اخبار

ارونیوز: در این گزارش ویدئویی، مجموعه‌ای از مهم‌ترین مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و اندیشکده‌های بین‌المللی طی ۲۴ ساعت منتهی به نیمروز چهارشنبه ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ (دهم دیماه ۱۴۰۴) گردآوری شده است. نسخه‌ کامل‌تر را می‌توانید در متن تفصیلی زیر دنبال کنید.

در این بازه زمانی، ایران به یکی از محورهای اصلی پوشش خبری خبرگزاری‌ها و رسانه‌های بین‌المللی تبدیل شده است. بخش قابل‌توجهی از این توجه، به اعتراضات اجتماعی در داخل کشور و واکنش دولت مسعود پزشکیان اختصاص دارد.

هم‌زمان، اتحادیه اروپا با صدور بیانیه‌ای رسمی، نسبت به «بازداشت‌های خودسرانه فعالان مدنی» در ایران ابراز نگرانی شدید کرد و خواستار آزادی تمامی افرادی شد که به دلیل استفاده مسالمت‌آمیز از حقوق بنیادین خود از جمله «آزادی بیان و تجمع» بازداشت شده‌اند.

در عرصه تحولات بین‌المللی و امنیتی نیز تنش‌ها میان تهران و واشنگتن بار دیگر برجسته شده است. اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا درباره احتمال اقدام نظامی در صورت بازسازی برنامه‌های هسته‌ای یا موشکی ایران، با واکنش تند مقام‌های ایرانی مواجه شد و رئیس‌جمهوری ایران نسبت به هرگونه «تجاوز» هشدار داد.

در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه یک روز پس از دیدار ترامپ و بنیامین نتانیاهو تاکید کرد که ایران آماده مذاکره‌ای مبتنی بر احترام متقابل است.

هم‌زمان، ایالات متحده از اعمال تحریم‌های جدید علیه افراد و نهادهای مرتبط با برنامه‌های موشکی و پهپادی ایران خبر داد. در واکنش به تشدید لحن‌ها، روسیه نیز با ابراز نگرانی نسبت به افزایش تنش‌ها، خواستار خویشتنداری طرف‌ها شد.

علاوه بر این، اقدامات متقابل ایران در خصوص «تروریستی» اعلام کردن نیروی دریایی سلطنتی کانادا، در رسانه‌های خارجی از جمله کانادا مورد توجه قرار گرفت.

در ادامه، چهار تحلیل و گزارش منتخب در رسانه‌ها و اندیشکده‌های بین‌المللی را بررسی خواهیم کرد.
تایمز اسرائیل: ناآرامی‌ها در ایران و تاثیر آن بر توازن منطقه‌ای خاورمیانه

اعتراضات اخیر در ایران نشان‌دهنده یک ضعف داخلی عمیق در جمهوری اسلامی است؛ ضعفی که تحلیلگر تایمز اسرائیل می‌گوید بر انتخاب‌های استراتژیک تهران و توازن منطقه‌ای اثرگذار است، اما به معنای فروپاشی قریب‌الوقوع نظام حاکمیتی آن نیست.

گیل توبول، تحلیلگر مسايل ژئوپلیتیک در مقاله‌ خود نوشت که تعطیلی بازارها، که به لحاظ تاریخی و سنتی نماد وفاداری به نظام بوده، اکنون یک سیگنال سیاسی بسیار قوی محسوب می‌شود و نشان می‌دهد نارضایتی به قلب اقتصادی کشور رسیده است؛ اما حاکمیت روحانیون در چندین نوبت ثابت کرده که «گرچه از نظر ایدئولوژیک سخت‌گیر است، اما در تصمیمات راهبردی خود منطقی و حساب‌شده عمل می‌کند و در نتیجه اولویت اصلی آن همچنان تضمین بقا و ثبات نظام است و نه اقدام شتاب‌زده و بی‌پروای نظامی».

برای ایران، جنگ مستقیم با اسرائیل امروز یک ریسک وجودی خواهد بود؛ چراکه موجب تشدید بحران اقتصادی، آسیب‌پذیری جغرافیایی ایران در برابر حملات و احتمال تبدیل اعتراضات اجتماعی به مخالفت سیاسی گسترده خواهد شد.

این تحلیلگر بر این نکته تاکید می‌کند که برای خاورمیانه، ضعف داخلی ایران به معنای پایان یا فروپاشی حاکمیت آن نیست، بلکه باعث تغییر رفتار تهران در منطقه می‌شود. ایران تحت فشار تلاش می‌کند همچنان نقش یک بازیگر مرکزی را حفظ کند، اما از عبور از خطوط قرمز که می‌تواند واکنش‌های غیرقابل کنترل ایجاد کند، اجتناب می‌کند.

به نوشته کارشناسان، این وضعیت باعث شده که تهران به جای اقدامات مستقیم، از استراتژی‌های غیرمستقیم مانند اعمال فشار نامتقارن، فعال‌سازی شبکه‌های متحد، ارسال سیگنال‌های نظامی سنجیده یا نمایش‌های نمادین قدرت استفاده کند. چنین رویکردی به ایران امکان می‌دهد موضع مقاومت خود را با حداقل هزینه سیاسی حفظ کند. کشاندن ایران به یک جنگ مستقیم می‌تواند به تهران مشروعیت داخلی‌ بدهد که در شرایط کنونی از آن برخوردار نیست.

آقای توبول معتقد است که این وضعیت باعث نگرانی بازیگران منطقه‌ای شده است. اسرائیل با احتیاط ایران را رصد می‌کند، چراکه حاکمیت ضعیف شده در ایران ممکن است غیرقابل پیش‌بینی شود، اما لزوما درگیری مستقیم نمی‌طلبد. این تحلیل تأکید می‌کند که کشاندن ایران به یک جنگ مستقیم می‌تواند به تهران مشروعیت داخلی‌ بدهد که در شرایط کنونی از آن برخوردار نیست.

بر همین اساس، راهبرد اسرائیل بر تقویت بازدارندگی، افزایش فشارهای حساب‌شده و مهار شبکه‌ها و بازوهای منطقه‌ای ایران استوار است و هم‌زمان تلاش می‌کند از تشدید تنش‌هایی که ممکن است یک بحران داخلی در ایران را به یک مسئله ملی و فراگیر تبدیل کند، جلوگیری کند.

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

کشورهای خلیج فارس هم با عدم قطعیت مواجه‌ هستند؛ زیرا ایران تحت فشار می‌تواند ضعف خود را با اقدامات غیرمستقیم، به ویژه در حوزه‌های دریایی و انرژی جبران کند.

از نگاه واشنگتن، نگرانی اصلی فروپاشی ناگهانی و بی‌سامان ایران است که می‌تواند صحنه داخلی را متلاطم و سایت‌های حساس از جمله برنامه هسته‌ای را در معرض خطر قرار دهد. بنابراین مدیریت شکنندگی ایران اولویت دارد و هدف فشار اقتصادی و دیپلماتیک، تضعیف نظام بدون سوق دادن آن به اقدامات نظامی خطرناک است. 

از نگاه واشنگتن، نگرانی اصلی فروپاشی ناگهانی و بی‌سامان ایران است که می‌تواند صحنه داخلی را متلاطم و سایت‌های حساس از جمله برنامه هسته‌ای را در معرض خطر قرار دهد. بنابراین مدیریت شکنندگی ایران اولویت دارد و هدف فشار اقتصادی و دیپلماتیک، تضعیف نظام بدون سوق دادن آن به اقدامات نظامی خطرناک است.

در نهایت، این تحلیل اینگونه جمع‌بندی می‌کند که شکنندگی داخلی ایران به معنای فروپاشی یا جنگ فوری نیست، بلکه نشان‌دهنده منطقه‌ای است که تهران با حداقل ریسک موجود، حداکثر نفوذ نامتقارن خود را حفظ می‌کند. این سناریو، سناریوی صلح نیست بلکه تنش مستمر به عنوان مدرن‌ترین شکل بی‌ثباتی را نمایش می‌دهد.
نیوزمکس: ترامپ برای اینکه به عنوان «رئیس جمهور صلح» شناخته شود باید برای «تغییر رژیم» در ایران تلاش کند

الن درشویتس، وکیل مشهور آمریکایی معتقد است که اگر آقای ترامپ بخواهد به عنوان «رئیس‌جمهور صلح» شناخته شود، باید از تغییر نظام در ایران حمایت کند.

آقای درشویتس در مصاحبه‌ای با شبکه نیوزمکس، ایران را «بزرگ‌ترین مانع برای صلح و ثبات بلندمدت در خاورمیانه» معرفی کرد و گفت که اقدام قاطع علیه تهران، از جمله «دادن چراغ سبز به اسرائیل برای حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران»، می‌تواند در نهایت موجب کاهش تنش‌ها شود، نه تشدید آن.

وی تاکید کرد که سقوط رهبری ایران می‌تواند راه را برای توافق‌های منطقه‌ای گسترده، از جمله عادی‌سازی روابط با عربستان و سایر کشورهای عربی هموار کند.

او افزود که آمریکا لازم نیست مستقیما عملیات نظامی انجام دهد و نتانیاهو فقط چراغ سبز آمریکا را نیاز دارد.
وای‌نت‌نیوز اسرائیل: چراغ سبزی که اسرائیل برای اقدام علیه ایران منتظرش بود

وب‌سایت اسرائیلی «وای‌نت‌نیوز» در یادداشتی تحلیلی مدعی شد که اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، عملا به‌منزله چراغ سبزی است که تل‌آویو مدت‌ها برای اقدام علیه ایران در انتظار آن بوده است.

به‌نوشته این رسانه، حتی پیش از آن‌که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل اطلاعات جدید جمع‌آوری‌شده درباره فعالیت‌های هسته‌ای و به‌ویژه بازسازی برنامه موشک‌های بالستیک ایران را به تیم امنیتی آمریکا ارائه دهد، آقای ترامپ با مواضع صریح خود، حمایتش از اقدام اسرائیل را بیان کرد.

وای‌نت‌نیوز می‌نویسد رئیس‌جمهور آمریکا حتی به‌صورت علنی، با یک عملیات برنامه‌ریزی‌شده اسرائیل برای تضعیف توانمندی‌های ایران موافقت کرده است.

وانت‌نیوز در ادامه به واکنش علی شمخانی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی اشاره می‌کند که در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داده است «در دکترین دفاعی ایران، برخی پاسخ‌ها پیش از آن‌که تهدید به مرحله اجرا برسد، تعیین‌تکلیف می‌شوند». نویسنده این یادداشت، این موضع‌گیری را نشانه‌ای از آمادگی ایران برای واکنش پیش‌دستانه ارزیابی می‌کند.

این رسانه همچنین یادآور می‌شود که اسرائیل اوایل ماه جاری سطح آماده‌باش خود را بخاطربرگزاری یک رزمایش موشکی در ایران افزایش داده است.

به‌ادعای وای‌نت‌نیوز، نگرانی اصلی تل‌آویو این است که چنین رزمایش‌هایی می‌تواند به‌سرعت از حالت تمرین به حمله واقعی تبدیل شود؛ سناریویی که گفته می‌شود پیش از جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن نیز در محاسبات ایران مطرح بوده است.

به‌تحلیل نویسنده، پرسش کلیدی در شرایط کنونی این است که «چه کسی شلیک اول را انجام می‌دهد. آیا اسرائیل دست به حمله پیش‌دستانه علیه پرتابگرهای موشکی خواهد زد یا ایران شلیک آغازین را بر عهده خواهد گرفت؟ واکنش اولیه در این میدان می‌تواند سرنوشت دور بعدی نبردها را رقم بزند.» 

به‌تحلیل نویسنده، پرسش کلیدی در شرایط کنونی این است که «چه کسی شلیک اول را انجام می‌دهد. آیا اسرائیل دست به حمله پیش‌دستانه علیه پرتابگرهای موشکی خواهد زد یا ایران شلیک آغازین را بر عهده خواهد گرفت؟ واکنش اولیه در این میدان می‌تواند سرنوشت دور بعدی نبردها را رقم بزند».

در بخش دیگری از این گزارش، وای‌نت‌نیوز به اعتراضات اخیر در تهران اشاره کرده و می‌نویسد که این تحولات به‌معنای فروپاشی قریب‌الوقوع نظام نیست. از نگاه این رسانه اسرائیلی، تغییر واقعی قدرت در ایران تنها در صورتی محتمل است که از درون ساختار نظامی [ارتش] رخ دهد؛ ساختاری که به‌گفته نویسنده، نسبت به بدنه سیاسی ـ اقتصادی حاکم، حرفه‌ای‌تر و کمتر ایدئولوژیک است.

یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید

در مقابل، سپاه پاسداران به‌دلیل پیوندهای عمیق ایدئولوژیک و منافع اقتصادی گسترده، همچنان وفادارترین ستون بقای نظام به‌شمار می‌رود و به همین دلیل، اعتراضات خیابانی به‌تنهایی توان سرنگونی حکومت را ندارد.
رونامه کانادایی لو دووار: چرا ایران نیروی دریایی کانادا را تروریستی اعلام کرد؟

روزنامه کانادایی «لو دووار» ضمن پرداختن به اقدام ایران برای معرفی نیروی دریایی کانادا به‌عنوان یک سازمان «تروریستی»، این تصمیم تهران را بیش از هر چیز «نمادین» توصیف و احتمال درگیری یا تنش مستقیم با کانادا را بسیار پایین ارزیابی کرد، چراکه دو کشور عملا از سال ۲۰۱۲ میلادی روابط دیپلماتیک ندارند.

ایران این اقدام را «عملی متقابل» در واکنش به تصمیم کانادا در سال ۲۰۲۴ برای ثبت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست نهادهای «تروریستی» عنوان کرده است.

به تحلیل این رسانه، اقدام ایران بیشتر یک نمایش قدرت داخلی است تا اینکه تهدیدی واقعی برای کانادا باشد. این رسانه با پرداختن به اینکه چرا ایران این اقدام را با تاخیر ۱۸ ماهه پس از تصمیم کانادا انجام داده است، به نقل از حمید عنایت، تحلیلگر سیاسی و متخصص مسائل ایران می‌نویسد که «ایران در شرایطی به سر می‌برد که شدیدا تضعیف شده است و نیاز دارد قدرت و تسلط خود را به نیروهای داخلی خودش ثابت کند».

لو دووار اشاره می‌کند که واکنش ایران مشابه رفتار گذشته این کشور در برابر اقدام آمریکا در سال ۲۰۱۹ است، زمانی که واشنگتن سپاه پاسداران را در فهرست «تروریستی» قرار داد و ایران در پاسخ تمام نیروهای آمریکایی در منطقه را «تروریست» اعلام کرد.

اگرچه استرالیا نیز اخیرا سپاه پاسداران را در فهرست «نهادهای حامی تروریسم» قرار داده، ایران هنوز واکنشی رسمی نسبت به این اقدام نشان نداده است.

این روزنامه یادآور می‌شود که قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های «تروریستی» موضوعی بود که برای سال‌ها و به‌ویژه پس از سرنگونی پرواز اوکراینی در ژانویه ۲۰۲۰ در ایران، از سوی اعضای اپوزیسیون در اتاوا و جامعه ایرانیان مقیم کانادا پیگیری می‌شد.
رفتن به

بی‌بی‌سی: از روز گذشته ویدیویی از یک معترض در تهران که وسط خیابان مقابل تعداد زیادی از موتورسواران یگان ویژه نشسته بود، در شبکه‌های اجتماعی بارها بازنشر شده و به نماد اعتراض‌ها به افزایش قیمت ارز و مشکلات معیشتی تبدیل شده است.

این ویدیو روز دوشنبه هشتم دی‌ماه از دو زاویه در دو سمت خیابان جمهوری مقابل پاساژ علاءالدین گرفته شده است.

مردی که در ویدیو دیده می‌شود، وسط خیابان نشسته است، سرش را پایین انداخته و کاپشنش را روی سرش می‌کشد. حدود ۲۷ نیروی یگان ویژه بر ترک موتور یا ایستاده مقابل او دیده می‌شوند.

ویدیو کیفیت چندان خوبی ندارد اما به‌سرعت اسکرین‌شات‌هایی از این ویدیو که اغلب با هوش مصنوعی کیفیتش بالا رفته و دستکاری شده بود، منتشر شد.

در مواردی کاربران اسکرین‌شات‌های دستکاری شده را به عنوان تصویر واقعی منتشر کردند.

به نظر می‌رسد که کاربران این اسکرین‌شات‌ها را بر اساس تصویر واقعی به منظور بالا بردن کیفیت تصویر و تاثیرگذارتر کردنش با استفاده از هوش مصنوعی دستکاری و منتشر کردند.

برای مثال در تصویر سمت چپ پایین که کیفیت آن با هوش مصنوعی تغییر داده شده، خط‌های عابر پیاده دیده می‌شود، در حالی که در ویدیوی اصلی به دلیل اینکه ویدیو از پشت پنجره گرفته شده، انعکاس تصویر کلیدهای پیانویی که در اتاق فیلمبردار وجود دارد،‌ روی شیشه افتاده است، اما هوش مصنوعی کلیدهای پیانو را به عنوان خط عابر پیاده شناسایی کرده و آن را بازسازی کرده است.

در این تصویر همچنین فردی که وسط خیابان نشسته سرش را بالا گرفته، در حالی که در تصویر اصلی سر او پایین است.

تعداد دیگری از اسکرین‌شات‌هایی که با هوش مصنوعی بازسازی‌شده، تغییرات دیگری در تصویر واقعی ایجاد کرده است؛ مانند اضافه کردن دود یا تعداد نیروهای یگان ویژه، تغییر شیوه نشستن و لباس فردی که در خیابان است.

همه این موارد باعث شده تا تصویر واقعی کمتر دیده شود.

پس از انتشار این ویدیو، ویدیوی دیگری منتشر شد که در آن می‌بینیم نیروهای یگان ویژه این معترض را کتک می‌زنند.

مشخص نیست این فرد کیست، اما برخی از کاربران در شبکه‌های اجتماعی گفته‌اند «او از نیروهای امنیتی بوده و به دلیل مخالفت با سرکوب معترضان اقدام به نشستن وسط خیابان کرده است.» بی‌بی‌سی مستقلا نمی‌تواند این موضوع را تایید کند.

در ویدیوی دوم، صدای فردی شنیده می‌‌شوند که می‌گوید «از خودشونه». سپس این فرد از جایش بلند می‌شود و به سمت یکی از ماموران موتورسوار می‌رود و با او صحبت می‌کند، اما لحظاتی بعد یکی دیگر از نیروهای یگان ویژه او را کتک می‌زند و صدای فرد دوباره شنیده می‌شود که می‌گوید: «زدنش، زدنش»

از روز گذشته بعضی از کاربران از این تصویر، برای خلق هنر اعتراضی الهام گرفتند و تصاویری ساختند که بارها در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و بعضی از کاربران اقدام این معترض را «شجاعانه» توصیف کردند.

بی‌بی‌سی: خبرگزاری‌های نزدیک به نهادهای امنیتی در ایران درباره سیاسی شدن اعتراض‌ها هشدار می‌دهند. برخی از این خبرگزاری‌ها گزارش‌های میدانی از اعتراضات منتشر کرده‌اند.

خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، اعتراضات کسبه و مغازه‌داران را در خیابان‌های لاله‌زار و پاساژهایی مانند علاالدین و چارسو را تایید کرد و نوشت تلاطم‌های اخیر قیمت ارز و کاهش قدرت خرید مردم مغازه‌داران را از «کاسبی متعارف» محروم کرده است.

در گزارش تسنیم آمده: «برخی از این کاسبان که اجاره‌بهای سنگینی نیز برای مغازه‌های خود پرداخت می‌کنند، به‌دلیل افت جدی فروش، از پرداخت این اجاره‌بها نیز ناتوان شده‌اند.»

خبرگزاری تسنیم این مطلب را با تیتر «سازمان‌های امنیتی خارجی و رسانه‌های ضدایرانی در کمین حق اعتراض» منتشر کرد و در آن از معترضان خواست «با دقت نظر مسئولانه نسبت به صحنه‌، از ربایش این رفتار خود توسط نفوذی‌ها و تبدیل آن به مسئله امنیتی و انتظامی جلوگیری کنند.»

خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، هم در مطلبی نوشت که این تجمعات «می‌تواند بستر جدیدی برای فعالیت هسته‌های اغتشاش شود.»

فارس به نقل از «شاهدان عینی» نوشت که «در میان جمعیت حدود ۲۰۰ نفری، هسته‌های ۵ تا ۱۰ نفری با شعارهایی فراتر از خواسته‌های صنفی حاضر شدند.»

در گزارش فارس آمده است که شعارهایی از جمله «رضا شاه روحت شاد» شنیده شده است.

با این حال ویدیوهای منتشر شده در شبکه‌های نشان می‌دهد که اعتراضات فقط محدود به تهران نیست و جمعیت معترضان در نقاط مختلف پایتخت بیش از آن چیزی است که خبرگزاری‌های نزدیک به حکومت گزارش‌ کرده‌اند.

فارس همچنین به نقل از «یک مقام آگاه در وزارت اطلاعات» نوشت: «الگوی حضور هسته‌های کوچک در تجمعات صنفی برای جهت‌دهی رادیکال، دقیقاً مطابق سناریوی امنیت‌زدایی دشمن است. هدف، تبدیل نقد اقتصادی به بی‌ثباتی سیاسی است.»

صدای آمریکا: خانواده‌های پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام می‌گویند هنگام انتقال گروهی زندانیان سیاسی از تهران بزرگ به اوین، فرزندانشان توسط عوامل قوه قضاییه «ربوده شده» و به قزل‌حصار برده شده‌اند و از آن زمان خبری از عزیزانشان ندارند.

ویدئویی دیگر خانواده‌ها و نزدیکان این زندانیان سیاسی محکوم به اعدام از جمله شاهرخ دانشورکار، وحید بنی عامریان، پویا قبادی، بابک علیپور، و محمد تقوی در روز سه‌شنبه ۲۸ مرداد منتشر شده که هم‌زمان با کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام، خواهان لغو فوری حکم اعدام آنها شده‌اند.

آنها تأکید کرده‌اند که «۱۲ روز است فرزندانمان از تهران بزرگ به قزل‌حصار برده‌اند ولی نه تماس با خانواده دارند و نه ملاقات و کسی هم جوابگو نیست.»

همچنین مادر اکبر (شاهرخ) دانشورکار، زندانی سیاسی محکوم به اعدام، در پیامی تصویری از جامعه جهانی خواست فرزندش را به او بازگردانند.

او با اشاره به وضعیت وخیم سلامت خود و همسرش، گفت که این زندانی سیاسی محکوم به اعدام از والدینش پرستاری می‌کرده است.

• اعتراض مای ساتو به تأیید مجدد حکم اعدام شریفه محمدی

گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران با اعتراض به تأیید حکم اعدام شریفه محمدی، فعال کارگری در شعبه ۳۹ دیوان عالی جمهوری اسلامی، بر نقایص جدی حقوقی در روند دادرسی او تأکید کرد.

مای ساتو روز سه‌شنبه ۲۸ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که محکومیت شریفه محمدی «به اتهام “بغی” (قیام مسلحانه علیه اساس جمهوری اسلامی)، بر ادعای ارتباط با یک “گروه مسلح” استوار بود: مقامات مدعی‌اند “کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل‌های کارگری” که خانم محمدی در گذشته عضو آن بوده است، با حزب کومله در ارتباط است، دولت [جمهوری اسلامی] ایران این گروه را مسلح و “باغی” می‌داند.»

به تأکید خانم ساتو، شریفه محمدی «ادعای ارتباط با کومله را مستمرا رد کرده» و «پیش از این دیوان عالی کشور نیز درباره این ادعای دادگاه بدوی ابراز تردید کرده بود.»

مای ساتو همچنین یادآوری کرده است: «قانون بین‌المللی حقوق بشر مجازات اعدام را برای جرایم امنیت ملی از جمله “بغی” مجاز نمی‌داند. میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی امکان اعدام را به “جدی‌ترین جرایم” که به معنای سلب عمدی حیات است، محدود می‌کند.»

روز سه‌شنبه ۲۸ مرداد همچنین گروهی از دادخواهان در پیام‌هایی با مجازات اعدام در ایران توسط جمهوری اسلامی مخالفت کرده‌اند.

از جمله، یکی از دختران دادخواه در پیامی صوتی خطاب به سامی، فرزند خردسال بابک شهبازی زندانی سیاسی در خطر اعدام، گفت: «ما کنار تو هستیم، در این روزهای تلخ و پراضطراب. صدای ما باید بلندتر از سکوت و بی‌عدالتی باشد.»

بابک شهبازی، زندانی سیاسی در خطر اعدام است که بر اساس اظهارات خودش و خانواده‌اش، مقامات اطلاعاتی و قضایی جمهوری اسلامی بدون سند و مدرک او را به «همکاری با اسرائیل» متهم و به اعدام محکوم کرده‌اند.

مریم حسنی، دختر دادخواه مهدی حسنی زندانی سیاسی اعدام شده، در پیامی ویدئویی تأکید کرد که پدرش بدون سند و مدرک، و بی‌گناه اعدام شد و جمهوری اسلامی باید برای این کشتار پاسخگو شود.

وزارت امور خارجه ایالات متحده با اشاره به خشونت‌های مختلفی که جمهوری اسلامی بر مردم ایران تحمیل می‌کند، تأکید کرده است که ایرانیان زیر «حاکمیت این رژیم» در امان نیستند.

بر اساس گزارش سالانه ایالات متحده درباره نقض حقوق بشر در نقاط مختلف جهان، وضعیت حقوق بشر در ایران در سال ۲۰۲۴ میلادی «بدتر» شده است.

رادیوفردا: گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین، در پی فراخوانی که برای اعتصاب منتشر شده بود، در شهرهای متعددی از کشور دست از کار کشیدند. تجمعات اعتراضی نانوایان نیز در برخی شهرها ادامه یافت. براساس تصاویر و ویدئوهایی که روز شنبه سوم خرداد از کامیون‌داران و رانندگان معترض در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، شمار قابل‌توجهی از آنان در شهرهای گوناگون در اعتراض به «بی‌توجهی مسئولان، گرانی و وعده‌های توخالی دولت» دست از کار کشیده‌اند.

این اعتصاب و اعتراض در رسانه‌های رسمی ایران بازتاب نداشته است، اما خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نوشت «شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل کشور» با صدور اطلاعیه‌ای «بر تداوم فعالیت روان ناوگان باری» تأکید کردند.

این خبرگزاری نام این شرکت‌ها را در متن خبر خود ذکر نکرد.

کانال خبری «اعتراضات مدنی بازار» شمار شهرهایی را که گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین در آن‌ها در سومین روز اعلامی اعتصاب دست از کار کشیدند، بیش از ۷۰ شهر اعلام کرد. رادیوفردا مستقلاً قادر به تأیید این اطلاعات نیست.

اردبیل، اصفهان، بروجرد، بندر امام، بم، داراب، دورود، زرند، یزد، ساوه، سمنان، شاهین‌شهر، فسا، قزوین، مشهد و نیشابور، اسدآباد،‌ اسلام‌آباد غرب، بافت، بندرعباس، دره‌شهر، دزفول، دیواندره، رومشکان، کازرون، اراک، ایلام، تبریز، سیرجان، شیراز و کرمانشاه ازجمله شهرهایی هستند که در سه روز اخیر تصاویری از اعتصاب و اعتراض کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین در آن‌ها منتشر شده است.

در فراخوان اتحادیه تشکل‌های کامیونداران و رانندگان سراسر ایران که که ۲۴ اردیبهشت منتشر شد، اعلام شده بود که این اعتصاب از روز اول خرداد به‌مدت یک هفته انجام می‌گیرد.

«پرداخت عادلانۀ کرایه، تأمین قطعات و خدمات، توزیع سوخت کافی، واقعی شدن هزینۀ بیمه و عادلانه بودن عوارضی جاده‌ها» ازجمله مطالبات کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین اعلام شده است.

خبرگزاری تسنیم یک روز پیش از شروع فراخوان اعتصاب در گزارشی اعلام کرده بود که رئیس سازمان تأمین اجتماعی «تعهد داده است اقدامات لازم برای حمایت از رانندگان در زمینه بیمه را با حداکثر مساعدت و به‌صورت جدی پیگیری کند».

این خبرگزاری همچنین بدون اشاره به منبع رسمی نوشته بود «دولت فعلاً هیچ برنامۀ اجرایی به‌منظور اعمال سه نرخ برای گازوییل در دستور کار ندارد».

کامیون‌داران و رانندگان معترض اما می‌گویند سهمیه گازوئیل آن‌ها کاهش یافته، بهای بیمه افزایش یافته، کرایۀ جمل بار پایین نگه داشته شده و دیگر مطالبات صنفی‌شان نیز محقق نشده است.

اعتصاب گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان در حالی است که اعتراضات نانوایان نیز که از ۲۷ اردیبهشت آغاز شده بود، همچنان در شماری از شهرهای ایران به‌صورت پراکنده ادامه دارد.

https://twitter.com/RadioFarda_/status/1926214108170301690

روز شنبه گزارش‌هایی از تجمع‌های اعتراضی در شاهین‌شهر اصفهان، بروجرد، مشهد، کرمان و اراک منتشر شد و معترضان در مشهد از حمله نیروهای حکومتی با گاز اشک‌آور و اسپری فلفل خبر دادند.

نانوایان معترض به عدم تحقق وعده‌های دولت، پرداخت نشدن کمک معیشتی نانوایان دولتی و ناکارآمدی سامانۀ نظارت و توزیع حوزۀ آرد و نان اعتراض دارند.

به‌گفتۀ نانوایان، قطع مکرر و بی‌برنامۀ برق نیز خسارت‌های بسیاری به آن‌ها وارد کرده است.

رادیوفردا: تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌های داخلی حاکی از تجمع اعتراضی کسبه در بازار تهران به دلیل جهش پیاپی نرخ دلار و تورم افسارگسیخته است.

در پی اعتصاب و تجمع مغازه‌داران در روز یک‌شنبه نهم دی، در اعتراض به گرانی و تورم،‌ حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، در گفت‌وگو با ایلنا دلایل این اعتراض را «افزایش مستمر نرخ ارز» اعلام کرد.

او ضمن اشاره به این‌که «تاثیر قیمت ارز خارجی بر قیمت تمام‌شده کالا در کشور ما واقعیتی انکارناپذیر» است در این‌باره گفت: «تولیدکنندگان نگران هستند عرضه کالایی که مواد اولیه آن با نرخ ارز ۸۱ هزار تومانی تولید می‌شود از قدرت خرید مردم خارج باشد».

تجمعات اعتراضی در میان کاسبان صنف‌های کفاشی، پارچه‌فروشان، پوشاک و همچنین کسبه کیف و کفش باغ سپهسالار گزارش شده است.

برای اولین بار از زمان روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان است که اصناف به صورت چشمگیری دست به اعتراض و حتی اعتصاب می‌زنند.

ویدیوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی حاکی است که برخی از مغازه‌داران با تعطیلی کار، دیگر فعالان بازار را نیز به اعتصاب فراخوانده‌ و شعار «بازاری باغیرت، حمایت، حمایت» و «نترسید، ببندید» سر داده‌اند.

نرخ دلار در بازار آزاد ایران از زمان روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان ۳۳ درصد و نسبت به یک سال گذشته ۶۳ درصد جهش داشته است.

هم‌زمان با تجمعات بازار تهران، دست‌کم دو تجمع کارگری نیز برگزار شده و جمعی از بازنشستگان نیز در گیلان و خوزستان دست به تجمع زدند.

دولت مسعود پزشکیان به رغم وعده‌های خود، نه تنها موفق به مهار رشد نرخ ارز در بازار آزاد نشده، بلکه نرخ ارز در بازار نیمایی نیز به شدت اوج گرفته و از سال آینده اختصاص ارز ترجیهی به کالاهای اساسی نیز متوقف می‌شود.

در این میان، محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران ماه گذشته اعلام کرد ارز ترجیحی دارو نیز از سال آینده حذف خواهد شد.

ایران طی سال‌های گذشته با تورم افسارگسیخته مواجه بوده و هر سال سفره مردم کوچکتر شده است. بنابر گزارش صندوق بین‌المللی پول، امسال نیز ایران در میان ۱۰ کشور با بالاترین نرخ تورم در جهان قرار گرفته است.

بی‌بی‌سی: «پاشو بیا اینجا. فقط خفه‌شو. اینا چهار نفر هستند با اسلحه. ماشین رو نگه داشتند.»

«مادرم پای تلفن بود، زنی ۶۸ ساله با موی سفید. چند ساعت پیش که از خانه بیرون رفت، آرایش داشت٬ با ناخن‌های لاک زده و کفش پاشنه‌دار. مادرم بعد از مهسا امینی دیگر رسما روسری سرش نمی‌کند. می‌گوید طبق اسلام بر زن یائسه و موی سفید من حجاب واجب نیست. اما صدایش آن روز پای تلفن به من خطر را منتقل کرد. منی که بعد از جنبش زن٬ زندگی٬ آزادی همه روسری‌هایم را دور ریخته بودم و می‌گفتم بر اعتقادم در هر شرایطی می‌ایستم.»

«آن لحظه فقط به مادرم فکر کردم. پدرم چند سال پیش فوت کرده و جز من کسی را ندارد. پیش مادرم رفتم. ماشین به دلیل نداشتن حجاب توسط چهار مرد موتورسوار با اسلحه توقیف شده بود. نیروی انتظامی نبودند، اما اسلحه آنها من را به سکوت وادار کرد. ماشین جریمه شد. یک هفته در پارکینگ توقیف ماند و از آن پس من روسری حریر کوچکی در کیفم به همراه دارم. ولی مادرم و خاله‌هایم همچنان بر همان رویه خودشان ماندند.»

این روایت دو سال گذشته زندگی‌ سارا، ۳۸ ساله از تهران با پوشش دلخواه‌اش است که با ما در میان گذاشته است. لحن سارا وقتی داستانش را تعریف می‌کرد٬‌ محکم و صریح بود: «هیچ‌کس نمی‌تواند برای دیگری تعیین تکلیف کند و حق آزادی انتخاب را بگیرد. این موضوع شامل نوع پوشش هم می‌شود که به نظرم از حقوق اولیه انسان‌هاست.»

سارا کریمی٬‌ مهاباد:

به یاد دارم زمانی که اگر حتی دکمه آخر مانتو بسته نمی‌شد یا اگر تا بالای زانو نمی‌آمد بی‌حیایی بود، اما الان نه تنها مانتو بی‌معنی شده، پیرهن و روپوش‌هایی که دکمه‌هایش بسته نمی‌شود و بالای باسن است، جایش را گرفته است

ساناز از مشهد:
مشهد فضای بسته‌ای برای حجاب داشت. بعد از جنبش مهسا در سال ۱۴۰۱ کم‌کم دختران بدون حجاب بیرون آمدند. این‌جا گشت ارشاد ندارد، اما مردم خودشان گشت ارشاد هستند. البته محله به محله متفاوت است. در خیابان‌هایی مثل وکیل آباد، احمدآباد و هاشمیه زنان آزادتر می‌گردند. اما در جاهایی مثل اطراف حرم و بلوار فردوسی به دلیل بافت مذهبی کم‌تر کسی بدون حجاب راه می‌رود.

شادی از کرج:
گذشته از تذکرات گشت ارشاد برای پوشش و حجاب، خیلی از مواقع توی تاکسی، کافه یا رستوران پرسنل و آدمهای عادی بهم تذکر حجاب میدن که خیلی آزاردهنده است. الان همه چیز از قبل از خیزش مهسا بدتر شده، چون من طعم یه آزادی تقریبی رو توی این مملکت چشیدم ولی مجبورم به اجبار تن بدم. اکثر مواقع وقتی بیرون میرم مردم تو خیابون بهم هشدار میدن که جلوتر گشت ارشاد ایستاده.

لیلا از قم:
حجاب انتخابی شده یعنی طیف وسیعی از زنان از انواع پوشش برای حجاب استفاده می کنند . قبلا بیشتر چادر بود اینجا اما حالا شاهد استفاده از سایر پوشش‌ها هم به طرز چشمگیری هستم. من خودم قبلا بیشتر چادری بودم ولی حالا از مانتو و روسری برای بیرون رفتن استفاده می‌کنم و احساس می‌کنم حال بهتری دارم و خوشحال ترم.

روژین از سنندج:
زن‌ها قبل از بیرون رفتن از خانه، خودشان را برای سناریوهای مختلفی که پیش‌رو دارند آماده می‌کنند، مخصوصا زمانی که طرح‌هایی مانند «نور» به اجرا گذاشته شد. وقتی احتمال می‌دادیم که شاید بازداشت شویم موبایل‌هایمان را پاک‌سازی می‌کردیم، داروهای واجبی که اگر نیاز بود بخورم همراهمان می‌بردیم و کارهایی از این دست.

مرجان از کرمانشاه:
یکی از مشکلات ما این است که هم باید با حکومت بجنگیم و هم با خانواده سنتی. در خانه پدر و برادر و شوهر و در خیابان گشت ارشاد و آمرین معروف. خیلی سخت است که در خانه هم امنیت نداشته باشی و مجبور باشی که خودت را سانسور کنی و خودت نباشی. من این زیست دوگانه را دارم. لباس‌هایی که من در تهران و کرج می‌پوشم را در کرمانشاه نمی‌پوشم.

مریم از بندرعباس :

سخت‌تر شدن شرایط برای رستوران‌ها را درک می‌کنم و برای اینکه کم‌تر تذکر حجاب در رستوران بگیرم و باعث پلمب آنجا نشوم٬ با دوستانم بیشتر سفارش بیرون‌بر می‌دهیم و کمتر بیرون می‌رویم.

رژنا از چابهار:

در پوشش زنان تغییرات زیادی به وجود آمده برای مثال تعداد زنانی که رو بند میزنند کمتر شده و تعداد افرادی که چادرهای نازک می‌پوشند و موهایشان را رها می‌کنند بسیار افزایش پیدا کرده و جامعه هم این مورد را به نوعی پذیرفته است.

مینا از تهران:

آلاله دخترم از ۹ سالگی نماز می‌خوانده و کسی یک تار موی او را ندیده بود، اما به یک‌باره در خانواده «کودتا» کرد و همه چیز برعکس شد. «اولش من به عنوان مادرش که حجاب دارم ناراحت شدم ولی کم‌کم رفتار و انتخابش را پذیرفتم. مادربزرگش هنوز به آلاله ایراد می‌گیرد ولی او دیگر حجاب ندارد و یک تنه جلوی کل خانواده ایستاده. راستش را بخواهید من از شجاعتش خوشم می‌آید.»

ما با ۱۸ زن از جمله از تهران تا بندرعباس، کردستان تا بلوچستان و مشهد صحبت کردیم تا ببینیم پوشش آنها در دو سال گذشته چه تغییری کرده است. تاثیر پوششی که انتخاب کرده‌اند بر زندگی روزانه‌ آنها چه بوده است؟ چه فشارهایی بر آنها وارد شده است؟ و واکنش حکومت و جامعه چه بوده است؟

برای حفظ هویت زنانی که با ما مصاحبه کردند، از اسامی مستعار در گزارش استفاده شده است.

همه این زن‌ها یک حرف مشترک دارند: «وضعیت حجاب به قبل برنمی‌گردد».

بسیاری از زنانی که ما با آنها صحبت کردیم به هم‌دلی شهروندان وقتی آنها را بدون «حجاب اجباری» می‌بینند و تغییر مسیر رفت و آمد برای روبه‌رو نشدن با گشت ارشاد اشاره کردند. این روایت‌ها از تغییر سبک زندگی بسیاری از زنان و مقاومت روزانه و جاری آنها در همه عرصه‌های عمومی حکایت دارد.

طبیعتا این گزارش صرفا مشاهدات و تجربیات این افراد را بازگو می‌کند و بازتاب‌دهنده همه جامعه ایران نیست ولی تصاویر و روایت‌های دیگری هم که از ایران به دست می‌رسد عموما حکایت از جابجایی جدی خطوط قرمز حاکمیت در ایران در مورد نوع پوشش مورد پذیرش‌اش دارد.

در میانه اعتراضات زن، زندگی، آزادی، ستاد امر به معروف و نهی از منکر، از پایان «مأموریت گشت‌های امنیت اخلاقی و اجتماعی» خبر داد، اما دیری نپایید که برخلاف انتظارها، قوه قضائیه لایحه «عفاف و حجاب» را تهیه کرد و به دولت ابراهیم رئیسی فرستاد. لایحه‌ای که به سرعت از طرف دولت به مجلس رفت و برای اجرای آزمایشی سه ساله تصویب شد، اما اجرای طرح به دلیل ایرادات شورای نگهبان، فعلا به تعویق افتاده است.

در این میان نیروی انتظامی ایران از ۲۵ فروردین ۱۴۰۳، طرحی به نام «نور» را برای برخورد با زنانی که حجاب اجباری را رعایت نمی‌کنند، در سطح خیابان‌ها به اجرا درآورد. این بار ون‌های سفید بدون آرم گشت ارشاد با مامورانی که می‌خواستند زنان را آنطور که بعضی از مردم توصیف می‌کنند «به زور به بهشت ببرند»، وحشت را به خیابان‌ها برگرداندند.

به قول آوا ۳۹ ساله از تهران حکومت حاضر نیست عقب‌نشینی کند، اما زنان هم مصمم‌تر هستند: «هزینه‌های زیادی دادیم به همین خاطر به عقب برنمی‌گردیم.»

سارا پشت فرمان نشسته و رانندگی می‌کند: «با خودت عهد بسته‌ای که چیزی به‌ نام روسری دیگر سرت نخواهی کرد تا اینکه برای تو هم روی موبایلت پیامک جریمه می‌آید. این زمانی است که فشارها را احساس می‌کنی. چند بار باید جلوی مردهای این سیستم بروی و از خودت دفاع کنی؟»

سارا، زن ۳۸ ساله‌ در تهران با صدایی محکم این جمله‌ها را می‌گوید تا اینکه لحنش کمی تغییر می‌کند و می‌گوید٬ «بالاخره ماشین من را هم گرفتند.»

ادامه متن: بی‌بی‌سی

صدای آمریکا: همزمان با ادامه بازداشت‌ها و احضارها در شهرهای کردنشین ایران، منابع آگاه در گفتگو با بخش فارسی صدای آمریکا از استقرار تعداد زیادی از ماموران حکومتی در سطح شهر سقز و اختلال شدید اینترنت در برخی از شهرهای ایران، از جمله سقز و سنندج، در آستانه دومین سالگرد کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد خبر داده‌اند.

همزمان با این اقدامات، شبکه حقوق بشر کردستان از «ادامه موج بازداشت شهروندان و فعالان کرد» به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در شهرهای مهاباد، اشنویه، پیرانشهر، دیواندره، مریوان، سروآباد، بوکان و بانه خبر داد.

این سازمان حقوق بشری تعداد بازداشت‌شدگان طی ١٠ روز گذشته را «دست‌کم ۲۱» نوشته و افزوده است که آنها به دست نیروهای وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شده‌اند.

پیش از این هم شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران از احضار ۱۴ عضو انجمن صنفی معلمان کردستان به دادسرای عمومی و انقلاب سنندج خبر داده بود.

همچنین سازمان حقوق بشری «کردپا» نوشت که «فضای شهرهای کردستان به ‌شدت امنیتی و میلیتاریزه شده و دستگاه سرکوب هفته‌هاست که اقدام به استقرار ایست‌های بازرسی، نصب دوربین‌های جدید در سطح شهر و آرامستان‌ها، افزایش موج بازداشت، احضار و تهدید بازداشت‌شدگان اعتراضات و خانواده جان‌باختگان و همچنین کنترل مردم توسط نیروهای امنیتی و لباس شخصی در سطح عمومی کرده است.»

پیشتر امجد امینی، پدر مهسا امینی، اعلام کرده بود در صورت عدم ممانعت حکومت و «با توجه به تماس‌ها و درخواست‌های مردمی» مراسم سالگرد فرزندش روز یکشنبه ۲۵ شهریور برگزار خواهد شد.

مژگان افتخاری و امجد امینی، پدر و مادر مهسا امینی، در یادداشتی در اینستاگرام نوشتند: «ما خانواده ژینا، مانند هر خانواده‌ داغدیده‌ای، در سالیاد شهادت فرزند دلبندمان ژینا(مهسا) امینی بر مزار آن عزیز سفرکرده گرد هم آمده و مراسم سنتی و مذهبی سالگرد را برگزار می‌کنیم.»

در این حال، سازمان حقوق بشری «هه‌نگاو» روز شنبه به نقل از تصاویر دریافتی از شهر سقز، نوشت که «آب سد چراغ‌ویس بە داخل شھر سقز رسیدە و بە طور کامل مسیر فرعی ارتباط با آرامستان آیچی را مسدود کردە است.»

هەنگاو روز جمعه ۲۳ شهریور اعلام کرده بود که «نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران با هدف انسداد مسیر دسترسی از رودخانه سقز (چَم سقز) به مزار ژینا امینی، به باغداران و کشاورزان هشدار داده‌اند که به دلیل باز کردن آب سد چراغ‌ویس، موتورهای آب خود در بستر این رودخانه را جمع‌آوری و به مکان دیگری منتقل کنند.»

این سازمان اشاره کرد که در سال گذشته نیز نهادهای امنیتی یکی از دریچه‌های این سد را برای «قطع دسترسی به مزار ژینا امینی را باز کردند.»

این مسیر در سال ١٤٠١، از سوی مردم معترض برای مراسم چهلم مهسا امینی مورد استفاده قرار گرفته بود.

گوهر عشقی: جمهوری اسلامی از صدای حق‌طلبی و آزادی‌خواهی مردم هراس دارد

گوهر عشقی، فعال مدنی و مادر ستار بهشتی، کارگر وبلاگ‌نویسی که در آبان سال ۱۳۹۱ در زندان اوین کشته شد، در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: با نزدیک شدن به سالروز جان‌باختن مهسا امینی، بار دیگر جمهوری اسلامی نشان داده که از صدای حق‌طلبی و آزادی‌خواهی مردم هراس دارد.

خانم عشقی تاکید کرد که «ترس و وحشت نمی‌تواند این اتحاد را بشکند» و افزود: «مردم ایران با صدایی رسا خواهان آزادی، عدالت و برابری هستند و هیچ حکومتی نمی‌تواند این خواسته را به زنجیر بکشد.»

از سویی، به نوشته وب‌سایت کردپا، گروه «جنبش زنان آزادیخواه سنندج» هم با انتشار بیانیه‌ای به مناسبت دومین سالگرد جنبش «زن – زندگی – آزادی» ضمن اشاره به «پویایی و عمومیت این جنبش برای مطالبات تمامی گروه‌ها، اقشار و طبقات جامعه»، بر ادامه مبارزه در چارچوب گفتمان این جنبش تاکید کرد و گفت: «این جنبش هرگز خاموش نشده و ما عهد بسته‌ایم تا رسیدن به اهداف این انقلاب در میدان بمانیم.»

در این بیانیه با اشاره به مبارزه زنان به ویژه در دو سال اخیر آمده است: «زنان برخاسته از حاشیه‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران، امروز به موتور محرکه اصلی تحولات اجتماعی در ایران بدل شده‌اند.»

کمیته حقیقت یاب سازمان ملل متحد روز جمعه در گزارشی تازه، هشدار داد که حکومت ایران دو سال پس از آغاز اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، تلاش‌های خود را برای سرکوب حقوق بنیادین زنان و دختران و «نابودی باقی‌مانده‌های فعالیت‌های زنان» شدت بخشیده است.

در این ارتباط، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا ضمن تایید این گزارش از مقامات جمهوری اسلامی خواست این سرکوب را متوقف کنند.

متیو میلر در کنفرانس خبری روز جمعه خود در پاسخ به بخش فارسی صدای آمریکا گزارش کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره سرکوب زنان ایرانی توسط جمهوری اسلامی را «کاملاً درست» توصیف کرد و گفت: «ما هم می‌بینیم که سرکوب زنان ایران و تضییع حقوق آنها توسط جمهوری اسلامی کماکان ادامه دارد.»

صدای آمریکا: با ادامه اعتراضات مسالمت‌آمیز پرستاران، کادر خدمات درمانی و پرسنل اورژانس در دست‌کم ۹ شهر اصفهان، نیشابور، بندرعباس، کرمانشاه، تهران، بوشهر، همدان، یزد و ایلام در روز سه‌شنیه ششم شهریور، ماموران حکومتی در بوشهر با تجمع‌کنندگان کارکنان اورژانس ۱۱۵ درگیر شدند و شماری از آنها را بازداشت کردند.

به گزارش کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار»، شماری از پرستاران و کارکنان فوریت‌های پزشکی در بوشهر بازداشت شده‌اند.

تاکنون تعداد بازداشت‌شدگان مشخص نیست و مقام‌های امنیتی جمهوری اسلامی در این مورد اطلاع‌رسانی نکرده‌اند.

بر پایه تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، حضور ماموران جمهوری اسلامی در اعتراضات پرستاران تهران هم پررنگ بود که درصد بودند پرستاران معترض را پراکنده کنند.

با این‌حال، معترضان با تاکید بر ادامه اعتراضات تا تحقق مطالبات‌شان شعار دادند: «فکر می‌کنید امروزه، قرار ما هر روزه.»

پرستاران معترض در همدان هم با تجمع در مقابل ساختمان استانداری در این شهر شعار دادند: «وعده وعید کافیه، سفره ما خالیه»، «استاندار محترم، حمایت حمایت.»

شعارهای اعتراضی در تجمع پرستاران کرمانشاه هم تکرار شد. معترضان با در دست داشتن پلاکاردهایی خواستار «پرداخت شفاف تعرفه پرستاری» و «اجرای کامل قانون بهره‌وری طبق خدمات پرستاران» شدند.

در یزد هم پرستاران معترض در بیمارستان «صدوقی» اعتصاب کردند و با تحصن در راهروها شعار دادند: «پرستار می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد»

پرستاران در بیمارستان «عیسی ‌بن ‌مریم» در اصفهان هم شعار دادند: «اضافه کار ۲۰ تومن، خجالت خجالت»

در بندرعباس هم پرستاران معترض با تجمع در مقابل ساختمان استانداری هرمزگان شعار دادند: «وعده وعید نمی‌خوایم، ما حقمونو می‌خوایم» و «پرستار داد بزن، حقتو فریاد بزن»

پرستاران و کادر درمانی بیمارستان‌های دولتی با تاکید بر تحقق مطالبات صنفی و معیشتی خود از نیمه دوم مرداد اعتراضات و اعتصابات خود را دستکم در ۱۶ استان ایران تشدید کرده‌اند. بنا بر گزارش‌ها، تاکنون شماری از معترضان به اتهام «اخلال‌گر» بازداشت شده‌اند.

پرستاران به اجرا نشدن قانون تعرفه‌گذاری، اضافه‌کار اجباری و دستمزدهای ناچیز اعتراض دارند و می‌گویند وزارت بهداشت باید صدای‌ آنها را بشنود و مطالبات‌شان را برآورده کند.

تاکنون گروهی از تشکل‌های مستقل صنفی، کارگری، معلمان و بازنشستگان حمایت خود را از مطالبات پرستاران معترض ابراز داشته و از برخوردهای حکومتی با معترضان انتقاد کرده‌اند.

در همین حال، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، روز سه‌شنبه عنوان کرد که «بخش اول مطالبات به‌حق پرستاران» به دانشگاه‌های علوم پزشکی پرداخت شده است. اما اشاره نکرد که در این مرحله چه میزان از مطالبات پرستاران پرداخت خواهد شد.

او قبل از این، مجموع مطالبات پرستاران را ۷.۵ هزار میلیارد تومان اعلام کرده و گفته بود «مصوب شده که تمام حق و حقوق و مطالبات‌شان در اسرع وقت پرداخت شود.» با این همه، وزیر بهداشت هفته گذشته گفته بود که «انتظارات مالی پرستاران را در حد توان کشور پیگیری می کنم.»

در سالیان گذشته، مقامات جمهوری اسلامی در واکنش به اعتراضات صنفی در ادبیات مشابهی، وعده تحقق آنها را داده‌اند. اما در عمل، بخشی از این وعده‌‌ها اجرا شده و یا اصلا تحقق نیافته‌اند.

به گفته محمد شریفی‌مقدم، دبیرکل خانه پرستار، «در طول ۱۰۰ سال تاریخ پرستاری مدرن ایران، برای اولین بار است که اعتراض به‌شکل دست کشیدن از کار اتفاق می‌افتد» و «وضعیت به‌جایی رسیده است که برای پرستار مهم نیست اگر اعتصاب کند اخراج می‌شود.»

بر اساس گزارش‌‌های منتشر شده در رسانه‌های ایران، برخوردهای امنیتی و اداری با پرستاران معترض ادامه دارد و آنها به دلیل پیگیری مطالبات صنفی خود تهدید می‌شوند. این تهدیدها حتی از زمان آغاز به کار دولت مسعود پزشکیان ادامه یافته است.

در این ارتباط، وب‌سایت «تجارت‌نیوز» روز دوشنبه پنجم شهریور نوشت: «مسئولان به جای اینکه در رفع مشکلات و احقاق مطالبات پرستاران تلاش کنند، با ارسال نامه و تماس‌های تلفنی دست به تهدید پرستاران زده و آنها را مجبور به ادامه کار در همین شرایط غیراستاندارد و غیرقانونی کرده‌اند.»

آقای شریفی‌مقدم در این مورد به تجارت‌نیوز گفت: «آنچه پرستاران مطالبه می‌کنند حقوق قانونی‌شان است و می‌خواهند قانون به‌درستی اجرایی شود» و افزود: «این رویه ناصواب تهدید و ارعاب نه‌تنها مشکلات را حل نمی‌کند که ممکن است به وخامت اوضاع بینجامد.»

او تاکید کرد: «تهدید پرستاران به کسر از حقوق در حالی که دریافتی یک پرستار در بسیاری از شهرها حتی کفاف هزینه رفت‌وآمد او به بیمارستان را هم نمی‌دهد چطور قرار است باعث بازگشت به کار پرستار شود.»

در همین حال، خبرگزاری ایلنا روز سه‌‍شنبه به نقل از نیروهای پیمانکاری اورژانس اجتماعی در مورد مشکلات معیشتی‌شان نوشت: «نه سختیِ کار به ما تعلق می‌گیرد و نه حتی پول اضافه‌کاری، جمعه کاری و حق تخصصمان را دریافت می‌کنیم.»

آنها گفتند: «همکاران مجرد با مدرک فوق لیسانس و دکتری کمی بیشتر از ۱۲میلیون تومان حقوق می‌گیرند و بیشترین حقوق برای یک فرد متاهل با حق اولاد و حق تاهل حتی به ۱۵ میلیون تومان هم نمی‌رسد..»

صدای آمریکا: پنج سال پس از اعتراضات سراسری آبان ۹۸ که مورد سرکوب خشونت‌بار حکومت ایران قرار گرفت، دادسرای شهر لیکک در استان کهگیلویه و بویراحمد برای ۸۹ تن از بازداشت‌شدگان که با قرار وثیقه آزاد شده بودند، پرونده جدید گشود و به دادگاه ارسال کرد.

هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، با انتشار سندی که حاوی اسامی و جزییات اتهامات این شهروندان است اعلام کرد این افراد در «پرونده‌ای مشترک» توسط شعبه اول «دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب» لیکک مجرم شناخته شده و پرونده آنان به دادگاه ارسال شد.

شعبه اول «دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب» لیکک به ریاست مهرداد سلطانی، این شهروندان را با نسبت دادن اتهاماتی مانند «اخلال در نظم و آسایش عمومی» و «تخریب و احراق» اموال دولتی مجرم دانسته است.

دادیار این دادسرا ادعا کرده که مدارک مجرم بودن این ۸۹ نفر، شامل «گزارش تصویری مرجع انتظامی» و « ده‌ها صفحه گزارش اداره اطلاعات بهمئی» است.

مهرداد سلطانی برای صدور حکم جلب این افراد به «اقرارهای متهمان» که مشخص نیست تحت چه شرایطی از آنها اخذ شده، استناد کرده است.

اعتراضات گسترده و خونبار سال ۹۸، روز ۲۴ آبان با انتشار خبر ناگهانی افزایش قیمت بنزین در شهرهای مختلف ایران آغاز و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد. سازمان عفو بین الملل اعلام کرد که بیش از ۳۰۰ تن در آن اعتراضات کشته شدند. اما خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی از کشته شدن حدود ۱۵۰۰ تن در جریان این اعتراضات به دست نیروهای جکومتی جمهوری اسلامی خبر داد.

مقامات حکومت ایران همچنین ضمن بازداشت تعداد زیادی از معترضان، بسیاری را به زندان‌ها طولانی‌مدت و یا اعدام محکوم کردند.

جمهوری اسلامی ایران «بدون شک» مرتکب «جنایات علیه بشریت» شده‌ است

دادگاه بین‌المللی آبان که در سال ۱۴۰۰ در دو مرحله برای بررسی اقدامات حکومت ایران در مقابله حکومت با معترضان در آبان ۹۸ تشکیل شده بود، در سال ۱۴۰۱ با صدور حکم نهایی خود اعلام کرد که دولت و نیروهای حکومتی جمهوری اسلامی ایران «بدون شک» مرتکب «جنایات علیه بشریت» شده‌اند.

بر اساس حکم صادره، جمهوری اسلامی در رابطه با موارد نقض حقوق بشر از جمله «آزادی اجتماع؛ حق حیات؛ حق آزادی و امنیت شخص؛ حق قرار نگرفتن در معرض ناپدیدسازی اجباری؛ حق قرار نگرفتن تحت شکنجه و سایر رفتارها یا مجازات‌های ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز از جمله خشونت جنسی و تجاوز جنسی؛ حق دسترسی به عدالت؛ حق کرامت، از جمله کرامت درگذشتگان» مسئول است.

هیأت قضات این دادگاه همچنین بر اساس مجموعه یافته‌های به دست آمده «به اتفاق آرا» نتیجه گرفت که «بدون شک» دولت و نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران «به منظور سرکوب اعتراضات و سرپوش گذاشتن بر جنایات انجام شده، با طراحی و اجرای نقشه‌ای دست به ارتکاب جنایات علیه بشریت از جمله قتل، حبس، ناپدیدسازی اجباری، شکنجه و خشونت جنسی زده‌اند.»

همچنین اکثریت قریب به اتفاق قضات این هیات به این نتیجه رسیدند که «این نقشه جنایتکارانه شامل جنایت علیه بشریتِ آزار و اذیت بوده است» و معترضان و تماشاچیان هدف قرار گرفته‌اند و حقوق‌شان به شدت محدود یا سلب شده است.

قضات این دادگاه همچنین با اشاره به فهرست ۱۶۰ نفره‌ای که دادستانی به عنوان «عاملان جنایات علیه بشریت در آبان ۹۸ در ایران» چنین نتیجه گرفتند که ۱۳ نفر از این افراد «به احتمال زیاد در برنامه‌ریزی و اجرای نقشه جنایتکارانه برای ارتکاب جنایات علیه بشریت … نقش قابل‌توجهی داشته‌اند» و به همین دلیل دارای مسئولیت کیفری هستند. علی خامنه‌ای، حسن روحانی، علی شمخانی، ابراهیم رئیسی، حسین سلامی، عبدالرضا رحمانی فضلی، و لیلا واثقی از جمله این ۱۳ نفر هستند.

در این حکم به جمهوری اسلامی ایران توصیه‌ شده است که در رابطه با «موارد نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت» در جریان اعتراضات آبان ۹۸ «تحقیقات مستقل، بی‌طرفانه، شفاف، و منطبق بر استانداردهای بین‌المللی» انجام دهد و با استناد به نتایج دادگاه آبان «علیه کلیه افرادی که منطقاً مظنون به نقض حقوق بشر در جریان اعتراضات هستند» اقامه دعوی کند.

هیئت قضات این دادگاه در توصیه‌های جداگانه‌ای از جامعه بین‌المللی خواست که «مسئولان تخلفات و جنایات مرتبط با اعتراضات آبان ۹۸ را تحت تحریم‌های فردی هدفمند قرار دهند» تا «به پاسخگوسازی مجرمان و جبران خسارت قربانیان کمک کند‌.»

در این حکم همچنین از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواسته شده است که «این وضعیت را همراه با قطعنامه شورا که تحت فصل هفتم منشور ملل متحد به تصویب رسیده است به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دهد.»

دادگاه بین‌المللی مردمی آبان به ابتکار سه سازمان «عدالت برای ایران»، «حقوق بشر ایران» و سازمان بین‌المللی «با هم علیه اعدام» در پاسخ به مطالبه خانواده‌های قربانیان و بازماندگان سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ تشکیل شد. بخش فارسی صدای آمریکا با حضور در محل برگزاری این دادگاه در لندن هر دو دور آن را به طور کامل پوشش داد.