اخبار

دویچه‌وله: برای تهیه گزارش درباره مشکلاتی که بسته شدن سفارت آلمان در تهران برای متقاضیان ویزا به وجود آورده است، دویچه وله فارسی سه سوال برای وزارت امور خارجه در برلین و سفارت آلمان در تهران از طریق ایمیل فرستاد. پنج روز پس از ارسال این سوالات در روز ۱۵ اوت دفتر مطبوعاتی وزارت امور خارجه آلمان پاسخ پرسش‌های ما را از طریق ایمیل ارسال کرد.

اینجا سوالات ما و پاسخ‌های وزارت امور خارجه آلمان در برلین را می‌خوانید:

در نخستین پرسش از وزارت امور خارجه آلمان پرسیدیم که چه زمانی سفارت آلمان در تهران مجددا بازگشایی خواهد شد؟

دویچه وله فارسی همچنین با اشاره به اینکه برخی از کشورهای اروپایی مثل اتریش راه‌حل جایگزین پیدا کرده‌اند و به عنوان مثال درخواست ویزا را در سفارتخانه‌هایشان در استانبول یا ایروان می‌پذیرند، از وزارت خارجه آلمان پرسید که چرا چنین راه‌حل جایگزینی ارائه نکرده است؟

وزارت خارجه آلمان در پاسخ به هردو پرسش نوشت که “سفارت آلمان در تهران همچنان موقتا برای مراجعه‌کنندگان بسته خواهد بود. با این حال، وزارت امور خارجه فدرال قصد دارد بسته به تحولات بعدی اوضاع امنیتی، تردد بازدیدکنندگان را از سر بگیرد. در روزهای گذشته قدم‌های مهمی برای ازسر گیری فعالیت‌های اساسی سفارت برداشته شده است. متقاضیانی که گذرنامه‌هایشان در سفارت باقی مانده بود، می‌توانند با تعیین وقت قبلی گذرنامه‌های خود را تحویل بگیرند.”

وزارت خارجه فدرال همچنین افزود که “با جدیت تمام در تلاش است تا روند صدور ویزا را در تهران از سر بگیرد. اطلاعات جدید و به روز درباره روند صدور ویزا به زودی در وبسایت سفارت منتشر خواهد شد.”

از سوی دیگر، بسیاری از دانشجویانی که ماهها و برخی حتی بیش از یک سال منتظر پذیرش از دانشگاه‌های آلمان بوده‌اند و بالاخره پذیرش گرفته‌اند و بایستی از ماه اکتبر سر کلاس‌ها حاضر شوند، گفته‌اند که هیچ اطلاعات دقیقی درباره زمان صدور ویزایشان از سفارت دریافت نکرده‌اند. این مشکل شامل کسانی که از طریق قرارداد کاری قصد رفتن به آلمان را دارند و باید در تاریخ معینی در محل کارشان حضور داشته باشند نیز صادق است.

دویچه وله فارسی با اشاره به این مشکل از وزارت خارجه آلمان پرسید که چه امکانی برای این گروه از افراد وجود دارد تا بتوانند ویزای‌شان را به موقع دریافت کنند؟

وزارت امور خارجه فدرال در پاسخ تاکید کرد: «با توجه به تعداد زیاد درخواست‌‌های معلق‌مانده ویزا در ایران انتقال تمامی این درخواست‌ها به یک نمایندگی خارجی دیگر در کوتاه مدت امکان‌پذیر نیست. تمهیداتی برای موارد اضطراری بشردوستانه یا پزشکی اندیشیده شده تا چنین درخواست‌های ویزا در یک کشور ثالث امکان‌پذیر شود.»

این وزارتخانه افزود که “با از سرگیری روند مراجعه‌کنندگان به سفارت قرار است درخواست‌های تحصیلی و شغلی در تعداد بیشتری برای تصمیم‌گیری به دفتر فدرال امور خارجه BfAA فرستاده شوند تا ظرفیت پردازش لازم ایجاد شود.”

وزارت خارجه آلمان در حالی از “تمهیداتی برای موارد اضطراری بشردوستانه یا پزشکی” گفته که یکی از کسانی که برای این گزارش با دویچه‌‌وله صحبت کرد، گفت باید به زودی یک عمل جراحی انجام دهد و همسرش نیز باید در کنارش باشد. او که حدود یک سال پیش برای ویزای همسرش اقدام کرده، با بسته شدن سفارت سعی کرده تا از طریق ویزای بشردوستانه اقدام کند اما نتیجه‌ای نگرفته است چرا که سفارت کلا تعطیل است و جوابی به او داده نشده است.

بی‌بی‌سی: پلیس بریتانیا هشت مرد را در دو عملیات جداگانه‌ ضدتروریسم بازداشت کرده است که هفت نفرشان ایرانی هستند. پلیس گفت این دو عملیات به یکدیگر مربوط نبوده‌اند.

پلیس لندن گفته است که پنج نفر دیروز (شنبه) در نقاط مختلف انگلستان در عملیاتی «از پیش‌برنامه‌ریزی‌شده» و در رابطه با طرحی برای «هدف قرار دادن یک مکان مشخص» بازداشت شدند.

به گفته پلیس لندن چهار نفر از این پنج نفر، دو نفر ۲۹ ساله، یک نفر ۴۰ ساله و یک نفر ۴۶ ساله تبعه ایران هستند.

پلیس ضد تروریسم همچنین اعلام کرد که درعملیاتی جداگانه سه نفردیگر که ملیت ایرانی دارند روز شنبه در لندن بازداشت شده‌اند.

یوت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، از پلیس و نیروهای امنیتی به خاطر «اقداماتی که برای حفظ امنیت کشور انجام دادند» قدردانی کرد:

«این رویدادهای جدی نشان‌دهنده‌ نیاز مداوم به تطبیق پاسخ ما با تهدیدهای امنیت ملی هستند.»

در عملیاتی که پنج نفر بازداشت شدند، چهار نفر طبق قانون ضدتروریسم و نفر پنجم براساس ادله کیفری بازداشت شده‌اند اما هر پنج نفر به ظن تدارک برای یک عمل «تروریستی» بازداشت شده‌اند.

این مردان در شهرهای سوئیندون، غرب لندن، استاک‌پورت، راچدیل و منچستر بازداشت شدند و همچنان در بازداشت پلیس به سر می‌برند.

به گفته‌ پلیس لندن، «محل مورد نظر» این افراد که نامی از آن برده نشده اکنون در مراقبت پلیس است.

فرماندهی ضدتروریسم پلیس متروپولیتن با همکاری نیروهای پلیس منچستر بزرگ، پلیس ویلتشر و همچنین ماموران ضدتروریسم این تحقیقات را دنبال می‌کنند.

دومینیک مورفی، فرمانده یگان ضدتروریسم پلیس لندن گفت: «تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است و ما در حال بررسی راه‌های مختلف برای مشخص کردن انگیزه احتمالی و نیز ارزیابی خطرات احتمالی برای عموم مردم هستیم.»

«می‌دانیم که مردم ممکن است نگران باشند، می‌خواهیم که هوشیار بمانند و اگر چیزی دیدند یا شنیدند که نگرانشان کرد، با ما تماس بگیرند.»

در عملیات دوم، پلیس متروپولیتن اعلام کرد که سه مرد ۳۹، ۴۴ و ۵۵ ساله در سه آدرس مختلف در شمال‌غرب و غرب لندن بازداشت شده‌اند. این افراد تحت قانون امنیت ملی بازداشت شده‌اند و تحقیقات در حال ادامه است.

پلیس تأکید کرد که این دو عملیات به یکدیگر مرتبط نیستند.

کم مک کالم، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا، ام‌ آی فایو، شش ماه پیش در همایشی روسیه و ایران را به «تهیه نقشه‌های گسترده برای ترور و خرابکاری» در بریتانیا متهم کرده بود.

او گفته بود ام‌آی‌ فایو در دو سال گذشته ۲۰ توطئه ایران در خاک بریتانیا را خنثی کرده است. ایران این را به‌شدت رد می‌کند.

بی‌بی‌سی: مسعود پزشکیان،‌ رئیس جمهور ایران و ولادیمیر پوتین،‌ رئيس جمهور روسیه،‌ «معاهده جامع راهبردی» بین ایران و روسیه را امضا کردند. امضای این قرارداد بین دو کشوری که با تحریم‌های شدید غرب رو به رو هستند و قرار است موجب تقویت روابط نظامی و اقتصادی دو کشور شود،‌ می‌تواند باعث نگرانی قدرت‌های غربی شود.

مسعود پزشکیان،‌ رئیس جمهور ایران، به همراه عباس عراقچی،‌ وزیر خارجه و هیئت همراهشان روز جمعه ۲۸ دی ماه، وارد مسکو شدند و در فرودگاه مورد استقبال سرگئی سیویلیوف،‌ وزیر انرژی روسیه قرار گرفتند.

‌آقای پزشکیان در پاسخ به خوش‌آمدگویی آقای سیویلیوف گفت: «ما هم خوشحالیم خدمت شما هستیم،‌ امیدواریم توافق خوبی با هم داشته باشیم.»

به گزارش خبرگزاری فرانسه،‌ آقای پوتین هم به مسعود پزشکیان گفته است که توافق جدید دو کشور «به ما این فرصت را می‌دهد که تقریبا به همه زمینه‌های همکاری شتاب بیشتری بدهیم.»

امضای توافق ایران و روسیه در آستانه مراسم تحلیف و سوگند دونالد ترامپ، رئیس جمهور جدید آمریکا انجام شده است.

جزئیات این سند منتشر نشده، اما سخنگوی کرملین گفته است که این سند «روابط نظامی،‌ سیاسی،‌ تجاری و اقتصادی تهران و مسکو را تقویت خواهد کرد.»

پیشتر کاظم جلالی،‌ سفیر ایران در روسیه گفته بود که این سند شامل ۴۷ بند است. این سند باید در مجلس ایران و پارلمان روسیه تصویب شود و قرار است متن کامل آن منتشر شود.

رسانه‌های روسی طی روزهای اخیر به نقل از آقای جلالی گزارش دادند که سند جدید مشابه توافق روسیه با کره شمالی و بلاروس نخواهد بود و بند دفاع مشترک نخواهد داشت.

آقای جلالی در مصاحبه‌ای به خبرگزاری تاس گفته بود: «این توافق به دلیل تأکید ایران بر حفظ استقلال، امنیت ملی کشور، فاقد بندهای دفاعی است.» او توضیح داد که ایران به دنبال تقویت همکاری‌های اقتصادی و سیاسی و دیگر بخش‌های غیرنظامی با روسیه است و «هیچ تمایلی به پیوستن به هیچ بلوکی ندارد.»

این در حالی است که توافقات پیشین روسیه با کره شمالی و بلاروس شامل تعهدات دفاعی مشترک بوده است.

آقای جلالی گفت توافق استراتژیک بدون جنبه دفاعی در جهت تلاش برای حفظ «خودکفایی در امنیت» و تاکید بر همکاری‌های غیرنظامی است.

بلاروس در اکتبر ۲۰۲۴ برنامه امنیتی نظامی مشترک و کره شمالی در نوامبر همین سال توافق‌نامه‌های دفاعی مهمی را با روسیه به تصویب رساندند.

کره شمالی، پیشتر در بیانیه‌ای که توسط خبرگزاری رسمی این کشورمنتشر شد، اعلام کرده بود که اتحاد این کشور با مسکو در حال «بازداشتن ایالات متحده و غرب از گسترش نفوذ بدخواهانه آن‌ها» است.

دومین بانک روسیه در ایران شعبه می‌زند

در همین حال خبرگزاری رویترز به نقل از آندری کاستین،‌ مدیر عامل بانک وی‌تی‌بی روسیه، که دومین بانک بزرگ در این کشور است اعلام کرد که قصد دارد تا پایان سال جاری میلادی، شعبی را در ایران تاسیس کند.

این بانک دولتی روسیه از جمله بانک‌هایی است که هدف تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار گرفته است.

در پی تحریم‌های اتحادیه اروپا،‌ پیشتر بانک وی تی بی اعلام کرده بود که آمادگی آن را دارد تا از بازارهای مالی و بر مبنای ارزهای دیگر استقراض کند.

دویچه‌وله: خبرنگار ایتالیایی که پس از سه هفته بازداشت در تهران آزاد شد، درباره تجربه‌اش در ایران و احساساتش پس از آزادی از زندان اوین صحبت کرد. او گفت که تصور می‌کرد دریافت ویزای کاری نشانه‌ گشایشی در دولت جدید است.

چچیلیا سالا، خبرنگار ایتالیایی در قسمت جدید پادکست سیاست و جامعه خود به نام “داستان‌ها”، با ماریو کلاوبرزی، مدیر این پادکست (کورا مدیا) گفت‌وگو کرد. او گفت که “بسیار خوشحال”، اما در عین حال “گیج و سردرگم” است. این خبرنگار که چند هفته پیش در تهران بازداشت شده بود، دو روز پیش (چهارشنبه ۸ ژانویه) آزادشد و به ایتالیا پرواز کرد . او گفت که “صبح روز چهارشنبه که خبر آزادی‌اش اعلام شد، هنوز شوکه بود”.

ماموران امنیتی سالا را در تاریخ ۱۹ دسامبر، هنگامی که در حال کار روی یکی از قسمت‌های پادکست‌اش در هتلی در تهران بود، با خود می‌برند. ابتدا نمی‌دانست به کجا، اما خیلی زود حدس می‌زند که به زندان اوین منتقل خواهد شد.

او به سلول انفرادی فرستاده شد. در پادکستش گفته است: “در یک اتاق تنگ که هیچ پنجره‌ای نداشت، نور به طور مداوم در آن روشن بود و روی زمین می‌خوابیدم”.

او در ادامه می‌گوید هیچ‌گونه جهت‌گیری نداشت و به خصوص بی‌خوابی او را آزار می‌داد: «وقتی ذهن شما خیلی درگیر نیست، خسته نمی‌شوید و یک ساعت تبدیل به یک هفته می‌شود.»

تنها کاری که سالا می‌کرده، این بود که انگشتان دستش را بشمارد و نوشته روی بسته نان‌هایی را که به او داده بودند بخواند.

او در این مصاحبه می‌گوید تمام چیزی که می‌خواست داشته باشد، یک عینک و یک کتاب بود که در ابتدا هر دو از او دریغ شده بود. چندین بار اجازه پیدا کرد که با خانواده‌اش تماس تلفنی بگیرد. او از دانیله رانیری، شریک زندگی‌اش، خواسته بود کتاب‌هایی را برای او بفرستد که او نیز در خانه می‌خواند، تا مادام که نمی‌توانند در کنار هم باشند، حداقل در ذهن خود در ارتباط با یکدیگر باشند.

خانواده‌اش برای جشن سال نو میلادی بسته‌ای شامل یک نوع کیک ایتالیایی و کتاب‌هایی که خواسته بود را برای او فرستادند. اما این بسته هرگز به دست سالا نمی‌رسد. به جای آن، در دو هفته اول هر روز تحت بازجویی قرار می‌گیرد.

او هنوز نمی‌تواند جزئیات این بازجویی‌ها را به اشتراک بگذارد، چون “تحقیقات هنوز ادامه دارد”. او گفت: «از من سؤالات مختلفی می‌پرسیدند، بسیاری از آنها شاید برای گیج کردن من بود.»
احتمال یک گشایش؟

سالا قبل از سفرش، از این که ممکن است در ایران دستگیر شود، نگرانی داشت. او گفت: «وقتی داخل زندان بودم، به خاطر همین موضوع به خودم خیلی خرده گرفتم.»

اما از آنجا که دولت ایران به او ویزای کاری داده بود، تصمیم گرفت سفر کند. چرا که در گذشته ویزای کاری، به ویژه برای خبرنگاران، به ندرت توسط دولت ایران صادر می‌شد. سالا این را به عنوان “گشایشی” در دولت جدید “در برابر روزنامه‌نگاران خارجی” تفسیر کرد و خطر سفر را پذیرفت.

او خود گمان می‌کند که دستگیری‌اش احتمالا به پروندهمحمد عابدینی، شهروند دوتابعیتی ایرانی-سوئیسی، مرتبط باشد. عابدینی به اتهام نقض تحریم‌های آمریکا و صادرات تجهیزات الکترونیکی مرتبط با پهپادها در ایتالیا دستگیر شد.

سالا گفت: «من به فرضیه‌های دیگری هم فکر کردم، اما در این مورد کاملاً مطمئن بودم که این ممکن است یک تبادل بسیار دشوار باشد.» او انتظار داشت که “مدت بیشتری در بازداشت بماند” و شاید حتی “جانش را از دست بدهد”. این موضوع به خصوص از نظر روانی او را تحت فشار قرار داده، در حالی که در مورد امنیت فیزیکی، او با “هیچ‌گونه تهدیدی” مواجه نشد.

در طول ۲۰ روز بازداشت، سالا اغلب به زنانی که پیشتر در ایران با آنها مصاحبه کرده بود، فکر می‌کرد. در آخرین پادکست خود قبل از دستگیری، با زینب موسوی، طنزپرداز و کمدین ایرانی (امپراطور کوزکو) که قبلاً در زندان بوده، صحبت کرده بود. سالا گفت: «او به من گفت که حتی در انزوا طنزهایی به ذهنش می‌آمده و خودش را به خنده می‌انداخته است.» او افزود: «این به من خیلی قوت قلب داد.»
احساس گناه و لحظه‌ اشک ریختن

در روزهای آخر بازداشتش، سالا عینک و کتاب “کافکا در ساحل” اثر هاروکی موراکامی را دریافت می‌کند. او گفت: «این مرا شگفت‌زده کرد، این کتاب پر از صحنه‌های جنسی است.»

او همچنین یک هم‌اتاقی پیدا می‌کند که به صورت دست و پا شکسته باهم ارتباط برقرار می‌‌کنند. او گفت: «اما مشکلی نبود. ما با حرکات، لبخند، و درآغوش‌ گرفتن با یکدیگر حرف می‌زدیم. بازی‌هایی اختراع می‌کردیم، با هم می‌خندیدیم و به یکدیگر واژه‌هایی به فارسی و انگلیسی یاد می‌دادیم.»

بیشتر بخوانید:بازداشت خبرنگار ایتالیایی؛ “نگرانی جدی” رم و خواست صریح تهران

وقتی نگهبان به سالا اطلاع می‌دهد که می‌تواند برود، او “گیج” می‌شود و از این که مجبور می‌شود هم‌اتاقی‌اش را تنها بگذارد، احساس گناه می‌کند. سالا می‌گوید: «این سخت‌ترین احساسی است که باید تحمل کنم» و شروع به گریه می‌کند.

سالا در پایان می‌گوید هنوز هم ایران و زنان ایرانی را دوست دارد. چرا که “حکومت ایران را هرگز با مردم ایران اشتباه نگرفته است”. او گفت: «هیچ تغییری در این احساس به وجود نیامده است.»

او حالا باید خودش را دوباره پیدا کند. در اولین روز بازداشت به خود قول داده بود که هرگز یک روز کامل را فقط صرف کار با کامپیوتر نکند. او گفت: «دیگر هیچ روزی نخواهد بود که حداقل کمی بیرون نروم.»

رادیوفردا: فرانسه دربارۀ بدتر شدن وضعیت شهروندان زندانی‌اش در ایران، به مقامات جمهوری اسلامی هشدار داد.

ژان نوئل بارو وزیر خارجۀ فرانسه سه‌شنبه هجدهم دی‌ماه با اشاره به این‌که برخی از سه فرانسوی زندانی در ایران در شرایطی – به گفتۀ او- «مشابه شکنجه» نگهداری می‌شوند، تأکید کرد که «آیندۀ روابط» دو جانبۀ پاریس و تهران، و همینطور «برچیده‌شدن تحریم‌ها»، به وضعیت این شهروندان گره خورده است.

وزیر خارجه فرانسه که در پاریس و در جمع سفرای کشورش سخن می‌گفت، بازداشت و زندانی‌بودن سه شهروند فرانسوی در ایران، که از آنان به‌عنوان «گروگان» یاد کرد، را «غیر قابل قبول و ناعادلانه» خواند و وضعیت نگهداری آنان را هم، «تحقیرآمیز» و بر اساس قوانین بین‌المللی مطابق با «شرایط شکنجه» توصیف کرد.

آقای بارو با تأکید بر این‌که با وجود تعامل با مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران، وضعیت سه فرانسوی زندانی تغییری نکرده و چه بسا «بدتر» هم شده، خطاب به مقامات ایرانی گفت این «گروگان‌ها» باید آزاد شوند.

دیپلمات ارشد فرانسه همزمان از شهروندان کشورش خواست تا زمانی که سه زندانی فرانسوی آزاد نشده‌اند، از سفر به ایران خودداری کنند.

سسیل کوهلر و شریک زندگی‌اش ژاک پاری،‌ از بهار ۱۴۰۱ به اتهام «جاسوسی» در ایران در بازداشت و زندانی هستند.

یک فرانسوی دیگر که تنها با نام کوچکش،‌ اولیویه معرفی شده هم از پائیز همان سال زندانی درایران زندانی است. مقامات فرانسوی جزئیات دیگری دربارۀ هویت و پروندۀ او منتشر نکرده‌اند.

وزیر خارجۀ فرانسه خطاب به این سه زندانی و خانواده‌هایشان گفت پاریس «حتی برای لحظه‌ای» شما را فراموش نکرده است.

این سه فرانسوی تنها زندانیان اروپایی در ایران نیستند.

جمهوری اسلامی تابعیت دوگانه را به رسمیت نمی‌شناسد و چندین شهروند دو تابعیتی ایرانی-اروپایی یا ایرانی-آمریکایی را در بازداشت دارد و با رد تابعیت مضاعف، آنها را از دسترسی به خدمات کنسولی هم محروم کرده است.

گروه‌های فعال حقوق بشر، از این زندانیان، به عنوان «گروگان» هایی یاد می‌کنند که تهران تلاش می‌کند به عنوان اهرم فشار و ابزار چانه‌زنی در مذاکراتش با غرب استفاده کند.

کمتر از یک ماه پیش، چیچیلیا سالا، روزنامه‌نگار جوان ایتالیایی که با ویزای معتبر خبرنگاری در ایران حضور داشت، بازداشت شد. سه روز پیش از بازداشت او، محمد عابدینی نجف‌آبادی، یک بازرگان ایرانی-سوئیسی، که از سوی آمریکا به نقض تحریم‌ها متهم است، در فرودگاه میلان ایتالیا و به‌خواست مقام‌های آمریکایی بازداشت شده بود.

ایتالیا هنوز این بازرگان را به مقام‌های ایالات متحده تحویل نداده و سخنگوی قوۀ قضاییۀ ایران هم مدعی شده که بازداشت خانم سالا،‌ ارتباطی با بازداشت این بازرگان در ایتالیا ندارد.

اما بسیاری از ناظران و فعالان حقوق بشر، با رد این ادعا و با اشاره به نمونه‌های پیشین، چیچیلیا سالا را، «گروگانی» در دست ایران با هدف معاوضه با محمد عابدینی می‌دانند.

رادیوفردا: وزارت خارجه جمهوری آذربایجان کاردار جمهوری اسلامی ایران در باکو را احضار کرد تا نسبت به سخنان یک مداح در اردبیل که باکو آن را «نشان افزایش احساسات ضد آذربایجانی» خوانده، اعتراض کند. به گزارش رسانه‌های آذربایجان، جعفر آقایی مریان، کاردار موقت سفارت ایران در باکو، روز چهارشنبه ۱۲ دی به وزارت خارجه جمهوری آذربایجان فراخوانده شد.

دولت الهام علی‌اف اظهارات بیان‌شده در مراسمی را که شامگاه هشتم دی امسال در شهر اردبیل برگزار و از شبکه خبر تلویزیون جمهوری اسلامی ایران پخش شد، «توهین‌آمیز» تلقی کرده است.

حسن عاملی، امام جمعه اردبیل و نماینده رهبر جمهوری اسلامی در استان اردبیل، در مداحی یاد شده در مسجد اعظم مرکز استان شرکت کرده و با سخنرانی خود مراسم را افتتاح کرده بود.

شماری از مداحان حکومتی ایران که معمولاً در آیین‌های مذهبی در اقامتگاه رهبر جمهوری اسلامی شرکت می‌کنند، در آیین اردبیل با عنوان «گرامیداشت شهدای جنگ چالدران و جبهه مقاومت» شرکت کرده بودند.

یکی از سخنرانان محلی اردبیل در آن آیین با بیان اظهاراتی علیه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و الهام علی‌اف، همتای آذری او، گفته بود: «روزی خواهد رسید که نوادگان شاه اسماعیل صفوی از اردبیل بیرق امام زمان را در باکو و شهرهایی که تا حدود دو قرن پیش خاک ایران بود، به اهتزاز درآورند».

علی‌اکبر رائفی‌پور، از سخنرانان آیین‌های مذهبی و نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس اظهارات سخنران یادشده را گفته‌های «یک شیربچه اردبیلی در مقابل نوادگان ابوسفیان» خوانده و گفته بود: «اگر می‌خواهید بدانید که چطور آذربایجانی باغیرت با ۳۰ تا ۴۰ هزار نیرو در حماسه چالدران در مقابل حداقل ۱۰۰ هزار مزدور عثمانی ایستاد، نوادگان شاه اسماعیل را امروز در اردبیل ببینید».

جنگ چالدران میان شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم از امپراتوری عثمانی ۵۱۰ سال پیش درگرفت که در آن حاکم عثمانی پیروز و شاه اسماعیل زخمی شد و در نتیجه آن، عثمانی‌ها مدتی تبریز را که پایتخت وقت صفویان بودند، به اشغال خود درآوردند.

به نظر می‌رسد اظهارات بیان‌شده نشانهٔ خشم شدید نیروهای حکومت جمهوری اسلامی از فروپاشی حکومت بشار اسد در سوریه است که موجب شد او به سرعت به روسیه فرار کند.

جمهوری اسلامی ایران برای دهه‌ها میلیاردها دلار صرف بقای حکومت اسد کرده بود.

به گزارش رسانه‌های جمهوری آذربایجان، مقامات وزارت خارجه این کشور به کاردار ایران گفتند این «تبلیغات» با روح روابط دوجانبه در تضاد است و تلاش‌ها برای تقویت مناسبات بین دو ملت و کشورها را تضعیف می‌کند.

جمهوری آذربایجان همچنین خواهان «توقف فوری» هر نوع «اقدامات تحریک‌آمیز» شد و این رویکرد از سوی جمهوری اسلامی ایران را باعث ایجاد «خصومت و نفرت» علیه این کشور دانست.

بیانیه وزارت خارجه جمهوری آذربایجان تأکید کرده که تبلیغات صورت گرفته در ایران مغایر با اهداف و وظایف تعیین شده از سوی دو کشور است.

انجمن اسلامی بازار و هیئت امنای مسجد اعظم اردبیل روز ۱۲ دی در بیانیه‌ای اعلام کردند اظهارات سخنران‌های مراسم «ربطی به برنامه‌های مصوب نداشته » و به ویژه گفته‌های یک «فرد غیرمسئول» «از سر احساسات بوده است».

مناسبات باکو- تهران که بعد از حملهٔ مسلحانه یک شهروند ایرانی در زمستان دو سال پیش به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران و کشتن یک افسر امنیتی سفارت به شدت تیره شده بود، در پی مدت‌ها تلاش بهبود یافت.

ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، در آخرین سفر خود در اردیبهشت امسال به آذربایجان برای بهبود رابطه تلاش کرده بود. بالگرد او در آن روز هنگام بازگشت به ایران سقوط کرد و کشته شد.

رادیوفردا: دو رسانه آمریکایی گزارش داده‌اند که ایران به رغم هشدارهای کشورهای غربی، موشک‌های بالستیک به روسیه برای استفاده در اوکراین ارسال کرده است؛ با این حال نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل این گزارش‌ها را رد کرد.

خبرگزاری بلومبرگ و روزنامه وال‌استریت جورنال روز جمعه ۱۶ شهریور گزارش دادند که ایران موشک‌های بالستیک را اخیرا به روسیه تحویل داد.

بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد که آمریکا این موضوع را به متحدان خود اطلاع داده است.

این خبرگزاری سه روز پیش گزارش داده بود که متحدان اوکراین احتمال می‌دهند ارسال موشک‌های بالستیک از ایران به روسیه ظرف چند روز آینده انجام خواهد شد.

همچنین وال‌استریت جورنال به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده که ایالات متحده در روزهای اخیر متحدان خود را در جریان قرار داد که ارسال موشک‌ها انجام شده است.

بنابر این گزارش، محموله ارسال شده شامل بیش از ۲۰۰ موشک بالستیک کوتاه‌برد بوده است.

وال‌استریت جورنال همچنین به نقل از یک مقام اروپایی گزارش داد که ارسال این محموله «پایان کار نیست» و ارسال تسلیحات از تهران به مسکو ادامه دارد.

هر دو رسانه آمریکایی گزارش داده‌اند که آمریکا و اتحادیه اروپا در صدد وضع تحریم‌هایی علیه این اقدام تهران هستند.

به نوشته وال‌استریت جورنال، مجموعه تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا علیه ایران احتمالا شامل تحریم شرکت هواپیمایی ملی ایران، ایران‌ایر، و همچنین شماری از افراد و نهادهای مرتبط با ارسال موشک‌های بالستیک به روسیه خواهد بود.

در همین حال شان ساوت، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، با اعلام اینکه واشینگتن از گزارش‌ها درباره ارسال موشک از ایران به روسیه نگران است گفت هرگونه انتقال موشک‌های بالستیک نشانگر «تشدید حمایت ایران از جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین» است.

یک مقام آمریکایی هم به رویترز گفت واشینگتن موضوع انتقال موشک بین ایران و روسیه را با دقت رصد می‌کند.

در همین حال نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد روز جمعه گزارش‌های منتشر شده درباره ارسال موشک به روسیه را تکذیب کرد و گفت موضع جمهوری اسلامی «در قبال منازعه اوکراین هیچ تغییری نکرده» و ایران ارسال کمک نظامی به طرفین را «امری غیرانسانی» می‌داند.

به گزارش ایرنا، دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی افزده است: ایران «نه تنها خود چنین اقدامی نمی‌کند بلکه کشورهای دیگر را نیز به توقف ارسال سلاح به طرفین درگیر در منازعه دعوت می‌نماید».

همکاری‌های مسکو و تهران از آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین افزایش یافته و جمهوری اسلامی شمار زیادی پهپاد و سایر تجهیزات نظامی به روسیه ارسال کرده است.

خبر تصمیم ایران برای ارسال موشک‌های بالستیک به روسیه از چندی پیش مطرح شد و خبرگزاری رویترز ۱۹ مرداد گزارش داد که گروهی از پرسنل نظامی روسیه به ایران رفته‌اند تا برای استفاده از موشک‌های بالستیک «فتح ۳۶۰» آموزش ببینند.

رویترز به نقل از منابع اروپایی گزارش داده بود که انتظار می‌رود صدها فروند از این موشک به زودی تحویل روسیه شود.

در ماه‌های اخیر مقام‌های آمریکا و اتحادیه اروپا هشدار داده بودند چنین اقدامی با واکنش «سریع و شدید» روبه‌رو خواهد شد.

جمهوری اسلامی پیش از این همواره ارسال تسلیحات به روسیه برای استفاده علیه غیرنظامیان در اوکراین را انکار کرده است؛ با این حال مقام‌های غربی و اوکراینی تاکنون شواهد متعددی از ارسال سلاح‌های ساخت ایران، از جمله پهپادهای شاهد، به روسیه ارائه کرده‌اند.

رادیوفردا: شماری از کشورهای اروپایی از جمله آلمان در حال فشار آوردن به اتحادیه اروپا برای قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی این اتحادیه بر پایه حکم یک دادگاه آلمان هستند.

خبرگزاری آلمان روز دوشنبه هفتم خرداد به نقل از دیپلمات‌های اروپایی نوشت آلمان همراه با کشورهای دیگر از مقامات حقوقی اتحادیه اروپا خواسته‌اند تا یک حکم دادگاه دوسلدورف را بررسی کنند که نشان می‌دهد یک نهاد دولتی ایران مسئول آتش‌سوزی در یک کنیسه بوده است.

حکم دادگاه دوسلدورف در دسامبر گذشته به‌دلیل حمله به کنیسه‌ای در بوخوم آلمان صادر شد.

در آن زمان یک آلمانی ایرانی‌تبار به اتهام توطئه و اقدام برای آتش‌سوزی شدید مجموعاً به دو سال و ۹ ماه حبس محکوم شد. دادگاه دوسلدورف می‌گوید این حمله با کمک «سازمان‌های دولتی ایران» طراحی شده بود.

دیپلمات‌های اتحادیه اروپا به خبرگزاری آلمان گفتند خدمات حقوقی اتحادیه اروپا تأیید کرده که این حکم می‌تواند مبنای کافی برای قرار دادن نام سپاه در فهرست سازمان‌های تروریستی باشد.

خبرگزاری آلمان می‌گوید که در حاشیه نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل از این اقدام مطلع شده است.

بر اساس اطلاعات دریافتی، در پی تحلیل سرویس حقوقی اتحادیه اروپا، اکنون چند کشور عضو اتحادیه از ایده آغاز روندهای لازم برای قرار دادن سپاه پاسداران در این فهرست حمایت می‌کنند.

آنالنا بائربوک، وزیر خارجه آلمان، بارها در گذشته گفته بود که با این طبقه‌بندی موافق است.

اسرائیل‌ها مدت‌هاست که از اتحادیه اروپا می‌خواهد تا سپاه را سازمانی تروریستی اعلام کند و به گفته خبرگزاری آلمان، حکم دادگاه دوسلدورف یک گام دشوار و مهم را به انجام رسانده است.

معرفی یک شاخه از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به عنوان سازمانی تروریستی ذیل قانون اتحادیه اروپا تاکنون یک چالش بوده است، زیرا سپاه باید ابتدا از سوی کشوری در این اتحادیه به‌دلیل فعالیت‌های تروریستی تحت تعقیب قرار گیرد.

این مشکلات در طبقه‌بندی، پس از حمله مستقیم ایران به اسرائیل با پهپاد و موشک در ماه آوریل بیشتر خود را نشان داد.

تا همین اواخر، سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا، بازوی دیپلماتیک این اتحادیه، تردید داشت که آیا حکم دادگاه دوسلدورف می‌تواند مبنایی برای این طبقه‌بندی باشد یا نه.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تا کنون از مخالفان قرار دادن نام سپاه در فهرست تروریستی بوده است.

یکی از دلایل این امر، تلاش برای متقاعد کردن ایران به احیای برجام برای محدود کردن برنامه هسته‌ایش است.

دیپلمات‌ها روز دوشنبه تاکید کردند که معرفی سپاه به عنوان سازمانی تروریستی در درجه اول یک گام نمادین خواهد بود، زیرا اتحادیه اروپا از قبل این نیرو را تحریم کرده است.

یی‌وان ری، نماینده مجلس آلمان و کفیل سیاسی توماج صالحی، در توئیتی با استقبال از این اقدام، گفته که این «خبر خوبی» است و افزوده که «این اتفاق به خاطر تلاش‌های خستگی‌ناپذیر» شما بوده است.

او گفته است: «ما مبارزه شما را می‌بینیم، در کنارتان هستیم اما به خاطر داشته باشید: اتحادیه اروپا باید به اتفاق آراء در مورد این موضوع رای دهد».

رادیوفردا: وزیر دفاع فرانسه می‌گوید جمهوری اسلامی ایران به یک «چالش امنیتی برای اروپا» تبدیل شده است، با این حال فرانسه قصد ندارد با ایران وارد درگیری نظامی شود.

سباستین لکورنو در گفت‌وگویی که روز یکشنبه دوم اردیبهشت در روزنامه «لوپاریزین» منتشر شد، به حمله بی‌سابقه ایران به اسرائیل، تنش‌ها در خاورمیانه و نقش فرانسه در این میان پرداخت.

او گفت که جمهوری اسلامی ایران «ناامنی و بی‌ثباتی در منطقه» را در دستور کار خود قرار داده است و پاریس چنین رویکردی را محکوم می‌کند.

آقای لکورنو گفت: «ایران نه تنها برای اسرائیل و کشورهای منطقه، بلکه برای اروپا نیز یک چالش امنیتی است».

وزیر دفاع فرانسه افزود که این کشور در خاورمیانه منافع دریایی دارد و به همین دلیل، ناوچه‌های فرانسوی از کشتی‌های تجاری که به‌طور بالقوه هدف حمله شبه‌نظامیان حوثی تحت حمایت جمهوری اسلامی قرار می‌گیرند، محافظت می‌کنند.

شبه‌نظامیان حوثی در ماه‌های اخیر بارها حملاتی را علیه کشتی‌رانی تجاری در منطقه دریای سرخ انجام داده‌اند.

آمریکا ائتلافی را برای جلوگیری از این حملات تشکیل داده و اتحادیه اروپا نیز در چارچوب ماموریتی دریایی با این حملات مقابله کرده است.

لکورنو درباره دیگر مصادیق چالش‌های امنیتی جمهوری اسلامی ایران برای اروپا گفت که «هنوز اتباع فرانسوی در ایران در گروگان‌ دولت هستند، این کشور در حال توسعه برنامه هسته‌ای خود است که خطر گسترش سلاح‌های هسته‌ای را به همراه دارد، و به روسیه به ویژه از طریق ارسال پهپادهای شاهد، در جنگ علیه اوکراین کمک می‌کند».

وزیر دفاع فرانسه پیشتر تایید کرده بود که این کشور در دفع حملات پهپادی و موشکی سپاه پاسداران به اسرائیل نقش داشته است.

لکورنو دوشنبه هفته گذشته در نامه‌ای خطاب به یکی از نمایندگان حزب چپ رادیکال فرانسه در پارلمان نوشت که رهگیری پهپادها و موشک های ایرانی توسط فرانسه «با رعایت قانون اساسی فرانسه و قوانین بین‌المللی» انجام شد.

پیش از آن، برخی نمایندگان فرانسوی، «انگیزه‌ها، اهداف و شیوه‌های اقدام نیروهای فرانسوی» برای مقابله با حمله جمهوری اسلامی علیه اسرائیل را زیر سوال برده بودند.

اما وزیر دفاع فرانسه تاکید کرده که «این اقدام به محدود کردن خطر تشدید تنش در منطقه کمک کرد و از آنجایی که به ویژه با توافق مقامات اردن انجام شد، کاملاً مطابق با قوانین بین‌المللی بود.»

فرانسه در اردن حضور نظامی دارد و پیشتر نیز در ائتلاف به رهبری آمریکا علیه تروریسم در منطقه مشارکت داشته است.

بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، لوپاریزین و رادیو فردا/م.ت/ک.ر

رادیوفردا: حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، روز دوشنبه، هفتم اسفند، در سخنرانی خود در شورای حقوق بشر در ژنو از این‌که درپی مرگ مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد جمهوری اسلامی «فریادها بلند شد و کمیته‌ای موسوم به حقیقت‌یاب شکل گرفت» انتقاد کرد و تشکیل دادن این کمیته را «ایجاد سازوکارهای تحمیلی» نامید. او افزود که به باور او این کمیته «هیچ مبنای منطقی و مشروعیت حقوقی بین‌المللی ندارد و صرفاً دستاویزی برای سوء استفاده ابزاری از حقوق بشر برای اعمال فشار سیاسی محسوب می‌شود.»

وزیر خارجه جمهوری اسلامی سپس در بخش طولانی از سخنرانی خود به دفاع از حقوق بشر شهروندان ساکن نوار غزه پرداخت.

کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد که اوایل آذر سال گذشته به دنبال سرکوب گسترده اعتراضات سال گذشته در ایران با رای اکثریت اعضای شورای حقوق بشر سازمان ملل تشکیل شد، از افزایش فشارهای جمهوری اسلامی به زنان و دختران و آزار و اذیت آنان ابراز نگرانی عمیق کرده است.

این کمیته روز ۲۳ شهریور امسال در بیانیه‌ای گفت که یک سال پس از جان‌باختن مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد، سرکوب زنان و دختران و اقدامات تلافی‌جویانه علیه معترضان و خانواده‌های قربانیان تشدید شده است.

سارا حسین، رئیس کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد، گفت: «پیش از هر چیزی، مهسا نباید بازداشت می‌شد. حکومت جمهوری اسلامی ایران از زمان مرگ ژینا مهسا در بازداشت، هیچ گامی در راستای آشکار شدن حقیقت، اجرای عدالت و پرداخت غرامت به خانواده او یا خانواده دیگر قربانیان، زنان، دختران و همه کسانی که حقوق انسانی‌شان نقض شده‌است، برنداشته است.»

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه یکشنبه ششم اسفند وارد ژنو، مقر اروپایی شماری از نهادهای سازمان ملل، شد و از جمله برنامه‌های او در این سفر، سخنرانی در شورای حقوق بشر و سخنرانی در کنفرانس خلع سلاح است.

سخنرانی وزیر خارجه جمهوری اسلامی در نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل در افتتاحیه این نشست برگزار شد و شماری از فعالان حقوق بشر از هیئت‌های حاضر در این نشست خواسته‌اند هنگام سخنرانی او سالن را ترک کنند.

از جمله لادن برومند، فعال حقوق بشر و از مؤسسان بنیاد عبدالرحمان برومند، در توئیتی خطاب به نمایندگان کشورهای دموکراتیک نوشت: شما نمی‌توانید یک جا بایستید و به «سیلاب‌های دروغی که او سرازیر می‌کند» و «واقعیت جعلی نفرت‌انگیر که شورا را مملو می‌سازد» گوش کنید.

پیش از این نازنین بنیادی، از چهره‌های اپوزیسیون، در نامه‌ای به مقام‌های آمریکایی خواستار خروج آنها و همچنین «تمامی کشورهای دموکراتیک» از این جلسه شده بود.

ایران از معدود کشورهای جهان است که شورای حقوق بشر سازمان ملل برای آن گزارشگر ویژه تعیین کرده است.

با این حال آبان امسال ریاست نشست دو روزه «مجمع اجتماعی» این شورا به سفیر جمهوری اسلامی واگذار شد و انتقادهای گسترده‌ای را در پی داشت.

مسئله غزه بعد از جنگ

وزیر خارجه ایران روز دوشنبه در گفت‌وگو با رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، از قول گروه‌هایی مسلح فلسطینی گفت: «رهبران گروه‌های فلسطینی برای ادارهٔ غزهٔ پساجنگ روش‌های دموکراتیک و یک توافق سیاسی میان همهٔ گروه‌ها و جریان‌های فلسطینی را مدنظر دارند.»

این اظهارات درحالی بیان می‌شود که گروه افراطی حماس که از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا تروریستی شناخته می‌شود تاکنون «روش‌های دموکراتیک» از خود نشان نداده است.

در همین حال، دولت اسرائیل برای دوره بعد از پایان جنگ غزه همچنان بر لزوم «حفظ آزادی عمل اسرائیل در نوار غزه» در میان‌مدت تأکید کرده است.

حسین امیرعبداللهیان در ادامه سخنان روز دوشنبه خود با اشاره به ادامه تأمین مالی گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گفت که «مقاومت در حوزهٔ نظامی توانمند است.»

این اظهارات درحالی بیان می‌شود که معترضان ایرانی بارها اعتراض خود را نسبت به ادامه کمک‌های مالی جمهوری اسلامی به گروه‌های افراطی چون حماس با شعار «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران» ابراز کرده‌اند.