اخبار

صدای آمریکا: پنج سال پس از اعتراضات سراسری آبان ۹۸ که مورد سرکوب خشونت‌بار حکومت ایران قرار گرفت، دادسرای شهر لیکک در استان کهگیلویه و بویراحمد برای ۸۹ تن از بازداشت‌شدگان که با قرار وثیقه آزاد شده بودند، پرونده جدید گشود و به دادگاه ارسال کرد.

هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، با انتشار سندی که حاوی اسامی و جزییات اتهامات این شهروندان است اعلام کرد این افراد در «پرونده‌ای مشترک» توسط شعبه اول «دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب» لیکک مجرم شناخته شده و پرونده آنان به دادگاه ارسال شد.

شعبه اول «دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب» لیکک به ریاست مهرداد سلطانی، این شهروندان را با نسبت دادن اتهاماتی مانند «اخلال در نظم و آسایش عمومی» و «تخریب و احراق» اموال دولتی مجرم دانسته است.

دادیار این دادسرا ادعا کرده که مدارک مجرم بودن این ۸۹ نفر، شامل «گزارش تصویری مرجع انتظامی» و « ده‌ها صفحه گزارش اداره اطلاعات بهمئی» است.

مهرداد سلطانی برای صدور حکم جلب این افراد به «اقرارهای متهمان» که مشخص نیست تحت چه شرایطی از آنها اخذ شده، استناد کرده است.

اعتراضات گسترده و خونبار سال ۹۸، روز ۲۴ آبان با انتشار خبر ناگهانی افزایش قیمت بنزین در شهرهای مختلف ایران آغاز و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد. سازمان عفو بین الملل اعلام کرد که بیش از ۳۰۰ تن در آن اعتراضات کشته شدند. اما خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی از کشته شدن حدود ۱۵۰۰ تن در جریان این اعتراضات به دست نیروهای جکومتی جمهوری اسلامی خبر داد.

مقامات حکومت ایران همچنین ضمن بازداشت تعداد زیادی از معترضان، بسیاری را به زندان‌ها طولانی‌مدت و یا اعدام محکوم کردند.

جمهوری اسلامی ایران «بدون شک» مرتکب «جنایات علیه بشریت» شده‌ است

دادگاه بین‌المللی آبان که در سال ۱۴۰۰ در دو مرحله برای بررسی اقدامات حکومت ایران در مقابله حکومت با معترضان در آبان ۹۸ تشکیل شده بود، در سال ۱۴۰۱ با صدور حکم نهایی خود اعلام کرد که دولت و نیروهای حکومتی جمهوری اسلامی ایران «بدون شک» مرتکب «جنایات علیه بشریت» شده‌اند.

بر اساس حکم صادره، جمهوری اسلامی در رابطه با موارد نقض حقوق بشر از جمله «آزادی اجتماع؛ حق حیات؛ حق آزادی و امنیت شخص؛ حق قرار نگرفتن در معرض ناپدیدسازی اجباری؛ حق قرار نگرفتن تحت شکنجه و سایر رفتارها یا مجازات‌های ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز از جمله خشونت جنسی و تجاوز جنسی؛ حق دسترسی به عدالت؛ حق کرامت، از جمله کرامت درگذشتگان» مسئول است.

هیأت قضات این دادگاه همچنین بر اساس مجموعه یافته‌های به دست آمده «به اتفاق آرا» نتیجه گرفت که «بدون شک» دولت و نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران «به منظور سرکوب اعتراضات و سرپوش گذاشتن بر جنایات انجام شده، با طراحی و اجرای نقشه‌ای دست به ارتکاب جنایات علیه بشریت از جمله قتل، حبس، ناپدیدسازی اجباری، شکنجه و خشونت جنسی زده‌اند.»

همچنین اکثریت قریب به اتفاق قضات این هیات به این نتیجه رسیدند که «این نقشه جنایتکارانه شامل جنایت علیه بشریتِ آزار و اذیت بوده است» و معترضان و تماشاچیان هدف قرار گرفته‌اند و حقوق‌شان به شدت محدود یا سلب شده است.

قضات این دادگاه همچنین با اشاره به فهرست ۱۶۰ نفره‌ای که دادستانی به عنوان «عاملان جنایات علیه بشریت در آبان ۹۸ در ایران» چنین نتیجه گرفتند که ۱۳ نفر از این افراد «به احتمال زیاد در برنامه‌ریزی و اجرای نقشه جنایتکارانه برای ارتکاب جنایات علیه بشریت … نقش قابل‌توجهی داشته‌اند» و به همین دلیل دارای مسئولیت کیفری هستند. علی خامنه‌ای، حسن روحانی، علی شمخانی، ابراهیم رئیسی، حسین سلامی، عبدالرضا رحمانی فضلی، و لیلا واثقی از جمله این ۱۳ نفر هستند.

در این حکم به جمهوری اسلامی ایران توصیه‌ شده است که در رابطه با «موارد نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت» در جریان اعتراضات آبان ۹۸ «تحقیقات مستقل، بی‌طرفانه، شفاف، و منطبق بر استانداردهای بین‌المللی» انجام دهد و با استناد به نتایج دادگاه آبان «علیه کلیه افرادی که منطقاً مظنون به نقض حقوق بشر در جریان اعتراضات هستند» اقامه دعوی کند.

هیئت قضات این دادگاه در توصیه‌های جداگانه‌ای از جامعه بین‌المللی خواست که «مسئولان تخلفات و جنایات مرتبط با اعتراضات آبان ۹۸ را تحت تحریم‌های فردی هدفمند قرار دهند» تا «به پاسخگوسازی مجرمان و جبران خسارت قربانیان کمک کند‌.»

در این حکم همچنین از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواسته شده است که «این وضعیت را همراه با قطعنامه شورا که تحت فصل هفتم منشور ملل متحد به تصویب رسیده است به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دهد.»

دادگاه بین‌المللی مردمی آبان به ابتکار سه سازمان «عدالت برای ایران»، «حقوق بشر ایران» و سازمان بین‌المللی «با هم علیه اعدام» در پاسخ به مطالبه خانواده‌های قربانیان و بازماندگان سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ تشکیل شد. بخش فارسی صدای آمریکا با حضور در محل برگزاری این دادگاه در لندن هر دو دور آن را به طور کامل پوشش داد.

ایران اینترنشنال: در ادامه برنامه‌های یادبود سالگرد کشته‌شدگان آبان‌های خونین ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، روزهای پنج‌شنبه و جمعه ۲۵ و ۲۶ آبان مراسم بزرگداشت شماری از قربانیان این قتل‌های حکومتی در شهرهای مختلف ایران برگزار شد.

اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در ایران در واکنش به افزایش ناگهانی و شدید قیمت سوخت آغاز شد اما خیلی زود ماهیت ضدحکومتی به خود گرفت.

این تجمعات اعتراضی علیه جمهوری اسلامی در ۲۴ آبان در برخی مناطق آغاز شد و طی یک هفته به ۲۹ استان و صدها شهر گسترش یافت.

شدت سرکوب اعتراضات باعث شد این اتفاقات به «آبان خونین ۹۸» مشهور شود.

در جریان این اعتراضات هزار و ۵۰۰ نفر به دست ماموران حکومتی کشته شدند.

سال گذشته با فرا رسیدن سالگرد کشتار معترضان آبان ٩٨ و در میانه خیزش سراسری ایرانیان به دنبال قتل حکومتی مهسا (ژینا) امینی در بازداشت پلیس گشت ارشاد، فراخوان‌های گسترده‌ای برای اعتراض و اعتصاب سراسری و همچنین تجمع و تظاهرات در شهرهای کوچک و بزرگ ایران و دیگر نقاط جهان منتشر شد.

یادبود جانباختگان اعتراضات آبان ۱۴۰۱

در جریان این اعتراضات در شهرهای مختلف ایران ده‌ها تن با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان خود را از دست دادند.

در روزهای گذشته و به دنبال فراخوان تعدادی از خانواده‌های کشته‌شدگان سال‌های ١٣٩٨ و ۱۴۰۱، مراسم آن‌ها در روزهای پنج‌شنبه و جمعه برگزار شد.

روز جمعه ۲۶ آبان، شهروندان با گذاشتن گل بر مزار حمیدرضا روحی، معترض کشته‌شده در خیزش انقلابی ۱۴۰۱ یادش را گرامی داشتند.

ویدیوهای رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهند جمعی از شهروندان شامگاه ۲۵ آبان هم بر مزار حمیدرضا روحی شمع روشن کرده و دسته‌های گل گذاشتند.

مهرداد آقافضلی، پدر یلدا آقافضلی، روز جمعه با انتشار ویدیویی از دخترش در اینستاگراماز حضور خود بر مزار او خبر داد و نوشت: «یلدا، بابا، تمام تفریح ما شده آمدن سر مزار تو و دیدن عکس‌ها و فیلم‌های تو.»

یلدا آقا‌فضلی، جوان معترض ۱۹ ساله‌ای بود که در جریان خیزش انقلابی بازداشت و زندانی شد و چند روز بعد از آزادی در ۲۰ آبان‌ ۱۴۰۱ به شکلی مشکوک جان باخت.

یلدا پیش از مرگ در گفت‌وگو با دوستش پس از آزادی موقت با خوشحالی به او گفته بود ماموران امنیتی و بازجویان در پرونده‌اش نوشتند: «متهم اظهار پشیمانی نکرد.»

۲۵ آبان ۱۴۰۱ در سومین سالگرد کشته‌شدگان آبان خونین ۹۸، کیان پیرفلک، سپهر مقصودی، آرتین رحمانی، میلاد سعیدیان‌جو، رضا شریعتی، اشرف نیک‌بخت، علی مولایی و علی محمدی با شلیک گلوله نیروهای امنیتی در ایذه کشته شدند.

روز پنج‌شنبه ۲۵ آبان مراسم نخستین سالگرد کشته شدن آرتین رحمانی بیانی در روستای پیان از توابع شهر ایذه برگزار شد.

ویدیوی منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی شیون همراه با رقص هنگامه چوبین بر مزار فرزندش آرتین رحمانی را نشان می‌دهد.

آرتین رحمانی متولد ۱۳۸۴ بود و هم‌زمان با تحصیل، به‌طور پاره‌وقت در یک مکانیکی کار می‌کرد.

آرتین ۱۶ ساله شامگاه ۲۵ آبان ۱۴۰۱ با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان خود را از دست داد.

او پیش از کشته شدن در یادداشتی برای مادرش نوشته بود: «شرمنده‌ام مادر، می‌خواهم در راهی قدم بگذارم که شاید جوانی‌ام را نبینی.»

ماموران حکومتی به خانواده رحمانی فشار آوردند که پیکر آرتین را به عنوان «شهید» در تپه شهدای ایذه به خاک بسپارند اما خانواده‌اش قبول نکردند و پیکرش با نوای ساز و دهل بختیاری و نواختن ترانه‌های حماسی این منطقه از جمله «دایه دایه وقت جنگه» به خاک سپرده شد.

روز ۲۵ آبان، اولین سالگرد کشته شدن سپهر مقصودی نیز در آرامستان «روضه‌الزهرا» در ایذه برگزار شد.

سپهر متولد پنجم تیر ۱۳۸۷ بود و در جریان اعتراضات ایذه با شلیک گلوله جنگی به سرش کشته شد.

علاوه بر این، مراسم اولین سالگرد حمیدرضا شریعتی که شامگاه ۲۵ آبان ۱۴۰۱ با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی کشته شده بود، پنج‌شنبه ۲۵ آبان در «بهشت زهرا»ی ایذه برگزار شد.

طاهره خوش‌کلام، همسر جواد رضایی، معترض کشته‌شده در خیزش انقلابی نیز با انتشار ویدیویی از مزار همسرش در اینستاگرام نوشت: «آسیاب به نوبت، چرا که رفتن تو به مرگ طبیعی نبود که بگویم مرگ حق است و به عادات قبل برگردم. کشتن تو جنایت علیه مهربانی و جنایت علیه انسانیت بود.»

جواد رضایی روز ۲۵ آبان‌ ۱۴۰۱ با شلیک ماموران حکومت در لاهیجان کشته شد.

رادیوفردا: سازمان ثبت احوال ایران به تازگی داده‌های ماهانه مرگ و میر پاییز سال ۹۸ را منتشر کرده است؛ داده‌هایی که می‌تواند ما را به به حل یک معمای دردناک نزدیک‌تر کند.

سازمان ثبت احوال ایران نهادی است که مسئولیت ثبت آمار ازدواج، طلاق، تولد و وفات را بر عهده دارد. این آمار به‌صورت فصلی و در پایان هر فصل بر روی سایت این سازمان قرار می‌گیرد.

با مقایسه آمار ثبت احوال در فصل پاییز ۹۸ با آمار میانیگین پاییز سال‌های قبل درمی‌یابیم که در این فصل بیش از ۷ هزار و ۵۰۰ فوت اضافه ثبت شده است که بیشترین آمار فوت اضافه مربوط به آبان ۹۸ است.

بر اساس این آمار در ماه آبان ۹۸، تعداد فوت ثبت شده ۳۸ هزار و ۵۱۷ نفر بوده است. این آمار در ماه قبل از آن یعنی مهرماه ۳۴۳۱۶ نفر بوده است و در ماه بعدی یعنی آذر ماه سال ۹۸، ۳۳۶۱۵ نفر بوده است.

این آمار نشان می‌دهد که در ماه آبان، آمار مرگ و میر ثبت شده ۴۲۰۱ نفر بیشتر از ماه مهر و ۴۹۰۲ نفر بیشتر از ماه آذر بوده است.

علاوه بر این، مقایسه آمار با ماه‌های بعد نشان می‌دهد که میزان مرگ و میر در این ماه با آمار بالای فوت در ماه‌های اوج ابتلای به کرونا در تابستان و پاییز ۹۹ برابری می‌کند و همچنین میزان فوت در آبان ۹۸، شش هزار نفر بیشتر از تعداد فوت ثبت‌شده در ماه آبان سال ۹۷ بوده است.

مجموع این داده‌ها به ما می‌گویند که شاهد یک وضعیت غیرعادی آمار مرگ و میر آبان ۹۸ هستیم و باید توضیحی برای آن پیدا کنیم.

جدول ۱: آمار مرگ و میر اضافه فصلی استان‌ها از پاییز ۹۸ تا تابستان ۹۹

کرونا مقصر است؟

برای حل کردن معمای فوتی‌های آبان ۹۸، احتمالاً به ذهن بسیاری این پاسخ خطور می‌کند که این آمار مرگ و میر مربوط به شیوع ویروس کرونا در آن دوران است.

تمامی شواهد ژنتیکی از توالی‌یابی ویروس و اپیدمیولوژیکی از رصد مبتلایان با بیماری‌های ریوی مشابه کووید-۱۹ مانند آنفلوآنزا به ما نشان می‌دهد که آغاز همه‌گیری جهانی کووید-۱۹ از نوامبر و دسامبر ۲۰۱۹ (معادل آذر ماه ۱۳۹۸) بوده است.

همچنین آخرین تحقیقات علمی مستقل و آمارهای سازمان بهداشت جهانی به ما نشان می‌دهد که در هیچ کشوری از جمله شهر ووهان چین که به احتمال زیاد نقطه اصلی آغاز این همه‌گیری بوده، آمارهای فوت ثبتی تا قبل از ژانویه ۲۰۲۰ (دی و بهمن ۹۸) به‌طرز قابل ملاحظه بیشتر از حد مورد انتظار نبوده‌ است. گزارش سازمان بهداشت جهانی از شهر ووهان صفحه ۳۳ و تحقیق و ردیابی فوت ثبتی در ۹۱ کشور دنیا گواه بر همین ادعاست.

از سوی دیگر، آخرین تحقیقات من و همکاران از توالی‌یابی ژنتیکی در ایران نشان می‌دهد که آغاز اپیدمی کرونا در ایران به اویل تا اواسط دی ماه ۱۳۹۸ برمی‌گردد.

بر اساس نتایج این تحقیق، نمونه‌های ویروس گرفته‌شده از افراد مبتلا در داخل ایران و یا افرادی که سابقه سفر به ایران داشته و به کشورهای مقصد بازگشته‌اند، کاملاً با نمونه‌های اولیهٔ گرفته‌شده از ویروس در شهر ووهان انطباق دارد.

پس تا اینجا می‌دانیم که رشد سریع آمار مرگ و میر ثبت‌شده ناشی از کرونا در ایران مربوط به اوایل تا اواسط دی‌ماه ۹۸ بوده و کرونا نمی‌تواند عامل اصلی افزایش مرگ و میر در پاییز ۹۸ و به ویژه آبان ۹۸ باشد.

نکته مهم اینکه یافتن یک یا چند بیمار در پاییز نمی‌تواند مثال نقض باشد، چون سؤال اصلی این است که آیا در پاییز سال ۹۸، ویروس کرونا «به‌طور قابل ملاحظه» در کشور پخش شده که منجر به فوت هزاران نفر شود یا نه.

پس از گذشت یک سال از این همه‌گیری جهانی به‌خوبی می‌دانیم که در هر کشوری که ویروس کرونای جدید به‌طور گسترده و کنترل‌نشده پخش شود، منجر به فوت افراد بیشتری در ماه‌های آتی پس از ورود ویروس می‌شود.

پس در مورد ایران اگر پاسخ به این سؤال مثبت می‌بود، قطعاً باید شاهد یک روند رو به افزایش در آمار فوت زمستانی در اغلب استان‌های کشور می‌بودیم که عملاً چنین اتفاقی مطلقاً رخ نداد. بنابراین طبق این شواهد نمی‌توان گفت که شیوع کرونا عامل افزایش ۷۵۰۰ نفری مرگ و میر در پاییز ۹۸ بوده است.

از آنفلوآنزا و تصادفات چه خبر؟

گزاره‌های دیگری هم در پاسخ به معمای فوت اضافه پاییز ۹۸ وجود دارند، مانند شیوع آنفلوآنزا و احتمال افزایش تصادفات مرگبار جاده‌ای.

بررسی گزارش‌های مربوط به شیوع آنفلوآنزا در ایران در پاییز ۹۸ نشان می‌دهد که در آن زمان در برخی استان‌های کشور بیماری آنفلوآنزای نوع الف از گونه‌ی همه‌گیری H1N1 در چرخش بوده است.

با این حال، موارد ثبتی فوت ناشی از آنفلوآنزای فصلی تنها ۱۰۶ نفر گزارش شده است. اگر آمار بالای فوت پاییزی یک عامل پاتوژنیک یا ویروسی مانند آنفلوآنزا می‌داشت، باید قطعاً شاهد گزارش تلفات گسترده در استان‌های متعدد کشور و حتی تکمیل ظرفیت بخش‌های بیمارستانی بسیاری از شهرها به علت این عامل ویروسی می‌بودیم. اما چنین گزارشی در سطح گسترده به هیچ وجه وجود ندارد.

ما برای دقت بیشتر گزارش‌های پلیس ایران را نیز مشاهده کردیم و بر اساس این گزارش‌ها، آمار تلفات جاده‌ای سال ۹۸ نیز تغییر محسوسی نسبت به سال‌های قبل نداشته است و نمی‌توان از تصادفات جاده‌ای به عنوان علت افزایش بالای مرگ و میر در پاییز ۹۸ نام برد.

از فوت‌های ثبت نشده چه خبر؟

اگر روند فوت ثبت شده در سامانه آنلاین ثبت احوال از اوایل دهه ۱۳۴۰ تاکنون را مرور کنیم، در آغاز دهه ۷۰ شمسی شاهد یک پیک چند میلیونی فوت ثبت‌شده هستیم که به علت «طرح ضربتی ثبت فوت» از سال‌های گذشته رخ داده است. یعنی در برخی سال‌ها آمار فوت ثبت نشده بود ولی مجموع این آمارها، یک جا با هم حساب شده است و سبب شده که آمار فوت نسبت به سال قبل یا بعد تفاوت بسیار زیادی داشته باشد.

این روند در دهه ۸۰ نوسانات کمتری داشته است، اما با این وجود در برخی سال‌ها تفاوت بین آمار فوت ۲ سال متوالی به چیزی بیشتر از ۸۰ هزار نفر می‌رسیده است.

نمودار ۲: آمار مرگ و میر سالانه از ۱۳۳۸ تا ۱۳۹۸/ منبع: غفاری و همکاران (۲۰۲۱)

آخرین باری که یک نوسان با چنین دامنه بالایی در آمار ایران مشاهده شد، به سال ۱۳۹۳ برمی‌گردد که در آن سال چیزی بیش از ۷۰ هزار فوت اضافه نسبت به سال‌های قبل و بعدش گزارش شده است.

هنوز علت یا علل اصلی این آمار بالا در سال ۱۳۹۳ مشخص نیست اما یکی از کاندیدهای اصلیبرای توضیح این وضعیت، می‌تواند شیوع ویروس مرس (کرونا ویروس عامل سندروم تنفسی خاورمیانه) باشد که در سال ۲۰۱۲ برای نخستین بار در منطقه خاورمیانه گزارش شد.

علاوه بر این مورد، یک نمونه نوسان ماهانه هم در ماه دسامبر ۲۰۱۸ یعنی آذر و دی ۹۷ وجود دارد که ۳۶۴۰۰ فوت ثبت شده و تفاوت قابل ملاحظه‌ای با ماه قبل دارد.

یک احتمال مهم درباره این تفاوت آماری همان بحث «فوت‌های ثبت‌نشده» است. ممکن است در ماه‌های قبل از آن آمار فوتی‌ها ثبت نشده باشد و بعد به آمار آذر و دی ۹۷ اضافه شده باشد.

اما آیا چنین احتمالی درباره آبان ۹۸ وجود دارد؟ یعنی ممکن است که آمار فوتی‌های ماه قبل ثبت نشده باشد و بعد به آمار ماه آبان اضافه شده باشد؟

یکی از موثرترین راه‌ها برای پاسخ به این سوال، مقایسه میزان فوت در هر بازه‌ی زمانی با متوسط فوت از سال‌های قبل است.

پیش از این اشاره کردیم که با وجود نوسانات سالانه در داده‌های ثبت احوال، این آمار از سال ۱۳۹۴ تا کنون از نظم آماری بالاتری برخوردار است و قابلیت پیش‌بینی‌پذیری بهتری دارد.

همین مسئله به ما اجازه داد تا بتوانیم تعداد فوتی‌های واقعی در بازه زمانی اپیدمی کرونا در کشور را محاسبه کنیم و از روی آن تقریبی برای میزان ابتلای عمومی در هر استان بدست آوریم.

نتایج همین بررسی من و همکارانم که در نشریه لنست به چاپ رسید حاکی از تطابق بسیار بالای این محاسبات با داده‌های سرولوژی کشوری از آمار ابتلا در همان زمان دارد. در نتیجه اگر داده‌های ثبت احوال قابل اتکا نبود، امکان چنین تطابق دقیقی هم میسر نمی‌شد.

حال اگر به موضوع آبان ۹۸ بازگردیم، در واقع همین محاسبات مرگ و میر به ما نشان می‌دهد که تعداد فوت‌های اضافه در طول بازه پاییز ۹۸ بیش از ۷ هزار ۵۰۰ نفر بالاتر از سال‌های قبل است در حالی که در فصول دیگر سال ۹۸ افت و خیز قابل ملاحظه‌ای نسبت به متوسط سال‌های قبل دیده نمی‌شود.

پس نمی‌توان اینگونه تعبیر کرد که فوت بالای پاییزی ناشی از انباشت فوت ثبت نشده از فصول قبل از آن بوده است. لذا، بطور مشخص، مرگ و میر بالای آبان ۹۸ هم نمی‌تواند ناشی از انباشت فوتی‌ها از ماه‌های قبل باشد.

اما پیک فوت دسامبر ۲۰۱۸ (معادل آذر و دی ۹۷) داستان دیگری دارد. در فصل پاییز ۹۷، آمار فوت ثبتی کاملا منطبق با متوسط سال‌های گذشته است. این بدین معناست که حاصل جمع فوت در ۳ ماهه پاییز ۹۷ از میزان متوسط فوت در سال‌های قبل پیروی می‌کند. در واقع، پیک دسامبر ۲۰۱۸ مقداری ورای فوت متوسط از سال‌های قبلش ندارد و یک «پیک ظاهری» در فوت است.

جمع‌بندی

هدف این یادداشت این بود که نشان دهد می‌توان با انطباق داده‌های فصلی و ماهانه از ثبت احوال ایران تصویر بهتری از آمار فوتی‌های ۹۸ و مشخصا ماه آبان بدست آورد. همچنین با مقایسه بین داده‌ها دریافتیم که یک عامل پاتوژنیک مثل کرونا یا آنفولانزای فصلی و یا حتی نوسانات طبیعی آماری به علت فوت‌های ثبت نشده نمی‌تواند این آمار بالای فوت در آبان ۹۸ را توجیه کند.

شفافیت بیشتر از سازمان ثبت احوال در ارائه داده‌های کامل فوت ثبتی ماهانه بصورت استانی و به تفکیک جنسی و سنی می‌تواند جزئیات بیشتری در خصوص آمار بالای فوت در مقاطع مختلف سال را نمایان کند.

نظرات طرح شده در این یادداشت، الزاماً بازتاب دیدگاه رادیوفردا نیست.

فارنت: همگی خاطره تلخ قطع اینترنت در آبان ۹۸ را به‌ خاطر داریم. اخیراً نام شرکت فناوری ابر آروان با توجه به حضور در پروژه ابر ایران و راه‌اندازی اینترنت ملی به عنوان ابزار یا حتی مجری قطع اینترنت در ایران داغ شده است. اما داستان از چه قرار است و نقش ابر آروان در تسهیل قطعی اینترنت در ایران چیست؟
آبان ماه سال ۹۸ و در میان اعتراضات گسترده، دولت تصمیم به قطع اینترنت گرفت. برای اولین‌بار بود که کاربران متوجه شدند تنها بخش بین‌الملل اینترنت قطع شده و دسترسی به برخی سایت‌های داخلی کماکان امکان‌پذیر است. در واقع این اولین مواجهه مردم با چیزی بود که اینترنت ملی نامیده شد.
ابر آروان و قطع اینترنت ایران در آبان ۹۸

ترس از این‌که قطعی اینترنت ادامه‌دار باشد در آن زمان بسیاری از ما را فرا گرفت اما آن‌جا بود که ضعف سرویس‌های داخلی بیش از پیش مشخص شد. در واقع از موتور جستجو گرفته تا پیام‌رسان هیچ‌کدام نمی‌توانستند حتی جوابگوی نیازهای اولیه و ساده کاربران «اینترنت» باشند و شاید همین موضوع بود که عدم آمادگی آنچه که اینترنت ملی نامیده می‌شد بیش از پیش نمایان شد.

فارغ از این‌که عبارت اینترنت ملی از پایه اشتباه است زیرساخت‌های انجام چنین کاری را چه کسی فراهم کرده بود؟ برخی اعتقاد دارند ابر آروان یکی از بازوهای اصلی برای اعمال چنین فشاری بوده است.
نقض بی‌طرفی شبکه؛ گام نخست اینترنت ملی

حدود ۴ سال پیش سرویس‌دهندگان اینترنت موظف شدند تا ترافیک داخلی و بین‌الملل را تفکیک کنند. به این ترتیب قیمت اینترنت داخلی (اینترانت) نیم‌بها محاسبه می‌شد. شاید هم بهتر باشد بگوییم ترافیک بین‌الملل دوبرابر گران شد. این موضوع در واقع طبق تعاریف موجود، نقض بی‌طرفی شبکه است که اپراتور برای کاربر تصمیم بگیرد از چه سایت‌هایی بازدید کند و کدام گران‌تر از دیگری باشد.

با توسعه شبکه ملی اطلاعات و وجود شبکه‌ای به نام اینترنت ملی، بسیاری از سازمان‌ها حتی در نبود اینترنت می توانند ارتباط خود را با یکدیگر حفظ کنند. این موضوع به‌تنهایی خبر خوبی است و می‌تواند آسیب‌پذیری سازمان‌ها در مقابل قطعی اینترنت را کم کند. با این‌حال اگر اهرمی برای قطع اینترنت از داخل باشد چندان دلنشین نیست.

پروژه ابر ایران؛ آغاز ماجرا
شاید بپرسید خب نقش ابر آروان در این میان چیست؟ ماجرا از جایی شروع شد که شرکت ابر آروان در مزایده پروژه ابرایران به عنوان اصلی‌ترین شرکت‌ اجرایی در توسعه شبکه ملی اطلاعات انتخاب شد. یکی از اهداف این پروژه به وضوح کاهش وابستگی به اینترنت بین‌الملل عنوان شده است. وقتی شرکتی کمک کند تا صدمه‌های قطعی اینترنت کمتر شود و هزینه‌های این‌کار برای دولت کمتر شود آیا کابوس قطع اینترنت را محتمل‌‌تر نکرده است؟

جالب است بدانید در شرایط تحریم هزاران میلیارد تومان بودجه صرف اجرای این پروژه شده است. به گفته وزیر ارتباطات مدت بازگشت سرمایه برای شرکت‌های این طرح هم چیزی حدود ۲.۵ سال تخمین زده شده است.
ابر آروان و اینترنت ملی

ظاهراً شرکت‌هایی که در پروژه ابر ایران با هدف توسعه اینترنت ملی شرکت می‌کردند مزایایی هم دریافت می‌کردند. از جمله این مزایای می‌توان به تخفیف‌های ۹۰ درصدی پهنای باند اشاره کرد که خود مصداق نقض بی‌طرفی شبکه است.

سال گذشته متن قرارداد ابرایران منتشر شد و این آغاز جنجال و هیاهو پیرامون این شرکت بود. برخی از بندهای جنجال‌برانگیز در قرارداد سازمان فناوری اطلاعات ایران (طرف اول) و ابر آروان (طرف دوم) به شرح زیر است:

فراهم کردن امکان شنود قانونی (LI) کلیه تجهیزات و سرویس‌ها در صورت نیاز
مدیریت «قطع» یا وصل و یا ایجاد محدودیت و اعمال سیاست‌های کوتاه مدت و بلندمدت
فراهم آوردن موارد فوق در هر نقطه‌ای که طرف اول تعیین کند
اجرای دستور طرف اول یا سایر مراجع ذیصلاح در مورد قطع یا تغییر ارائه خدمات پروژه

دسترسی سلسله‌مراتبی و VPN قانونی
یکی دیگر از وجهه‌های ترسناک نقض بی‌طرفی شبکه دسترسی سلسله‌مراتبی است. هدف این است که کاربران اینترنت طبقه‌بندی شوند و هرکدام به تشخیص «مراجع ذیصلاح» به بخشی از اینترنت دسترسی داشته باشند. اجرای این موضوع هم با VPN «قانونی» امکان‌پذیر خواهد شد. یکی از اتهامات دیگر ابر آروان کمک در تحقق بخشیدن به این دو موضوع است.

کمک به سانسور مختص شرکت‌های ایرانی نیست
حالا که به ابعاد ناراحت‌کننده این موضوع پی بردید خوب است بدانید این مسائل مختص ایران نیست. به‌تازگی توییتر به خاطر فشار از سوی دولت هند روی کارمندانش، توییت‌های انتقادی به وضع کرونا را سانسور کرده است. شرکت زوم هم با فشار دولت کمونیست چین جلسات مرتبط با کشتار میدان تیان‌آن‌من و بحران هنگ کنگ را در پلتفرم خود بسته و مسدود کرده بود. همچنین شرکت اوراکل نیز به چین در سرکوب اعتراضات خود کمک شایانی کرد.

در واقع اتهام اصلی ابر آروان این نیست که به دلخواه خود اینترنت را قطع کرده باشد. در واقع برخی ابر آروان را متهم می‌کنند که اقدامات این شرکت، مشکلات ناشی از قطع اینترنت برای بسیاری از سازمان‌ها را کمتر کرده و به این ترتیب راه برای قطع کردن اینترنت توسط طرفداران برقراری کامل اینترنت ملی بدون دسترسی به اینترنت جهانی را هموارتر شده است.

تردیدی نیست که ابر آروان مانند بسیاری از دیگر شرکت‌های فعال در این حوزه نقش مستقیمی در قطع اینترنت ندارد. این شرکت تنها به‌شکل غیرمستقیم ابزار و امکان آن را فراهم می‌کند. با این‌حال یکی از کاربران توییتر و کارشناسان فناوری تعبیر جالبی دارد. تصور کنید شما یک چاقوفروشی دارید؛ فروش چاقو در حالت عادی جرم یا ناپسند نیست. حالا تصور کنید که فردی در حالی که یقه فرد دیگری را گرفته وارد مغازه شما شود. آیا فروختن چاقو در این شرایط صحیح است؟

ابر آروان چه می‌گوید؟
ابرآروان در پاسخ به این اتهامات می‌گوید قطعی اینترنت در سال ۸۸ و ۹۸ برای این شرکت نیز تلخ بوده است. به گفته این شرکت در چنین موقعیت‌هایی بهتر است مطالبه‌گری از نهادهای حاکمیتی و قانون‌گذاری انجام شود؛ نه شرکت‌هایی مثل ابر آروان که نقشی در این تصمیم‌گیری‌ها ندارد.

ابر آروان می‌گوید: در شرایطی که تمامی سایت‌های دولتی و سامانه‌های حساس، همچنین اکثریت کسب‌وکارهای بزرگ خصوصی سال‌هاست که با الزام شورای عالی فضای مجازی در دیتاسنترهای داخلی میزبانی می‌شوند، هیچ‌کدام از شرکت‌های ابری نمی‌توانند نقشی مستقیم یا حتی غیرمستقیم در محدودیت‌های اینترنت داشته باشند.

سامانه رادار
ابر آروان می‌گوید این شرکت حتی در راستای شفافیت از زمستان ۹۸ سامانه رادار را برای رصد اختلالات اینترنت منتشر کرده است. در این سامانه می‌توانید وضعیت اینترنت ایران براساس اطلاعات زیرساخت ابرآروان را در لحظه برای سرویس‌های محبوبی مثل اینستاگرام، گوگل و ویکی‌پدیا و همچنین سرویس‌های داخلی مثل دیجی‌کالا و آپارات رصد کنید. این رصد براساس اپراتورهایی مثل همراه اول، ایرانسل، مبین‌نت و افرانت و در کلان‌شهرها در این سامانه مشخص است.
ابر آروان همچنین برای پاسخ به نگرانی‌ها در زمینه پروژه ابر ایران یک صفحه از وب‌سایت خود را به پرسش‌های رایج در این زمینه اختصاص داده است. در این صفحه به وضوح ادعا شده:

بر این اساس ابر آروان به عنوان یکی از طرفین قرارداد ابر ایران هیچ اقدام و تلاشی برای مشارکت یا ورود به پروژه‌هایی که هدف آن‌ها قطع دسترسی مردم ایران به اینترنت است نداشته و نخواهد داشت و همواره از طریق اقداماتی مانند راه‌اندازی سامانه‌ی رادار و صفحه‌ی گزارش شفافیت از دسترسی بدون محدودیت همه‌ی مردم ایران به اینترنت و حفظ حریم خصوصی کاربران حمایت کرده و می‌کند.

در یکی از پرسش‌های رایج این صفحه در پاسخ به این‌که آیا ابر ایران به محدودسازی و قطع اینترنت کمک می‌کند آمده است:

تمام اینترنت ایران به‌شکل انحصاری به‌وسیله‌ی شرکت ارتباطات زیرساخت و در لایه‌ی بعدی اپراتورهای موبایل و FCP تهیه می‌شود. دیتاسنترها و شرکت‌های ارایه‌دهنده‌ی خدمات ابری مانند ابر آروان دریافت‌کننده‌ی خدمات از این شرکت‌ها هستند و از نظر فنی نمی‌توانند هیچ نقشی در قطعی اینترنت ایفا کنند.

در مورد برخی از بندهای جنجال‌برانگیز قرار داد هم گفته شده که در صورت صدور دستور قطع، قطعی تنها در دسترسی مشتریان به خدمات ابری در دیتاسنترهای در مالکیت سازمان فناوری اطلاعات ایران انجام می‌گیرد. به ادعای ابر آروان این موضوع ارتباطی با قطع اینترنت نخواهد داشت.
پاسخ به بند الزام به امکان شنود قانونی

رضا آزند کارشناس شبکه در توضیح این بند از قرارداد ابر آروان توضیح داده است که امکان شنود قانونی یا LI یا Lawful Intercept امکانی است که به نهادهای امنیتی و قضایی امکان شنود دیتای عبوری از شبکه سرویس‌دهنده اینترنت را می‌دهد. این امکان البته مختص ایران نیست و در تمام دنیا حتی در بزرگ‌ترین اپراتورها مثل AT&T نیز مرسوم است.

شنود قانونی LI چگونه کار می‌کند؟
در واقع LI سرویس‌دهنده را ملزم می‌کند که یک سری تجهیزات خاص را نصب کند. این تجهیزات ترافیک عبوری از سرویس‌دهنده را به سرورهای خاصی ارسال می‌کند. خود اپراتورهای دسترسی به تجهیزات ندارند اما نهادهای قضایی و امنیتی می‌توانند با دریافت حکم اطلاعات را بررسی کنند. گفتنی است این تجهیزات از تجهیزات فیلترینگ مجزاست. اطلاعات و دیتا صرفاً توسط این تجهیزات کپی‌برداری می‌شود و LI نقشی در دستکاری دیتا نخواهد داشت.

بالاخره ابر آروان مقصر است یا بی‌گناه؟
شاید بتوان گفت اگر ابر آروان در مزایده ابرایران برنده نمی‌شد احتمالاً شرکت دیگری این زیرساخت‌های شبکه ملی اطلاعات را راه‌اندازی می‌کرد. با این‌حال منتقدین این شرکت اعتقاد دارند حتی ضرورت‌های قانونی توجیهی برای تن دادن به چنین قراردادهایی ایجاد نمی‌کند. ضمن این‌که ذی‌نفع بودن از توسعه‌های شبکه ملی اطلاعات با هدف احتمالی قطع اینترنت به خودی خود یک انگیزه ایجاد می‌کند.

ابر آوران می‌گوید اتهامات اخیر باعث ایجاد سایبربولی (قلدری فضای مجازی) و توهین و تهدید کارمندان آروان شده است. چنین رفتار و برخوردی فارغ از نقش احتمالی این شرکت در قطع اینترنت به هیچ‌وجه پذیرفته نیست. بسیاری از مهندسین جوان و برنامه‌نویسان باانگیزه‌ای که در این شرکت کار می‌کنند اصلاً از مفاد این قرارداد اطلاعی هم نداشته‌اند. به این ترتیب از شما دعوت می‌کنیم طرفدار هر کدام از طرفین این جنجال که هستید با دید کمی بازتری به موضوع نگاه کنید.

در این مطلب ترجیح دادیم تمام موضوع مطرح شده در اتهامات وارد شده به ابر آروان رو بدون قضاوت روایت کنیم. مانند همیشه نتیجه‌گیری به عهده شماست. نظر شما چیست؟ آیا فعالیت‌های ابر آروان زمینه را برای قطع اینترنت جهانی فراهم کرده است؟

توجه: فارنت دادگاه نیست. ما در فارنت هیچ شخص، گروه یا شرکتی را متهم یا محکوم نمی‌کنیم. در اینجا صرفاً روایت می‌کنیم و قضاوت برعهده خواننده خواهد بود.

دویچه‌وله: بعد از سه برابر شدن قیمت بنزین در آبان ۹۸، آمارهای گمرکی ایران نشان می‌دهد که حجم صادرات بنزین در سال گذشته تقریبا ۸ برابر شده و به ۷ میلیون و ۸۴۲ هزار تن رسیده است. این رقم در سال ۹۸ حدود یک میلیون و ۹۱ هزار تن بود.

بی هیچ تردیدی، شیوع کرونا و محدودیت‌های اجتماعی نیز بر کاهش مصرف بنزین کشور و باز شدن جا برای صادرات بیشتر کمک کرده، اما مهم‌ترین برنامه دولت از ۳ برابر کردن قیمت بنزین در آبان ۹۸ که هنوز کرونا شیوع پیدا نکرده بود، کاهش مصرف داخلی و جبران کردن افت درآمدهای نفتی بود؛ موضوعی که خبرگزاری ایرنا نیز ۴ فروردین امسال با اشاره به افت ۲۰ درصدی مصرف داخلی بنزین، به آن اشاره کرده بود.

مصرف بنزین ایران پارسال بطور متوسط ۷۵ میلیون لیتر در روز بوده است.

اکنون آمارهای گمرکی نشان می‌دهد حجم صادرات بنزین تقریبا ۸ برابر شده، اما به خاطر افت چشمگیر قیمت نفت و محصولات نفتی در بازارهای جهانی، درآمدهای حاصل از صادرات بنزین کشور به ۲ میلیارد و ۹۱۳ میلیون دلار رسیده که نسبت به سال ۹۸ تقریبا ۵ برابر شده است.

ایران تا سه سال پیش واردکننده بنزین بود، اما با توسعه پالایشگاه ستاره خلیج فارس با ظرفیت پالایش روزانه ۳۵۰ هزار بشکه میعانات گازی، آغاز به صادرات محدود بنزین کرده بود. پارسال حجم صادرات بنزین به شدت اوج گرفت و در صدر صادرات غیرنفتی کشور قرار گرفت.

سهم بنزین از کل صادرات غیرنفتی کشور در سال ۹۹ حدود ۹ درصد بوده است.

اهمیت درآمدهای صادرات بنزین برای دولت

بر اساس قانون بودجه سال ۹۹، دولت پیش‌بینی کرده بود روزانه ۹۶ میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شود و کل درآمد دولت از محل فروش بنزین در بازارهای داخلی، حدود ۶۵ هزار میلیارد تومان باشد. قیمت دلار پارسال از ۱۶ هزار تومان در ابتدای سال به سرعت اوج گرفت و به ۲۵ هزار تومان در انتهای سال رسید و حتی در نیمه پاییز به ۳۲ هزار تومان هم رسیده بود. اگر متوسط قیمت ارز را ۲۵ هزار تومان در نظر بگیریم، کل درآمدهای دولتی از بابت فروش داخلی بنزین در واقع ۲.۶ میلیارد دلار می‌شد، اما با توجه به اینکه در عمل مصرف بنزین کشور ۷۵ میلیون لیتر بوده، این رقم احتمالا حدود ۲ میلیارد دلار شده است.

بدین ترتیب پارسال تقریبا سه چهارم بنزین تولیدی ایران در داخل مصرف شده و تنها یک چهارم بنزین به بازارهای جهانی صادر شده است، اما درآمد دولت از محل صادرات بنزین ۵۰ درصد از بیشتر از فروش داخلی سوخت بوده است.

برخلاف نفت خام و میعانات گازی، صادرات محصولات نفتی، از جمله بنزین ایران مشمول تحریم‌های آمریکا نمی‌شود؛ گزینه‌ای که انگیزه مضاعف برای دولت ایجاد کرده تا بخشی از افت درآمدهای صادرات نفت خام را با افزایش صادرات بنزین و دیگر محصولات نفتی جبران کند.

نکته جالب اینکه دولت در بودجه پارسال انتظار داشت ۸۹ هزار میلیارد تومان درآمد از محل صادرات کل محصولات نفتی، شامل بنزین، نفت کوره، گازوئیل و نفت سفید داشته باشد، در حالی که از محل فروش داخلی این محصولات تنها ۷۷ هزار میلیارد تومان انتظار درآمد داشت. این در حالی است که بخش اعظم محصولات نفتی تولیدی ایران در داخل مصرف می‌شود.

آمارهای گمرکی و عدم تحقق اهداف صادرات غیرنفتی

برخلاف رشد چشمگیر صادرات بنزین، در کل آمارهای گمرک ایران نشان می‌دهد صادرات غیرنفتی کشور پارسال تنها ۳۴ میلیارد و ۲۵۶ میلیون دلار بوده که نسبت به دور مشابه سال ۹۸ بیش از ۷ میلیارد دلار افت نشان می‌دهد.

گمرک ایران بسیاری از محصولات نفتی مانند بنزین، گاز مایع (پروپان و بوتان)، گاز طبیعی، قیر، بسیاری از محصولات پتروشیمی خام و حتی میعانات گازی را که نوعی نفت خام فوق شبک است، در سبد «صادرات غیرنفتی» قرار می‌دهد.

این در حالی است که بنزین، گاز طبیعی، پلی اتیلن و پروپان به ترتیب در صدر صادرات غیرنفتی کشور قرار دارند و صادرات محصولات پتروشیمی ایران نیز پارسال ۱۳.۷ میلیارد دلار بوده است. بدین ترتیب در عمل حدود ۷۰ درصد از کل صادرات غیرنفتی کشور عملا محصولات نفتی و گازی است.

به هر تقدیر، جزئیات آمارهای گمرکی نشان می‌دهد ارزش صادرات گاز مایع ایران پارسال حدود ۲.۶۵ میلیارد دلار بوده که نسبت به سال ۹۸ بیش از ۶۰ درصد افت داشته است.

علت افت صادرات گاز مایع به افت تولید آن در داخل کشور برمی‌گردد. پروپان و بوتان عمدتا از میادین نفتی تولید می‌شود، اما تولید روزانه نفت ایران از ۳.۸ میلیون بشکه در دوران قبل از تحریم‌ها به ۱.۹ میلیون بشکه در سال گذشته رسیده بود. ایران به خاطر سقوط صادرات روزانه نفت و میعانات گازی از ۲.۵ میلیون بشکه به حدود ۳۲۰ هزار بشکه در سال گذشته، استخراج از بسیاری چاه‌های نفتی خود را متوقف کرده و به همین خاطر نیز تولید و صادرات پروپان و بوتان کشور به شدت کاهش یافته است.

نکته مهم اینکه تا سال ۹۸، گاز مایع در صدر کالاهای صادراتی کشور قرار داشت.

همچنین حجم و ارزش صادرات محصولات پتروشیمی کشور طی سال گذشته به ترتیب ۱۳ درصد و ۲۳ درصد افت کرده است.

بدین ترتیب، در عمل جهش صادرات بنزین مشکلی از افت درآمدهای صادرات نفت خام کشور را حل نکرده است. ایران قبل از تحریمهای آمریکا سالانه بیش از ۶۰ میلیارد دلار صادرات نفتی داشت.

صندوق بین‌المللی پول در آخرین ارزیابی خود که پاییز پارسال منتشر کرده بود، کل درآمدهای صادرات نفتی، غیرنفتی و خدمات ایران برای سال ۲۰۲۰ را زیر ۵۳ میلیارد دلار پیش‌بینی کرده بود، در حالی که این رقم در دوران قبل از تحریم‌ها در سال ۲۰۱۷ حدود ۱۱۰ میلیارد دلار بود.

سازمان برنامه و بودجه ایران میزان کل صادرات نفت خام و میعانات گازی کشور در سال گذشته خورشیدی را ۶.۴ میلیارد دلار ارزیابی کرده است و با توجه به صادرات کمی بیش از ۳۴ میلیارد دلاری غیرنفتی کشور، به نظر نمی‌رسد حتی با اضافه کرده صادرات نفت کوره، گازوئیل، نفت سفید و خدمات، صادرات کشور به ۵۳ میلیارد دلاری برسد که صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده بود.

نفت خام قبل از تحریم‌ها مهم‌ترین منبع درآمدی دولت بود، اما طی سه سال گذشته همواره یک سوم بودجه دولتی با استقراض تامین شده است، چرا که دولت در بودجه، رقم صادرات نفت خام کشور را همواره چندین برابر آنچه واقعا انجام می‌شود، قرار می‌دهد.

برای نمونه پارسال در بودجه صادرات روزانه ۱.۵ میلیون بشکه نفت لحاظ شده بود، در حالی که در عمل ۳۲۰ هزار بشکه صادر شد و از طرفی قیمت نفت نیز به شدت کاهش یافته بود. آمارهای خزانه‌داری نشان می‌دهد در ۹ ماه ابتدایی پارسال تنها ۱۶ درصد از درآمدهای نفتی بودجه برای همین ۹ ماه تحقق یافته است.

این در حالی است که دولت در بودجه سال جاری نیز صادرات روزانه ۲.۳ میلیون بشکه را گنجانده است.

بی‌بی‌سی: اتوبوس” سرنشینان آن را بازداشت کرده‌اند
بنا بر گزارش‌ها از ایران بیش از ۲۰ نفر از جمله تعدادی از اعضای خانواده‌های کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸ در اتوبوسی در نزدیکی اصفهان به صورت گروهی بازداشت شده‌اند.
به گزارش سایت حقوق بشری هرانا نیروی انتظامی اتوبوس حامل این افراد را قبل از رسیدن به شهر اصفهان متوقف کرده و تعداد زیادی را بازداشت کرده است. گفته می‌شود پلیس با خودروها و ماموران متعدد در محل بازداشت حاضر شده است.
نام ناهید شیرپیشه و منوچهر بختیاری، پدر و مادر پویا بختیاری از کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸، در فهرست بازداشت‌شدگان دیده می‌شود.
هرانا گزارش داده است که سکینه احمدی، مادر ابراهیم کتابدار از دیگر کشته‌شدگان آبان در جریان توقف اتوبوس و یورش نیروهای امنیتی “از حال رفته است.”

سکینه احمدی، مادر ابراهیم کتابدار، از کشته‌های آبان

به گزارش هرانا ۲۲ نفر از کسانی که سوار اتوبوس بوده‌اند، بازداشت شده‌اند.
گزارش شده که اتوبوس در مسیر بازگشت از آرامگاه سردار اسعد بختیاری در تخت فولاد در جنوب شهر اصفهان متوقف شده و سرنشینان آن بازداشت شده‌اند.
علیقلی‌خان سردار اسعد مشهور به سردار اسعد بختیاری از روسای ایل بختیاری و از سیاستمداران و مشروطه‌خواهان مشهور در دوره قاجار بود.
بر اساس گزارش‌ها نیروهای امنیتی بعد از “محاصره اتوبوس” سرنشینان آن را بازداشت کرده‌اند.

اعتراضات آبان ۱۳۹۸
سازمان عفو بین‌الملل شمار ثبت‌شده کشته‌شدگان اعتراضات سراسری آبان ماه سال ۱۳۹۸ را ۳۷۱ نفر اعلام کرده که نام اکثر آنها و شهر و دلیل مرگشان مشخص است اما در عین حال تاکید کرده که شمار واقعی کشته‌‍‌شدگان بسیار بیشتر از این رقم است. رویترز اما در آماری متفاوت به نقل از منابعی در حکومت، شمار کشته‌شدگان را حدود ۱۵۰۰ نفر گزارش کرد.
عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور ایران، تعداد کشته شدگان در جریان اعتراضات آبان ماه پس از افزایش بهای بنزین را ۲۰۰ تا ۲۲۵ نفر اعلام کرده و تلویحا گفت که ۸۰ درصد به دست نیروهای دولتی و ۲۰ درصد با “سلاح های غیرسازمانی” کشته شده‌اند.
اعتراضات آبان ماه به سرعت به بیش از صد شهر سرایت کرد و با سرکوب شدید نیروهای امنیتی و انتظامی روبرو شد.
مقام‌های ایران در هفته های پس از آن اعتراضات مدعی شده بودند که شلیک به معترضان از داخل جمعیت و از میان مردم صورت گرفته و “اغتشاشگران” را به خرابکاری و حمله با سلاح گرم متهم کرده‌اند.
این در حالی است که ویدیوهای زیادی از شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به سوی معترضان منتشر شده است. این اعتراضات هزاران بازداشتی و صدها مجروج بر جا گذاشت.

ارونیوز: گزارش سالانه حقوق بشر آمریکا ؛ «۱۵۰۰ کشته» آبان ۹۸ ایران حذف شد

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه ۱۰ فروردین (۳۰ مارس) انتشار چهل و پنجمین گزارش سالانه حقوق بشر این وزارتخانه را اعلام کرد.

این گزارش که طبق سنتی سالیانه تنظیم شده و به کنگره فرستاده خواهد شد، وضعیت حقوق بشر در ۲۰۰ کشور مختلف جهان را در سال ۲۰۲۰ بررسی کرده است.

آقای بلینکن با انتقاد از عملکرد دولت قبلی آمریکا در زمینه حقوق بشر گفت: «وقتی مدافعان حقوق بشر مورد حمله قرار می‌گیرند، اغلب به آمریکا نگاه می‌کنند تا از جانب آن‌ها صحبت کند. با این حال اغلب در سال‌های اخیر فقط سکوت از ما می‌شنیدند. ما به خاطر آن مدافعان شجاع بازگشته‌ایم و ساکت نخواهیم ماند.»

در بخش ایران گزارش منتشره از سوی وزارت خارجه آمریکا، مقامات جمهوری اسلامی به نقض حقوق بشر علیه مردم متهم شده‌اند و از حبس‌های خودسرانه و سیستماتیک مخالفان سیاسی، عدم رعایت آئین دادرسی عادلانه برای متهمان از جمله نوجوانان و همچنین شکنجه بازداشت‌شدگان به عنوان «موارد نقض فاحش حقوق بشر» نام برده شده است.

در همین حال در بخش گزارش تعداد کشته‌شدگان ناآرامی‌های آبان ماه ۹۸ که در گزارش سال گذشته آمریکا «۱۵۰۰ نفر» قید شده بود حذف شده و تنها آمار عفو بین‌الملل که عدد ۳۰۴ نفر را نشان می‌دهد باقی مانده است.

مقامات وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به این سوال که دلیل این حذف چه بوده است، حاضر به ارائه جواب نشدند.

وزارت خارجه آمریکا در گزارش خود همچنین حکومت جمهوری اسلامی را به نقض حقوق بشر در سوریه از طریق حمایت نظامی از حکومت اسد، در یمن از طریق حمایت از جنگجویان حوثی و در عراق از طریق پشتیبانی از گروه‌های شبه‌نظامی متهم کرده است.

در این گزارش همچنین به اعدام نوید افکاری کشتی‌گیر ایرانی و روح‌الله زم، روزنامه نگار و مدیر کانال تلگرامی آمدنیوز، اشاره شده است.

Honored to release the 45th annual Human Rights Report. It demonstrates that human rights, transparency and accountability are at the forefront of U.S. foreign policy. We acknowledge the work ahead and expect all nations to respect human rights and fundamental freedoms. #HRR2020 pic.twitter.com/G7BO475AoG

— Secretary Antony Blinken (@SecBlinken) March 30, 2021

وزارت خارجه آمریکا در گزارش سال ۲۰۲۰ خود موارد نقض حقوق بشر در افغانستان را نیز برشمرده است.

بنابر اعلام این نهاد؛ شکنجه، بازداشت و کشتارهای کور توسط شبه‌نظامیان غیردولتی، قتل‌های فراقضایی و ناپدیدسازی اجباری توسط نیروهای دولتی، نقض حقوق اقلیت‌های قومی و جنسی، وجود قوانین تبعیض‌آمیز و مواردی همچون بهره‌کشی از کودکان کار از جمله موارد نقض حقوق بشر در افغانستان بیان شده است.

گزارش جدید انتقادهایی صریح از عربستان سعودی را نیز شامل می‌شود. مقامات وزارت خارجه آمریکا حکومت عربستان را درباره بازداشت‌های خودسرانه، وضع محدودیت بر آزادی بیان و عدم رعایت حقوق مساوی زن و مرد مورد انتقاد قرار داده‌اند.

در سند منتشره همچنین به مورد قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی‌تبار، اشاره شده هرچند از چگونگی نقش محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در این واقعه سخنی به میان نیامده است.

چین یکی دیگر از کشورهایی است که موارد نقض حقوق بشر در آن به صورت گسترده در گزارش مورد تاکید قرار گرفته است.

مقامات ایالات متحده گفته‌اند که مقامات پکن در منطقه سین‌کیانگ مرتکب «نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت» علیه اقلیت مسلمان اویغور شده‌اند. در این گزارش قید شده است که جرائمی نظیر زندانی کردن بیش از یک میلیون شهروند، عقیم‌سازی اجباری، تجاوز، شکنجه، کار اجباری و محدودسازی آزادی مذهب و آزادی بیان در چین رخ داده است.

در این گزارش همچنین با اشاره به وقوع همه‌گیری در جهان آمده است دولت‌های خودکامه از شیوع بیماری کووید-۱۹ به عنوان بهانه‌ای برای سرکوب آزادی‌ها و تحت تعقیب رار دادن منتقدان استفاده کرده‌اند.

آنتونی بلینکن گفت: «ما از تمام ابزارهای دیپلماسی خود برای دفاع از حقوق بشر و پاسخگو کردن عاملان سوءاستفاده بهره خواهیم گرفت.»

در گزارش سال ۲۰۲۰ وزارتخانه آمریکا همچنین به سرکوب مخالفان سیاسی و معترضان سیاسی در روسیه و بلاروس، جنایات جنگی در یمن و سوءرفتارها در سوریه توسط حکومت بشار اسد نیز اشاره شده است.

دویچه‌وله: سرتیب کیومرث احمدی می‌گوید که با موافقت رئیس ستاد مشترک ارتش، پرسنل این نیرو در سرکوب “تظاهرات دی ۱۳۹۷” شرکت کرده‌اند. خامنه‌ای گزارشی از این مشارکت دریافت کرده و “اوامر ویژه‌ای صادر کرده است”.

امیر سرتیپ کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی در مصاحبه با سایت وابسته به آیت‌الله خامنه‌ای گفته است که این نیرو در سرکوب “ناآرامی‌های دی ماه ۱۳۹۷” دخالت مستقیم داشته است.

حیدری با بیان تعریفی از “مأموریت‌های استنتاجی” نیروی تحت فرمانده‌اش، “حضور میدانی” را “بخشی از ولایت‌مداربودن“ و شراکت در ماموریت‌های استنتاجی عنوان کرده و می‌گوید: « یکی از مأموریت‌های استنتاجی افتخارآمیز نیروی زمینی، مرتبط با ناآرامی­های دی‌ماه ۹۷ بود. در آن زمان ما مأموریت خاصی نداشتیم، ولی آمادگی‌مان را به سردار باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کردیم و به ایشان گفتیم که فعلاً نیروی زمینی مأموریتی ندارد، ولی با توجه به نیروهای آموزش‌دیده و ولایی که داریم، الآن بهترین فرصت است که ما به نیروهای امنیتی کشورمان کمک کنیم.»

دو ناآرامی بزرگ اخیر در دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸ روی دادند، اما فرمانده نیروی از “دی ماه ۱۳۹۷” نام می‌برد که معلوم نیست کدام یک از این دو تاریخ منظور او بوده و شاید هم به هر دو ناآرامی اشاره دارد.

حیدری با ابراز خوشحالی از این که رئیس ستاد مشترک این پیشنهاد را پذیرفت، ادامه می‌دهد که به این ترتیب « ما توانستیم در برقراری امنیت در داخل شهرهایی که دچار ناآرامی شده بودند، تأثیر بسزایی داشته باشیم و گزارش آن به استحضار رهبر انقلاب هم رسید که اوامر ویژه‌ای در این‌باره صادر کردند که حتماً در آینده برای ما نصب‌العین خواهد بود.»

گسترده‌ترین اعتراض‌ها در تاریخ جمهوری اسلامی

اعتراضات مردمی در دی ماه ۹۶ ابتدا از مشهد و در اعتراض به گرانی آغاز شد اما در مدت کوتاهی سراسر ایران را فرا گرفت و مردم در بیش از صد شهر به خیابان‌ها آمدند. سخنگوی قوه قضائیه در ۲۴ دی همان سال اعلام کرد که ۲۵ نفر در جریان اعتراضات کشته شدند، اما عفو بین‌الملل احتمال می‌دهد که تعداد واقعی کشته شدگان بیشتر باشد.

اعتراض‌های آبان ۹۸ در واکنش به اعلام ناگهانی افزایش بهای سوخت در ایران شکل گرفت که خیلی سریع به اعتراض‌های گسترده ضد حکومتی در سراسر ایران تبدیل شد.

در تاریخ جمهوری اسلامی تظاهراتی به این گستردگی که از همان ابتدا تمام ارکان حکومت و همه جناح‌های آن را هدف قرار داد سابقه نداشت؛ سرکوب خشونت‌آمیز معترضان نیز به شکلی که در آبان ۹۸ رخ داد بی‌سابقه بوده است.

درباره شمار قربانیان، مجروحان و بازداشت‌شدگان جنبش اعتراضی آبان ماه، آمار رسمی و قابل اعتمادی وجود ندارد. حکومت هنوز از انتشار آمار کامل این رویداد خودداری می‌کند.

عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور خرداد امسال شمار قربانیان را ۲۰۰ تا ۲۲۵ نفر اعلام کرد. سازمان عفو بین‌الملل دست‌کم مرگ ۳۰۴ نفر را مستند کرده و برخی منابع شمار قربانیان را تا هزار و ۵۰۰ نفر هم گزارش کرده‌اند.

تا کنون محوریت عمده در برخورد با ناآرامی‌ها و معترضان در ایران با سپاه و بسیج و “نیروهای ویژه ضدشورش” بوده است. ظاهرا شدت و ابعاد اعتراضات و درگیری‌ها در دو ناارامی یادشده به میزانی بوده که ارتش که تا کنون در این مسائل مداخله نمی‌دادند به میدان آورده‌اند.

در شامگاه جمعه ۲۴ آبان ۹۸ تصاویر و ویدئوهای کوتاهی از ایران در فضای مجازی منتشر شد. این تصاویر مردم ایران را از نقاط مختلف کشور نشان می دادند، مردمی که به خیابان ها آمده بودند تا صدای خشم و اعتراض خود را نسبت به افزایش بهای بنزین به گوش مقامات و دولتمران جمهوری اسلامی برسانند.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین
افزایش بهای بنزین، آغاز اعتراضات مردمی

در شامگاه جمعه ۲۴ آبان ۹۸ تصاویر و ویدئوهای کوتاهی از ایران در فضای مجازی منتشر شد. این تصاویر مردم ایران را از نقاط مختلف کشور نشان میدادند، مردمی که به خیابانها آمده بودند تا صدای خشم و اعتراض خود را نسبت به افزایش بهای بنزین به گوش مقامات و دولتمران جمهوری اسلامی برسانند.

حقوق بشر در ایران: اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸، مجموعه‌ای از اعتراضات مردمی است که از تاریخ ۲۴ آبان‌ماه، به شکل مسالمت‌آمیز در صدها شهر ایران برگزار شد. این اعتراضات با افزایش سه برابری قیمت بنزین شکل گرفت، ولی به سرعت معترضان دست به اعتراض علیه حکومت زدند. در همان ساعات آغازین نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به معترضان حمله کردند و آنان را به خاک و خون کشیدند که در ادامه تا تاریخ ۲۶ آبان‌ماه دست‌کم بیش از ۳۰۰۰ نفر کشته و هزاران نفر مجروح و بازداشت شدند.

نیمه شب جمعه ۲۴ آبان ۱۳۹۸، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران اعلام کرد که بنزین سهمیه‌بندی می‌شود و قیمت هر لیتر بنزین آزاد از ۱۰۰۰ تومان به ۳۰۰۰ تومان افزایش یافت.

از دقایق اولیه اعلام افزایش قیمت بنزین اعتراضاتی در بعضی شهرها از جمله اهواز، مشهد و سیرجان شکل گرفت. طی چند ساعت اعتراضات گسترش یافت و به صدها شهر در ایران رسید.

شعارهایی که ابتدا در اعتراض به افزایش قیمت بنزین و مشکلات اقتصادی بود، به‌سرعت جای خود را به شعارهایی در اعتراض به حکومت دیکتاتوری و شخص علی خامنه‌ای داد.

همزمان با گسترش بی‌سابقه اعتراضات، اینترنت در سراسر ایران قطع شد. مقام‌های حکومتی نیز علت قطعی اینترنت را مسائل امنیتی عنوان کردند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، علی خامنه‌ای در جلسه‌ای که روز یکشنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۸ با مقامات حکومتی داشت دستور پایان‌دادن به این اعتراضات را صادر کرد و گفت: «جمهوری اسلامی در خطر است، هرچه برای پایان‌دادن به این اعتراضات لازم است، به اجرا بگذارید. این دستور من است.» بنا به همین گزارش، خامنه‌ای که در این جلسه از پاره‌شدن تصویر خود توسط معترضین و تخریب یک مجسمه روح‌الله خمینی بسیار خشمگین بود اعلام کرد که در صورت متوقف‌نشدن فوری تظاهرات، او مسئولان حاضر در این جلسه را مسئول نتایج اعتراضات خواهد دانست.

ویدئوهایی که توسط شرکت‌کنندگان در این اعتراضات ضبط و در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است خشونت شدید و آشکار نیروهای سرکوب‌گر را نشان می‌دهد. بیش‌تر کشته‌شدگان در این اعتراضات از ناحیه سر و سینه هدف قرار گرفتند که نشان می‌دهد شلیک‌ها به قصد کشتن معترضان بوده است.

تارنگار حقوق بشر در ایران وابسته به مرکز مهر، طی گزارشی که پیش از این در ۱۱ آذرماه ۱۳۹۸ منتشر کرده بود، تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات را بیش از ۹۰۰ تن و تعداد بازداشت‌شدگان را بیش از ۱۳هزار نفر اعلام کرد. بررسی‌های بیش‌تر طی ماه‌های پس از اعتراضات نشان می‌دهد که دست‌کم ۳ هزار کشته و ۱۹ هزار بازداشتی، نتیجه سرکوب اعتراضات سراسری مردم طی آبان‌ماه ۱۳۹۸ بوده است.

از سوی دیگر بررسی آمار تعداد فوتی‌های ثبت‌شده در منابع رسمی سازمان ثبت احوال از پاییز ۱۳۹۴ تا پاییز ۱۳۹۷، نشان می‌دهد تعداد فوتی‌های پاییز ۱۳۹۸ حدود ۸هزار نفر بیش‌تر از آمار فوت‌شدگان همین فصل در سال‌های پیش بوده است. تا کنون دلیل مشخصی برای این افزایش آمار از سوی منابع رسمی منتشر نشده است.

طی روزهای پس از اعتراضات گزارش‌های متعدد از نقاط مختلف کشور حکایت از این داشت که در ازای تحویل اجساد کشته‌شدگان از خانواده‌های آنها مبالغی تا ۸۰ میلیون تومان دریافت شده است و همچنین پیکرها با اخذ تعهدی مبنی بر عدم برگزاری مراسم، به خانواده‌ها تحویل داده شده است.

شمار زیادی از بازداشت‌شدگان تحت انواع شکنجه های روحی و جسمی همچون ضرب و شتم، آزار جنسی، تجاوز و تجویز قرص‌های اعصاب قرار گرفتند. همچنین طی روزهای پس از اعتراضات اجساد تعدادی از بازداشت‌شدگان در حالی به خانواده‌هایشان تحویل داده شد که آثار ضرب و شتم و شکنجه بر بدن آن‌ها مشهود بود.

صدور احکام سنگین چون اعدام برای بازداشت‌شدگان یکی از اقدامات حکومت برای جلوگیری از اعتراضات مشابه در آینده است. چند ماه پس از کشتار آبان ۹۸، حکم اعدام سه تن از بازداشت‌شدگان این اعتراضات به نام‌های امیرحسین مرادی، سعید تمجیدی و محمد رجبی، در دیوان عالی کشور تایید و برای اجرا به دادسرا اعاده شد که این مسئله با واکنش بسیار گسترده کاربران در فضای مجازی مواجه شد. از جمله هشتگ اعدام نکنید با استقبال گسترده مواجه شد و ترند اول جهانی شد. اعتراض جمعی کاربران تا جایی ادامه داشت که منجر به توقف اجرای این حکم و اجازه اعاده بازرسی برای این پرونده شد.

گفتنی است اعتراضات آبان ۱۳۹۸ گسترده‌ترین اعتراضات علیه حکومت جمهوری اسلامی، از انقلاب اسلامی به این سو بوده است و قطعی اینترنت طی حدود ۱۰ روز این فرصت را به مقامات امنیتی داد که در سکوت خبری دست به کشتار گسترده مردم بزنند. سرکوب و کشتار معترضان انتقادها و واکنش‌های گسترده بین‌المللی را نیز به‌ دنبال داشت.

آمار و اطلاعاتی از گستره این تظاهرات و سرکوب آن از سوی جمهوری اسلامی، به تفکیک در ادامه می‌آید.

استان البرز

در استان البرز درگیری‌ها در بیشتر مناطق استان از جمله مهرشهر، کیانمهر، فردیس، گوهردشت، باغستان، گلشهر، مشکین دست، محمدشهر و مارلیک گزارش شده است.

تعداد زیادی از مجروحین و کشته‌شدگان به بیمارستان‌های سطح شهر کرج از جمله بیمارستان شهید مدنی، بیمارستان امام خمینی، بیمارستان قائم، بیمارستان البرز، بیمارستان کمالی، بیمارستان رجائی و تعدادی از مراکز درمانی انتقال یافتند.

تعدادی از کشته شدگان در آرامستان‌های کرج از جمله آرامستان بهشت سکینه ، آرامستان امامزاده محمد و آرامستان امامزاده طاهر دفن شدند. به تعداد زیادی از خانواده‌ها نیز اجازه دفن عزیزانشان در کرج داده نشد و جنازه آنها به شرط تدفین در خارج از کرج به خانواده‌هایشان تحویل شد.

مرکز سپاه امام حسن مجتبی در محمدشهر، پادگان سپاه پاسداران شهید شرع‌پسند در میدان سپاه، پایگاه بسیج شهیدان پناهی، حوزه مقاومت بسیج ۴۱۳ کیانمهر، ناحیه مقاومت بسیج امام حسین در میدان سپاه، حوزه مقاومت بسیج شهیدان شرع‌پسند، حوزه مقاومت بسیج شهید چمران، پایگاه بسیج حضرت ام‌البنین، پایگاه بسیج امام حسن مجتبی، ناحیه مقاومت بسیج امام هادی گلشهر و ناحیه مقاومت بسیج منظریه فردیس نقش مهمی در سرکوب اعتراضات و کشتار معترضین داشتند. همچنین شماری از نیروهای انتظامی، یگان ویژه و لباس شخصی نیز از عوامل مهم سرکوب و کشتار معترضین بودند.

استان خوزستان

درگیر‌ی‌ها در استان خوزستان، در مرکز استان و بسیاری از شهرستان‌ها از جمله ماهشهر و بهبهان با سرکوب شدید نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد.

از عوامل مهم سرکوب و کشتار معترضین در این استان می‌‌توان به لشکر هفت زرهی استان خوزستان به فرماندهی سرهنگ حسن حسین‌نژاد و نیروی قدس سپاه پاسداران اشاره کرد.

همچنین افراد و نهادهای زیر از دیگر عوامل سرکوب اعتراضات در این استان به‌شمار می‌روند:

سپاه استانی ولی‌عصر به فرماندهی سرتیپ حسن شاهوار پور
قرارگاه منطقه‌ای کربلا به فرماندهی سرتیپ احمد خادم‌سیدالشهدا
منطقه سوم دریایی سپاه به فرماندهی دریادار دوم امرالله نوذری
نیروی انتظامی استان خوزستان به فرماندهی سرتیپ حیدر عباس‌زاده
یگان ویژه خوزستان به فرماندهی غلامرضا اشرفی

ماهشهر

گزارش‌های مختلف از کشته شدن صدها تن در ماهشهر حکایت دارد.

تنها در یک مورد از درگیری‌های در این شهر که به «کشتار نیزار» معروف است، تعداد زیادی از معترضین در محله چمران معروف به جراحی که برای در امان ماندن از سرکوب توسط نیروهای امنیتی به نیزاری در این منطقه پناه برده بودند توسط نیروهای سپاه پاسداران با سلاح‌های سنگین جنگی همچون دوشکا به رگبار بسته شدند. گفته می‌شود در این واقعه صدها تن از شهروندان کشته شدند.

تعداد زیادی از مجروحین و کشته‌شدگان به بیمارستان‌های امام موسی کاظم، بیمارستان حاجیه نرگس معرفی و بیمارستان زینب منتقل شدند.

اهواز

اعتراضات در اهواز در میادین و خیابان‌های اصلی این شهر و در بسیاری از محله‌های دیگر از جمله شادگان، کوی آسیه‌آباد، کوی خزعلیه، کوت عبدالله، لشکرآباد، زرگان و غیزانیه در جریان بود و توسط نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد.

تعداد زیادی از بازداشت‌شدگان به زندان سپیدار، زندان مرکزی و زندان شیبان و نیز بازداشتگاه‌های اداره اطلاعات این شهر منتقل شدند.

مجروحان و کشته‌شدگان در اهواز به بیمارستان‌های شفا و امام خمینی انتقال یافتند و اجساد کشته‌شدگان به شرط سکوت و عدم اطلاع‌رسانی به خانواده‌هایشان تحویل شد.

طی روزهای پس از اعتراضات اجساد تعدادی از شهروندان این شهر در روخانه اهواز پیدا شد که به گفته شاهدان عینی آثار شکنجه و ضرب و شتم بر بدن آنها مشهود بود.

بهبهان

بهبهان از جمله شهرهایی است که در اولین ساعات شروع اعتراضات سراسری به این اعتراضات پیوست و در همان ساعات اولیه توسط نیروهای امنیتی ازجمله «یگان ضدشورش شهید بقایی» به خشونت کشیده شد.

اعتراضات در این شهر از میدان بانک ملی این شهر شروع شد و به سرعت به بیشتر مناطق شهر کشیده شد.

تعداد زیادی از شهروندان این شهر با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی کشته شده و تعداد زیادی نیز بازداشت و به بازداشتگاه‌های این شهر منتقل شدند که تاکنون برای دست‌کم ۳۶ تن از این بازداشت‌شدگان احکام سنگین قضایی از جمله حبس و شلاق صادر شده است.

مجروحین و کشته‌شدگان در شهر بهبهان به بیمارستان‌های اشرفی اصفهانی، مصطفی خمینی و دکتر شهیدزاده منتقل شدند و اجساد تعدادی از کشته شدگان پس از تحویل به خانواده‌هایشان در بهشت رضوان این شهر به خاک سپرده شد.

استان تهران

اعتراضات در استان تهران، در مناطق مختلف شهر تهران و تعدادی از شهرستان‌های این استان از جمله شهریار، اسلام‌شهر و قلعه‌حسن‌خان، به شدت توسط نیروهای امنیتی سرکوب شد.

نیروهای سپاه پاسداران از جمله نیروهای قرارگاه ثارالله تهران، مراکز بسیج، نیروهای انتظامی و بخشی از نیروهای ارتش، از جمله عوامل اصلی کشتار و سرکوب معترضان در این استان به‌شمار می‌آیند.

تعداد زیادی از مجروحین و کشته‌شدگان این اعتراضات به بیمارستان‌های سطح شهر تهران منتقل شدند. تعدادی از مجروحین توسط نیروهای امنیتی در بیمارستان‌ها بازداشت و به بازداشتگاه‌های نهادهای امنیتی انتقال یافتند. اجساد تعدادی از کشته‌شدگان تحت تدابیر شدید امنیتی در بهشت‌زهرای تهران به خاک سپرده شد و تعدادی دیگر نیز به خارج از شهر تهران انتقال یافت.

شهریار

تصاویر منتشر شده از سرکوب اعتراضات در شهریار حکایت از شلیک ماموران امنیتی به سوی معترضان از فاصله نزدیک دارد.

ناحیه مقاومت بسیج شهریار به فرماندهی فیاض الهیاری، مسئول ستاد امام جمعه شهر اندیشه، پایگاه بسیج شهید شیرودی، بسیج شهدای گمنام فاز ۴ اندیشه، گردان امام حسین بسیج ملارد، گردان بسیج ۲۰۷ امام علی شهریار، پایگاه بسیج امام خمینی در شهرک وائین شهریار و نیروهای لباس شخصی، سپاه و نیروی انتظامی نقش اصلی در سرکوب و کشتار معترضان در این شهرستان را به‌عهده داشتند.

کشته‌شدگان و مجروحین اعتراضات در شهریار به بیمارستان‌های این شهرستان از جمله بیمارستان تامین اجتماعی شهریار، بیمارستان میلاد، بیمارستان نور و بیمارستان امام خمینی منتقل شدند.

تعدادی از کشته‌شدگان در آرامستانهای این شهرستان از جمله آرامستان بهشت رضوان و تعدادی دیگر نیز در خارج از این شهرستان به خاک سپرده شدند.

اسلام‌شهر

معترضینی که در اسلام‌شهر با سردادن شعار و آتش‌زدن پلاکارد علی خامنه‌ای، به اعتراضات سراسری پیوسته بودند، توسط نیروهای امنیتی به گلوله بسته شدند.

از جمله افراد و نهادهایی که در سرکوب اعتراضات مردمی در اسلامشهر نقش داشتند می‌توان به مسعود مرسل‌پور، فرماندار اسلامشهر، حمزه محمدی، امام جمعه منطقه واوان، ملک محمدی، رئیس اداره اطلاعات اسلامشهر، اسدالله تقی زاده، بخشدار سابق اسلامشهر، مظاهر کمالپور، فرمانده پایگاه بسیج منتظری، بسیج حوزه ۲۸۷ ابوذر غفاری، ناحیه مقاومت بسیج سیدالشهدا، بسیج مسجد فاطمه زهرا، گردان امام حسین و حوزه بسیج ۲۸۱ مالک اشتر اشاره کرد.

مجروحان و کشته‌شدگان اعتراضات در اسلام‌شهر به بیمارستان‌های این شهرستان از جمله بیمارستان امام زمان، بیمارستان ۴۰۰ تختخوابی و درمانگاه خیریه امام رضا منتقل شدند. تعدادی از کشته‌شدگان در آرامستان دارالسلام این شهرستان دفن شده و پیکر تعدادی دیگر نیز به خارج از این شهرستان منتقل شدند.

قلعه حسن‌خان (شهرقدس)

اعتراضات در منطقه قلعه حسن‌خان استان تهران، با دستور مستقیم لیلا واثقی، فرماندار این شهرستان،‌به خشونت کشیده شد. لیلا واثقی در ویدئویی که پس از اعتراضات منتشر شده صراحتا اعلام می‌کند که به نیروهای امنیتی دستور شلیک داده و به آنها گفته که هر کس از درب فرمانداری وارد محوطه شد به او شلیک کنند.

از دیگر عوامل سرکوب مردمی در این شهر می‌توان به رضا جوکار، امام جمعه این شهرستان، اطلاعات سپاه شهرقدس، سپاه ناحیه شهرقدس، حوزه مقاومت بسیج ولی‌عصر، حوزه مقاومت بسیج ۱۵۵ بیت‌المقدس و گردان امام حسین اشاره کرد.

تعدادی از کشته شدگان اعتراضات در شهرقدس در آرامستان بهشت فاطمه این شهرستان به خاک سپرده شدند. تعداد زیادی از کشته‌شدگان نیز تحت فشار نیروهای امنیتی در شهرهای دیگر دفن شده‌اند.

همچنین در دیگر شهرستان‌های استان تهران ازجمله چهاردانگه، بهارستان، کیان‌شهر، ملارد، بومهن، نسیم‌شهر، رباط‌کریم و پرند، درگیری‌ها منجر به مجروح و کشته شدن تعداد زیادی از شهروندان شد.

بازداشت‌شدگان اعتراضات در استان تهران به زندان‌های این استان از جمله زندان اوین، زندان قرچک ورامین و زندان تهران بزرگ منتقل شدند. تعداد زیادی از این بازداشت‌شدگان همچنان در شرایط نامناسب در زندان‌های این استان در حبس هستند و برای بسیاری از آنان احکام سنگین قضایی صادر شده است.

استان فارس

درگیری‌ها در استان فارس و به‌خصوص در منطقه صدرا و معالی‌آباد منجر به کشته و مجروح شدن صدها نفر شد.

در یک مورد در شامگاه ۲۶ آبان، هلی‌کوپتری که برای بردن امام جمعه شهر صدرا در پشت‌بام منزل او فروده آمده بود، پس از برخاستن به تظاهرکنندگانی که در اطراف خانه امام جمعه تجمع کرده بودند، تیراندازی می‌کند که در اثر این تیراندازی تعداد زیادی از معترضین کشته و مجروح شدند.

همچنین ویدئوهای منتشر شده نشان می‌دهد که در منطقه معالی آباد، مردم معترض از سوی ماموران کلانتری و نیروهای یگان ویژه حاضر در محل به گلوله بسته شدند.

تعداد زیادی از مجروحین و کشته‌شدگان اعتراضات به بیمارستان ابوعلی‌سینا در شیراز منتقل شدند. به گفته برخی منابع از داخل بیمارستان، تنها در یک شب پیکر حدود ۸۰ تن از کشته‌شدگان به سردخانه این بیمارستان منتقل شد.

از مراکز مهم سرکوب اعتراضات در این استان می‌توان به پادگان سپاه امام حسین، حوزه بسیج بقیه‌الله شیراز، حوزه بسیج ثارالله شیراز، حوزه بسیج سلمان فارسی شیراز، اطلاعات سپاه زرقان، گردان ۸۰۸ بیت‌المقدس، گردان امام علی داراب، گردان امنیت ۵۰۲ شیراز، حوزه بسیج قمر بنی‌هاشم، ناحیه مقاومت بسیج نجف‌آباد و مرکز مقاومت بسیج سپاه لامرد اشاره کرد.

استان اصفهان

اعتراضات در اصفهان در شهر اصفهان و بیشتر نقاط استان از جمله در یزدان‌شهر، قهدریجان، نجف‌آباد، فریدون‌شهر و زرین‌شهر در جریان بود که توسط نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد.

ازجمله افرادی که دستور سرکوب مستقیم معترضان در اصفهان را صادر کردند می‌توان به عباس رضایی، استاندار اصفهان، غلامرضا سلیمانی، فرمانده سابق سپاه اصفهان، حسن کرمی، فرمانده یگان ویژه نیروی انتظامی و محمدرضا میرحیدری، فرمانده نیروی انتظامی اصفهان اشاره کرد.

همچنین نیروهای بسیج حوزه فولادشهر، گردان امام حسین شاهین‌شهر، یگان امنیتی شاهین‌شهر، پایگاه مقاومت بسیج مسجد موسی‌ابن‌جعفر اصفهان، پایگاه مقاومت بسیج سید احمد خمینی، یگان ضدشورش اصفهان، حوزه مقاومت بسیج امام رضا، ناحیه مقاومت بسیج نجف‌آباد، حوزه مقاومت بسیج امام علی شاهین‌شهر و ناحیه بسیج امام صادق اصفهان نقش فعالی در سرکوب و کشتار معترضین داشتند.

تعداد زیادی از مجروحین و کشته‌شدگان اعتراضات در استان اصفهان به بیمارستان‌های این استان از جمله بیمارستان سینا، بیمارستان امام موسی‌کاظم، بیمارستان دکتر چمران، بیمارستان دکتر شریعتی، بیمارستان شهید منتظری نجف‌آباد و بیمارستان رسول اکرم فریدون‌شهر منتقل شدند. اجساد کشته‌شدگان پس از تحویل به خانواده‌هایشان در آرامستان‌های این شهر از جمله آرامستان زینبیه اصفهان به خاک سپرده شدند و تعداد زیادی نیز تحت فشار نیروهای امنیتی به خارج از اصفهان شهرهای کوچک منتقل شدند.

استان کرمانشاه

استان کرمانشاه و شهرستان‌های این استان از مناطق مهم اعتراضات مردمی در آبان ۱۳۹۸ به‌شمار می‌رود. سرکوب اعتراضات در این استان نیز با خشونت بسیار همراه بوده و صدها تن از معترضین مجروح و کشته شدند.

در جوانرود استان کرمانشاه مردمی که به‌صورت مسالمت‌آمیز درحال اعتراض بودند از پشت‌بام ساختمان دادگستری این شهرستان توسط نیروهای امنیتی به گلوله بسته شدند.

همچنین پیکر حداقل یک نفر از معترضین که در جریان اعتراضات ناپدید شده بود در حالی در رودخانه شهرستان جوانرود پیدا شد که آثار شکنجه بر بدن وی مشهود بود.

سردار بهمن ریحانی فرمانده سپاه حضرت نبی اکرم، فضل‌الله رنجبر فرماندار کرمانشاه، سردار علی‌اکبر جاویدان فرمانده نیروی انتظامی کرمانشاه، محمدحسین صادقی دادستان کرمانشاه، سعید بهشتی فرمانده سپاه ناحیه کرمانشاه، غلامعلی یاربیگی فرمانده یگان امنیتی کرمانشاه و همچنین گردان ضدشورش امام علی سپاه، گردان امام علی، گردان امام حسین و ناحیه مقاومت بسیج کرمانشاه که شامل ۱۰ حوزه مقاومت بسیج است، از افراد و مراکز اصلی سرکوب اعتراضات در این استان هستند.

بیشتر مجروحین و کشته شدگان اعتراضات در کرمانشاه به بیمارستان طالقانی این شهر و تعدادی دیگر نیز به سایر مراکز درمانی منتقل شدند. پیکر تعدادی از کشته‌شدگان پس از اخذ تعهد مبنی بر سکوت خانواده‌ها به آنها تحویل داده شد و شبانه و تحت تدابیر امنیتی در آرامستان‌های این استان به خاک سپرده شد. پیکر تعدادی دیگر نیز به خارج از کرمانشاه منتقل شد.

بیشتر بازداشت‌شدگان به زندان دیزل‌آباد منتقل شدند و برای تعدادی از آنها احکام سنگین قضایی صادر شد. همچنین یکی از بازداشت‌شدگان این اعتراضات، پس از ابلاغ حکم چهارسال حبس، در زندان دیزل‌آباد خودکشی کرده و به زندگی خود پایان داد.

استان کردستان

سرکوب اعتراضات در استان کردستان و به‌خصوص در شهرهای سنندج، مریوان و کامیاران منجر به کشته و مجروح شدن تعداد زیادی از شهروندان در این استان شد. پس از قطع سراسری اینترنت، استان کردستان جزء آخرین استان‌هایی بود که مجددا به شبکه سراسری اینترنت وصل شد.

همزمان با پایان یافتن اعتراضات در این استان، اجساد حداقل ۶ تن از معترضین که آثار شکنجه بر بدن آنها مشهود بود در سد وحدت سنندج، سد گاران مریوان و در روستای باباریز پیدا شد. همچنین سه دانش‌آموز مریوانی که در جریان اعتراضات بازداشت شده بودند تحت آزار و اذیت جنسی قرار گرفته و تهدید به تجاوز شدند.

سیدصادق حسینی فرمانده سپاه بیت‌المقدس کردستان، علی آزاد فرمانده نیروی انتظامی استان کردستان، سرهنگ احمد نورعلی فرمانده یگان ویژه ناجا استان کردستان و نیز نیروهای گردان امام حسین ناحیه سپاه، نیروهای ناحیه مقاومت بسیج بیجار و نیروهای اطلاعات سپاه کردستان را می‌توان از جمله عوامل مهم سرکوب اعتراضات در استان کردستان محسوب کرد.

مجروحین و اجساد کشته‌شدگان اعتراضات در این استان به بیمارستان قدس سنندج، بیمارستان فجر مریوان، بیمارستان توحید سنندج، بیمارستان بوعلی مریوان و تعدادی دیگر از مراکز درمانی در این استان منتقل شدند. پیکر کشته‌شدگان در این استان پس از تحویل به خانواده‌هایشان در آرامستان‌های این استان به خاک سپرده شد.

• استان خراسان رضوی

اعتراضات در استان خراسان در شهر مشهد و برخی از شهرستان‌های این استان در جریان بود. تجمعات در بلوار وکیل‌آباد مشهد توسط نیروهای امنیتی و با شلیک مستقیم به سمت مردم به خشونت کشیده شد.
از عوامل مهم سرکوب اعتراضات در این استان می‌توان به علیرضا رزم‌حسینی استاندار وقت خراسان رضوی، پاسدار یعقوب‌علی نظری فرمانده سپاه امام رضا، پاسدار محمدکاظم تقوی فرمانده انتظامی استان و نیز ناحیه بسیج مالک اشتر، ناحیه بسیج مقداد، ناحیه بسیج یاسر، ناحیه بسیج سلمان، پایگاه مقاومت بسیج شهید ثابتفر و کانون جواد‌الائمه بسیج مشهد اشاره کرد.
مجروحان و کشته‌شدگان اعتراضات به بیمارستان‌های سطح استان منتقل شدند. اجساد تعدادی از کشته‌شدگان پس از تحویل به خانواده‌هایشان در آرامستان‌های این شهر به خاک سپرده شدند و تعدادی نیز جهت تدفین به شهرهای دیگر منتقل شدند.

• استان لرستان

اعتراضات در استان لرستان در خرم‌آباد مرکز استان و در شهرهای دورود، بروجرد و پل‌دختر توسط نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد که در نتیجه آن تعداد زیادی کشته و مجروح شدند. جمعی از معترضین نیز بازداشت و به زندان‌ها و بازداشت‌گاه‌های این استان منتقل شدند که در میان بازداشت‌شدگان تعدادی دانش‌آموز نیز وجود داشت.
از عوامل اصلی سرکوب اعتراضات در استان لرستان می‌توان به سیدموسی خادمی استاندار لرستان، عباس دولتشاهی فرمانده نیروی انتظامی این استان، مرتضی کشکولی فرمانده سپاه ابوالفضل، کریم زینی‌وند فرمانده سپاه شهرستان دورود، گردان امام حسین دورود، گردان ضد شورش امام علی دورود، ناحیه مقاومت بسیج سپاه پل‌دختر و ناحیه مقاومت بسیج ازنا، اشاره کرد.

همچنین در دیگر استان‌های کشور از جمله استان ایلام، کرمان، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، زنجان، گیلان، مرکزی، گلستان، چهارمحال و بختیاری و هرمزگان، درگیری‌های پراکنده در بیشتر نقاط استان در جریان بود که توسط نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شده و منجر به کشته و مجروح شدن تعداد زیادی از معترضین شد.

دستور سرکوب و هدایت سرکوب‌گران در اغلب استان‌ها توسط استانداران، فرماندهان سپاه، فرماندهان نیروی انتظامی، فرماندهان یگان ویژه و مسئولین حوزه‌های بسیج صادر شد. نیروهای لباس شخصی نیز نقش فعالی در سرکوب و کشتار معترضین داشتند.

اسامی بیش از ۸۰۰ تن از کشته‌شدگان آبان ماه
اردبیل
۱ مهیار قربانی اردبیل
۲ آرش وکیلی اردبیل

اصفهان
۱ غلامرضا بهرامی اصفهان
۲ محمد پورپیرعلی اصفهان
۳ جواد شیازی اصفهان
۴ احمد قربانی دستجردی اصفهان
۵ آرشام ابراهیمی اصفه
ان
۶ صفر عیدی وندی اصفهان
۷ ابراهیم منصوری اصفهان
۸ امیرحسین داودوند اصفهان
۹ … شکراللهی اصفهان
۱۰ سعید بهارلو اصفهان
۱۱ مجید بهارلو اصفهان
۱۲ حسین بهارلو اصفهان
۱۳ علی صادقی اصفهان
۱۴ حسن پرورش اصفهان
۱۵ پاشا ابراهیمی اصفهان
۱۶ … کلینی اصفهان
۱۷ بهزاد معینی فر اصفهان
۱۸ یعقوب نجفی حاجیپور اصفهان
۱۹ سعید اسدزاده اصفهان
۲۰ محمد ابراهیمی اصفهان
۲۱ … کرمی اصفهان
۲۲ حیدر شیازی اصفهان
۲۳ حسین کریمی علویجه اصفهان
۲۴ … استکی اصفهان
۲۵ مسعود بهارلو اصفهان
۲۶ محمدجواد عابدی اصفهان
۲۷ حمید شریفی اصفهان
۲۸ مهدی سبزی اصفهان
۲۹ فرشید آفرین اصفهان
۳۰ محمد آرمان اصفهان
۳۱ مجید رضایی اصفهان
۳۲ … رحیمی اصفهان
۳۳ … آراسته اصفهان
۳۴ علی مختاری اصفهان
۳۵ علی میرافضلی اصفهان
۳۷ حمید رضایی اصفهان
۳۸ الله رستگار اصفهان – تبر
۳۹ ساسان عیدی وندی یزدانشهر
۴۰ رسول امانی یزدانشهر
۴۱ امیرحسین داوودوند یزدانشهر
۴۲ محمد(احمد) عظیمی یزدانشهر
۴۳ حمید رضایی اصفهان
۴۴ محمد امیری اصفهان – نجف آباد
۴۵ حسن پور پیرعلی اصفهان زرین شهر
۴۶ حسین پور پیرعلی اصفهان زرین شهر
۴۷ محمد تقی یاری اصفهان
۴۸ علی حسینی اصفهان
۴۹ مهران علیپور اصفهان
۵۰ احمدرضا عیدی‌وند اصفهان یزدانشهر
۵۱ وحید شیازی اصفهان
۵۲ محمدمهدی اقبالی اصفهان
۵۳ آرش حبیبی اصفهان
۵۴ حسین زندایی اصفهان
۵۵ علی فقیهی اصفهان
۵۶ حسین سعیدی اصفهان
۵۷ محسن کریمی اصفهان
۵۸ محمدحسن شیخی اصفهان
۵۹ مهرداد عمویان اصفهان
۶۰ میلاد حاتمی اصفهان
۶۱ محمد دیبانی کلایه اصفهان
۶۲ افشین عباسی اصفهان
۶۳ مسعود محمدی اصفهان

فردیس کرج
۱ رضا پذیرش فردیس کرج
۲ امید صالحی فردیس کرج
۳ آشور کلتا فردیس کرج
۴ پدرام جعفری کمیجانی فردیس کرج
۵ محمدامین الله قلی فردیس کرج
۶ بابک الله اژدهاک فردیس کرج
۷ میلاد مژه‌ورد فردیس کرج
۸ فرامرز پورفرسادی فردیس کرج
۹ محمود رحیمی فردیس کرج
۱۰ حمید قائمی فردیس کرج
۱۱ علیرضا طیبی سالار فردیس کرج
۱۲ سعید رحیمی فردیس کرج
۱۳ علی معروف به خشکشویی فردیس کرج
۱۴ محمدرضا صفایی فردیس کرج

کازرون
۱ رضا عباسی کازرون

کرج
۱ شهرام معینی کرج
۲ امیر شکری کرج
۳ رضا معظمی گودرزی کرج
۴ پویا بختیاری کرج
۵ حسین قاسمی کرج
۶ آمنه شهبازی فرد کرج
۷ محمدرضا نیکوروان کرج
۸ داریوش زیبانژاد مفرد کرج
۹ امید رضایی کرج
۱۰ ناصر رضایی کرج
۱۱ امیرحسین کبیری کرج
۱۲ میثم احمدی کرج
۱۳ مهناز مهدیزاد نادر کرج
۱۴ مرتضی صادقی نادر کرج
۱۵ فرهاد مجدم کرج
۱۶ مرتضی علیزاده کرج
۱۷ علیرضا آزادی کرج
۱۸ کوروش شیدانی کرج
۱۹ علی رحمانی کرج
۲۰ ماهان فرامرزی کرج
۲۱ سعید حمیدی کرج
۲۲ اصغر حشمت پور کرج
۲۳ سینا محمدی کرج
۲۴ کریم باقری کرج
۲۵ ابراهیم مهدی پور کرج
۲۶ محمدپارسا عزیزی مقدم کرج
۲۷ حسین جمالی کرج
۲۸ ایرج میش مست کرج
۲۹ سجاد وطن خواه کرج
۳۰ قاسم نعمتی پور کرج
۳۱ محسن تالیوردی کرج
۳۲ علی حسینی کرج
۳۳ میثم محمدی کرج
۳۴ رحیم اخوان کرج
۳۵ محمدرضا حسینی کرج
۳۶ وحید دامور کرج
۳۷ مهدی آقایاری کرج
۳۸ مهدی عباسی امجد کرج
۳۹ فرخ غفاری کرج
۴۰ مهدی عباس زاده کرج
۴۱ آذر میرزاپور زهابی کرج
۴۲ مهدی حمیدی کرج
۴۳ رضا رحیمی کرج
۴۴ حسن دلفان کرج
۴۵ محسن چمن فر کرج
۴۶ علی بختیاری کرج
۴۷ رسول بختیاری کرج
۴۸ صادق بختیاری کرج
۴۹ علیرضا محمدزاده کرج
۵۰ مهدی کلوخی کرج
۵۱ مهدی مشتاقی کرج
۵۲ میثم مرادی کرج
۵۳ علی پاشای کرج
۵۴ بیتا خدادادی کرج
۵۵ میلاد درویشی کرج
۵۶ ابراهیم کتابدار کرج
۵۷ محمدمهدی کریمی کرج
۵۸ کمیل حیدری کرج
۵۹ علی مرشدی کرج
۶۰ محسن رحیمی کرج
۶۱ بهرام احسانی کرج
۶۲ محمود سلطانی کرج
۶۳ علی خدامرادی کرج
۶۴ پارسا بدرلو کرج
۶۵ حسام نام‌آور کرج
۶۶ محمود صادقپور کرج
۶۷ شهلا رضایی‌پور کرج
۶۸ مهدی حمامی کرج
۶۹ مهدی طاهرزاده گلشهر کرج
۷۰ عزیز اسکندری مشکین دشت کرج
۷۱ نیکتا خزایی مهرشهر کرج
۷۲ رضا خزایی مهرشهر کرج
۷۳ حمید رسولی مهرشهر کرج
۷۴ علیپور نوری میلاد مهرشهر کرج
۷۵ جلال نصر آبادی مهرشهر کرج
۷۶ مهدی نقبانی کرج
۷۷ سعید درخشان کرج
۷۸ مهدی نقبانی کرج
۷۹ علی اکبری کرج
۸۰ نیما باقری کرج
۸۱ مهدی لنگر کرج

ایوانغرب
۱ سجاد اسماعیلی ایوانغرب

تبریز
۱ علی حسینی تبریز
۲ زهرا خانی قبادلو تبریز
۳ الهه رستگار تبریز

بوکان
۱ هیوا نادری بوکان
۲ شیلر دادوند بوکان

اسلامشهر
۱ محسن جعفرپناه اسلامشهر
۲ ایمان رسولی اسلامشهر
۳ پوریا ناصری خواه اسلامشهر
۴ آرش کهزادی اسلامشهر
۵ محمدمهدی حقگوی اسلامشهر
۶ امیررضا عبدالهی اسلامشهر
۷ مهدی ولیپور اسلامشهر
۸ محسن مظفری اسلامشهر
۹ حسین قاسمی اسلامشهر
۱۰ کمال فرجی اسلامشهر
۱۱ علی احمدی اسلامشهر
۱۲ … سنسو اسلامشهر

بهارستان
۱ فاطمه حبیبی بهارستان
۲ گل‌آقا نوری بهارستان
۳ محمد طاهری بهارستان

تهران
۱ مینا شیخی تهران
۲ گلناز صمصامی تهران
۳ علی مرادمنش تهران
۴ علی ده دلیر تهران
۵ پیمان نوری تهران
۶ یاشار علیزاده تهران
۷ محمود ولی الهی تهران
۸ موسی شاهسوند تهران
۹ علی شاهسوند تهران
۱۰ حسین یامی تهران
۱۱ سجاد باقری تهران
۱۲ عبدالله آجرلو تهران
۱۳ احمد مرادی تهران
۱۴ میثاق ملکی تهران
۱۵ حسین عیسوند تهران
۱۶ سیدقاسم حسینی تهران
۱۷ عرفان فائقی تهران
۱۸ مهرداد معین فر تهران
۱۹ مهرداد حسابی تهران
۲۰ سیدحمید طاهری تهران
۲۱ نیکتا اسفندانی تهران
۲۲ مجید فلاح پور تهران
۲۳ پیمان قلی پور تهران
۲۴ مجید شیخی تهران
۲۵ حسین نیاز تهران
۲۶ مهران زاهدی تهران
۲۷ سیامک نویدی بیلداشی تهران
۲۸ اسماعیل عرب احمدی تهران
۲۹ اسماعیل بختیاری تهران
۳۰ علی استوان تهران
۳۱ … قربانی تهران
۳۲ یوسف دری تهران
۳۳ آریا صادقی تهران
۳۴ اسماعیل رضایی پیرپشته تهران
۳۵ تقی علی لو تهران
۳۶ احمد مراد تهران
۳۷ سعید یوسفی تهران
۳۸ حمزه شاهسوند تهران
۳۹ خسرو بختیاری تهران
۴۰ علی بهبودی تهران
۴۱ فریدون کاظمی تهران
۴۲ امیر علیزاده تهران
۴۳ غلامرضا قاضی زاهدی تهران
۴۴ یاسین(مجتبی) رمضان نژاد تهران
۴۵ احمد نظری تهران
۴۶ ابوالفضل آذرم تهران
۴۷ محمدرضا محمدی تهران
۴۸ حسین طاهری تهران
۴۹ امیرحسین صادقی تهران
۵۰ حمیدرضا قبولی تهران
۵۱ محمد صفری تهران
۵۲ مصطفی(علی) ابروتن لگران تهران
۵۳ علی اکبر ابروتن تهران
۵۴ رامین لمسه تهران
۵۵ حسین نیازی تهران
۵۶ علی سپهری تهران
۵۷ اسماعیل رضازاده تهران
۵۸ اسماعیل الله قلی تهران
۵۹ … جان پناه تهران
۶۰ ارهام موید بختیاری تهران
۶۱ میثم جعفری تهران
۶۲ پدرام شجاعی تهران
۶۳ علی شیرمحمدی تهران
۶۴ رامین دانا تهران
۶۵ مهدی کارکایی تهران
۶۶ مجید ملکی تهران
۶۷ مجید غیب الهی تهران
۶۸ احمدرضا فلاح تهران
۶۹ مهرداد قاسمی تهران
۷۰ حسن دوست تهران
۷۱ بهنام کاشی تهران
۷۲ سمانه ذوالقدر تهران
۷۳ محمد حیدریان تهران
۷۴ بهروز فلاح تهران-بومهن
۷۵ محسن کرمی نیا تهران – کیانشهر
۷۶ حسن بابایی تهران
۷۷ بهزاد فرهنگی تهران
۷۸ علی چالاک تهران
۷۹ رضا روشن تهران
۸۰ ابوالفضل عرب تهران
۸۱ محمد ملکی تهران
۸۲ سردار اعظمی تهران
۸۳ امیر(شاپور) اوجانی تهران
۸۴ مراد علی حسنی تهران
۸۵ حمید رجبی تهران
۸۶ فرزاد کمانگیر تهران
۸۷ کریم کنعانی سقزچی تهران
۸۸ مجید فشکی تهران
۸۹ سپیده حسنی تهران
۹۰ سیدعلی فتوحی کوهساره تهران
۹۱ داوودی بنیادی تهران
۹۲ … رمضانی تهران

رباط کریم
۱ محسن حسینی رباط کریم
۲ محمد مهدوی رباط کریم
۳ ایمان فتاحی رباط کریم
۴ مرضیه عباس زاده رباط کریم
۵ عبدالحمید باقری رباط کریم
۶ پیمان شهابی رباط کریم
۷ محمد محب نیا رباط کریم
۸ علی کرمانشاهی رباط کریم
۹ علیرضا ضابطی رباط کریم
۱۰ علیرضا شفاهی رباط کریم
۱۱ مریم نوری رباط کریم
۱۲ جاوید میرزایی رباط کریم
۱۳ حسین امینی رباط کریم
۱۴ پدرام ناصری رباط کریم
۱۵ حسین آقبلاقی رباط کریم
۱۶ محمدرضا عزیزی رباط کریم
۱۷ حسین عزیزی رباط کریم
۱۸ جمال رمضانی رباط کریم
۱۹ فریدون خوشنودی رباط کریم
۲۰ ناصر پروری رباط کریم
۲۱ فرشاد جعفری‌زاده رباط کریم
۲۲ عباس یوسفی رباط کریم
۲۳ سهراب مقدم‌نیاز‌اصل رباط کریم
۲۴ سیروس سهروردی رباط کریم
۲۵ فرهاد فروغی رباط کریم
۲۶ علی بابایی رباط کریم
۲۷ رستم جابری رباط کریم
۲۸ پرویز کاشانی رباط کریم
۲۹ جمشید خدایاری رباط کریم
۳۰ پروانه سیفی رباط کریم
۳۱ ابراهیم فرخی‌راد رباط کریم
۳۲ مرتضی نوری رباط کریم

شهرقدس
۱ حسین شهبازی شهرقدس
۲ جواد بابایی زاده شهرقدس
۳ حسن علیزاده شهرقدس
۴ نوید بهبودی شهرقدس
۵ حمید حسینی شهرقدس
۶ امید فلاحتی شهرقدس
۷ رضا اینانلو شهرقدس
۸ حیدرعلی رمضان‌نژاد شهرقدس
۹ رضا حسینی شهرقدس
۱۰ حسین آبروی شهرقدس
۱۱ حسین حاجی آبادی شهر قدس
۱۲ حسین سلطانی شهر قدس
۱۳ بهنام … شهر قدس

شهریار
۱ رضا حسنوند شهریار
۲ ابراهیم محمدپور شهریار
۳ آزاده ضربی شهریار
۴ مهدی پاپی شهریار
۵ مهدی دائمی شهریار
۶ حسین قدمی شهریار
۷ احسان شیری شهریار
۸ میلاد نجهوند شهریار
۹ علی الله امینی شهریار
۱۰ علی سرتیپی شهریار
۱۱ قاسم رضایی شهریار
۱۲ مصطفی یارمحمدی شهریار
۱۳ سیدمحمدحسین طاهایی شهریار
۱۴ علی قربانی شهریار
۱۵ تقی رحیمی شهریار
۱۶ نادر مومنی شهریار
۱۷ مهدی گلی پور شهریار
۱۸ بهروز اصغرپور شهریار
۱۹ میلاد محققی شهریار
۲۰ مهران جبوری شهریار
۲۱ علیرضا نوری شهریار
۲۲ اسماعیل قلی پور شهریار
۲۳ اکبر لنگری شهریار
۲۴ نادر مهدی پور شهریار
۲۵ محمد عربی شهریار
۲۶ محمدمعین صالحی شهریار
۲۷ محمد عکاس شهریار
۲۸ … حبیبی شهریار
۲۹ … داداشی شهریار
۳۰ سلیمان رضایی شهریار
۳۱ موسی بهرام شهریار
۳۲ ایوب بهرامیان شهریار
۳۳ هدایت الله حمید شهریار
۳۴ امین آزاد شهریار
۳۵ مراد بیک شهریار
۳۶ علی محمدیان شهریار
۳۷ محمد شیخ‌زاهد شهریار
۳۸ مهدی کریمی شهریار
۳۹ هادی محمد حسینی شهریار
۴۰ امید پاک‌دامن شهریار
۴۱ حمید کریمی شهریار
۴۲ مهدی وثوقی شهریار
۴۳ منصور اقبالی شهریار
۴۴ بهزاد تکیه شهریار
۴۵ شاهین امیری شهریار
۴۶ علی باقری شهریار
۴۷ مرتضی مطهری شهریار

ملارد
۱ سجاد رضایی ملارد
۲ محمد تیموری ملارد
۳ محمد خزایی ملارد
۴ میلاد درویش محمدی ملارد
۵ مهرزاد رضایی ملارد
۶ مصطفی رضایی ملارد
۷ جلیل حسینی ملارد

نسیم‌شهر
۱ احمد حسن پور نسیم‌شهر
۲ بهزاد صفرزاده
۳ امین نادری نسیم شهر

ورامین
۱ حسن خدایی ورامین

قزوین
۱ مجتبی قیداری قزوین

گناباد
۱ حسن صحرایی گناباد

مشهد
۱ اسماعیل شیران مشهد
۲ حسن ساداتی مشهد

اندیمشک
۱ میلاد نجفوند اندیمشک
۲ عبدالله یعقوب وند اندیمشک
۳ شفیع بازتاب اندیمشک
۴ سجاد میری اندیمشک
۵ اکبر یعقوبی اندیمشک
۶ علی اسکندری اندیمشک
۷ ایمان پاپی اندیمشک
۸ اسد بیروند اندیمشک
۹ رحیم اسکندری اندیمشک
۱۰ ارتند سید مصطفی اندیمشک
۱۱ حجت لهراسبی اندیمشک

اهواز
۱ حمید آوی اهواز
۲ مهدی زرگانی اهواز
۳ عباس بریحی علوش اهواز
۴ سعید پانکی اهواز
۵ کمال دغاغله اهواز
۶ محمدرضا عسافی زرگانی اهواز
۷ رضا داراب پور اهواز
۸ معصومه داراب پور اهواز
۹ حمزه سواری اهواز
۱۰ میثم مجدم اهواز
۱۱ رضا عطیه النیسی اهواز
۱۲ محمد(حمزه) بریهی اهواز
۱۳ علی(رضا) تمیمی اهواز
۱۴ رضا شاه مرادی اهواز
۱۵ هانی شهبازی اهواز
۱۶ بشیر سرخی اهواز
۱۷ سیدحسن مشعشعی اهواز
۱۸ رضا بلیطی زاده اهواز
۱۹ ایمان موسوی اهواز
۲۰ مریم عیدانی اهواز
۲۱ محسن عساکره اهواز
۲۲ حمید رضازاده اهواز
۲۳ اصغر حق طلب اهواز
۲۴ اکبر ملک پور اهواز
۲۵ مهدی عبدی اهواز
۲۶ سیدرضا خلف زاده اهواز
۲۷ امیر حسینی اهواز
۲۸ زینب نیسان پور اهواز
۲۹ محدثه مقدم اهواز
۳۰ فریحه کریم زاده اهواز
۳۱ فاطمه حقوردی اهواز
۳۲ شهلا بالدی اهواز
۳۳ کوثر تابع معتوقی اهواز
۳۴ ریحانه ملکی اهواز
۳۵ علیرضا اکبرپور اهواز
۳۶ نوید عساکره اهواز
۳۷ مهدی فلاحی اهواز
۳۸ سهیلا فلاح زاده اهواز
۳۹ کوثر بغلانی اهواز
۴۰ نسرین بغلانی اهواز
۴۱ مهدی غلام زاده اهواز
۴۲ فریبا آل خمیس اهواز
۴۳ علی آلبو عبادی اهواز
۴۴ امیر عساکریان اهواز
۴۵ مهدی دریس مولایی اهواز
۴۶ رحیم عرب پور اهواز
۴۷ رضا یزدانی اهواز
۴۸ علی اسماعیلی اهواز
۴۹ مریم اسماعیلی اهواز
۵۰ رضا قادری اهواز
۵۱ مهدی قادری اهواز
۵۲ حسین ربیعی اهواز
۵۳ مبین مقدم اهواز
۵۴ حمزه باوی اهواز
۵۵ محمد حسین مرادی اهواز
۵۶ محمد تمیمی اهواز

ایذه
۱ یاسر اسکندری ایذه

آبادان
۱ ابراهیم مطوری آبادان
۲ علی بغلانی آبادان
۳ حمد بشاره دورقی آبادان
۴ علی باوی آبادان
۵ روانبخش امامی ململی آبادان
۶ حلیمه سمیری آبادان
۷ روانبخش امامی راد آبادان
۸ رضایی محمد آبادان
۹ علوی احمد آبادان
۱۰ علوی رضا آبادان
۱۱ ساجدی زهرا آبادان
۱۲ ساجدی حسین آبادان
۱۳ عساکره مهدی آبادان
۱۴ عساکره زینب آبادان
۱۵ فرحانی علیرضا آبادان
۱۶ امیری مهدی آبادان
۱۷ امینی حسین آبادان
۱۸ مقدم علی آبادان
۱۹ مهدی مقدم آبادان

بهبهان
۱ محمدحسین قنواتی بهبهان
۲ مهرداد دشتی نیا بهبهان
۳ احسان عبدالله نژاد بهبهان
۴ محمود دشتی نیا بهبهان
۵ محمد حشم دار بهبهان
۶ شبنم دیانی بهبهان
۷ فرزاد انصاری(تزمی پور) بهبهان
۸ جاوید نامان بهبهان
۹ علی جماشیان بهبهان
۱۰ سعید پیوندان بهبهان
۱۱ احمد رسولی بهبهان
۱۲ عبدالحمید ستاریان بهبهان
۱۳ محسن کاکاوند بهبهان
۱۴ بهمن شاهیوند بهبهان
۱۵ علیرضا اسدی خواه بهبهان

حمیدیه
۱ احمد ساعدی حمیدیه
۲ شهاب سیاحی حمیدیه

خرمشهر
۱ میثم منیعات(ناصری) خرمشهر
۲ میلاد حمیدی خرمشهر
۳ میثم عبدالوهاب عدگی پور خرمشهر
۴ خالد منیعات خرمشهر
۵ خالد غزلاوی خرمشهر
۶ حسن تمیمی(غزلاوی) خرمشهر
۷ محسن محمدپور خرمشهر
۸ میثم عتیقی خرمشهر

دزفول
۱ سهراب خواجوی دزفول

رامهرمز
۱ هادی قربانی رامهرمز
۲ سیدحسن موسوی رامهرمز
۳ نبی سعید رامهرمز
۴ نریم عیسی رامهرمز
۵ علی راشدی رامهرمز
۶ بنی رشید رامهرمز
۷ علی موسوی رامهرمز

شادگان
۱ محسن آلبوعلی شادگان
۲ باسم البوغبیش شادگان
۳ علی راشدی شادگان

شوش
۱ صادق کعبی شوش

شوشتر
۱ احمد موسوی جعاوله شوشتر
۲ عباس(رضا) کعبی شوشتر
۳ رضا دلفی شوشتر
۴ محمود کعبی شوشتر
۵ علی سلیمانی شوشتر
۶ قاسم زغبی شوشتر
۷ عارف دلفی شوشتر
۸ جمال کعبی شوشتر
۹ عادل کعبی فرزه شوشتر
۱۰ علی کعبی شوشتر
۱۱ عدی کعبی شوشتر
۱۲ عمار زغبی شوشتر
۱۳ مهدی عگبی شوشتر
۱۴ یاس سلیمانی شوشتر
۱۵ میلاد سلیمانی شوشتر
۱۶ احمد سعدی شوشتر

۱ مجاهد الیامعی کوت عبدالله
۲ حمید موحدی نژاد کوت عبدالله

۱ مهدی احمدی لالی

ماهشهر
۱ قاسم باوی ماهشهر
۲ شهاب حطاوی ماهشهر
۳ محمد خالقی ماهشهر
۴ عدنان هلالی ماهشهر
۵ مجتبی عبادی ماهشهر
۶ منصور دریس ماهشهر
۷ عباس(رضا) عساکره ماهشهر
۸ احمد رسول آلبوغلی ماهشهر
۹ محمد خالدی ماهشهر
۱۰ علی خواجه آلبوعلی ماهشهر
۱۱ حمید شیخانی ماهشهر
۱۲ حسنیه عتقی ماهشهر
۱۳ یوسف خالدی ماهشهر
۱۴ رزاق ناصری زاده ماهشهر
۱۵ اقبال اسماعیلی ماهشهر
۱۶ سالم امیرسنجران عیدانی ماهشهر
۱۷ فرشاد حاجیپور ماهشهر
۱۸ طاهر آل خمیس ماهشهر
۱۹ منصور الباوی ماهشهر
۲۰ منصور عساکره ماهشهر
۲۱ یوسف آلبوعبادی ماهشهر
۲۲ علی مرادی ماهشهر
۲۳ مجید مجدم ماهشهر
۲۴ احمد چراغیان ماهشهر
۲۵ جعفر آل خمیس ماهشهر
۲۶ احمد خواجه آلبوعلی ماهشهر
۲۷ علی ربیع خواه ماهشهر
۲۸ محسن عبادی مهر ماهشهر
۲۹ خانم ام ولید ماهشهر
۳۰ (دختر خردسال) چنعانی ماهشهر
۳۱ مهدی امرایی ماهشهر
۳۲ احد بشارت ماهشهر
۳۳ امین بچاری ماهشهر
۳۴ مصطفی رودباریان ماهشهر
۳۵ مهدی رودباریان ماهشهر
۳۶ حسنا بامری (بچه ۳ساله که بغل مادرش بوده تیرخورده) ماهشهر
۳۷ عظیم مقدم ماهشهر
۳۸ رضا قیم ماهشهر
۳۹ علی مشعوری ماهشهر
۴۰ حمید شیخی ماهشهر
۴۱ اصغر رجایی ماهشهر
۴۲ مرشا دهی ماهشهر
۴۳ جواد بابایی ماهشهر
۴۴ محسن سرافراز ماهشهر
۴۵ جابر صابری ماهشهر
۴۶ کوروش اهوازی ماهشهر
۴۷ احمد روحانی فر ماهشهر
۴۸ مجتبی رضایی ماهشهر
۴۹ کامران داوری ماهشهر
۵۰ احسان صادقی ماهشهر
۵۱ جعفر پناهی ماهشهر
۵۲ علی جلوه ماهشهر
۵۳ جواد نظارت ماهشهر
۵۴ حیاوی شریفات ماهشهر
۵۵ علیرضا قنواتی ماهشهر
۵۶ همایون دشتی ماهشهر
۵۷ عباس انصاریان ماهشهر
۵۸ حسن ویسی ماهشهر
۵۹ جمشید ملحان ماهشهر

۱ آرمان امانی مسجدسلیمان
۲ محمد طهماسبی مسجدسلیمان
۳ محمد حسین قاسمی مسجدسلیمان
۴ حسین ذوالفقاری مسجدسلیمان
۵ آرمان اسدی موری مسجدسلیمان
۶ زونیام حسنکی مسجدسلیمان
۷ امین نظریان اشتری مسجدسلیمان
۸ علی محبی مسجدسلیمان
۹ مهرداد رضایی میرکائد مسجدسلیمان
۱۰ محمدرضا چهارمحالی مسجدسلیمان
۱۱ رضا رشیدی چغاخور مسجدسلیمان
۱۲ محمد حسین قائمی مسجد سلیمان

۱ قاسم خلاده بندرعباس
۲ موسی شجاعی بندرعباس

۱ امیرحسین عباسی زنجان

۱ حسن طاووسی گرمسار
۲ حمید قباخلو گرمسار
۳ محمدامین الیکایی گرمسار
۴ کوروش شهلایی گرمسار

۱ مهدی نکویی علی آبادی شیراز
۲ بهمن(رضا) جعفری شیراز
۳ مجید هاشمی شیراز
۴ … پارسایی شیراز
۵ … پارسایی شیراز
۶ جانفشان اسدی شیراز
۷ محمدرضا جمشیدی شیراز
۸ مهدی جهانبازی شیراز
۹ مهدی مقدم زاده شیراز
۱۰ محمدرضا خورشیدی شیراز
۱۱ سیدعلیرضا انجوی شیراز
۱۲ صادق احمدپناهی شیراز
۱۳ امیرپاشا قارچی وند شیراز
۱۴ محمد توسلی شیراز
۱۵ محمدحسین داستانخواه شیراز
۱۶ کیانوش قرداشی شیراز
۱۷ کامبیز قرداشی شیراز
۱۸ مجید ریحانی شیراز
۱۹ حمید ریحانی شیراز
۲۰ هاشم زارع شیراز
۲۱ وحید ترابی شیراز
۲۲ فرشاد میری شیراز
۲۳ سیدکیوان یرفی شیراز
۲۴ حسین بذرافشان شیراز
۲۵ احمدرضا پورقیومی شیراز
۲۶ حمید فرهادی شیراز
۲۷ امیر پناهی شیراز
۲۸ نادر اسدی شیراز
۲۹ جمال قریشی شیراز
۳۰ محمدحسین حورنگ شیراز
۳۱ حسین حیدری شیراز
۳۲ امیر(محمد) الوندی فر شیراز
۳۳ جواد نکویی شیراز
۳۴ مرتضی محمدزادگان شیراز
۳۵ محمد یوسفی شیراز
۳۶ محمد شجاعی شیراز
۳۷ رضا علیپور شیراز
۳۸ پیمان شعاعیان شیراز
۳۹ سعید صادقی شیراز
۴۰ محمدحسین شکاری شیراز
۴۱ محسن پایدار شیراز
۴۲ صادق سعادت شیراز
۴۳ مهدی سلوکی شیراز
۴۴ امیر رودگری شیراز
۴۵ رضا دهقان شیراز
۴۶ مصطفی زمانی شیراز
۴۷ نادر نصیرپور شیراز
۴۸ رسول قویمی شیراز- کلار
۴۹ وحید توسلی دوست شیراز
۵۰ رسول شیروانی شیراز
۵۱ علی شاپورجانی شیراز
۵۲ مهسا رزمی شیراز

۱ محمد حسین نظری صفاشهر

۱ مهدی نیکویی مرودشت

۱ فردین کشاورز نورآباد ممسنی
۲ علیرضا اشرف نورآباد ممسنی
۳ علی سعادتمند نورآباد ممسنی

۱ مظفر سیفی سنندج
۲ علی بغلانی سنندج
۳ … شاهو سنندج
۴ … فائق سنندج
۵ کاوه ویسانی سنندج
۶ ناصر رضایی سنندج
۷ محمدرضا احمدی سنندج
۸ زیبا خشگوار سنندج
۹ هیوا رحیمی سنندج
۱۰ مسعود امینی سنندج
۱۱ رضا صادقی سنندج
۱۲ سوران محمدی سنندج
۱۳ علی جواهری سنندج
۱۴ ارشاد رحمانیان سنندج
۱۵ پویا احمدزاده سنندج
۱۶ احمدرضا محمدی سنندج

۱ مهران تاک مریوان
۲ بهروز ملکی مریوان
۳ عثمان نادری مریوان
۴ دانیال استواری مریوان
۵ ادریس بیواره مریوان
۶ آرین رجبی مریوان
۷ سامان باسامی مریوان
۸ عثمان احمدی مریوان

۱ روح الله(جواد) نظری فتح آبادی سیرجان

۱ سعید نورالهی اسلام‌آبادغرب

۱ حمزه نقدی جوانرود
۲ یونس هوشنگی جوانرود
۳ کاوه رضایی جوانرود
۴ جبار تجاره جوانرود
۵ سلمان رحمانی جوانرود
۶ کاوه محمدی جوانرود
۷ ابراهیم مرادی جوانرود
۸ مبین عبداللهی جوانرود
۹ فرشاد خیراندیش جوانرود
۱۰ علی(یونس) فیروزبخت جوانرود
۱۱ عمران ولیدی جوانرود
۱۲ بهرام غلامی جوانرود
۱۳ آرش ایوبی جوانرود
۱۴ ریبوار سیدرستمی جوانرود
۱۵ خالد رشیدی جوانرود
۱۵ هاشم مرادی جوانرود
۱۶ وینا هوشنگی جوانرود
۱۷ کاوه محمودی جوانرود
۱۸ وحید عبدی جوانرود
۱۹ فرهاد غفوری جوانرود
۲۰ امجد شاهمرادی جوانرود

۱ محمد حیدریان سنقر

۱ نادر بیرانوند کرمانشاه
۲ محمد(رامین) میرزایی کرمانشاه
۳ مظفر وطن‌دوست(ظهیری) کرمانشاه
۴ یونس عزتی کرمانشاه
۵ مصطفی فرزامی کرمانشاه
۶ نادر بیژنوند کرمانشاه
۷ نعمت حسینی کرمانشاه
۸ مصطفی باکری کرمانشاه
۹ عبدالله شاه آبادی کرمانشاه
۱۰ منصور فخری کرمانشاه
۱۱ احمد منصوری کرمانشاه
۱۲ فرامرز رحیمی کرمانشاه
۱۳ عبدالرضا شیرزادی کرمانشاه
۱۴ برهان منصورنیا کرمانشاه
۱۵ حسام بارانی راد کرمانشاه
۱۶ فواد جوشن کرمانشاه
۱۷ اسماعیل قادری نیا کرمانشاه
۱۸ یونس جلیلی کرمانشاه
۱۹ سعید رضایی کرمانشاه
۲۰ جواد کرمی کرمانشاه
۲۱ بهمن عزیزی کرمانشاه
۲۲ میلاد شیرازی کرمانشاه
۲۳ حمزه فرجی کرمانشاه
۲۴ بهزاد جویباره کرمانشاه
۲۵ محمد پالانی کرمانشاه
۲۶ آرمین قادری کرمانشاه
۲۷ دانیال محمدی کرمانشاه
۲۸ مظاهر رستمی کرمانشاه
۲۹ حمید برهانی کرمانشاه
۳۰ عبدالله منصوری کرمانشاه
۳۱ مصطفی همتی راد کرمانشاه
۳۲ قادر بهمن یار کرمانشاه
۳۳ افشین جلیلی کرمانشاه
۳۴ جواد پالانی کرمانشاه
۳۵ محسن اسفندیاری کرمانشاه
۳۶ بهمن کامرانی کرمانشاه
۳۷ منصور رضایی کرمانشاه
۳۸ شکیبا بیرانوند کرمانشاه
۳۹ غلام تابزر کرمانشاه
۴۰ مسعود مرادی کرمانشاه
۴۱ منوچهر فتحی کرمانشاه
۴۲ علی القاسی کرمانشاه
۴۳ وحید فتحی کرمانشاه
۴۴ محمد نادری کرمانشاه
۴۵ هوشنگ کریمی کرمانشاه
۴۶ سعید امیری کرمانشاه
۴۷ رضا محمودی کرمانشاه
۴۸ سعید بیژ کرمانشاه
۴۹ حشمت مرادی کرمانشاه
۵۰ خسرو کریمی کرمانشاه
۵۱ محمود رضایی کرمانشاه
۵۲ سعید اسماعیلی کرمانشاه
۵۳ صدرا سربله کرمانشاه
۵۴ ولی الله پیرحیاتی کرمانشاه
۵۵ غلامرضا داوودی کرمانشاه
۵۶ ابراهیم فدای کرمانشاه
۵۷ اسماعیل خرمند کرمانشاه
۵۸ ابوالفضل بیگدلی کرمانشاه
۵۹ صابر توسلکانی کرمانشاه
۶۰ محمدرضا نوبختی نیا کرمانشاه
۶۱ فرشاد پهلوانی کرمانشاه
۶۲ فرزاد قاسمی مقدم کرمانشاه
۶۳ علی جوانرودی کرمانشاه
۶۴ صادق عباسی کردنیا کرمانشاه
۶۵ مجیداسد مولانیا کرمانشاه
۶۶ علی اصغر مولانیا کرمانشاه
۶۷ احمد شاکری کرمانشاه
۶۸ مجتبی اسفندیارثابت کرمانشاه
۶۹ محمدجواد رستمی کرمانشاه
۷۰ رسول زیارتی خوشنام کرمانشاه
۷۱ بهروز فلاحی راد کرمانشاه
۷۲ جواد مختاری کرمانشاه
۷۳ وحید اللهی کرمانشاه
۷۴ حسین امینی کرمانشاه
۷۵ بهنام امیریان کرمانشاه
۷۶ یونس عینی کرمانشاه
۷۷ سعید اسماعیلیان کرمانشاه
۷۸ نادر رضایی آبطاف کرمانشاه
۷۹ رستم عیوض زاده کرمانشاه
۸۰ محمد رسولی کرمانشاه
۸۱ سجاد بیرانوند کرمانشاه
۸۲ فرشید عزت شاهی کرمانشاه
۸۳ سعید ارشادی کرمانشاه
۸۴ محمود فرد پور کرمانشاه
۸۵ علی غلامپور کرمانشاه
۸۶ فرهاد مجیدی کرمانشاه
۸۷ مسعود ابراهیمی کرمانشاه
۷۹ جواد حیدری کرمانشاه
۸۸ عصمت حیدری کرمانشاه
۸۹ جمشید کاظمی کرمانشاه
۹۰ علی غفوری کرمانشاه
۹۱ علیرضا داموندی کرمانشاه
۹۲ فرشاد توکلی کرمانشاه
۹۳ ویدا شکیبایی مقدم کرمانشاه
۹۴ بهروز فرهاد پور کرمانشاه
۹۵ حجت جلالی کرمانشاه
۹۶ هاشم عزتی پور کرمانشاه
۹۷ هدایت قربانی کرمانشاه
۹۸ فرخ جباری کرمانشاه
۹۹ مسلم فیاضی کرمانشاه
۱۰۰ اسکندر مرتضوی کرمانشاه
۱۰۱ حمید چراغی کرمانشاه

۱ حامد سمنانی گرگان

۱ محسن نظام دوست رشت

۱ … کیایی صومعه سرا

۱ پژمان(علی) قلی پور لنگرود

۱ امیدمحمد مهرابی خرم آباد
۲ مرتضی مرادی خرم آباد
۳ فرشاد دریکوند خرم آباد
۴ سیدمصطفی زارع زاده خرم آباد
۵ حسین پاپی خرم آباد
۶ ارشیا پیروزی خرم آباد
۷ بهمن رضایی لرستان
۸ عباس مهدوی لرستان
۹ سعید زلقی لرستان
۱۰ محمود موسوی لرستان

۱ علی اسدی اراک
۲ فرهاد میری اراک
۳ مسعود صابری اراک

۱ اسماعیل شجاعی ساوه
۲ ابوالفضل شعبانی ساوه
۳ محمدعلی بهرامی ساوه

۱ حسین ترکمانی میناب
۲ محمد جلالی میناب

ایران وایر: فصل‌نامه «آفاق امنیت» وابسته به «دانشگاه امام حسین» سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با انتشار یک مقاله، روش‌های «کنترل کنش‌های جمعی برانداز» را بررسی کرده است. برخی روش‌های سرکوب مندرج در این مقاله، در واکنش خونین نیروهای امنیتی به اعتراض‌های آبان ۱۳۹۸ نیز به کار رفته‌اند.

سال گذشته در همین ماه آبان، به روایتی ۲۵۰ و به روایتی دیگر ۱۵۰۰ نفر در جریان اعتراض‌ها به گران شدن بنزین در شهر‌های مختلف ایران به دست نیرو‌های انتظامی، امنیتی و اطلاعاتی کشته شدند.

حالا نخستین سالگرد این سرکوب خونین است؛ سرکوبی که صدر تا ذیل مقام‌های جمهوری اسلامی، نه‌تنها مسئولیت آن و کشته‌‌هایش را به گردن نمی‌گیرند، بلکه برای گروهی از معترضان بازداشت‌شده احکام سنگینی هم‌چون اعدام صادر کرده‌ و می‌کنند.

در یک‌ سال گذشته همچنین هیچ نشانه و اثری از پشیمانی از این نحوه برخورد خشونت‌بار در میان مقام‌های جمهوری اسلامی دیده نشده است و خبری از محاکمه عوامل اصلی سرکوب نیست. شرایط نیز در ایران به شدت پلیسی و امنیتی شده است.

طی این مدت کمتر تجمعی اعتراضی اجازه ظهور و بروز داشته، با کوچک‌ترین حرکت اعتراضی به شدت برخورد شده و رفتار مجموعه نظام با معترضان به شدت عصبی‌تر و خشن‌تر شده است.

افزایش سطح تهدید امنیتی در ایران، با توجه به افزایش نارضایتی‌های ناشی از مشکلات عمیق اقتصادی، نشان از سیاست جدید مجموعه نظام در سرکوب شدید اعتراض‌ها در بدو شکل‌گیری دارد.

این سیاست اگرچه تا حدودی موفق بوده، اما از سویی دیگر منجر به انباشت و متراکم شدن اعتراض‌ها و فشار‌های اجتماعی در زیر لایه‌های پنهان جامعه شده است که معلوم نیست هم‌چون آتش‌فشانی خاموش چه زمانی بیدار شود؟

ردپای یکی از دلایل این سرکوب و در نطفه خفه کردن اعتراض‌ها در ایران را می‌توان در تحقیقی دید که فصل‌نامه آفاق امنیت دانشگاه امام حسین وابسته به سپاه پاسداران آن را منتشر کرده است.

این فصل‌نامه در آخرین شماره خود مطلبی با عنوان «آیند‌‌ه‌پژوهی کنترل کنش‌های جمعی برانداز با تاکید بر ناآرامی‌های شهری» منتشر کرده است.

هدف از انتشار این تحقیق، شناخت شیو‌ه‌های کنترل کنش‌های اجتماعی از جمله اعتصابات، تجمع، طومارنویسی، کشف حجاب، ناآرامی‌های اجتماعی، مخالفت مدنی و موج‌سازی‌هایی اعلام شده است که «ارزش‌ها و هنجارهای نظام جمهوری اسلامی را هدف قرار داده‌اند.»

این تحقیق پس از مقدمه‌‌ای طولانی‌ در تعریف و تشریح شکل و شمایل و ریشه‌های کنش‌های جمعی براندازانه، نوشته است که روحانیت، اساتید و شخصیت‌های نام‌آشنا در ایران دیگر هم‌چون دهه ۱۳۶۰ «مرجعیتی» برای مردم ندارند.

تحقیق مذکور پس از این اعتراف، از قدرت بالای شبکه‌‌های اجتماعی به منظور بسیج عمومی در ایران سخن به میان آورده و به طور تلویحی اعتراض‌های آبان ماه سال گذشته را نیز عملکرد این شبکه‌ها دانسته است.

این تحقیق از «روند افزایش فرقه‌ها و عرفان‌های کاذب»، «افزایش مطالبات هویتی و قومیتی»، «افزایش آسیب‌های نوپدید» و «روند فزاینده فرصت‌ها و چالش‌های شبکه‌های اجتماعی در بسیج منابع و نیروهای کنش‌گر» از دیگر عوامل مهم تقویت‌کننده کنش‌های جمعی براندازانه در ایران نام برده است.

این اعتراف که «تغییر هویت و سبک زندگی مردم، بی‌اعتمادی به نظام سیاسی را افزایش داده» را باید یکی از شاه‌بیت‌های این گزارش تحقیقی سپاه پاسداران دانست.

این تحقیق همچنین این فرضیه را مطرح کرده است که «رشد شتابان، ناموزون و غیر قابل کنترل شبکه‌های اجتماعی… منجر به ظهور عرصه‌های جدید کنش‌های جمعی شهری در آینده [آرام، نیمه‌آرام و ناآرام] خواهد شد؛ که این امر موجب تسریع فرایند تبدیل کنش‌های جمعی، از صنفی به جمعی و جمعی به امنیتی و به تبع آن پیچیده‌تر شدن کنترل آن‌ها می‌شود.»

فرضیه دوم این تحقیق بر این مبنا مطرح شده است که «اطلاعات و مطالبات مردم روند فزاینده خواهد داشت و دولت و نظام با وجود افزایش سطح خدمات و رفاه، توان پاسخ‌گویی کافی را نخواهند داشت. کنترل این کنش‌ها در آینده صرفا محدود به حوزه یگان ضد شورش نخواهد بود، بلکه کنترل آن‌ها باید از راهبردهای سخت به راهبردهای نرم و هوشمند تغییر یابد.»

این تحقیق در فرضیه سوم خود آورده است که «حضور اثرگذار برخی چهره‌های خاص (ورزشی و هنری و…) داخل و خارج کشور در عرصه‌های سیاسی‌ـ‌اجتماعی جامعه نقش بسیار مهمی در هدایت یا کنترل کنش‌های جمعی خواهد داشت. زمانی که شاهد موج‌سازی و جریان‌سازی فکری و رفتاری مشاهیر در سطح جامعه هستیم، باید به فکر یک الگو یا مکانیسم کنترل و هدایت جمعی جدید نیز باشیم.»

پس از طرح این فرضیه‌ها، نتیجه گرفته شده است که «مدیریت و کنترل ناآرامی‌های شهری در برهە کنونی متفاوت‌تر از گذشته شده است. به نظر می‌رسد کنش‌های جمعی از حالت فیزیکی و خشونت‌آمیز خارج شده و به سوی موجی شدن، نرم، مجازی و غیر قابل مشاهده بودن حرکت می‌کند.»

سپاه در جمع‌بندی این گزارش همچنین آورده است: «رقابت بر سر تسلط بر افکار و ذهن مردم مهم‌ترین عامل کنش‌های جمعی آینده خواهد بود و به‌ طور مسلم بهترین روش کنترل این کنش‌ها نیز باید بر اساس کنترل و نفوذ نرم بر اذهان و افکار مردم شکل گیرد تا بتوان بر دشمن چیره گشت.»

این گزارش همچنین نوشته است: «برای مقابله با کنش‌های جمعی برانداز خشونت‌آمیز، ارائە اقتدار و نمایش قدرت توام با استفاده از تجهیزات پلیسی غیر کشنده و کنترل‌کننده، نظیر انواع سلاح‌های بازدارنده و ابزارهای نوین پلیسی نقش مهم و موثری ایفا خواهد کرد.»

تمام این روش‌ها، سازوکار‌ها و اقداماتی که این نشریه سپاه برای سرکوب اعتراض‌های خیابانی دسته‌بندی و تشریح کرده است در جریان سرکوب‌ اعتراض‌های دی سال ۱۳۹۶ و آبان سال گذشته به اجرا درآمده‌اند.

تردید نباید کرد که ماشین سرکوب جمهوری اسلامی بسیاری از آن‌چه را که به عنوان ابزار‌ و روش‌های نوین سرکوب در سه سال اخیر در دستور کار خود قرار داده، در میدان به اجرا گذاشته و کشتار خونین آبان یکی از نتایج تلخ چنین سیاست سرکوبی است.