اخبار

دویچه‌وله: وکیل‌مدافع حمید بقایی از بستری شدن معاون رئیس‌جمهور پیشین جمهوری اسلامی در بیمارستان روانپزشکی خبر داد. به گفته او اسفندیار رحیم مشایی نیز در ماه‌های اخیر چندین بار در بیمارستان بستری بود و دو بار هم عمل جراحی داشته است.

مهران عبدالله‌پور، وکیل‌مدافع حمید بقایی، معاون محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور پیشین ایران با اشاره به وضعیت موکلش گفت: «آقای بقایی به دلیل عوارض جسمی و عصبی متعدد با نظر کمیسیون پزشکی قانونی اساسا امکان تحمل زندان را نداشته و جهت معالجه در بیرون از زندان هستند و در حال حاضر نیز در بیمارستان مهرگان بستری و تحت درمان هستند.»

عبدالله‌پور ادامه داد: «در این مدت یا تماما در بیمارستان بستری بودند و یا تحت معالجه مستقیم پزشکان مختلف و همه این موارد هم تحت نظارت پزشکی قانونی انجام می‌شود. در حال حاضر هم از حدود دو هفته قبل با تشخیص پزشکان معالج در بیمارستان بستری شدند و فعلا هم مشخص نیست چه زمانی مرخص خواهند شد.»

عبدالله‌پور با اشاره به اینکه گفته می‌شود حمید بقایی به احمدی‌نژاد مشاوره می‌دهد گفت: «فردی که روزانه چندین قرص اعصاب استفاده می‌کند و کل ساعات زندگی را با دارو و درمان و بیمارستان سپری می‌کند چنین فردی چگونه می‌تواند مشاوره سیاسی بدهد؟ آقای بقایی حتی حوصله شنیدن اخبار روزمره سیاسی را هم ندارند و از خیلی اتفاقات مهم جاری کشور هم بی‌خبر هستند.‌‌‌‌‌‌»

وکیل بقایی با اشاره به اتهامات صورت گرفته از سوی عبدالرضا داوری، از چهره‌های نزدیک به احمدی‌نژاد گفت: «کل اتهامات مالی آقای بقایی همان مواردی است که آقای داوری هم تا پیش از این در تمام مواضع خود بر واهی بودن آنها تاکید داشته و با ده‌ها دلیل و برهان اثبات می‌کردند که حکم صادر شده علیه آقای بقایی ظالمانه بوده و در این مدت هم موضوع جدیدی به همان اتهامات واهی قبلی افزوده نشده است.»

داوری که اخیرا راهش را از رئیس‌جمهور سابق جدا کرده در توئیتی در مورد “ثروت افسانه‌ای” حمید بقایی افشا‌گری کرد.

حمید بقایی پس از تأیید حکم دادگاه بدوی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران و قطعیت آن و هم‌چنین ابلاغ حکم صادره، توسط مأمورین پلیس روز سه‌شنبه ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ دستگیر و اجرای حکم صادره از جمله ۱۵ سال حبس و ۴۳ میلیارد تومان جزای نقدی به زندان معرفی شد.

عبدالله‌پور در زمینه وضعیت اسفندیار رحیم مشایی گفت: «آقای مشایی هم با مرخصی استعلاجی در بیرون از زندان هستند. آقای مشایی هم در این چند ماه چندین بار در بیمارستان بستری بودند و دو بار هم عمل جراحی داشتند.»

اسفندیار رحیم مشایی در دولت نهم، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بود. او در ابتدای کار دولت دهم، در تیرماه ۱۳۸۸ معاون اول رئیس‌جمهور شد. اما یک هفته پس از حکم حکومتی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر برکناری او از این سمت، استعفا داد و ساعتی بعد از سوی محمود احمدی‌نژاد به عنوان رئیس دفتر ریاست جمهوری منصوب شد و تا آذر ۱۳۹۱ در این سمت فعالیت کرد.

مشایی در تاریخ ۲۶ اسفند ۹۶ بازداشت و زندانی شد و سپس در دادگاه به شش سال و نیم حبس محکوم شد.

مهران عبدالله‌پور در گفت‌وگو با سایت “مدارا” در پاسخ به این که آیا احمدی‌نژاد با بقایی و مشایی ملاقات دارد گفت: «بله اتفاقا همین یکی دو روز گذشته که بنده در بیمارستان به ملاقات آقای بقایی رفته بودم آقای احمدی‌نژاد هم برای ملاقتشان به بیمارستان تشریف آورده بودند.»

با کارنامه اقتصادی احمدی نژاد می‌خواهند چه بکنند؟
بدهی‌های دولتی

دولت نهم و دهم با شعار “مهر ورزی” و بسط عدالت اجتماعی بر سر کار آمد. این دولت بر اساس گزارش‌های وزارت نفت و مرکز پژوهش‌های مجلس، علیرغم در اختیار داشتن درآمدهای سرشار نفت و گاز در دوره ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹ که بیش از ۶۳۰ میلیارد دلار بود، اکنون بدهی سنگینی حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان به نظام بانکی و بخش خصوصی دارد.

رادیوفرانسه: ساعتی بعد از آنکه وزارت اطلاعات دستگیری جمشید شارمهد، رهبر گروه “تندر” را اعلام کرد، سایت اینترنتی این گروه به طور ضمنی “ربوده شدن مهندس جمشید شارمهد” را مورد تأیید قرار داد.
ساعتی بعد از آنکه وزارت اطلاعات دستگیری جمشید شارمهد، رهبر گروه “تندر” را اعلام کرد، سایت اینترنتی این گروه به طور ضمنی “ربوده شدن مهندس جمشید شارمهد” را مورد تأیید قرار داد. © DR

سازمان عفو بین الملل طی نامه ای خطاب به ابراهیم رئیسی رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، نسبت به وضعیت جمشید شارمهد، شهروند ۶۶ ساله دو تابعیتی ایرانی-آلمانی و همچنین احتمال محکوم شدن او به اعدام در پی برگزاری دادگاهی غیرعادلانه، ابراز نگرانی کرد.

این سازمان خطاب به ابراهیم رئیسی نوشت: جمشید شارمهد که از ۸ ماه پیش توسط نیروهای امنیتی ایران به جرم رهبری یکی از گروه‌های مخالف نظام بازداشت و در مکانی نامعلوم نگهداری می شود، علیرغم داشتن بیماری قلبی، دیابت و پارکینسون از حق درمان و رسیدگی پزشکی، دسترسی به وکیل انتخابی و همچنین داشتن تماس تلفنی محروم است. مقامات ایران “اعترافات اجباری” آقای شارمهد که تحت “شکنجه و سایر بدرفتاری ها” از او گرفته شده را بارها از تلویزیون دولتی پخش کرده اند.

جمشید شارمهد در مرداد‌ماه سال ۹۹، توسط نیروهای وزارت اطلاعات ایران از بابت رهبری یکی از شاخه های تشکل “انجمن پادشاهی” بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد.

رادیو فردا اولکسی دانیلوف، دبیر شورای دفاع و امنیت ملی اوکراین می‌گوید سپاه پاسداران «عمدا» به هواپیمای مسافربری شلیک کرد و آن را ساقط کرد تا از «افزایش تنش منطقه‌ای بین ایران و آمریکا جلوگیری کند».

او در گفت‌وگویی که در روزنامه کانادایی گلوب‌اند میل منتشر شده است، تصریح کرده است که این موضوع را در جریان سفرش به تهران با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در میان گذاشته است.

آقای دانیلوف به نقل از علی شمخانی گفته است که ساقط کردن این هواپیما به سود ایران نبوده و «جناح سیاسی او» در این ماجرا نقش نداشته است.

او توضیح نداده که منظور از جناح سیاسی علی شمخانی چیست ولی توضیحات شمخانی را «صادقانه» خوانده و به نقل از دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفته است که در ایران «گروه‌های مختلف» قدرت با «فرماندهی جداگانه» وجود دارد.

در واکنشی دیگر از سوی مقام‌های اوکراینی، سرپرست تیم دادستان‌های‌ اوکراینی روز پنج‌شنبه، ۲۶ فروردین، به رادیوفردا گفت که حکومت ایران به‌رغم وعده‌های پیشین از ارائه مدارک و اطلاعات شفاف مربوط به سرنگونی پرواز ۷۵۲ امتناع کرده و پنهان‌کاری «عامدانه‌ای» از سوی جمهوری اسلامی در جریان است.

این مقام اوکراینی در این باره مشخصا به امتناع ایران از عدم ارائه اطلاعات سامانه موشکی که هواپیما را هدف قرار دارد اشاره می‌کند.

الگا کورینیاک [Olga Korinyak] در گفت‌وگو با رادیوفردا افزود: «اگر ایران بر رویکردی که تاکنون داشته پافشاری کند، ما خونسردی‌مان را حفظ می‌کنیم و به کار خود ادامه می‌دهیم تا تمام جزئیات سرنگونی هواپیمای اوکراینی افشا شود.»

او ضمن ابراز ناخرسندی از نتایج تعامل با مقامات جمهوری اسلامی در رابطه با پرونده ۷۵۲ تصریح کرد: «اوکراین و ایران از سال ۲۰۰۴ توافقنامه همکاری در عرصه حقوقی-جنایی دارند و در چارچوب آن پنج استعلام حاوی سوالات‌مان درباره روند تحقیقات سرنگونی هواپیمای اوکراینی را به ایران فرستادیم.»

به‌گفته خانم کورینیاک، اوکراین در این استعلام‌ها خواستار توضیح مسائلی است که «باید در چارچوب تحقیقات جنایی مورد بررسی قرار گیرد»، اما جزئیاتی که در گزارش‌های مقدماتی فنی آمده «قانع‌کننده» و پاسخگوی سوالات در این زمینه نیست.

هواپیمای مسافربری اوکراینی بامداد ۱۸ دی سال ۹۸ به فاصله کوتاهی پس از پرواز از فرودگاه بین‌المللی تهران در پی شلیک دو موشک توسط پدافند سپاه پاسداران سرنگون شد و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن جان باختند.

پس از سرنگونی این هواپیمای مسافربری، حکومت ایران پس از چند روز پنهان‌کاری و اظهارات خلاف واقعیت، بالاخره اذعان کرد که پدافند ضد هوایی تهران به این هواپیمای بوئینگ که عازم کی‌یف بود، شلیک کرده است.

جمهوری اسلامی ادعا می‌کند دلیل شلیک «خطای انسانی» است، اما اوکراین، کانادا و بسیاری از ناظران درباره صحت چنین ادعایی ابراز تردید کرده‌اند.

سرپرست تیم دادستان‌های‌ اوکراینی درباره انتظارات اوکراین از حکومت ایران در رابطه با پرونده پرواز ۷۵۲ گفت: «ما تقاضا می‌کنیم ایران شواهد عینی را در اختیار ما بگذارد یا ما را از محتوای آن مطلع کند؛ به عنوان نمونه، اطلاعات دستگاه ضبط سامانه موشکی حاوی جزئیات این رویداد.»

او از «سکوت» مسئولان ایرانی به‌رغم توافق بر سر دسترسی طرف اوکراینی به مدارک و اطلاعات لازم پس از دور دوم مذاکرات در تهران، به‌شدت انتقاد کرد و افزود که اگر «عمد و نیت شومی در کار نیست، پس چرا (مقامات جمهوری اسلامی) شواهدی را که می‌تواند برای همه وقوع این خطای انسانی را ثابت کند پنهان می‌کنند؟»

روز گذشته نیز گوندوز مامدوف، معاون دادستان کل اوکراین، اعلام کرد که کشورش از ایران خواسته اطلاعات محرمانه مربوط به ده نفری را که متهم به سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی هستند، در اختیار کی‌یف قرار دهد.

او در عین حال از برنامه‌ریزی مقام‌های اوکراینی برای برگزاری یک جلسه آنلاین با دادستان جدید نظامی تهران خبر داد.

غلامعباس ترکی، دادستان پیشین نظامی استان تهران، روز ۱۷ فروردین از صدور کیفرخواست برای «۱۰ نفر از مسئولانی» خبر داده بود که در سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی «دخیل» بوده‌اند. با این حال، او از ارائه جزییات بیشتر در این‌باره خودداری کرد و گفت که «در دادگاه نتیجه‌گیری‌های لازم گرفته می‌شود».
با استفاده از مصاحبه رادیوفردا/ آ. ت./ ف. دو.

بی‌بی‌سی: اتوبوس” سرنشینان آن را بازداشت کرده‌اند
بنا بر گزارش‌ها از ایران بیش از ۲۰ نفر از جمله تعدادی از اعضای خانواده‌های کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸ در اتوبوسی در نزدیکی اصفهان به صورت گروهی بازداشت شده‌اند.
به گزارش سایت حقوق بشری هرانا نیروی انتظامی اتوبوس حامل این افراد را قبل از رسیدن به شهر اصفهان متوقف کرده و تعداد زیادی را بازداشت کرده است. گفته می‌شود پلیس با خودروها و ماموران متعدد در محل بازداشت حاضر شده است.
نام ناهید شیرپیشه و منوچهر بختیاری، پدر و مادر پویا بختیاری از کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸، در فهرست بازداشت‌شدگان دیده می‌شود.
هرانا گزارش داده است که سکینه احمدی، مادر ابراهیم کتابدار از دیگر کشته‌شدگان آبان در جریان توقف اتوبوس و یورش نیروهای امنیتی “از حال رفته است.”

سکینه احمدی، مادر ابراهیم کتابدار، از کشته‌های آبان

به گزارش هرانا ۲۲ نفر از کسانی که سوار اتوبوس بوده‌اند، بازداشت شده‌اند.
گزارش شده که اتوبوس در مسیر بازگشت از آرامگاه سردار اسعد بختیاری در تخت فولاد در جنوب شهر اصفهان متوقف شده و سرنشینان آن بازداشت شده‌اند.
علیقلی‌خان سردار اسعد مشهور به سردار اسعد بختیاری از روسای ایل بختیاری و از سیاستمداران و مشروطه‌خواهان مشهور در دوره قاجار بود.
بر اساس گزارش‌ها نیروهای امنیتی بعد از “محاصره اتوبوس” سرنشینان آن را بازداشت کرده‌اند.

اعتراضات آبان ۱۳۹۸
سازمان عفو بین‌الملل شمار ثبت‌شده کشته‌شدگان اعتراضات سراسری آبان ماه سال ۱۳۹۸ را ۳۷۱ نفر اعلام کرده که نام اکثر آنها و شهر و دلیل مرگشان مشخص است اما در عین حال تاکید کرده که شمار واقعی کشته‌‍‌شدگان بسیار بیشتر از این رقم است. رویترز اما در آماری متفاوت به نقل از منابعی در حکومت، شمار کشته‌شدگان را حدود ۱۵۰۰ نفر گزارش کرد.
عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور ایران، تعداد کشته شدگان در جریان اعتراضات آبان ماه پس از افزایش بهای بنزین را ۲۰۰ تا ۲۲۵ نفر اعلام کرده و تلویحا گفت که ۸۰ درصد به دست نیروهای دولتی و ۲۰ درصد با “سلاح های غیرسازمانی” کشته شده‌اند.
اعتراضات آبان ماه به سرعت به بیش از صد شهر سرایت کرد و با سرکوب شدید نیروهای امنیتی و انتظامی روبرو شد.
مقام‌های ایران در هفته های پس از آن اعتراضات مدعی شده بودند که شلیک به معترضان از داخل جمعیت و از میان مردم صورت گرفته و “اغتشاشگران” را به خرابکاری و حمله با سلاح گرم متهم کرده‌اند.
این در حالی است که ویدیوهای زیادی از شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به سوی معترضان منتشر شده است. این اعتراضات هزاران بازداشتی و صدها مجروج بر جا گذاشت.

ارونیوز: گزارش سالانه حقوق بشر آمریکا ؛ «۱۵۰۰ کشته» آبان ۹۸ ایران حذف شد

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه ۱۰ فروردین (۳۰ مارس) انتشار چهل و پنجمین گزارش سالانه حقوق بشر این وزارتخانه را اعلام کرد.

این گزارش که طبق سنتی سالیانه تنظیم شده و به کنگره فرستاده خواهد شد، وضعیت حقوق بشر در ۲۰۰ کشور مختلف جهان را در سال ۲۰۲۰ بررسی کرده است.

آقای بلینکن با انتقاد از عملکرد دولت قبلی آمریکا در زمینه حقوق بشر گفت: «وقتی مدافعان حقوق بشر مورد حمله قرار می‌گیرند، اغلب به آمریکا نگاه می‌کنند تا از جانب آن‌ها صحبت کند. با این حال اغلب در سال‌های اخیر فقط سکوت از ما می‌شنیدند. ما به خاطر آن مدافعان شجاع بازگشته‌ایم و ساکت نخواهیم ماند.»

در بخش ایران گزارش منتشره از سوی وزارت خارجه آمریکا، مقامات جمهوری اسلامی به نقض حقوق بشر علیه مردم متهم شده‌اند و از حبس‌های خودسرانه و سیستماتیک مخالفان سیاسی، عدم رعایت آئین دادرسی عادلانه برای متهمان از جمله نوجوانان و همچنین شکنجه بازداشت‌شدگان به عنوان «موارد نقض فاحش حقوق بشر» نام برده شده است.

در همین حال در بخش گزارش تعداد کشته‌شدگان ناآرامی‌های آبان ماه ۹۸ که در گزارش سال گذشته آمریکا «۱۵۰۰ نفر» قید شده بود حذف شده و تنها آمار عفو بین‌الملل که عدد ۳۰۴ نفر را نشان می‌دهد باقی مانده است.

مقامات وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به این سوال که دلیل این حذف چه بوده است، حاضر به ارائه جواب نشدند.

وزارت خارجه آمریکا در گزارش خود همچنین حکومت جمهوری اسلامی را به نقض حقوق بشر در سوریه از طریق حمایت نظامی از حکومت اسد، در یمن از طریق حمایت از جنگجویان حوثی و در عراق از طریق پشتیبانی از گروه‌های شبه‌نظامی متهم کرده است.

در این گزارش همچنین به اعدام نوید افکاری کشتی‌گیر ایرانی و روح‌الله زم، روزنامه نگار و مدیر کانال تلگرامی آمدنیوز، اشاره شده است.

Honored to release the 45th annual Human Rights Report. It demonstrates that human rights, transparency and accountability are at the forefront of U.S. foreign policy. We acknowledge the work ahead and expect all nations to respect human rights and fundamental freedoms. #HRR2020 pic.twitter.com/G7BO475AoG

— Secretary Antony Blinken (@SecBlinken) March 30, 2021

وزارت خارجه آمریکا در گزارش سال ۲۰۲۰ خود موارد نقض حقوق بشر در افغانستان را نیز برشمرده است.

بنابر اعلام این نهاد؛ شکنجه، بازداشت و کشتارهای کور توسط شبه‌نظامیان غیردولتی، قتل‌های فراقضایی و ناپدیدسازی اجباری توسط نیروهای دولتی، نقض حقوق اقلیت‌های قومی و جنسی، وجود قوانین تبعیض‌آمیز و مواردی همچون بهره‌کشی از کودکان کار از جمله موارد نقض حقوق بشر در افغانستان بیان شده است.

گزارش جدید انتقادهایی صریح از عربستان سعودی را نیز شامل می‌شود. مقامات وزارت خارجه آمریکا حکومت عربستان را درباره بازداشت‌های خودسرانه، وضع محدودیت بر آزادی بیان و عدم رعایت حقوق مساوی زن و مرد مورد انتقاد قرار داده‌اند.

در سند منتشره همچنین به مورد قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی‌تبار، اشاره شده هرچند از چگونگی نقش محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در این واقعه سخنی به میان نیامده است.

چین یکی دیگر از کشورهایی است که موارد نقض حقوق بشر در آن به صورت گسترده در گزارش مورد تاکید قرار گرفته است.

مقامات ایالات متحده گفته‌اند که مقامات پکن در منطقه سین‌کیانگ مرتکب «نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت» علیه اقلیت مسلمان اویغور شده‌اند. در این گزارش قید شده است که جرائمی نظیر زندانی کردن بیش از یک میلیون شهروند، عقیم‌سازی اجباری، تجاوز، شکنجه، کار اجباری و محدودسازی آزادی مذهب و آزادی بیان در چین رخ داده است.

در این گزارش همچنین با اشاره به وقوع همه‌گیری در جهان آمده است دولت‌های خودکامه از شیوع بیماری کووید-۱۹ به عنوان بهانه‌ای برای سرکوب آزادی‌ها و تحت تعقیب رار دادن منتقدان استفاده کرده‌اند.

آنتونی بلینکن گفت: «ما از تمام ابزارهای دیپلماسی خود برای دفاع از حقوق بشر و پاسخگو کردن عاملان سوءاستفاده بهره خواهیم گرفت.»

در گزارش سال ۲۰۲۰ وزارتخانه آمریکا همچنین به سرکوب مخالفان سیاسی و معترضان سیاسی در روسیه و بلاروس، جنایات جنگی در یمن و سوءرفتارها در سوریه توسط حکومت بشار اسد نیز اشاره شده است.

دویچه‌وله: سرتیب کیومرث احمدی می‌گوید که با موافقت رئیس ستاد مشترک ارتش، پرسنل این نیرو در سرکوب “تظاهرات دی ۱۳۹۷” شرکت کرده‌اند. خامنه‌ای گزارشی از این مشارکت دریافت کرده و “اوامر ویژه‌ای صادر کرده است”.

امیر سرتیپ کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی در مصاحبه با سایت وابسته به آیت‌الله خامنه‌ای گفته است که این نیرو در سرکوب “ناآرامی‌های دی ماه ۱۳۹۷” دخالت مستقیم داشته است.

حیدری با بیان تعریفی از “مأموریت‌های استنتاجی” نیروی تحت فرمانده‌اش، “حضور میدانی” را “بخشی از ولایت‌مداربودن“ و شراکت در ماموریت‌های استنتاجی عنوان کرده و می‌گوید: « یکی از مأموریت‌های استنتاجی افتخارآمیز نیروی زمینی، مرتبط با ناآرامی­های دی‌ماه ۹۷ بود. در آن زمان ما مأموریت خاصی نداشتیم، ولی آمادگی‌مان را به سردار باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کردیم و به ایشان گفتیم که فعلاً نیروی زمینی مأموریتی ندارد، ولی با توجه به نیروهای آموزش‌دیده و ولایی که داریم، الآن بهترین فرصت است که ما به نیروهای امنیتی کشورمان کمک کنیم.»

دو ناآرامی بزرگ اخیر در دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸ روی دادند، اما فرمانده نیروی از “دی ماه ۱۳۹۷” نام می‌برد که معلوم نیست کدام یک از این دو تاریخ منظور او بوده و شاید هم به هر دو ناآرامی اشاره دارد.

حیدری با ابراز خوشحالی از این که رئیس ستاد مشترک این پیشنهاد را پذیرفت، ادامه می‌دهد که به این ترتیب « ما توانستیم در برقراری امنیت در داخل شهرهایی که دچار ناآرامی شده بودند، تأثیر بسزایی داشته باشیم و گزارش آن به استحضار رهبر انقلاب هم رسید که اوامر ویژه‌ای در این‌باره صادر کردند که حتماً در آینده برای ما نصب‌العین خواهد بود.»

گسترده‌ترین اعتراض‌ها در تاریخ جمهوری اسلامی

اعتراضات مردمی در دی ماه ۹۶ ابتدا از مشهد و در اعتراض به گرانی آغاز شد اما در مدت کوتاهی سراسر ایران را فرا گرفت و مردم در بیش از صد شهر به خیابان‌ها آمدند. سخنگوی قوه قضائیه در ۲۴ دی همان سال اعلام کرد که ۲۵ نفر در جریان اعتراضات کشته شدند، اما عفو بین‌الملل احتمال می‌دهد که تعداد واقعی کشته شدگان بیشتر باشد.

اعتراض‌های آبان ۹۸ در واکنش به اعلام ناگهانی افزایش بهای سوخت در ایران شکل گرفت که خیلی سریع به اعتراض‌های گسترده ضد حکومتی در سراسر ایران تبدیل شد.

در تاریخ جمهوری اسلامی تظاهراتی به این گستردگی که از همان ابتدا تمام ارکان حکومت و همه جناح‌های آن را هدف قرار داد سابقه نداشت؛ سرکوب خشونت‌آمیز معترضان نیز به شکلی که در آبان ۹۸ رخ داد بی‌سابقه بوده است.

درباره شمار قربانیان، مجروحان و بازداشت‌شدگان جنبش اعتراضی آبان ماه، آمار رسمی و قابل اعتمادی وجود ندارد. حکومت هنوز از انتشار آمار کامل این رویداد خودداری می‌کند.

عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور خرداد امسال شمار قربانیان را ۲۰۰ تا ۲۲۵ نفر اعلام کرد. سازمان عفو بین‌الملل دست‌کم مرگ ۳۰۴ نفر را مستند کرده و برخی منابع شمار قربانیان را تا هزار و ۵۰۰ نفر هم گزارش کرده‌اند.

تا کنون محوریت عمده در برخورد با ناآرامی‌ها و معترضان در ایران با سپاه و بسیج و “نیروهای ویژه ضدشورش” بوده است. ظاهرا شدت و ابعاد اعتراضات و درگیری‌ها در دو ناارامی یادشده به میزانی بوده که ارتش که تا کنون در این مسائل مداخله نمی‌دادند به میدان آورده‌اند.

در شامگاه جمعه ۲۴ آبان ۹۸ تصاویر و ویدئوهای کوتاهی از ایران در فضای مجازی منتشر شد. این تصاویر مردم ایران را از نقاط مختلف کشور نشان می دادند، مردمی که به خیابان ها آمده بودند تا صدای خشم و اعتراض خود را نسبت به افزایش بهای بنزین به گوش مقامات و دولتمران جمهوری اسلامی برسانند.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین
افزایش بهای بنزین، آغاز اعتراضات مردمی

در شامگاه جمعه ۲۴ آبان ۹۸ تصاویر و ویدئوهای کوتاهی از ایران در فضای مجازی منتشر شد. این تصاویر مردم ایران را از نقاط مختلف کشور نشان میدادند، مردمی که به خیابانها آمده بودند تا صدای خشم و اعتراض خود را نسبت به افزایش بهای بنزین به گوش مقامات و دولتمران جمهوری اسلامی برسانند.

صدای آمریکا: از راست مسعود صفدری و علی همتیان
وزارت خارجه ایالات متحده در بیانیه‌ای که عصر سه‌شنبه ۱۹ اسفند منتشر کرد، از تحریم دو مقام ایرانی به خاطر نقض حقوق بشر خبر داد. این نخستین تحریم آمریکا علیه مقامات جمهوری اسلامی از زمان روی کار آمدن دولت جو بایدن است.

بر این اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، علی همتیان و مسعود صفدری از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که تحت تحریم قرار گرفته‌اند.
علی همتیان

عکسی از علی همتیان (رئوف) در یکی از دیدارهای خامنه ای با کارگزاران نظام که بعد برداشته شد.

از این دو نفر تا همین چند ماه پیش اطلاعات علنی وجود نداشت تا اینکه برخی فعالان سیاسی و زندانیان سابق هویت آنها را فاش کردند. مهدیه گلرو و محسن مهیمنی از فعالان سیاسی و مدنی ایران که مدتی را در زندان سپری کردند، در عکس های منتشر شده در یکی از مراسم دیدار آیت الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران، علی همتیان را از عکس منتشر شده شناسایی کردند.

مسعود صفدری، با نام مستعار «ستار»
این عکس بعد از روی خبرگزاری‌ها برداشته شد. علی همتیان، از بازجویان قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران و معروف به رئوف است.

اما نفر دوم مسعود صفدری نیز که به نام «ستار» پیش از این از سوی گروهی از بازداشت شدگان در اعتراضات سراسری آبان ۹۸ شناسایی شده بود. این افراد با دیدن «ستار» گفتند که او را در بازجوییها به یاد می آورند. او ضمن حضور در سرکوب و بازداشت معترضان، در روند بازجویی آنها حضور داشت و برخی حتی گفته‌اند در زمان اعترافات اجباری از معترضان، این فرد نیز در اتاق حضو داشته است.

این گزارشها در حالی است که روز سه شنبه، آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا نیز در بیانیه ای که همزمان با اعلام تحریم این دو مقام سپاه منتشر شد، گفت که علی همتیان و مسعود صفدری به دلیل نقض فاحش حقوق بشر معترضان در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ تحریم می‌شوند.

(۱/۲) ما امروز در @UN_HRC نگرانی های خود پیرامون وضعیت #حقوق_بشر در ایران را به وضوح بیان کردیم. ایالات متحده به پاسخگو دانستن ناقضان حقوق بشر ادامه خواهد داد. از این رو من امروز علی همتیان و مسعود صفدری را به دلیل نقض فاحش حقوق بشر معترضان در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ تحریم می کنم.

— USAbehFarsi (@USABehFarsi) March 9, 2021

رادیوفرانسه: علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی روز جمعه درباره مشکلات معیشتی مردم ایران بر اثر شیوع کرونا، گفت: اگر کرونا ادامه پیدا کند مشکلات معیشتی بیشتر خواهد شد.

او در این زمینه ادامه داد: «هر چه ستاد ملی مقابله با کرونا اعلام کرد باید عمل شود. اگر سفر را ممنوع کردند، مردم به سفر نروند، بنده هم قطعاً مانند سال گذشته به سفر نخواهم رفت.»

خامنه‌ای که به مناسبت روز درختکاری دو اصله نهال میوه کاشت، به گرانی‌ها به ویژه گرانی میوه در ایران نیز اشاره کرد و گفت: «این وضع در آستانه عید غصه بزرگی ایجاد کرده است.»

او بدون اشاره به فساد گسترده مالی در ایران و تحریم‌هایی که ناشی از دشمنی جمهوری اسلامی با آمریکاست، مدعی شد مشکل گرانی راه‌حل دارد و او «راه‌حل‌های مورد نظر کارشناسان را به مسئولان گفته» است.

رهبر جمهوری اسلامی همچنین با اشاره به آتش‌سوزی‌های اخیر جنگل‌ها و یا خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها در ایران گفت: «این حوادث قابل پیشگیری است و مسئولانی که به وظایف خود عمل نمی‌کنند، دچار تقصیر هستند.»

رادیوفردا: سازمان ملل متحد روز جمعه ۱۵ اسفند ضمن محکوم کردن شلیک به سوخت‌بران و معترضان در سیستان و بلوچستان اعلام کرد که احتمالا بیش از ۲۳ نفر به دست سپاه پاسداران و نیروهای امنیتی کشته شده‌اند.

روپرت کول‌ویل، سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد، در نشست خبری امروز (جمعه) که در ژنو برگزار شد، تصریح کرد: «دست‌کم ۱۰ سوخت‌بر در استان سیستان و بلوچستان توسط نیروهای سپاه پاسداران هدف گلوله قرار گرفتند و کشته شدند.»

آقای کول‌ویل تاکید کرد که به دلیل قطع خطوط ارتباطی و اختلال در اینترنت، تایید آمار دقیق کشته‌شدگان مشکل بوده، اما گزارش‌های «تاییدنشده» حاکی است که بیش از ۲۳ نفر در جریان ناآرامی‌های اخیر ایران کشته شدند.

این سخنگوی سازمان ملل از مقامات حکومت ایران خواست تا هر چه سریع‌تر دسترسی دوباره به شبکه اینترنت را برای کاربران محلی برقرار کنند.

ناآرامی‌ها در شهر سراوان پس از آن رخ داد که روز چهارم اسفند، ماموران سپاه پاسداران به سوی سوخت‌بران که به محدودیت‌های تازه معترض بودند، شلیک کردند و برخی از آن‌ها کشته و زخمی شدند.

روز پنجم اسفند نیز برخی از مردم شهر سراوان در اعتراض به کشته شدن سوخت‌برها به فرمانداری شهر سراوان یورش بردند که حمله خشونت‌آمیز پلیس را در پی داشت.

کمپین فعالان حقوق بشر در ایران پیشتر در روز ۱۳ اسفند اعلام کرد که در جریان ناآرامی‌های اخیر استان سیستان و ‌بلوچستان، «دست‌کم ۲۳ نفر به دست نیروهای قهری» جمهوری اسلامی کشته شدند.

بر همین اساس، تاکنون هویت «حسن محمدزهی» کودک ۱۳ ساله که در جریان اعتراضات در قلعه بید کشته شد و همچنین، «محمد صالح معتقدی» که با «شلیک مستقیم» ماموران انتظامی کشته شد، از سوی منابع محلی تایید شده است.

سازمان عفو بین‌الملل نیز روز ۱۲ اسفند با صدور بیانیه‌ای سپاه پاسداران را به «نقض قوانین بین‌المللی» و استفاده «غیرقانونی» از سلاح‌های مرگبار علیه سوخت‌بران متهم کرد.

بر اساس بیانیه این سازمان، سپاه پاسداران در برخورد با گروهی از سوخت‌بران غیرمسلح از «سلاح مرگبار» استفاده کرده و این اقدام به کشته و زخمی شدن چندین نفر از اقلیت بلوچ منجر شده است.

مقام‌های حکومت ایران ابتدا مدعی شدند که برخی سوخت‌برها در پی تیراندازی ماموران پاکستانی کشته شدند اما یک مقام محلی پاکستان در گفت‌وگو با رادیو فردا هر گونه تیراندازی گارد مرزی این کشور به سوخت‌بران را تکذیب کرد.

حکومت ایران به طور معمول در جریان اعتراضات سال‌های اخیر با افزایش حضور معترضان اقدام به قطع اینترنت می‌کند که در برخی رویدادها نظیر اعتراضات آبان ۹۸، قطع اینترنت تا چند روز ادامه داشت.
با استفاده از سایت ﻛﻤﻴﺴﺎﺭﻳﺎﻱ ﻋﺎﻟﻲ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻣﻠﻞ، رویترز و رادیو فردا/ آ.ت/ س.ن

رادیوفرانسه: ابراز نگرانی فاطمه ملکی، از وخامت حال محمد نوری‌زاد: ماموران اطلاعات گفتند باید همسرم تا انتخابات در زندان بماند

محمد نوری‌زاد، از امضاکنندگان نامه درخواست استعفای علی خامنه‌ای از مقام رهبری

فاطمه ملکی، همسر محمد نوری‌زاد، از وخامت حال همسرش و عدم امکان تماس تلفنی با وی خبر داده و می‌گوید: مقامات زندان به آقای نوری‌زاد گفته‌اند که باید تا زمان انتخابات در زندان باقی بماند و در این مدت ساکت بماند. محمد نوری‌زاد، فعال مدنی، که یکی از امضاکنندگان نامه «درخواست استعفای علی خامنه‌ای» است، به اتهام «توهین به رهبری»، بازداشت شده است. آقای نوری‌زاد، از زمان بازداشت تاکنون، به دلیل مشکلات جسمانی و قلبی، بارها در زندان بیهوش شده و به بیمارستان منتقل شده است.

فاطمه ملکی، همسر محمد نوری‌زاد، فعال مدنی و منتقد نظام جمهوری اسلامی ایران، در ویدئویی که روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند بر روی شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، با اشاره به بازداشت آقای نوری‌زاد و عدم رسیدگی پزشکی به وی، نسبت به وخامت حال محمد نوری‌زاد ابراز نگرانی نمود.

فاطمه ملکی، درباره آخرین وضعیت آقای نوری‌زاد که بدلیل بیهوش‌شدن به بیمارستان منتقل شده بود، می‌گوید: از محمد نوری‌زاد به دلیل احتمال ابتلا به کووید، آزمایش کرونا به عمل آمده است اما نتیجه این آزمایش (تا زمان ضبط این ویدئو) به خانواده اعلام نشده است.

فاطمه ملکی می‌افزاید: افرادی از (وزارت) اطلاعات، هفته گذشته، به دیدار محمد نوری‌زاد رفتند و این فعال مدنی در این دیدار نسبت به مشکلات قلبی و جسمی خود به این ماموران توضیح داده است.

به گفته فاطمه ملکی، ماموران (وزارت) اطلاعات، در پاسخ به محمد نوری‌زاد گفته‌اند که در جریان مشکلات جسمی وی قرار ندارند.

همسر محمد نوری‌زاد می‌افزاید: اما ماموران به این فعال مدنی گفته‌اند که وی باید دست‌کم تا زمان برگزاری انتخابات در زندان بماند و باید ساکت بماند.

فاطمه ملکی با اشاره به اینکه فرزند آنها نیز ماه‌هاست که در بازداشت به سر می‌برد، تاکید کرد: وضعیت بازداشت پسرشان، فشاری مضاعف بر محمد نوری‌زاد وارد می‌کند تا جائیکه دست‌کم هفته‌ای یک بار، محمد نوری‌زاد با وخامت وضعیت جسمانی روبرو شده و بیهوش می‌شود.

خانم ملکی، درباره آخرین وضعیت جسمانی محمد نوری‌زاد نیز گفت که وی بار دیگر در هفته جاری بدلیل بیهوش شدن به بیمارستان منتقل شده بود.

به گفته فاطمه ملکی، همسرش از تماس تلفنی شخصی با خانواده محروم شده است و تنها در مواردی از طریق هم‌بندی‌های خود با خانواده در تماس بوده است.

محمد نوری‌زاد، در اعتراض به وضعیت بازداشت خود و دیگر زندانیان سیاسی و عقیدتی، بارها اقدام به اعتصاب غذا و خودزنی کرده است. این موضوع موجب نگرانی شدید کنشگران مدنی و فعالان سیاسی شده است. این فعالان که در بیانیه‌ای اعتراض خود را نسبت به وضعیت محمد نوری‌زاد اعلام کردند، مقامات جمهوری اسلامی ایران را مسئول جان محمد نوری‌زاد و دیگر همراهان وی دانسته‌اند.