اخبار

صدای‌آمریکا: سناتور مارشا بلک‌برن، از ایالت تنسی در گفتگویی با صدای آمریکا، گفت که ایران در کنار روسیه، چین و کره شمالی بخشی از «محور جدید شرارت» است. کامبیز توانا مصاحبه‌ای با او کرده است که در زیر می‌خوانید.

چندی قبل در جریان بررسی حضور نیروهای دریایی آمریکا در کمیته سنا، بیشتر به تهدید چین اشاره شد ولی حرفی از ایران به میان نیامد. با توجه به حرکت‌های دریایی اخیر ایران و حتی گزارش‌ها در مورد تلاش برای فروش تسلیحات به ونزوئلا، آیا ایران را هم در این فهرست تهدید قرار می‌دهید؟ و اگر آری در مورد آن چه باید کرد؟

اول از همه ما باید به ایران به عنوان بخشی از محور جدید شرارت نگاه کنیم. اگر به روسیه، چین، ایران و کره شمالی نگاه کنیم، درمی‌یابیم که آن‌ها محور جدید شرارت هستند. همان طور که گفتید در مورد چیدمان نیروهای دریایی که دیروز در مورد آن جلسه داشتیم، تمرکز زیادی روی چین و روی نیروی دریایی و متحدان آن‌ها بود و این که چطور از دیپلماسی استفاده کرده و آبراهی راه انداخته‌اند تا حوزه دستیابی خود را به لحاظ نظامی افزایش دهند. پس شما بیشتر در مورد کاری که با همکاری هسته‌های غیرنظامی مرتبط با ارتش خود، متحدان نزدیک و شرکا خود از جمله روسیه، کره شمالی و ایران می‌کنند، خواهید شنید.

فکر می‌کنید آمریکا به مذاکرات با دولت جدید ایران باید ادامه دهد؟

وقتی در مورد ایران بحث می‌شود‌ و با توجه به آمدن رئیسی، رئیس جمهوری منتخب،‌ ما خیلی نگران هستیم. ما می‌دانیم از او به عنوان «قصاب تهران» یاد می‌شود، می‌دانیم هزاران تن را کشته است، افرادی زیر سن قانونی که به دستور او کشته شده‌اند، و به قطع می‌دانیم او قصد ندارد به هیچ شکلی از مذاکره و رسیدن به نوعی توافق، پیروی کند. از این رو به نظرم جایز نیست که این گفت‌وگوها ادامه پیدا کند.

نظرتان در مورد رفع تحریم‌ها چیست؟ اگر دولت جو بایدن بخواهد به توافقی با ایران برسد، ناگزیر به رفع تحریم‌ها خواهد بود و ضمن این که تحریم‌های ایران فقط به موضوع هسته‌ای محدود نمی‌شود و حوزه‌هایی مانند نقض حقوق بشر و یا حمایت از تروریسم را در برمی‌گیرد.

تحریم‌هایی که علیه ایران وضع شده، در حال حاضر باید به همان شکل باقی بمانند. باید بررسی‌ها برای افزایش دامنه تحریم‌ها و با توجه به فعالیت‌های دولت ایران، دنبال شود. به نظرم مهم است که دولت ایران و آیت‌الله و یکپارچگی قدرت که در ایران در حال شکل‌گیری است را از مردم ایران که به واقع تحت این رژیم زجر می‌کشند، جدا کنیم.

با توجه به این که شما یکی از حامیان کارزار فشارحداکثری علیه ایران بودید، نظرتان در مورد آن چیست؟ درست است فشار زیادی به نظام جمهوری اسلامی وارد کرد ولی در ابعاد فعالیت هسته‌ای و حمایت از نیروهای نیابتی ایران فعالیت خود را بیشتر کرد. آیا فکر می‌کنید کارزار فشار حداکثری دستاوردی هم داشت؟

مناسب است که تحریم‌ها را ادامه داد و دامنه آن را گسترده‌تر کرد. ایران متخاصم‌ترین حامی حکومتی تروریسم در جهان است. کافی است به ارتباط‌هایشان با حماس و حزب‌الله نگاه کنید. این چیزی است که برای ما مایه نگرانی است. روند متخاصم یکپارچگی قدرت در ایران چیزی است که باید مایه نگرانی هرکسی و نه فقط در خاورمیانه که برای متحدان ایالات متحده در سرتاسر جهان باشد.

در مورد مذاکرات غیرمستقیم فعلی آمریکا و ایران، ما در رسانه‌ها خیلی خبر خاصی در این مورد نمی‌شنویم. ولی شما در جایگاهتان به عنوان سناتور آیا اخباری دریافت می‌کنید و اگر آری، می‌توانید چیزی از آن را با ما در میان بگذارید؟

من خبری ندارم که با شما همرسان کنم ولی می‌خواهم این نکته را بگویم که به نظرم این مذاکرات نامناسب است. من و شماری از همکارانم طرحی مطرح کرده‌ایم که دولت جو بایدن موظف می‌شود در مورد هرگونه توافقی که با دولت ایران به دست می‌آورد، مانند رفع تحریم که به ایران می‌دهند، به سنای ایالات متحده بازگردد. ما فکر می‌کنیم این مهم است که انجام شود. ما همچنین فکر می‌کنیم دولت بایدن باید پا پیش گذاشته و این انتخابات خطا را که در ایران روی داده، محکوم کند.

در مورد طرح‌های پیشنهادی خود در سنا در مورد ایران گفتید. آیا مطمئن هستید این طرح‌ها به موقع تصویب خواهند شد تا هرگونه توافقی با ایران را به لحاظی بتوانید تحت نوعی کنترل قرار دهید؟

ما امیدواریم طرح ما جلو برود. ما آگاه هستیم که نوعی ناامیدی از سوی دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان و به قطع شمار زیادی از شهروندان آمریکا که از فعالیت‌های ایران ناامید شده‌اند، وجود دارد.

نظرتان در مورد خروج نیروهای نظامی آمریکایی از افغانستان و نحوه آرایش نظامی که دولت جو بایدن دنبال می‌کند، چیست؟

من در مورد کاری که دولت دارد می‌کند و یک تاریخ دقیق می‌دهند، مخالف هستم. ما می‌دانیم که وقتی ما مکانی را ترک کنیم، چالش‌هایی شکل می‌گیرد تا آن خلاء را پر کنند. نگرانی‌های خیلی زیادی در مورد طالبان و تخاصم‌ آن‌ها در افغانستان وجود دارد.

به عنوان سوال آخر و در مورد افغانستان، این کشور مرز بزرگی با ایران دارد ولی ما چیزی در مورد نقش ایران در آینده افغانستان از سوی دولت جو بایدن نمی‌شنویم. آیا فکر می‌کنید رفع تحریم یا مذاکره با ایران کمکی به خروج نظامی آمریکا از افغانستان می‌کند؟

نه. ما فکر نمی‌کنیم که هرگونه نزدیکی با ایران به نفع ایالات متحده باشد. در واقع ما بسیار نگران چین و ایران و رابطه آن‌ها در مورد افغانستان هستیم. چرا که چین هیچ‌ چیزی بیشتر از این نمی‌خواهد که راهی به تهران داشته باشد و برای داشتن چنین راهی، باید از افغانستان گذر کرد. پس ما به دقت به نظاره این وضعیت ادامه می‌دهیم.

دویچه‌وله: جنگنده‌های آمریکا مراکز مورد استفاده گروه‌های شبه نظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی در مرز عراق و سوریه را مورد حمله قرار دادند. پنتاگون این اقدام را “یک حمله دفاعی ضروری” دانسته است. حمله به دستور جو بایدن صورت گرفت.

جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون) عصر یکشنبه ۲۷ ژوئن (۶ تیر) اعلام کرد که ارتش آمریکا به چند هدف در منطقه مرزی عراق و سوریه که از سوی شبه نظامیان تحت پشتیبانی ایران استفاده می‌شد، حمله کرده‌اند.

این حمله به دستور جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا صورت گرفت. بنا بر اعلام پنتاگون این اقدام برای دفاع و جلوگیری از حملات این گروه‌ها به مواضع آمریکا در عراق صورت گرفته است.

پنتاگون از یک “یک حمله دفاعی ضروری” سخن گفته است. کربی تصریح کرد، پیش‌زمینه هدف قرار دادن این مواضع، حملات مداوم گروه‌های مورد حمایت ایران علیه اهداف ایالات متحده در عراق بود و رئیس جمهور آمریكا دستور داد برای جلوگیری از ادامه حملاتی از این دست اقدام نظامی شود. او تاکید کرد که ایالات متحده مطابق با حق دفاع از خود عمل كرد.

گروه‌های شبه‌نظامی تحت پشتیبانی جمهوری اسلامی از این مراکز برای حملات پهپادی به پرسنل و تأسیسات آمریكایی در عراق استفاده می‌کردند. هفته گذشته یک پایگاه آمریکایی در نزدیکی فرودگاه بغداد هدف یک پهپاد حامل مواد منفجره قرار گرفت.

در حمله روز یکشنبه (۲۷ ژوئن) دو موضع در سوریه و یک موضع در عراق هدف جت‌های جنگنده آمریکا قرار گرفت. شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران از این مراکز از جمله به عنوان محلی برای ذخایر تسلیحاتی خود نیز استفاه می‌کردند.

ارتش آمریكا پیش از این در اواخر فوریه سال جاری میلادی نیز حملات هوایی را در شرق سوریه انجام داده بود. در این حملات شماری از شبه‌نظامیان تحت پشتبانی جمهوری اسلامی كشته شده بودند. این حمله اولین اقدام نظامی آمریکا علیه این شبه‌نظامیان به دستور بایدن بود.

این شبه‌نظامیان بارها به پایگاه‌های آمریکا و متحدان آن در عراق حمله کرده‌اند. در حمله موشکی این گروه‌ها به یک پایگاه متعلق به ائتلاف نظامی بین‌المللی به شهر اربیل در شمال عراق در ماه مارس امسال یک پیمانکار غیرنظامی کشته و چندین نفر زخمی شده بودند.

حملات هوایی آمریکا به مواضع شبه‌نظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی در حالی انجام می‌شود که این دو کشور در حال مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای ایران و تلاش برای احیای برجام هستند.

رادیوفرانسه: سازمان عفو بین‌الملل روز شنبه شنبه ۲۶ ژوئن/۵ تیر ماه با انتشار گزارشی جزئیات شکنجه برادران نوید افکاری، کشتی‌گیر ایرانی ۲۷ ساله‌ای که به خاطر شرکت در اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ اعدام شد را منتشر کرد. این سازمان خواهان آزادی وحید و حبیب افکاری شده است.

همزمان با روز جهانی حمایت از قربانیان شکنجه، سازمان عفو بین‌الملل روز شنبه شنبه ۲۶ ژوئن/۵ تیر ماه جزئیات شکنجه و آزار وحید و حبیب افکاری، برادران نوید افکاری را منتشر کرد. گزارش مفصل و ۴۵ صفحه‌ای سازمان عفو بین‌الملل نشان می‌دهد که وحید و حبیب افکاری ”به صورت هولناکی” در زندان مورد شکنجه و آزار قرار گرفته‌اند.

طبق این گزارش، وحید و حبیب افکاری در ”سلول‌های انفرادی بدون پنجره” زندانی هستند و مقامات قضایی ایران از دسترسی این دو زندانی به هوای تازه، تماس‌ تلفنی، ملاقات با خانواده و مراقبت‌‌های پزشکی مناسب جلوگیری می کنند.

عفو بین‌الملل در بخش اول گزارش خود به وضعیت وحید افکاری پرداخته و نوشته است: «‌وحید افکاری در شکایاتی که در قوه قضاییه به ثبت رسانده است، می‌نویسد که بارها مورد شکنجه و سایر رفتارهای بیرحمانه و غیرانسانی از جمله تهدید آزار جنسی مادر و خواهرش قرار گرفته است.»

در بخش دیگری از گزارش تحقیقی عفو بین‌الملل در مورد بازداشت حبیب افکاری آمده است: «حبیب افکاری به محض ورود به بازداشتگاه پلاک ۱۰۰ وزارت اطلاعات در شیراز به سلول انفرادی فرستاده می‌شود و از دسترسی وی به تماس تلفنی با خانواده اش نیز جلو گیری می‌شود.»

این گزارش تاکید دارد که حبیب افکاری پس از بازداشت مورد ضربات مشت و لگد، ضرب و شتم و فحاشی قرار می‌گیرد و هنگامی که از ماموران می‌پرسد که او را کجا آورده‌اند، آن‌ها می‌گویند: «اینجا جایی است که بیضه‌های شما را می‌کشیم، جایی است که خروس‌ در آن تخم می‌گذارد».

سازمان عفو بین‌الملل تاکنون بارها از مقامات قضایی جمهوری اسلامی ایران خواسته است که به شکنجه و آزار وحید و حبیب افکاری پایان بخشند و این دو برادر زندانی را آزاد کنند.

این نهاد بین‌المللی سه هفته پیش نیز از شکنجه دو برادر زندانی نوید افکاری برای اخذ اعترافات اجباری خبر داده بود. طبق این گزارش، مأموران اطلاعات برای چندین روز سر و صورت حبیب افکاری را با کیسه پلاستیکی می‌پوشاندند تا وی به دچار احساس خفگی شود و اعتراف کند.

نوید افکاری که نخست در پی شرکت در اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ بازداشت شده بود، سپس به قتل یک کارمند حراست متهم، سپس محکوم و در ۲۲ شهریور ۱۳۹۹ اعدام شد. حبیب و وحید نیز که به همراه برادر خود نوید افکاری بازداشت شدند، از شهریور ۱۳۹۹ در سلول‌ انفرادی در زندانی هستند. هر کدام از آن‌ها به ۵۴ و ۲۷ سال زندان محکوم شده‌اند.

العربیه: محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری پیشین ایران و نامزد رد صلاحیت شده انتخابات اخیر، برادر همسر رهبر جمهوری اسلامی و مدیرسابق رادیوی رسمی ایران را متهم کرد با اسراییل در ارتباط بوده و قصد سفر به آن کشور را داشته است.
احمدی‌نژاد در واکنش به اتهام «حرامی بودن» از سوی حسن خجسته باقرزاده، شامگاه دوشنبه 31 خرداد در مطلبی کوتاه که در سایت دولت بهار منتشر شد، نوشت: «ظاهرا او (حسن خجسته) فراموش کرده است که به مدت دو هفته، به اتفاق خانواده‌اش، میهمان یک شرکت اسراییلی در هند بوده است و قرار می‌شود در سفر بعدی، از طریق ترکیه به تل‌آویو برود.»

حسن خجسته، برادر همسر علی خامنه‌ای در واکنش به تحریم انتخابات از سوی احمدی‌نژاد در صفحه توییتر خود نوشت: «اگر شهید عزیز ما فرمود جمهوری اسلامی حرم است، حرامیان این حرم با انتخابات شناخته شدند: آن که گفت رای نمی‌دهم و از کسی حمایت نمی‌کنم.»

رئیس جمهوری سابق ایران در ادامه واکنش به توییت خجسته به ماجرای عزل او اشاره کرده و یادآوری کرد: «پس از اطلاع اینجانب به عنوان رییس‌جمهور از این ماجرا و دستور جلوگیری از سفر به اسراییل و نجات وی از این رسوایی و منجلاب، از ریاست رادیو عزل شد، لیکن بنا به مصالحی به مسائل ایشان رسیدگی نگردید. حالا حرامی کیه؟!»
حسن خجسته در میان سال‌های 77 تا 93 ریاست رادیوی ایران و از معاونان صدا‌وسیما بود و گفته می‌شود هم‌اکنون از مدیران رسانه‌ای بیت خامنه‌ای است.

فرزندان خجسته نیز با رانت رهبر جمهوری اسلامی جایگاه مهمی در فضای رسانه‌ای ایران دارند. محمد خجسته، مدیر وب‌سایت‌ خامنه‌ای است و کمیل دیگر فرزند وی مدیر موسسه «تبیان» وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی از نهادهای زیر نظر رهبر ایران است.

احمدی‌نژاد در جریان انتخابات اخیر ریاست جمهوری توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شد. در پی آن او به طور علنی اظهار داشت که انتخابات را تحریم می‌کند و از هیچ کس حمایت نخواهد کرد.

نفوذ اسراییل به قلب ایران

پیشتر احمدی‌نژاد در یک گفت‌وگو درباره «باند فاسد امنیتی» مدعی شد که «رئیس میز مبارزه با نفوذ اسرائیل در ایران، خود جاسوساسرائیل است.»

او گفت: «هر کس ادعا کند که خط نفوذ اسرائیل تنها همان یک نفر در وزارت اطلاعات است به دنبال پنهان‌کردن شبکه نفوذ اسرائیل درایران است.»

یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد نیز در یک مصاحبه جنجالی با شبکه 12 تلویزیون اسرائیل خطاب به مقامات جمهوری اسلامی گفت: «دوستان عزیز، ما در میان شما نفوذ کرده‌ایم.»

کوهن پیشتر در مراسم خداحافظی پس از 5 سال ریاستش بر سازمان اطلاعات اسرائیل، گفت که موساد توانست به «قلب» ایران نفوذ وبه اسرار مربوط به برنامه هسته‌ای ایران دسترسی پیدا کند، به بایگانی پرونده هسته‌ای ایران راه یابد، محرمانه‌ها را فاش و اعتماد به نفس تهران را تضعیف کند.

بی‌بی‌سی: سعید دهقان، وکیل خانواده افکاری از سوءاستفاده نهادهای امنیتی از حساب شبکه‌های اجتماعی خانواده آقای افکاری خبر داده و نوشته که تلفن همراه الهام افکاری، خواهر نوید افکاری از سوی “نهادهای امنیتی” به “سرقت” رفته است.

آقای دهقان در حساب توییتر خودش نوشت که “انتشار اعترافات اجباری نوید افکاری با اینستاگرام خواهرش توسط نهادهای امنیتی” نشان از “عادی سازی نقض حریم خصوصی شهروندان” توسط این نهادهاست.

این وکیل دادگستری اعترافات نوید افکاری را هم “اخذ اقرار با شکنجه” دانسته و آن را نکوهش کرده است.

آقای دهقان استفاده از موبایل خواهر نوید افکاری را “جعل هویت” اعلام کرده که “مرزهای بی‌قانونی را جابجا کرده” است.

روز گذشته سعید افکاری، برادر نوید افکاری در حساب توییتر شخصی خودش نوشته بود که “گوشی تلفن خواهرم الهام افکاری دست نهاد امنیتی و اکانتهایش از جمله اینستایش در دست خودش نیست”.

نوید افکاری؛ روایت وحید افکاری از آنچه در شب اعدام گذشت
بازداشت خانواده افکاری پس از اعتراض به ادامه انفرادی برادران افکاری
اعدام نوید افکاری؛ درخواست برخی چهره‌های حقوقی و ورزشی برای تحریم ورزش ایران
‘تخریب’ سنگ قبر نوید افکاری ساعاتی بعد از بازداشت موقت پدر و برادر او
یک ماه و نیم پس از اعدام نوید افکاری، دو برادرش ‘همچنان در انفرادی هستند’

پس از آن بود که خبرهایی مبنی بر انتشار اعترافات اجباری نوید افکاری از حساب اینستاگرام خواهرش منتشر شد.

برادران افکاری از راست حبیب (محکوم به ۲۷ سال زندان) ، نوید (دو بار اعدام) و وحید افکاری (محکوم به ۵۴ سال زندان)؛ هر سه آنها به ۷۴ ضربه شلاق هم محکوم شده‌اند
توضیح تصویر،

برادران افکاری از راست حبیب (محکوم به ۲۷ سال زندان) ، نوید (دو بار اعدام) و وحید افکاری (محکوم به ۵۴ سال زندان)؛ هر سه آنها به ۷۴ ضربه شلاق هم محکوم شده‌اند

نوید افکاری، کشتی‌گیر ایرانی در پی شرکت در اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ بازداشت و سپس به قتل یک کارمند حراست متهم، محکوم و اعدام شد.

او و برادرانش می‌گفتند زیر شکنجه مجبور به اعتراف دروغین و پذیرفتن مسئولیت این قتل شده بودند.

نوید افکاری ۲۲ شهریور ۹۹ اعدام و شبانه دفن شد.

نوید افکاری سه روز پس از آن اعدام شد که به همراه برادرانش برای ثبت آثار شکنجه ماموران به پزشکی قانونی رفت.

مقام‌های امنیتی و قضایی به برادران افکاری گفته بودند که قرار است آنها را به تهران منتقل کنند، اما به طور ناگهانی و مخفیانه نوید افکاری را اعدام کردند.

رادیوفردا: ابراهیم رئیسی را می‌توان سومین رئيس‌ جمهوری دانست که محصول غیرمستقیم اشارات سیاسی علی خامنه‌ای است و مأمور است که پروژه‌‌های مهم او را پیش ببرد.

رهبر جمهوری اسلامی سال ۸۳ که در وصف احمدی‌نژاد گفت «رایحه خوش خدمت»، یک شعار انتخاباتی ساخت برای حامیان احمدی‌نژاد، که می‌خواستند دولت مردمی بسازند و قطار را برای خامنه‌ای به ریل انقلاب بازگرداند. این قطار چند سال بعد اما از جاده منحرف شد ولی مهم‌ترین کارکردش برای رهبر جمهوری اسلامی، اجرای پروژه سرکوب بود.

سرکوب پس از ۸۸ که کهریزک نمادش شد، دادگاه‌های نمایشی‌ جلوه‌اش بود و حصر و زندان و تبعید، پیامدش شد، یکی از گسترده‌ترین پروژه‌های سرکوب سیاسی بود که تا سال ۹۰ اجرایی شد.

این سرکوب سیاسی که شکافی عظیم در داخل کشور ایجاد کرد، با شروع تحریم‌های کشنده دولت اوباما ناتمام و ناکام ماند. فشارهای تحریم حکومت ایران را در گردنه فروپاشی اقتصادی گرفتار کرد و خامنه‌ای ناچار شد دنده عقب بگیرد.

او سال ۹۲ که بر خلاف سال‌های ۸۴ و ۸۸ کمترین دخالت انتخاباتی در اردوگاه اصولگرایان داشت و پشت پرده مجوز مذاکرات محرمانه هسته‌ای با آمریکا داده بود، دنبال یک چهره دیگر بود که سابقه سازش داشته باشد.

این مأموریت هم با برآمدن حسن روحانی، فرمان علنی «نرمش قهرمانانه» و امضای برجام به نتیجه رسید ولی ظهور دونالد ترامپ در آمریکا و خروجش از برجام، ماموریت را نیمه تمام گذاشت.

در وضعیت کنونی که پروژه «سرکوب» سیاسی که دامنه‌ آن به حذف مأموران سرکوب یعنی تیم احمدی‌نژاد نیز رسیده، در آستانه کامل شدن است و پروژه نیمه تمام «سازش» روی میز رهبر جمهوری اسلامی است، مهم‌ترین مأموریت ابراهیم رئيسی می‌تواند تثبیت باشد؛ تثبیت وضعیت سرکوب و تثبیت موقعیت سازش.

آیت‌الله خامنه‌ای در طول دو سال گذشته، برای رساندن ابراهیم رئیسی به پاستور، ابتدا عبارت «دولت جوان حزب‌اللهی» را باب کرد، عبارتی که رحیم صفوی، مشاور نظامی‌اش گفت یک «کد» است.

کد که اعلام شد، رقابت‌های داخلی یاران رهبر شروع شد. اول قالیباف شروع کرد و سفرهای استانی رفت و گفت خامنه‌ای از این کارش راضی است. پس از مدتی‌ اما این سفرها کمرنگ شد و سفرهای استانی ابراهیم رئيسی پررنگ شد. به نظر می‌رسید رهبر نظام به سفرهای این مرید خویش راضی‌تر است و رقیب‌ تراشی را صلاح نمی‌دید.

گام بعدی به حداقل رساندن ریسک بود. دولت بایدن که در آمریکا ظهور کرد، غلامعلی حدادعادل، مشاور عالی رهبر، هشدار داد که برخی در داخل می‌خواهند از مذاکرات هسته‌ای احتمالی و برآمدن بایدن یک سرمایه سیاسی و انتخاباتی بسازند.

کار خامنه‌ای این بود که این پروژه را به تعویق بیندازد. مجلس به رهبری قالیباف به یک مصوبه سختگیرانه هسته‌ای رای داد. دولت روحانی با آن مخالفت کرد ولی خامنه‌ای جلسه گذاشت و دستور داد که مصوبه مجلس اجرا شود.

مصوبه مجلس که پیشرفت سریع برخی اجزای کلیدی برنامه هسته‌ای ایران و دشوارتر شدن وضعیت نظارت بر برنامه هسته‌ای را در پی داشت، کار مذاکرات احیای برجام را پیچیده‌ و دشوارتر کرد.

خامنه‌ای به موازات این مصوبه، خواسته‌های حداکثری داشت، گفت دستور کار کشور مذاکره است که روند متوقف نشود ولی تاکید کرد که عجله نداریم. هدفش روشن بود: می‌خواست تلاش‌ها و تاثیر رسیدن به نقشه راه توافق به انتخابات ریاست‌ جمهوری نرسد.

اصولگرایان این بدبینی را داشتند که جناح رقیب می‌خواهد دوباره سانتریفیوژ و تحریم و مذاکره را محور اصلی مناظره‌ها و انتخابات کند و محمدجواد ظریف را مهم‌ترین نماد این پروژه می‌دانستند.

انتشار یک فایل صوتی که سخنان ظریف علیه رویکرد و خسارات‌های قاسم سلیمانی به دیپلماسی ایران را بازتاب می‌داد، فرصت مناسبی برای حذف این نماد بود و موضع‌گیری علنی خامنه‌ای علیه ظریف پایان شانس و حیات سیاسی او را رقم زد.

با حذف مهم‌ترین نماد پروژه، اصلاح‌طلبان سراغ چهره دیگرشان رفتند تا خود را پیدا کنند؛ حسن خمینی. اینجا هم خامنه‌ای دخالت کرد و نوه روح‌الله خمینی را منع کرد از ورود به این عرصه تا هم خیال رئيسی راحت شود و هم آقازاده‌های خودش.

در کشاکش بحث‌های مربوط به آمدن و نیامدن ابراهیم رئيسی، این بحث میان اصولگرایان در گرفته بود که چرا او در ریاست قوه قضاییه نمی‌ماند و ماموریتش را تمام نمی‌کند. با بالا گرفتن بحث‌ها، خامنه‌ای وارد میدان شد، سخنرانی مفصلی کرد و از اختیارات و امکانات بالای دولت نسبت به سایر قوا گفت و اهمیتش را تشریح کرد. پس از آن سخنرانی در میان اصولگرایان کمتر در این باره بحث شد؛ مجوز صادر شده بود.

گام دیگر را اما شورای نگهبان تحت تسلط خامنه‌ای برداشت و محمود احمدی‌نژاد، علی لاریجانی، اسحاق جهانگیری و مسعود پزشکیان را که احتمال داشت برای رئیسی ریسک ایجاد کنند، ردصلاحیت کرد.

رقبا که از میدان به در شدند، خامنه‌ای در روزهای آخر تبلیغات به میدان آمد و گفت رای رئيس‌جمهور باید بالا شد، این اشاره کافی بود که دو کاندیدای پوششی اصلی یعنی سعید جلیلی و علیرضا زاکانی به نفع رئیسی کنار روند و پروژه رئيس جمهور کردن چند مرحله‌ای او به پایان برسد تا «غصه‌های» خامنه‌ای کمتر شود.

با پایان یافتن انتخابات سال ۱۴۰۰ می‌توان گفت که پروژه مهار و سرکوب سیاسی در داخل حکومت به نقطه مناسبی از نظر رهبر جمهوری اسلامی رسیده است.

رهبر جمهوری اسلامی از سرکوب شبکه‌ای گسترده از فعالان سیاسی در سال ۸۸ تا سرکوب خونین اعتراض‌های آبان ۹۸، یک پروژه مرگبار اجتماعی را پیش برده که بخشی از آن حدفاصل سال‌های ۸۴ تا ۹۰ با همراهی دولت احمدی‌نژاد و بخش دیگر آن در سال‌های ۹۶ تاکنون با مشارکت دولت روحانی عملی شده است.

در خلال همه این سال‌ها، رهبر جمهوری اسلامی نهادهای امنیتی خودش را قوی‌ و مسلط‌تر کرده، ردپای سپاه در قوه قضاییه را به حداکثر رسانده، سازمان‌های سرکوب‌تر را متنوع‌تر، مجهزتر و وسیع‌تر کرده و نشان داده است که آماده شلیک به سر و پای هر معترضی است.

در سطح بازیگران داخلی حکومت نیز، اکبر هاشمی رفسنجانی مرده است، میرحسین موسوی در حصر است، مهدی کروبی در خانه‌اش اندکی فعالیت سیاسی دارد ولی با شکست سنگینی که در حمایت از عبدالناصر همتی خورد، حاشیه‌نشین تر شد. پروژه مهار حسن خمینی و محمد خاتمی با موفقیت پیش می‌رود، اعتبار حسن روحانی به حداقل رسیده، علی لاریجانی پیام دریافت کرد که پایش را از خطوط خاصی نمی‌تواند فراتر بگذارد، محمدجواد ظریف پیام و عتاب تند گرفت و عذرخواهی‌اش هم چاره‌ساز نشد، محمود احمد‌ی‌نژاد هم دوباره ردصلاحیت شد و اگر از مجمع تشخیص مصلحت نظام نرود، قدرت و امکانی برای مانور ندارد.

در غیاب و انزوای این چهره‌ها که هر کدام می‌توانستند اردوگاهی را به دنبال خود بکشانند، اکنون ظهور ابراهیم رئیسی که تا سال ۹۴ چهره‌ای کم‌ مایه در سیاست داخلی ایران بود، می‌تواند نقطه شروع یک ساماندهی سیاسی برای تثبیت وضعیت سرکوب سیاسی باشد.

او در کنار گروهی از بدنام ترین اصولگرایان مانند محمدباقر قالیباف که نماد فساد بوده و رهبری حذف و سرکوب سیاسی در مجلس را بر عهده دارد، هسته اصلی ماموریت شده‌اند.

این شبکه که با کارتل‌های اقتصادی زیر نظر دفتر رهبر جمهوری اسلامی مانند ستاد اجرایی فرمان امام، قرارگاه خاتم‌الانبیای سپاه و آستان قدس رضوی، رابطه قوی مالی و سیاسی دارد، هم برای تثبیت موقعیت خویش در داخل و هم برای تامین شبکه عظیم وابسته نیازمند به تثبیت موقعیت سازش با غرب است.

سازش با غرب از نگاه رهبر جمهوری اسلامی، برقراری رابطه با آمریکا نیست، بلکه یافتن راهی برای کمتر کردن فشار تحریم است. این پروژه از مسیر مذاکرات احیای برجام که دولت روحانی ماموریت به نتیجه رساندن آن، حداقل در حد نقشه راه را دارد، فرصت اجرایی شدن دارد.

حکومت تحت کنترل رهبر جمهوری اسلامی از زیر فشار حداکثری دولت ترامپ جان سالم به در برده و او اکنون کمتر نگران فروپاشی اقتصادی ناشی از فشار خارجی به نظر می‌رسد ولی فشار خارجی و تداوم نارضایتی گسترده اجتماعی، اقتصادی و سیاسی داخلی، می‌تواند خطر رویدادهایی چون آبان ۹۸ را کماکان در اوج نگه دارد.

سایه آبان ۹۸ که به روایت خبرگزاری رویترز خامنه‌ای دستور داد جمعش کنند و این دستور ۱۵۰۰ کشته روی دست معترضان گذاشت، روی سر انتخابات فعلی هم بود و حتی ابراهیم رئيسی که وارث‌ ننگین‌ترین جنایت تاریخ جمهوری اسلامی یعنی اعدام هزاران زندانی در تابستان ۶۷ است، تلاش کرد که از آن فرار کند.

کنترل پروژه سرکوب سیاسی، بهبود موقعیت اجتماعی رئیسی، کاهش ریسک‌های خارجی، یافتن راهی برای نفس کشیدن اقتصاد و افزایش ثبات سیاسی در دورانی که می‌تواند سال‌های پایانی زندگی‌اش باشد و باید مقدمات سپردن ماموریت به جانشین را فراهم کند، به یافتن راهی برای سازش نیازمند است.

سرکوب علنی و سازش یواشکی؛ این دوگانه‌ای است که خامنه‌ای برای بقا یافته است و رئيسی باید انجامش بدهد.

بی‌بی‌سی: یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، در مصاحبه‌ای بی‌سابقه با شبکه ۱۲ اسرائیل ابعاد تازه‌ای از عملیات اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل در قبال ایران را فاش کرده و از جمله به محسن فخری‌زاده و سرقت اسناد هسته‌ای پرداخته است.

بنا بر این مصاحبه ۲۰ نفر از عوامل موساد در عملیات سرقت اسناد هسته‌ای در تهران حضور داشتند.

آقای کوهن حاضر نشد صراحتا مسئولیت خرابکاری در تاسیسات نطنز را بپذیرد اما گفت: “ما به ایران روشن می‌گوییم: نمی‌گذاریم به تسلیحات هسته‌ای دست یابید. کجای این حرف را نمی‌فهمید؟”

برخی از دست‌اندرکاران برنامه هسته‌ای ایران و همچنین شماری از تاسیسات مرتبط در سال‌های اخیر هدف سوءقصد و خرابکاری‌هایی بوده‌اند که عمدتا به اسرائیل نسبت داده می‌شود.

روایتی تازه از ترور محسن فخری زاده با ‘تیربار یک تنی موساد’
گروه ‘یوزپلنگان وطن’ و اعلام مسئولیت انفجار نطنز
تورقوز‌آباد کجاست؟
‘ترور’ دانشمندان هسته‌ای؛ آمران و عاملان کیستند؟

فخری‌زاده چه اهمیتی برای موساد داشت؟

‘ترور فخری زاده کار موساد بود’

محسن فخری‌زاده، رئیس سابقه سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع ایران در آذر ۱۳۹۹/نوامبر ۲۰۲۰ در جاده فیروزکوه به ضرب گلوله کشته شد.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی او را مدیر برنامه “آماد” ایران معرفی کرده بود که بر فعالیت‌های هسته‌ای با قابلیت نظامی تمرکز داشت.

یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، به شبکه ۱۲ اسرائیل گفته: “او سال‌ها هدف عملیات گردآوری اطلاعات بود”.

آقای کوهن گفت موساد سال‌ها آقای فخری‌زاده را از نزدیک زیر نظر داشت و از جمله به طور فیزیکی به او نزدیک بود.

رئیس سابق موساد در پاسخ به سوالی از موضعش درباره کشتن دشمنان پرنفوذ اسرائیل گفت: “اگر کسی قدرتی دارد که خطری متوجه شهروندان اسرائیل می‌کند، وجود آن شخص باید خاتمه یابد.”

او در عین حال گفت اگر یک هدف بالقوه حاضر به تغییر مسیرش شود، اسرائیل به او کمک خواهد کرد. او گفت برخی دانشمندان هسته‌ای ایران پس از هشدارهای اسرائیل، از جمله به طور غیرمستقیم، کارشان را ترک کرده‌اند.

خبرنگار اسرائیلی از آقای کوهن پرسید اگر چنین افرادی حاضر به توقف کارشان نشوند چه؟ او پاسخ داد: “به دیدار دوستانشان خواهند رفت”.

ایلان دایان، خبرنگار اسرائیلی درباره سوءقصد به جان محسن فخری‌زاده گفت هرچند “یوسی کوهن نمی‌تواند مسئولیت این کار را بپذیرد، اما امضای شخص او را می‌توان پای جزء جزء عملیات دید.”

سرقت اسناد تورقوزآباد چه طور انجام شد؟

بنیامین نتانیاهو در حال ارائه اسناد هسته‌ای سرقت شده از ایران در سال ۲۰۱۸

یوسی کوهن در بخش دیگری از مصاحبه‌اش به سرقت اسناد هسته‌ای از انباری در تورقوزآباد، در جنوب تهران پرداخته است.

او فاش کرده که ۲۰ مامور موساد، که هیچ کدام اسرائیلی نبودند، در این عملیات حضور داشتند.

آقای کوهن گفته پس از شناسایی این انبار به عنوان محلی که اسرار هسته‌ای ایران در آن نگهداری می‌شود، دو سال برای دستیابی به اسناد برنامه‌ریزی شد.

رئیس سابق موساد گفت آنها برای تمرین یک نسخه بدل از محل نگهداری اسناد ساختند.

به گفته او عوامل موساد برای سرقت اسناد تنها هفت ساعت وقت داشتند و پس از آن نگهبانان و خودروها می‌رسیدند و آن موقع “نمی‌شود از روی نرده بپرید یا از وسط دیوار بگذرید”.

یوسی کوهن گفت در شب عملیات “مشکل به خصوصی” پیش آمد، با این وجود تصمیم بر این شد که برنامه مطابق نقشه قبلی پیش برود.

تیم موساد آژیرها را از کار انداخت و در انبار را باز کرد و ۳۲ گاو صندوق را باز کرد. یوسی کوهن گفت باز کردن هر یک از گاوصندوق‌ها “چند دقیقه‌ای طول می‌کشید”.

آقای کوهن گفت تصاویر اسناد فارسی و دیگر چیزهایی که در گاوصندوق بود به طور زنده به مرکز فرماندهی در تل‌آویو مخابره می‌شد.

او گفت: “فهمیدیم به چیزی که می‌خواستیم دست پیدا کردیم و بر برنامه هسته‌ای نظامی ایران تسلط داریم. برای همه ما هیجان فراوانی داشت.”

خبرنگار اسرائیلی گفت پس از سرقت اسناد چندین کامیون برای فریب مقام‌های اطلاعاتی ایران در اطراف تهران حرکت داده شد تا آنها نتوانند کامیون حامل اسناد را شناسایی کنند. یوسی کوهن این حرف را تکذیب نکرد.

او گفت صبح روز بعد مقام‌های ایرانی متوجه خالی شدن انبار اسناد شدند و همه راه‌های خروجی کشور را بستند.

بعدتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در یک نشست خبری این اسناد را ارائه کرد تا با نشان دادن تحقیقات ایران درباره تسلیحات هسته‌ای بگوید “ایران دروغ گفته بود”.

مقام‌های ایرانی نخست نگهداری اسناد هسته‌ای در تورقوزآباد و به سرقت رفتن آن را تکذیب می‌کردند اما به تازگی محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران، اذعان کرد: “اسناد به کلی سری هسته‌ای ما سرقت شده است”.

یوسی کوهن گفته است که همه عوامل موساد سالم هستند، هرچند اسرائیل ناچار شده چند نفر از آنان را از ایران خارج کند.

رادیوفردا: سازمان ثبت احوال ایران به تازگی داده‌های ماهانه مرگ و میر پاییز سال ۹۸ را منتشر کرده است؛ داده‌هایی که می‌تواند ما را به به حل یک معمای دردناک نزدیک‌تر کند.

سازمان ثبت احوال ایران نهادی است که مسئولیت ثبت آمار ازدواج، طلاق، تولد و وفات را بر عهده دارد. این آمار به‌صورت فصلی و در پایان هر فصل بر روی سایت این سازمان قرار می‌گیرد.

با مقایسه آمار ثبت احوال در فصل پاییز ۹۸ با آمار میانیگین پاییز سال‌های قبل درمی‌یابیم که در این فصل بیش از ۷ هزار و ۵۰۰ فوت اضافه ثبت شده است که بیشترین آمار فوت اضافه مربوط به آبان ۹۸ است.

بر اساس این آمار در ماه آبان ۹۸، تعداد فوت ثبت شده ۳۸ هزار و ۵۱۷ نفر بوده است. این آمار در ماه قبل از آن یعنی مهرماه ۳۴۳۱۶ نفر بوده است و در ماه بعدی یعنی آذر ماه سال ۹۸، ۳۳۶۱۵ نفر بوده است.

این آمار نشان می‌دهد که در ماه آبان، آمار مرگ و میر ثبت شده ۴۲۰۱ نفر بیشتر از ماه مهر و ۴۹۰۲ نفر بیشتر از ماه آذر بوده است.

علاوه بر این، مقایسه آمار با ماه‌های بعد نشان می‌دهد که میزان مرگ و میر در این ماه با آمار بالای فوت در ماه‌های اوج ابتلای به کرونا در تابستان و پاییز ۹۹ برابری می‌کند و همچنین میزان فوت در آبان ۹۸، شش هزار نفر بیشتر از تعداد فوت ثبت‌شده در ماه آبان سال ۹۷ بوده است.

مجموع این داده‌ها به ما می‌گویند که شاهد یک وضعیت غیرعادی آمار مرگ و میر آبان ۹۸ هستیم و باید توضیحی برای آن پیدا کنیم.

جدول ۱: آمار مرگ و میر اضافه فصلی استان‌ها از پاییز ۹۸ تا تابستان ۹۹

کرونا مقصر است؟

برای حل کردن معمای فوتی‌های آبان ۹۸، احتمالاً به ذهن بسیاری این پاسخ خطور می‌کند که این آمار مرگ و میر مربوط به شیوع ویروس کرونا در آن دوران است.

تمامی شواهد ژنتیکی از توالی‌یابی ویروس و اپیدمیولوژیکی از رصد مبتلایان با بیماری‌های ریوی مشابه کووید-۱۹ مانند آنفلوآنزا به ما نشان می‌دهد که آغاز همه‌گیری جهانی کووید-۱۹ از نوامبر و دسامبر ۲۰۱۹ (معادل آذر ماه ۱۳۹۸) بوده است.

همچنین آخرین تحقیقات علمی مستقل و آمارهای سازمان بهداشت جهانی به ما نشان می‌دهد که در هیچ کشوری از جمله شهر ووهان چین که به احتمال زیاد نقطه اصلی آغاز این همه‌گیری بوده، آمارهای فوت ثبتی تا قبل از ژانویه ۲۰۲۰ (دی و بهمن ۹۸) به‌طرز قابل ملاحظه بیشتر از حد مورد انتظار نبوده‌ است. گزارش سازمان بهداشت جهانی از شهر ووهان صفحه ۳۳ و تحقیق و ردیابی فوت ثبتی در ۹۱ کشور دنیا گواه بر همین ادعاست.

از سوی دیگر، آخرین تحقیقات من و همکاران از توالی‌یابی ژنتیکی در ایران نشان می‌دهد که آغاز اپیدمی کرونا در ایران به اویل تا اواسط دی ماه ۱۳۹۸ برمی‌گردد.

بر اساس نتایج این تحقیق، نمونه‌های ویروس گرفته‌شده از افراد مبتلا در داخل ایران و یا افرادی که سابقه سفر به ایران داشته و به کشورهای مقصد بازگشته‌اند، کاملاً با نمونه‌های اولیهٔ گرفته‌شده از ویروس در شهر ووهان انطباق دارد.

پس تا اینجا می‌دانیم که رشد سریع آمار مرگ و میر ثبت‌شده ناشی از کرونا در ایران مربوط به اوایل تا اواسط دی‌ماه ۹۸ بوده و کرونا نمی‌تواند عامل اصلی افزایش مرگ و میر در پاییز ۹۸ و به ویژه آبان ۹۸ باشد.

نکته مهم اینکه یافتن یک یا چند بیمار در پاییز نمی‌تواند مثال نقض باشد، چون سؤال اصلی این است که آیا در پاییز سال ۹۸، ویروس کرونا «به‌طور قابل ملاحظه» در کشور پخش شده که منجر به فوت هزاران نفر شود یا نه.

پس از گذشت یک سال از این همه‌گیری جهانی به‌خوبی می‌دانیم که در هر کشوری که ویروس کرونای جدید به‌طور گسترده و کنترل‌نشده پخش شود، منجر به فوت افراد بیشتری در ماه‌های آتی پس از ورود ویروس می‌شود.

پس در مورد ایران اگر پاسخ به این سؤال مثبت می‌بود، قطعاً باید شاهد یک روند رو به افزایش در آمار فوت زمستانی در اغلب استان‌های کشور می‌بودیم که عملاً چنین اتفاقی مطلقاً رخ نداد. بنابراین طبق این شواهد نمی‌توان گفت که شیوع کرونا عامل افزایش ۷۵۰۰ نفری مرگ و میر در پاییز ۹۸ بوده است.

از آنفلوآنزا و تصادفات چه خبر؟

گزاره‌های دیگری هم در پاسخ به معمای فوت اضافه پاییز ۹۸ وجود دارند، مانند شیوع آنفلوآنزا و احتمال افزایش تصادفات مرگبار جاده‌ای.

بررسی گزارش‌های مربوط به شیوع آنفلوآنزا در ایران در پاییز ۹۸ نشان می‌دهد که در آن زمان در برخی استان‌های کشور بیماری آنفلوآنزای نوع الف از گونه‌ی همه‌گیری H1N1 در چرخش بوده است.

با این حال، موارد ثبتی فوت ناشی از آنفلوآنزای فصلی تنها ۱۰۶ نفر گزارش شده است. اگر آمار بالای فوت پاییزی یک عامل پاتوژنیک یا ویروسی مانند آنفلوآنزا می‌داشت، باید قطعاً شاهد گزارش تلفات گسترده در استان‌های متعدد کشور و حتی تکمیل ظرفیت بخش‌های بیمارستانی بسیاری از شهرها به علت این عامل ویروسی می‌بودیم. اما چنین گزارشی در سطح گسترده به هیچ وجه وجود ندارد.

ما برای دقت بیشتر گزارش‌های پلیس ایران را نیز مشاهده کردیم و بر اساس این گزارش‌ها، آمار تلفات جاده‌ای سال ۹۸ نیز تغییر محسوسی نسبت به سال‌های قبل نداشته است و نمی‌توان از تصادفات جاده‌ای به عنوان علت افزایش بالای مرگ و میر در پاییز ۹۸ نام برد.

از فوت‌های ثبت نشده چه خبر؟

اگر روند فوت ثبت شده در سامانه آنلاین ثبت احوال از اوایل دهه ۱۳۴۰ تاکنون را مرور کنیم، در آغاز دهه ۷۰ شمسی شاهد یک پیک چند میلیونی فوت ثبت‌شده هستیم که به علت «طرح ضربتی ثبت فوت» از سال‌های گذشته رخ داده است. یعنی در برخی سال‌ها آمار فوت ثبت نشده بود ولی مجموع این آمارها، یک جا با هم حساب شده است و سبب شده که آمار فوت نسبت به سال قبل یا بعد تفاوت بسیار زیادی داشته باشد.

این روند در دهه ۸۰ نوسانات کمتری داشته است، اما با این وجود در برخی سال‌ها تفاوت بین آمار فوت ۲ سال متوالی به چیزی بیشتر از ۸۰ هزار نفر می‌رسیده است.

نمودار ۲: آمار مرگ و میر سالانه از ۱۳۳۸ تا ۱۳۹۸/ منبع: غفاری و همکاران (۲۰۲۱)

آخرین باری که یک نوسان با چنین دامنه بالایی در آمار ایران مشاهده شد، به سال ۱۳۹۳ برمی‌گردد که در آن سال چیزی بیش از ۷۰ هزار فوت اضافه نسبت به سال‌های قبل و بعدش گزارش شده است.

هنوز علت یا علل اصلی این آمار بالا در سال ۱۳۹۳ مشخص نیست اما یکی از کاندیدهای اصلیبرای توضیح این وضعیت، می‌تواند شیوع ویروس مرس (کرونا ویروس عامل سندروم تنفسی خاورمیانه) باشد که در سال ۲۰۱۲ برای نخستین بار در منطقه خاورمیانه گزارش شد.

علاوه بر این مورد، یک نمونه نوسان ماهانه هم در ماه دسامبر ۲۰۱۸ یعنی آذر و دی ۹۷ وجود دارد که ۳۶۴۰۰ فوت ثبت شده و تفاوت قابل ملاحظه‌ای با ماه قبل دارد.

یک احتمال مهم درباره این تفاوت آماری همان بحث «فوت‌های ثبت‌نشده» است. ممکن است در ماه‌های قبل از آن آمار فوتی‌ها ثبت نشده باشد و بعد به آمار آذر و دی ۹۷ اضافه شده باشد.

اما آیا چنین احتمالی درباره آبان ۹۸ وجود دارد؟ یعنی ممکن است که آمار فوتی‌های ماه قبل ثبت نشده باشد و بعد به آمار ماه آبان اضافه شده باشد؟

یکی از موثرترین راه‌ها برای پاسخ به این سوال، مقایسه میزان فوت در هر بازه‌ی زمانی با متوسط فوت از سال‌های قبل است.

پیش از این اشاره کردیم که با وجود نوسانات سالانه در داده‌های ثبت احوال، این آمار از سال ۱۳۹۴ تا کنون از نظم آماری بالاتری برخوردار است و قابلیت پیش‌بینی‌پذیری بهتری دارد.

همین مسئله به ما اجازه داد تا بتوانیم تعداد فوتی‌های واقعی در بازه زمانی اپیدمی کرونا در کشور را محاسبه کنیم و از روی آن تقریبی برای میزان ابتلای عمومی در هر استان بدست آوریم.

نتایج همین بررسی من و همکارانم که در نشریه لنست به چاپ رسید حاکی از تطابق بسیار بالای این محاسبات با داده‌های سرولوژی کشوری از آمار ابتلا در همان زمان دارد. در نتیجه اگر داده‌های ثبت احوال قابل اتکا نبود، امکان چنین تطابق دقیقی هم میسر نمی‌شد.

حال اگر به موضوع آبان ۹۸ بازگردیم، در واقع همین محاسبات مرگ و میر به ما نشان می‌دهد که تعداد فوت‌های اضافه در طول بازه پاییز ۹۸ بیش از ۷ هزار ۵۰۰ نفر بالاتر از سال‌های قبل است در حالی که در فصول دیگر سال ۹۸ افت و خیز قابل ملاحظه‌ای نسبت به متوسط سال‌های قبل دیده نمی‌شود.

پس نمی‌توان اینگونه تعبیر کرد که فوت بالای پاییزی ناشی از انباشت فوت ثبت نشده از فصول قبل از آن بوده است. لذا، بطور مشخص، مرگ و میر بالای آبان ۹۸ هم نمی‌تواند ناشی از انباشت فوتی‌ها از ماه‌های قبل باشد.

اما پیک فوت دسامبر ۲۰۱۸ (معادل آذر و دی ۹۷) داستان دیگری دارد. در فصل پاییز ۹۷، آمار فوت ثبتی کاملا منطبق با متوسط سال‌های گذشته است. این بدین معناست که حاصل جمع فوت در ۳ ماهه پاییز ۹۷ از میزان متوسط فوت در سال‌های قبل پیروی می‌کند. در واقع، پیک دسامبر ۲۰۱۸ مقداری ورای فوت متوسط از سال‌های قبلش ندارد و یک «پیک ظاهری» در فوت است.

جمع‌بندی

هدف این یادداشت این بود که نشان دهد می‌توان با انطباق داده‌های فصلی و ماهانه از ثبت احوال ایران تصویر بهتری از آمار فوتی‌های ۹۸ و مشخصا ماه آبان بدست آورد. همچنین با مقایسه بین داده‌ها دریافتیم که یک عامل پاتوژنیک مثل کرونا یا آنفولانزای فصلی و یا حتی نوسانات طبیعی آماری به علت فوت‌های ثبت نشده نمی‌تواند این آمار بالای فوت در آبان ۹۸ را توجیه کند.

شفافیت بیشتر از سازمان ثبت احوال در ارائه داده‌های کامل فوت ثبتی ماهانه بصورت استانی و به تفکیک جنسی و سنی می‌تواند جزئیات بیشتری در خصوص آمار بالای فوت در مقاطع مختلف سال را نمایان کند.

نظرات طرح شده در این یادداشت، الزاماً بازتاب دیدگاه رادیوفردا نیست.

بی‌بی‌سی: توضیح تصویر،یوسی کوهن (راست) دوازدهمین رئیس موساد است که در سال ۲۰۱۶ به این مقام رسید

یوسی کوهن در مراسم خداحافظی از ریاست موساد، سازمان اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل، گفت که در دوره ریاست او بر این سازمان اسرائیل توانسته تا “قلب ایران” نفوذ کند.
آقای کوهن در این مراسم و در حضور بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفت: “ما برای جمع‌آوری بی‌وقفه اطلاعات (از ایران) و برملا کردن رازهایشان و شکستن اعتماد به نفس و غرور آنها عمل کردیم.”
به گزارش “تایمز اسرائیل” او گفت که عملیات سرقت اسناد سوابق هسته‌ای ایران “برنامه هسته‌ای نظامی ایران، نقشه‌های آن، حفظ توانایی در حوزه نظامی هسته‌ای و دروغ‌ها و نیرنگ‌های ایران را به تمام دنیا نشان داد.”
سرقت اسناد مربوط به سوابق برنامه هسته‌ای ایران که آقای نتانیاهو در سال ۲۰۱۸ از آن پرده برداشت، از جمله فعالیت‌های ضد اطلاعاتی اسرائیل علیه ایران در دوره ریاست یوسی کوهن بود.
در این دوره پنج‌ساله فعالیت‌های مخفی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به شدت افزایش یافت. انفجارها در مراکز هسته‌ای ایران و کشتن محسن فخری‌زاده از چهره‌های مهم پشت پرده در برنامه هسته‌ای ایران از جمله اقداماتی بود که به اسرائیل نسبت داده شد.

توضیح تصویر،بنیامین نتانیاهو در حال ارائه اسناد هسته‌ای سرقت شده از ایران در سال ۲۰۱۸

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل که خود در آستانه کنار رفتن از قدرت قرار گرفته، در مراسم خداحافظی یوسی کوهن عملیات سرقت اسناد هسته‌ای را “یکی از پرافتخارترین دستاوردهای موساد در تمام تاریخ” این سازمان توصیف کرد.
با وجود این هیچ یک از این دو مقام درباره بقیه فعالیت‌های منسوب به اسرائیل علیه ایران اظهار نظر نکردند.
در روزهای اخیر اظهارات “افشاگرانه” محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور پیشین و داوطلب رد صلاحیت شده برای انتخابات ۱۴۰۰، درباره خرابکاری‌های سال‌های گذشته در مراکز هسته‌ای ایران خبرساز شده است.
آقای احمدی‌نژاد، عضو مجمع تشخیص مصلحت، در مصاحبه‌ای اینترنتی، درباره “سوراخ کردن” سقف سازمان فضایی ایران و سرقت اسناد از آن سخن گفت و خسارات انفجار در تاسیسات نطنز را “۱۰ میلیارد” دلار اعلام کرد.

“یکی از بهترین روسای موساد”

آقای نتانیاهو در مراسم خداحافظی یوسی کوهن گفت: “من قصد ندارم و نمی‌توانم وارد جزئیات تمام اقداماتمان برای مقابله با رژیم آیت‌الله شوم که ما را به نابودی تهدید می‌کند. امشب هم بسیاری از این موارد در سایه می‌ماند.”
او آقای کوهن را “یکی از بهترین روسای موساد” در تاریخ این سازمان توصیف کرد.
مایک پومپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا و رئیس سابق سیا هم از جمله مهمانان مراسم خداحافظی یوسی کوهن بود.
آقای کوهن پیش از ریاست موساد، مشاور امنیت ملی آقای نتانیاهو بود و نقشی کلیدی در تلاش‌های اسرائیل برای جلوگیری از حضور آمریکا در توافق هسته‌ای ایران (برجام) در زمان ریاست جمهوری باراک اوباما داشت؛ تلاش‌هایی که در آن زمان بی‌نتیجه ماند.
آقای نتانیاهو گفت که در آغاز ریاست یوسی کوهن بر موساد در سال ۲۰۱۶ به او گفته است که مهم‌ترین مسئولیتش مقابله با ایران است.
آقای کوهن دو روز پیش هم خواهان افزایش فعالیت‌های اسرائیل علیه ایران شد و گفت جمهوری اسلامی باید بداند که “عبور از خطوط قرمز به بهای خساراتی بزرگ تمام خواهد شد.”

رادیوفرانسه: هفده روز مانده به انتخابات ریاست جمهوری، نیروی انتظامی و همچنین تمامی نهادهای اطلاعاتی و امنیتی کشور برای برگزاری بی‌خطر رأی‌گیری بسیج شده‌اند. رژیم جمهوری اسلامی که خواهان مشارکت هرچه بیشتر مردم است، در عین حال با تهدید و هشدار و ایجاد فضای ارعاب، بدبینی عمومی نسبت به این انتخابات را روز به‌روز افزایش می‌دهد.

روز سه‌شنبه ۱۱ خرداد، حسین رحیمی، فرماندۀ انتظامی تهران بزرگ گفت: اجازه نمی‌دهیم کوچک‌ترین خلل امنیتی و انتظامی در انتخابات ایجاد شود و با هر فرد یا گروهی که بخواهد امنیت جامعه را خدشه‌دار کند برخورد خواهیم کرد.

هرچند رحیمی تأکید کرد که “تأمین امنیت انتخابات به طور کامل بر عهدۀ پلیس است”، اما تردیدی نیست که به غیر از پلیس، سایر نهادهای امنیتی، اطلاعاتی و انتظامی نیز برای برگزاری انتخابات آماده شده‌اند.

علی خلیلی، معاون قرارگاه ثارالله (مسئول امنیت پایتخت) هشدار داده است که “دشمنان تمام نیروی خود را متمرکز کرده‌اند تا انتخابات را به یک انتخابات بدون شور و هیجان و مشارکت تبدیل کنند و با امنیتی کردن فضا، به ناآرامی و نارضایتی و جنبش‌های فراگیر دامن بزنند”.

خبرهای تأییدنشده حاکی از فشارهای قرارگاه ثارالله و سازمان اطلاعات‌ سپاه بر برخی چهره‌های سیاسی است تا از آنان تعهد بگیرند که در انتخابات، “در چارچوب قانون” عمل خواهند کرد.‎

در حال حاضر دو نگرانی بزرگ رژیم جمهوری اسلامی بی‌اعتنایی مردم نسبت به انتخابات و همچنین بالا گرفتن اعتراضات نسبت به آن است. این دو نگرانی سبب شده تا مبلغان و مسئولان نظام زبان تشویق و تهدید را به هم بیامیزند.

فتنۀ سفید

دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی کشور شدیداً مراقب‌اند که غر و لندهای برخی رد صلاحیت‌ شدگان – از جمله احمدی‌نژاد یا حسن خمینی – ایجاد آشوب و “فتنه” نکند. بخشی از اصولگرایان نیز همچنان نگران توطئه‌های اصلاح‌طلبان هستند.

خبرگزاری فارس هشدار داده است که “برخی از احزاب تندرو جریان اصلاح طلب با محوریت برخی از فعالان فتنۀ ۸۸ به دنبال راه اندازی فتنۀ جدیدی با عنوان فتنۀ سفید هستند”. فارس می‌افزاید: “احزاب تندرو اصلاح‌طلب بنا دارند با سرمایه‌گذاری بر روی ضد انقلاب و همچنین طرفداران یکی از کاندیداهای رد صلاحیت شده (؟)، تعداد آرای باطله را افزایش دهند و اسم آن را هم اعتراض مدنی سفید گذاشته‌اند”.

چهار روز قبل، سردار حسین اشتری، فرماندۀ کل نیروی انتظامی (ناجا) که در جمع مداحان سخن می‌گفت، صریحاً “هنجارشکنان” و کسانی که مردم را به عدم شرکت در انتخابات دعوت می‌کنند، به برخورد پلیسی و قضائی تهدید کرد. دادستان تهران، علی القاصی نیز به طور کلی به همۀ نامزدهای انتخابات هشدار داده که از “خطوط قرمز نظام” عبور نکنند.

با اینحال برخی شخصیت‌های سیاسی نگرانند که زبان زور و تهدید، آثار سوء داشته باشد. بعد از آن که سعید قاسمی و مرتضی آقاتهرانی – دو مبلّغ عوام‌گرای نظام – همۀ ناراضیان بالقوه و بالفعل انتخابات را علناً به برخورد خشن و خیابانی تهدید کردند، انتقادهایی علیه این نوع اظهارات بی‌پروا شنیده شد. به گفتۀ جلال میرزایی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب، اظهارات امثال قاسمی و آقاتهرانی “تحریک‌کننده است و موجب بروز برخی اتفاقات در کشور می‌شود”.

دغدغۀ رونق‌بخشی به انتخابات

بسیاری از مسئولان نظام با چند روز تأخیر پیامدهای فاجعه‌بار سخنان عباس کدخدایی (سخنگوی شورای نگهبان) را دریافتند و برای جبران آن، با لحنی مهربانانه‌تر از مردم خواستند که حتماً در انتخابات شرکت کنند.

روز گذشته وزارت کشور در جهت تدارک روز انتخابات، همایشی را با شرکت معاونان سیاسی استانداری‌های سراسر کشور برگزار کرد. به این مناسبت جمال عرف، معاون سیاسی وزیر کشور وظیفۀ اصلی وزارتخانه‌اش را “برگزاری سالم و امن انتخابات” اعلام کرد.

به گفتۀ جمال عرف یکی دیگر از وظایف وزارت کشور، “رونق‌بخشی” به انتخابات است. او نرخ مشارکت را بر اساس “آخرین گزارش‌های موثق”، در حدود ۴۰ درصد دانست، اما اضافه کرد: “باید تلاش کنیم که این نرخ مشارکت به درجه بالایی ارتقا یابد”.

رئیسی باید بیش از ۱۶ میلیون رأی بیاورد

اصولگرایان می‌پندارند که تنها راه برای تضمین رأی بالای ابراهیم رئیسی، انصراف سایر نامزدهاست. در انتخابات چهار سال قبل، شمار آراء وی ۱۶ میلیون اعلام شد. اصولگرایان نگرانند که اگر این بار میزان آراء وی کمتر شود، موجب آبروریزی خواهد بود. به همین دلیل “فشارهای دوستانه” را بر سعید جلیلی افزوده‌اند تا او به نفع رئیسی کنار بکشد. مهدی چمران گفته است: “آرزوی من این است که جلیلی به نفع رئیسی کنار برود”…

اما سعید محمد، نامزد رد صلاحیت‌شده که حالا با پیگیری و اصرار و احتمالاً به امید مقامی مهم در دولت آینده خود را به ابراهیم رئیسی نزدیک می‌کند در کانال تلگرامش نوشته است که تکرار عبارت “رئیسی رأی می‌آورد”، توطئه‌ای برای “تولید انفعال” است. سعید محمد می‌افزاید: “این انفعال ظاهراً به تیم رسانه‌ای ابراهیم رئیسی هم کشیده شده و گویی خیالشان راحت است. اما اوضاع اصلاً به نفع رئیسی نیست و برای کسب رأی معقول نیازمند یک جنگ تمام عیار است”…

در حالی که امام جمعۀ اصفهان انتخابات سوریه را الگو دانسته و آرزوی مشارکت ۹۵ درصدی به نفع یک نامزد یگانه کرده است(مثل بشار اسد)، غلامرضا مصباحی‌مقدم، سخنگوی جامعۀ روحانیت مبارز گفته است که “شورای ائتلاف اصولگرایان فقط یک نفر را به مردم معرفی می‌کند (رئیسی) اما مردم حق دارند به هرکس که مایل بودند رأی دهند”… او می‌افزاید: “این که سایر نامزدهای اصولگرا به نفع رئیسی از انتخابات کناره‌گیری کنند یا در صحنه بمانند به نظر شخصی خود آنها بستگی دارد”…

چند روز قبل، مرتضی آقاتهرانی که عضو جبهۀ پایداری است “کنار کشیدن” سعید جلیلی را عاقلانه دانسته و گفته بود: “از پیامبر اسلام آمده که می فرمایند اگر دو نفر کاندیدا شوند و یکی ببیند که دیگری از او بهتر است ولی در صحنه بماند، او یک خائن است”…