای عراقی و شبه‌نظامیان شیعه حشدالشعبی به سمت کرکوک صورت گرفت. این شهر و مناطق اطراف آن هفته پیش تقریباً بدون خونریزی به دست دولت مرکزی عراق افتاد.

آن‌گونه که این خبرگزاری گزارش داده است، فرمانده نیروی قدس سپاه به رهبران اتحادیه میهنی- جناح رقیب حزب دموکراتیک کردستان به رهبری مسعود بارزانی- گفته است نیروهای پیشمرگ قادر به مقابله با ارتش عراق نیستند که پشتیبانی غرب، ایران و ترکیه را به همراه دارد.

رویترز می‌افزاید که قاسم سلیمانی در دیدارهای خود سرکوب شدید شورشیان کرد در سال ۱۹۹۱ از سوی صدام حسین را به قانون‌گذاران کرد یادآور شده است.

یکی از نمایندگان اتحادیه میهنی در پارلمان اقلیم کردستان گفته است: «دیدار سلیمانی… برای دادن شانس آخر به تصمیم‌گیران بود تا اشتباه وحشتناکی را مرتکب نشوند».

خانم علاء طالبانی، از مقام‌های اتحادیه میهنی، گفته که این نظامی بلندپایه ایرانی در دیدارش با رهبران کرد تنها به آنچه که وی توصیه «عاقلانه» خوانده است، اکتفاء کرده است.

وی به تلویزیون عرب‌زبان «الحدث» گفته است: «سیلمانی به ما توصیه کرد… که کرکوک باید بر اساس مقررات و قانون اساسی بازگردانده شود، از این‌رو بهتر است این مسئله را درک کنیم».

فرماندهان پیشمرگ کرد، جمهوری اسلامی ایران را متهم کرده‌اند که هدایت نیروهای دولت مرکزی عراق و شبه نظامیان حشدالشعبی (بسیج مردمی) مورد حمایت خود را برای کنترل دوباره کرکوک و سایر مناطق تحت سلطه کردها را به عهده داشته است.

این مناطق تا پیش از تهاجم گسترده گروه خلافت اسلامی یا داعش در سال ۲۰۱۴ در کنترل دولت عراق بودند.

مقام‌های ایرانی از جمله علی اکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، این اتهام‌ها را تکذیب کرده‌اند.

وی روز ۲۵ مهرماه گفته بود:‌ «سپاه هیچ نقشی در عملیات کرکوک ندارد و… دیدیم که تقریبا بدون درگیری آن منطقه در اختیار دولت بغداد قرار گرفت و آقای بارزانی باید قبول کند که اشتباه کرده و به آن اعتراف کند و درصدد جبران آن برآید».

رویترز از قول یک مقام ایرانی نزدیک به حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی، که نام او فاش نشده نوشته است که اقدام رهبران کرد برای برگزاری همه‌پرسی استقلال، موجب این نگرانی در تهران شد که بغداد برای همیشه کنترل چاه‌های نفتی مورد مناقشه در اطراف کرکوک را از دست بدهد.

تهران همچنین نگران است همه‌پرسی روز سوم مهرماه اقلیم کردستان که در آن بیش از ۹۲ درصد به استقلال از عراق رای دادند منجر به بروز تمایلات جدایی‌طلبانه در مناطق کردنشین ایران شود.

ترکیه نیز نگرانی‌های مشابهی بروز داده است و همراه با ایران تهدید کرده که اقدامات تحریمی شدیدی علیه کردستان عراق به اجرا خواهد گذاشت.

حیدر العبادی نیز برگزاری این همه‌پرسی و نتایج آن را رد کرده و خواستار ابطال آن شده است.

رادیوفردا: نیروهای عراقی روز دوشنبه ۲۴ مهرماه چند موضع در کنترل پیشمرگه‌های کرد را در جنوب کرکوک به تصرف خود در آوردند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، یک بیانیه ارتش عراق گفته است، مناطقی که به تصرف ارتش این کشور و شبه‌نظامیان شیعه حشدالشعبی در آمده است شامل یک پایگاه هوایی کلیدی موسوم به «کی- یک»، ساختمان‌های شرکت نفت شمال، یک نیروگاه برق و مجتمع‌های صنعتی است.

این بیانیه می‌افزاید که ارتش عراق «به پیشروی‌های خود ادامه می‌دهد».

تلویزیون کردی «روداو» می‌گوید که پیشمرگه‌ها از چند موضع در جنوب کرکوک عقب‌نشینی کرده‌اند.

کرکوک هم اکنون در کنترل نیروهای کرد است ولی پیشروی نیروهای عراقی به سمت منطقه صنعتی، باعث دسترسی آنها به جنوب این شهر شده است.

نیروهای کرد عملیات نیروهای عراقی را «گسترده» توصیف کرده و گفته‌اند که تهاجم آنها باعث «تلفات زیادی» شده است.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، ژنرال بهزاد احمد، یکی از سخنگویان نیروهای کرد گفته است: نیروهای فدرال یک شرکت نفت و گاز و مناطق صنعتی دیگر در جنوب کرکوک را به تصرف خود در آورده و «تلفات زیادی» وارد کرده‌اند.

تنش میان حکومت مرکزی عراق و اقلیم کردستان از سوم مهرماه که همه‌پرسی استقلال در مناطق کردنشین برگزار شد بالا گرفته است. در آن همه‌پرسی بیش از ۹۲ درصد به استقلال از عراق رای دادند.

ارتش عراق همراه با شبه‌نظامیان شیعه برای بازپس گرفتن مناطق مورد اختلاف با اقلیم کردستان در کرکوک به سمت این شهر پیشروی کرده‌اند ولی هم اکنون در مناطق اطراف آن مستقر هستند.

برخی فرماندهان پیشمرگه‌ها گفته اند که نیروهای سپاه پاسداران نیز در کنار نیروهای عراق در اطراف کرکوک حضور دارند.

خبرگزاری‌ها گزارش داده‌اند که طرفین شب گذشته به تبادل آتش توپخانه پرداختند.

صدای آمریکا: با رد هشدار بغداد مبنی بر عقب نشینی از راه استراتژیک جنوب کرکوک توسط پیشمرگه‌های کرد، بحران همه‌پرسی استقلال کردستان عراق وارد مرحله تازه‌ای شد.

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز همزمان با ورود قاسم سلیمانی فرمانده نیروهای قدس سپاه پاسداران به اقلیم کردستان برای گفتگو با مقام‌های اقلیم، رهبران کرد هشدار پیشین دولت عراق را رد کردند و حاضر نشدند به درخواست بغداد نتیجه همه پرسی را لغو کنند تا گفتگوها میان دو طرف برای حل بحران آغاز شود.

در همه پرسی ماه پیش ۹۳ درصد رای دهندگان از استقلال کردستان عراق پشتیبانی کردند.

رهبران کرد در نشستی شهر دوکان بر پیشنهاد خود دایر بر حل بحران ازراه مسالمت آمیز زیر نظر ناظران بین‌المللی تاکید کردند.

در این نشست، مسعود بارزانی رئیس جمهوری اقلیم کردستان عرق، فواد معصوم رئیس جمهوری عراق، و هیرو طالبانی همسر جلال طالبانی – رئیس جمهوری پیشین عراق که به تازگی درگذشت – حضور داشتند. رهبران اقلیم همچنین آنچه را تهدید نظامی بغداد خواندند، رد کردند و گفتند آماده دفاع از سرزمین در برابر هر نوع حمله‌ای هستند.

بسیج مردمی عراق یا حشدالشعبی، شبه نظامیان شیعه مورد حمایت ایران، تا نیمه شب یکشنبه ۲۳ مهر به نیروهای کرد مهلت دادند از مواضع خود از تقاطع مکتب خالد عقب نشینی کنند. علی الحسینی سخنگوی حشدالشعبی به رویترز گفته است با پایان مهلت، نشانه‌ای از عقب نشینی مشاهده نشده است.

پیشمرگه‌ها در شمال این تقاطع یک پایگاه هوایی و نیز میدان غنی نفتی بای حسن را در اختیار دارند.

در سال ۲۰۱۴ پس از آنکه نیروهای عراقی از رویارویی با داعش در کرکوک، سرباز زدند، نیروهای پیشمرگه کرد وارد منطقه شدند و از چاههای نفت در برابر حمله داعش دفاع کردند.

رادیوفردا:سخنگوی ارشد نیروهای مسلح ایران اعلام کرد که ایران و عراق قرار است در روزهای آینده در مناطق مرزی کردستان عراق با ایران رزمایش مشترک برگزار کنند.

هدف از این رزمایش، همکاری ایران «برای استقرار حاکمیت دولت مرکزی در پایانه‌های مرزی ایران با عراق» اعلام شده است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، مسعود جزایری، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح اعلام کرد: «در اجرای سیاست‌های اعلامی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر احترام به یکپارچگی و حفظ تمامیت ارضی عراق و به دنبال درخواست دولت عراق در جهت همکاری جمهوری اسلامی ایران برای استقرار حاکمیت دولت مرکزی در پایانه‌های مرزی ایران با عراق صبح امروز نشست فرماندهان نیروهای مسلح به ریاست سرلشکر پاسدار باقری در ستاد کل نیروهای مسلح برگزار شد.»

وی افزود: «در این جلسه با تأکید مجدد بر حفظ تمامیت ارضی و یکپارچگی عراق و غیرقانونی بودن همه‌پرسی استقلال در شمال عراق، تصمیمات لازم جهت امنیت مرزها و پذیرش نیروهای دولت مرکزی عراق برای استقرار در پایانه‌ها اتخاذ شد.»

مسعود جزایری در پایان گفت: «همچنین مقرر شد در رزمایش مشترک ‘اقتدار’ توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و واحدهایی از ارتش عراق در مرزهای مشترک در مناطق مرزی قصر شیرین تا پرویزخان، مرز باشماق در مریوان و مرز تمرچین در پیرانشهر در روزهای آینده برگزار شود.»

«آمادگی» ارتش عراق برای در دست گرفتن کنترل مرزهای اقلیم کردستان

در پی انجام همه‌پرسی استقلال در اقلیم کردستان و اعلام مخالفت دولت عراق با نتیجه آن، نیروهای نظامی عراق روز شنبه، هشتم مهرماه، کنترل مرزهای این منطقه را در دست می‌گیرند.

در همین زمینه خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام کرد خبر داد که نیروهای ارتش عراق در بخش ترکیه‌ای مرز با اقلیم کردستان مستقر شده‌اند.

پس از برگزاری همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان در روز دوشنبه هفته گذشته، دولت مرکزی عراق خواهان لغو نتیجه این همه‌پرسی شده و هشدار داد که در صورت رد این خواسته، اقلیم کردستان با تحریم، انزوای بین‌المللی و مداخله نظامی احتمالی روبه‌رو خواهد شد.

دو دولت ایران و ترکیه نیز از این خواسته عراق حمایت کردند. رسانه‌های داخلی ایران روز شنبه نوشتند که دولت عراق برنامه خود برای تسلط بر گذرگاه‌های مرزی اقلیم کردستان را با ایران و ترکیه هماهنگ کرده است.

دولت عراق همچنین خواستار در اختیار گرفتن کنترل دو فرودگاه سلیمانیه و اربیل در اقلیم کردستان و نیز بازپس‌گیری کنترل گذرگاه‌های مرزی تحت کنترل حکومت اقلیم کردستان در مرزهای ایران، عراق و سوریه است.

اما گزارش‌ها در روز جمعه حاکی از مخالفت مقام‌های اقلیم کردستان با واگذاری کنترل گذرگاه‌های مرزی به حکومت مرکزی عراق بود.

حال خبرها حاکی از استقرار نیروهای نظامی از طرف بغداد در نزدیکی مرزهای اقلیم کردستان است.

با این حال خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش می‌دهد که «انتظار نمی‌رود که این نیروها پا به خاک اقلیم کردستان بگذارند».

روز جمعه، هفتم مهرماه، با انجام آخرین پرواز بین‌المللی پیش از ساعت ۶ بعدازظهر به وقت محلی از فرودگاه اربیل، پروازهای بین‌المللی اقلیم کردستان رسماً با تصمیم دولت مرکزی عراق متوقف شد.

در همین روز رکس تیلرسون، وزیر خارجه ایالات متحده، نیز در بیانیه‌ای رسماً اعلام کرد که آمریکا همه‌پرسی استقلال در کردستان عراق را به رسمیت نمی‌شناسد.

روز جمعه همچنین خبرگزاری رویترز خبر داد که حیدر العبادی، نخست وزیر عراق، دعوت امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، برای سفر به پاریس و گفت‌وگو درباره مسئله اقلیم کردستان را پذیرفته است.

دفتر رئیس جمهور فرانسه روز جمعه در بیانیه‌ای که پس از گفت‌وگوی تلفنی او با آقای عبادی منتشر شد خبر داد که نخست وزیر عراق روز پنجم اکتبر، حدود یک هفته دیگر، به پاریس خواهد رفت.

در این بیانیه در عین حال هشدار داده شده است که دو طرف باید در اولویت اول یعنی مبارزه با گروه حکومت اسلامی و ثبات بخشیدن به عراق در کنار هم بمانند.

همه‌پرسی استقلال کردستان عراق روز سوم مهر با مشارکت ۷۲ درصد واجدان شرایط برگزار شد، و بیش از ۹۲ درصد شرکت‌کنندگان در این همه‌پرسی از استقلال اقلیم کردستان عراق حمایت کردند.

بی‌بی‌سی: علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفته است جدایی اقلیم کردستان از خاک عراق به مفهوم پایان یافتن تمامی توافقات نظامی خواهد بود.

علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفته است که ایران فقط دولت واحد، یکپارچه و فدرال عراق را به رسمیت می‌شناسد.

دولت اقلیم کردستان عراق قصد دارد روز ۲۵ سپتامبر (۳ مهر) بر سر موضوع جدایی از عراق و تشکیل یک کشور مستقل همه‌پرسی برگزار کند.

ایران می‌گوید که برگزاری این همه پرسی با “منافع اقلیم کردستان در تضاد است” و با این رفراندوم مخالف است.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) دبیر شورای عالی امنیت ملی گفته است: “توافقات مرزی صرفا با محوریت دولت مرکزی عراق پابرجا بوده و جدایی اقلیم کردستان از دولت مرکزی عراق به معنای مسدود شدن تمامی معابر و گذرگاه‌های مشترک مرزی خواهد بود.”

خبرگزاری صدا و سیما هم از به نقل از آقای شمخانی گفته است: “جدایی اقلیم کردستان از خاک عراق به مفهوم پایان یافتن تمامی توافقات نظامی خواهد بود.”

او همچنین گفته است: “پس از آن (جدایی احتمالی کردستان) ایران در چارچوب تامین امنیت مرزهای مشترک در رویکرد خود برای مقابله با حضور و فعالیت ضدانقلاب ایرانی که در مناطقی از کردستان عراق تردد دارند به صورت جدی تجدید نظر کرده و با شیوه‌های کاملا متفاوت نسبت به گذشته رفتار خواهد کرد.”

همه‌پرسی پیش‌ رو، در سه استان تشکیل دهنده منطقه خودمختار کردستان و همچنین مناطقی برگزاری خواهد شد که تحت کنترل نیروهای کرد هستند، اما عراق، بر تعلق آنها به حکومت مرکزی تاکید دارد.
علی خامنه‌ای، رهبر ایران حدود سه ماه پیش در ملاقات با حیدر عبادی، نخست وزیر عراق با همه‌پرسی استقلال کردستان عراق مخالفت کرد

از زمان مطرح شدن این همه‌پرسی، مقام‌های عالی رتبه در ایران بارها مخالفت خود را با آن اعلام کرده‌اند.

حدود سه ماه پیش آیت‌‎الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، در ملاقات با حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق، که به تهران سفر کرده بود با همه‌پرسی استقلال کردستان عراق مخالفت کرد.

در این دیدار، رهبر ایران با اشاره به سوابق تاریخی عراق گفت این کشور “باید یکپارچه بماند و حق چنین کشوری، ایستادن بر روی پای خود و مقابله قدرتمندانه با کسانی است که به دنبال برخورد با عراق هستند.”

حدود یک ماه پیش هم سرلشکر محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران که به ترکیه سفر کرده بود، در پی دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری آن کشور گفت که برگزاری همه پرسی “هم عراق، هم ایران و هم ترکیه را درگیر خواهد کرد”.

او گفته بود: “به همین علت مقامات دو کشور تاکید دارند که چنین کاری امکان‌پذیر نیست و نبایستی صورت گیرد.”

مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، گفته که مخالفت‌ها با همه‌پرسی را نمی‌پذیرد، چون مخالفان رفراندوم هیچ “پیشنهاد جایگزینی” نداده‌اند.

آقای بارزانی افزوده که امیدوار است کردها ناچار نباشند بر سر مناطق مورد مناقشه‌ای مانند کرکوک بجنگند، اما اگر کسانی بخواهند در این مورد به اسلحه متوسل شوند، با آنها مقابله خواهند کرد.

بی‌بی‌سی: دیدار بین بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در روز اول شهریورماه در شهر سوچی روسیه به درخواست نتانیاهو صورت گرفت. به گفته نتانیاهو هدف از این دیدار سه ساعته دادن اخطار “برای جلوگیری از وقوع یک جنگ در آینده” بوده است.

نتانیاهو بعد از ملاقات با پوتین به خبرنگاران گفت که مبالغه نیست اگر فرض کنیم داعش در آینده‌ای نه چندان دور پایگاهش را در سوریه از دست خواهد داد. اما به نظر او خطری که اسرائیل را تهدید می‌کند و وی “به وضوح این مطلب را به پوتین گوشزد کرده” این است که ایران در سوریه، در زیر گوش اسرائیل در حال تثبیت حضور خود با در اختیار داشتن یک نیروی نظامی است.

نتانیاهو اضافه کرد که ایران در پی ایجاد نیرویی مشابه حزب الله لبنان در سوریه و حتی فراتر از آن “ایجاد پایگاه‌های نظامی دائمی” در آن کشور است. وی افزود: “من به پوتین گفتم که این خطری است مستقیما متوجه ما و ما بی تفاوت نخواهیم نشست. ما هر موقع که نیاز باشد دست به اقدام خواهیم زد. در گذشته هم برای این قبیل کارها از کسی اجازه نگرفته ایم. جامعه بین المللی می‌داند که ما وقتی چیزی را می‌گوییم، عمل خواهیم کرد.”

حسین همدانی که حدود دو سال پیش بعد در نزدیکی حلب کشته شد، در سال ۱۳۹۳ اعلام کرد که ایران یک نیروی شبه نظامی ۷۰ هزار نفری را در سوریه سازمان داده است. به گفته مقام‌های سپاه پاسداران، بزرگترین کمک ایران در سوریه سازماندهی نیروی شبه نظامی موسوم به “نیروهای دفاع ملی” بوده است. محمد رضا نقدی، فرمانده سابق بسیج در سال ۲۰۱۵ اعلام کرد که تأمین مالی نیروهای دفاع مالی زیر نظر “سردار همدانی” صورت می گیرد. گزارش های مستقل تعداد نفرات نیروهای مزبور را حدود ۵۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند.

گفته می‌شود که نیروهای تحت کنترل ایران را عمدتا اعضای سپاه پاسداران، حزب الله لبنان، فاطمیون افغانستان، زینبیون پاکستان، کتائب حزب الله عراق تشکیل می دهند. طبیعی است که نیروهای مسیحی و علویان نیز با ایران همکاری نزدیک دارند.

واقعیت این است که بسیاری از ناظران معتقدند که حضور نظامی ایران در سوریه شاید جدی‌تر از نفوذ آن کشور در لبنان از طریق حزب الله باشد، چرا که نیروهای نظامی وابسته به ایران در سوریه مستقمیا تحت فرماندهی سپاه پاسداران عمل می‌کنند. همین امر نگرانی جدی اسرائیل را از دوران بعد از داعش دامن زده است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس اخیرا گزارش داده که “هزاران جنگجوی مورد حمایت ایران در حال پیشروی به سوی شرق سوریه و نزدیک شدن به مرزهای عراق هستند. هدف تهران ایجاد کریدوری است که ایران را از طریق عراق به سوریه و سپس مدیترانه متصل کند و برای اولین بار راه بلامنازعی را برای رساندن کمک به متحدان خود در سوریه و لبنان ایجاد کند.”. حمله گسترده اخیر برای تصرف دیرالزور در شرق سوریه که سه سال است که در محاصره داعش قرار دارد در این چارچوب صورت گرفته است. روز سه شنبه ۱۴ شهریور ایران اعلام کرد که این محاصره بعد از سه سال شکسته شده است.

از داخل عراق هم عملیات مشابهی برای رسیدن به مرز سوریه در نواحی‌ای که در کنترل داعش است صورت می گیرد. ناظران پس گرفتن تلعفر از داعش را که سه هفته پیش اتفاق افتاد در همین راستا برآورد می‌کنند. یک سخنگوی کتائب حزب الله عراق که از نیروهای متحد ایران است، پس از تصرف تلعفر گفت: “هدف ما از میان بردن هر مانعی است که عراق را به سوریه و از آنجا به بیروت (در لبنان) متصل کند. مقاومت (ائتلاف نیروهای شبه نظامی ضد آمریکایی و ضد اسرائیلی در منطقه به رهبری ایران به علاوه دولت سوریه) به این هدف نزدیک شده است”. وی هشدار داد که اگر آمریکایی‌ها مانع از پیشروی ما در سوریه بشوند، شبه نظامیان عراقی نیروهای آمریکایی در عراق را مورد حمله قرار خواهند داد.

چند سئوال در این رابطه مطرح می شود.
آیا ایران در پی تهدید اسرائیل، از سوریه خارج خواهد شد؟

دشمنی با اسرائیل که دلایل عقیدتی، تاریخی، روانی و سیاسی دارد یکی از پایه های سیاست خارجی و حتی هویتی جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می دهد. سازماندهی حزب الله لبنان در دهه ۱۳۶۰ با هدف تغییر موازنه قدرت به نفع اقلیت شیعه در لبنان و مقابله با برتری بلامنازع اسرائیل در منطقه بود. در عین حال هدف ایران این بود که از حزب الله به عنوان یک نیروی تهدید کننده و در نتیجه بازدارنده اسرائیل استفاده کند که مانع از انجام عملیات نظامی آن کشور علیه ایران شود. شکست اسرائیل در سال ۲۰۰۶ در جنگ نامنظم با نیروهای حزب الله، ایران را در دکترین خود راسختر کرد.

ایران با هدف جلوگیری از فروپاشی حکومت بشار اسد وارد سوریه شد. سوریه نه تنها به عنوان تنها کشور ضداسرائیلی منطقه بلکه به عنوان کانال رساندن کمک‌های لجستیکی به حزب الله لبنان برای ایران از اهمیت استراتژیک برخوردار است. ایران، هم سرمایه و هم نیروی انسانی سنگینی را در سوریه هزینه کرده است. به گفته استفان دمیستورا، نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه، ایران سالانه ۶ میلیارد دلار در سوریه هزینه می‌کند.

با هزیمت داعش، ایران در موقعیت منحصر بفردی قرار می گیرد که یک نیروی شبه نظامی جنگ دیده را در همسایگی اسرائیل تحت فرماندهی خود دارد. این نیرو موازنه قوا را در منطقه به نفع ایران تغییر داده و آن کشور را به عنوان بازیگری تاثیرگذار وارد معادلات منطقه‌ای کرده است.

از مجموع مطالب فوق می‌توان نتیجه گرفت که خروج ایران از سوریه بر اثر تهدیدات اسرائیل غیر محتمل است. رامی عبدالرحمن، ناظر حقوق بشر در سوریه می گوید که غیر ممکن است که “بعد از هزینه کردن صدها میلیون دلار و ارسال جنگ افزار و نیرو به سوریه بتوان مانع از رسیدن ایران به اهدافش شد”. وی می افزاید: “حتی اگر بشار اسد قدرت را ترک کند نفوذ ایران در سوریه غیر قابل توقف است.”

عجیب اینجاست که اسرائیل تاکنون از این مسئله ابراز نگرانی نکرده بود در حالی که این وضعیت قابل پیش بینی بود.

آیا اسرائیل با نیروهای تحت فرماندهی ایران وارد جنگ خواهد شد؟

اسرائیل در چند سال گذشته بارها به نیروهای سوری و حزب الله و انبارهای مهمات این گروه‌ها حمله کرده اما هرگز عملیات جنگی خود را در حد یک جنگ تمام عیار گسترش نداده است. دلیل عمده این امر آن است که مبارزه با نیروهای غیر منظم از طریق حملات هوایی نتیجه‌ای جز شکست در پی ندارد. تجارب آمریکا در ویتنام، نیروهای ناتو و شوروی سابق در افغانستان و اخیرا عربستان در یمن گواه این مدعاست. از طرفی ورود پیاده نظام ارتش اسرائیل به صحنه‌ای که همه علیه یکدیگر در حال جنگ نا منظمند با منطق نظامی همخوانی ندارد. به ندرت ارتشی در جنگ با نیروهای نامنظم به پیروزی رسیده است، ضمن اینکه شهرهای اسرائیل در برابر حملات موشکی از خاک سوریه آسیب‌پذیرند. از طرف دیگر ایران هم علیرغم شعارهای تند علیه اسرائیل محتمل نیست که مستقیما علیه اسرائیل دست به حرکتی تهاجمی و تحریک‌آمیز بزند.

بهر حال حزب الله جدیدی با هویتی متفاوت در سوریه متولد شده است. سناریوی محتمل این است که در سال های پیش رو حملات پراکنده و ایذایی از سوی اسرائیل و نیروهای جدید متحد ایران گاه با شدت و گاه با ضعف ادامه پیدا کند.
اما آیا این وضعیت ممکن است به یک برخورد نظامی مستقیم بین ایران و اسرائیل منتهی شود؟

بعضی کارشناسان روابط بین الملل معتقدند که اکثر جنگ‌ها بر اثر اشتباه محاسبه یک طرف یا طرفین شکل می‌گیرد.

ایران پرس نیوز: نیروهای حشدالشعبی عراق (شبه نظامیان شیعی) طی درخواستی رسمی از حیدرالعبادی، نخست وزیر عراق تقاضا کردند که برای ثبیت پیروزی بزرگ آزادسازی موصل، مبارزه با داعش را تا عمق ۳۰ کیلومتری خاک سوریه ادامه دهند.

به گزارش میزان، حشدالشعبی در نامه خود به نخست‌وزیر عراق ضمن اشاره به همکاری مشترک عراق و سوریه در مبارزه با داعش افزود: از فرمانده کل قوا می‌خواهیم که برای سرکوب داعش در بیرون از مرزهای عراق به یگانهای حشدالشعبی اجازه ورود به خاک سوریه را صادر کند

این در حالیست که آمریکا به دنبال بستن دسترسی نیروهای تحت امر سلیمانی به سوریه است.

منابع خبری گزارش دادند که آمریکا پس از تکمیل چهار پایگاه هوایی در حال احداث یک پایگاه هوایی بزرگ در شمال سوریه است.

پایگاه دبکا فایل وابسته به منابع اطلاعاتی اسرائیل در گزارشی نوشت: در هفته‌های اخیر چند یگان مهندسی آمریکا در سوریه بی‌وقفه مشغول طرح‌ریزی یک پایگاه هوایی بزرگ در شمال سوریه هستند.

این منبع ضمن اشاره به تصمیم جدی آمریکا برای ساخت یک پایگاه هوایی بزرگ در شمال سوریه می‌نویسد که هم‌اکنون ارتش آمریکا ساخت 4 پایگاه هوایی در خاک سوریه را به اتمام رسانده‌ است.

این پایگاه به نقل از منابع امنیتی و نظامی خود درباره هدف آمریکا از ساخت این پایگاه‌های هوایی در سوریه می‌افزاید: این پنج پایگاه هوایی آمریکا در سوریه بخشی از راهبرد کلی سه‌جانبه دولت ترامپ در خصوص رویکرد آمریکا نسبت به تحولات سوریه است که همزمان 3 هدف مجزا را پی‌گیری می‌کند.

دبکا فایل درباره این اهداف تصریح می‌کند: آمریکا با ساخت این پایگاه‌ها در سوریه در پی شکست گروه داعش و همزمان ایجاد حفاظی نظامی برای پشتیبانی از نیروهای کُرد سوریه در برابر حمله‌های ارتش ترکیه است.

این منبع خبری همچنین افزود که با وجود این پایگاه‌ها از دسترسی زمینی و هوایی نیروهای وابسته به رژیم ایران به خاک سوریه جلوگیری می‌شود.