اخبار

بی‌بی‌سی: تصمیم ایران برای تعلیق همکاری‌های داوطلبانه با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در واکنش به حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هسته‌ای، تهران را با تهدید بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی در قالب فرآیندی روبرو کرده است که با عنوان «مکانیسم ماشه» شناخته می‌شود.

این سازوکار در توافق جامع هسته‌ای ایران (برجام) پیش‌بینی شده و در حالی که این توافق ناکام به دهمین سالگرد خود نزدیک می‌شود، امکان فعال کردن آن بار دیگر از سوی کشورهای اروپایی امضاکننده برجام مطرح شده است.

بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد که در سال ۲۰۱۵ برای اجرای برجام به تصویب رسید، برخی مفاد کلیدی این توافق از جمله امکان فعال کردن مکانیسم ماشه در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) منقضی خواهد شد.

اکنون بریتانیا،‌ فرانسه و آلمان هشدار داده‌اند که اگر ایران به میز مذاکره برنگردد، این ساز و کار را فعال خواهند کرد تا تحریم‌های بین‌المللی پیش از برجام، بار دیگر به صورت خودکار و بدون نیاز به تصویب در شورای امنیت سازمان ملل بازگردد.

آمریکا که در دوره اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد و تحریم‌های خود علیه ایران را با شدت بیشتری بازگرداند، اکنون طرف مذاکره با ایران است. این مذاکرات که به گفته ایران «غیرمستقیم» بوده، در هنگام حمله ناگهانی اسرائیل به ایران در جریان بود، اما از آن زمان تعلیق شده است.

با این که آمریکا در عمل طرف مذاکره هسته‌ای با ایران است، اما چون از برجام خارج شده، از نظر حقوقی قادر به فعال کردن مکانیسم ماشه به عنوان تهدیدی برای بازگرداندن ایران به میز مذاکره نیست و کشورهای اروپایی حاضر در برجام باید این ساز و کار را فعال کنند.

در این میان جمهوری اسلامی با وضعیتی بغرنج و حساس روبه‌رو شده است. در حالی که تا پیش از خرداد ۱۴۰۴،‌ گزینه نظامی، همواره به عنوان «چماق» غربی‌ها برای گرفتن امتیاز از ایران در مذاکرات مطرح بود، اما اکنون با عملی شدن این گزینه و وارد شدن آسیب جدی به تاسیسات هسته‌ای مورد مذاکره،‌ معادلات تا حد زیادی تغییر کرده است.

شماری از رهبران حکومت ایران می‌گویند با تحقق گزینه حمله نظامی، آن هم در حالی که حکومت در حال مذاکره بوده، دیگر چیزی برای از دست دادن نمانده و جمهوری اسلامی باید با قطع تمام همکاری‌های هسته‌ای خود با آژانس و تعلیق هر گونه مذاکره، تنها پیشبرد برنامه‌های راهبردی مورد نظر خود را بدون هیچ گونه محدودیتی در نظر داشته باشد.

اما حملات اسرائیل نشان داد که نه‌تنها آسمان ایران تا حد زیادی بی‌دفاع است، بلکه جمهوری اسلامی نیز در عرصه بین‌المللی به شکل بی‌سابقه‌ای تنهاست. در چنین شرایطی بی‌توجهی ایران به خواسته‌های غرب و اسرائیل -که آنها را بسیار غیرمنصفانه می‌داند- می‌تواند نه‌تنها آتش‌بس شکننده موجود را به صورت جدی تهدید کند، بلکه با فعال شدن مکانیسم ماشه،‌ ایران را با تحریم‌های گسترده بین‌المللی روبرو کند، آن هم در شرایطی که از نظر اقتصادی در شرایط بسیار وخیمی به سر می‌برد.

در اینجا به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم که مکانیسم ماشه دقیقا چیست، چگونه عمل می‌کند، و اگر این سازوکار فعال شود چه سرنوشتی در انتظار جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

مکانیسم ماشه چیست؟

مکانیسم ماشه، که در متن برجام با عنوان «سازوکار حل‌وفصل اختلاف» آمده، ابزاری است که به کشورهای عضو توافق اجازه می‌دهد در صورت نقض تعهدات از سوی ایران، روندی رسمی را برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی آغاز کنند.

این روند در بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام توضیح داده شده و به این صورت عمل می‌کند:

• اگر یکی از طرف‌های برجام احساس کند که طرف دیگر به تعهداتش پایبند نیست، می‌تواند شکایت خود را به «کمیسیون مشترک» (نهاد نظارتی بر اجرای برجام) ارائه دهد.
• کمیسیون ۱۵ روز فرصت دارد تا موضوع را بررسی و حل‌وفصل کند. اگر اختلاف حل نشد، موضوع به سطح وزیران خارجه ارجاع می‌شود که آن‌ها نیز ۱۵ روز دیگر فرصت دارند.
• در صورت ادامه اختلاف، کمیسیون ۵ روز دیگر برای تلاش نهایی فرصت دارد.
• اگر پس از این ۳۵ روز، کشور شاکی همچنان قانع نشد، می‌تواند موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهد.

در این مرحله، شورای امنیت باید ظرف ۳۰ روز درباره ادامه تعلیق تحریم‌ها رای‌گیری کند. اما نکته کلیدی اینجاست که اگر حتی یکی از اعضای دائم شورای امنیت (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه یا بریتانیا) این قطعنامه را وتو کند، تحریم‌های سازمان ملل به‌طور خودکار و بدون نیاز به رای‌گیری جدید بازمی‌گردند. به همین دلیل، این سازوکار به نام «مکانیسم ماشه» یا «بازگشت خودکار تحریم‌ها» شناخته می‌شود.

همچنین در پیوست اول برجام، سازوکاری برای دسترسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به سایت‌های مشکوک ظرف ۲۴ روز پیش‌بینی شده است. اگر ایران همکاری نکند، این موضوع نیز می‌تواند در نهایت به فعال‌سازی مکانیسم ماشه منجر شود.

در سال ۲۰۲۰، آمریکا تلاش کرد از مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران استفاده کند، اما اکثریت قاطع اعضای شورای امنیت، از جمله متحدان نزدیک واشنگتن مانند فرانسه و بریتانیا، اعلام کردند که آمریکا با خروج رسمی‌اش از برجام در سال ۲۰۱۸، دیگر «عضو مشارکت‌کننده» در این توافق محسوب نمی‌شود و بنابراین از نظر حقوقی حق استفاده از این سازوکار را ندارد.

مکانیسم ماشه در قطعنامه ۲۲۳۱

قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، سندی کلیدی و مکمل توافق هسته‌ای ایران (برجام) است که در تاریخ ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۵، شش روز پس از امضای برجام میان ایران و گروه ۱+۵، به تصویب رسید. این قطعنامه، چارچوب حقوقی اجرای برجام را در سطح بین‌المللی تعیین کرد و به این توافق جنبه‌ای الزام‌آور در نظام حقوقی سازمان ملل بخشید.

بر اساس این قطعنامه، شش قطعنامه پیشین شورای امنیت که از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه ایران صادر شده بودند – و شامل تحریم‌های گسترده در زمینه‌های اقتصادی، تسلیحاتی و فناوری بود – به‌طور رسمی لغو شدند. این قطعنامه‌ها ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل صادر شده بود که به شورای امنیت اجازه می‌دهد در موارد تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی، اقدامات تنبیهی از جمله تحریم یا حتی اقدام نظامی را تصویب کند.

با لغو آن‌ها، ایران به‌طور مشروط از شمول این فصل خارج شد، به این معنا که تا زمانی که به تعهداتش در چارچوب برجام پایبند بماند، از بازگشت تحریم‌های بین‌المللی در امان خواهد بود.

در قطعنامه ۲۲۳۱، علاوه بر لغو تحریم‌ها، سازوکار بازگشت آن‌ها در صورت نقض تعهدات نیز،‌ مطابق با مفاد برجام، پیش‌بینی شده است. مکانیسم ماشه که ابتدا در دو بند برجام تعریف شده، در بندهای ۱۱ و ۱۲ قطعنامه ۲۲۳۱ جنبه اجرایی پیدا کرده است.

همان طور که پیشتر اشاره شد طبق این ساز و کار اگر یکی از طرف‌های برجام ادعا کند که ایران تعهداتش را نقض کرده، می‌تواند روندی را فعال کند که در نهایت همه تحریم‌های لغوشده ایران به صورت خودکار بازگردند.

علاوه بر این، در متن قطعنامه ۲۲۳۱ محدودیت‌هایی برای برنامه موشکی ایران در نظر گرفته شده است. در بند سوم پیوست ب این قطعنامه، از ایران خواسته شده از فعالیت‌هایی که به توسعه موشک‌های قادر به حمل کلاهک هسته‌ای منجر می‌شود، خودداری کند. با این حال، ایران همواره تاکید کرده که برنامه موشکی‌اش ماهیتی دفاعی دارد و چون این بند با عبارت «از ایران خواسته می‌شود» آغاز شده، از نظر حقوقی الزام‌آور تلقی نشده است.

روند افول برجام: خروج آمریکا و کاهش تعهدات ایران

برجام، در تیر ۱۳۹۴ (ژوئیه ۲۰۱۵) با هدف محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران در برابر لغو تحریم‌های بین‌المللی امضا شد. ایران متعهد شد سطح غنی‌سازی اورانیوم را کاهش دهد، ذخایر مواد هسته‌ای را محدود کند و اجازه بازرسی‌های گسترده‌تری به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بدهد.

در ابتدا، اجرای برجام با موفقیتی نسبی همراه بود و فضای دیپلماتیک مثبتی شکل گرفت. با این حال بهره‌برداری اقتصادی ایران از برجام در عمل محدود باقی ماند که یکی از دلایل اصلی آن تردید و هراس شرکت‌های بزرگ بین‌المللی برای بازگشتن و تعامل با ایران بود.

اندکی بعد از اجرای رسمی برجام در ژانویه ۲۰۱۶، کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ در آمریکا آغاز شد. او که از مخالفان سرسخت این توافق و شیوه عملکرد دولت باراک اوباما در این زمینه بود، برجام را «بدترین توافق تاریخ» خواند و وعده داد آن را لغو کند.

دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در آن سال پیروز شد و در ماه مه ۲۰۱۸، دولت او رسما اعلام کرد که از برجام خارج می‌شود و تحریم‌های آمریکا علیه ایران را با شدت بیشتری بازمی‌گرداند. این اقدام با وجود مخالفت اتحادیه اروپا، روسیه، چین و در شرایطی صورت گرفت که آژانس تعهد ایران به برجام را تا آن زمان تایید کرده بود.

اما دولت ترامپ هدف خود را دستیابی به توافقی «قوی‌تر و گسترده‌تر» می‌دانست که شامل برنامه موشکی و نقش منطقه‌ای ایران نیز باشد. در عمل، سیاست «فشار حداکثری» آمریکا، اقتصاد ایران را هدف قرار داد و «فضای بی‌اعتمادی» را تشدید کرد.

بازگشت تحریم‌های آمریکا ضربه‌ای سنگین به اقتصاد ایران وارد کرد. صادرات نفت به شدت کاهش یافت، ارزش پول ملی سقوط کرد، و شرکت‌های خارجی که قصد ورود به بازار ایران را داشتند از بیم تحریم‌های ثانوی آمریکا از این کار منصرف شدند. اتحادیه اروپا تلاش کرد با راه‌اندازی سازوکاری به‌نام اینستکس برای حفظ مبادلات انسانی و دارویی، برجام را نجات دهد، اما این سازوکار هرگز کارکرد موثری پیدا نکرد.

با خروج آمریکا از برجام روند افول این توافق، تنها ۱۶ ماه پس از اجرای رسمی آن، آغاز شد و ایران نیز کاهش گام‌به‌گام تعهدات هسته‌ای خود را کلید زد.

غنی‌سازی ۶۰ درصدی و حمله اسرائيل

بعد از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌های اقتصادی، ایران تا حدود یک سال همچنان به تعهدات هسته‌ای خود پایبند ماند. تهران امیدوار بود طرف‌های باقی‌مانده در توافق، به ویژه کشورهای اروپایی، بتوانند از طریق سازوکارهای مانند اینستکس، منافع اقتصادی وعده‌داده‌شده را تا حدی عملی کنند. اما با شکست این تلاش‌ها و افزایش فشار اقتصادی، ایران تصمیم گرفت گام‌به‌گام از تعهداتش در برجام به عنوان اقدامی متقابل، عقب‌نشینی کند.

در اردیبهشت ۱۳۹۸، شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد که تهران طبق بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، برخی محدودیت‌های هسته‌ای را به‌طور تدریجی متوقف خواهد کرد. این روند، که به «پنج گام کاهش تعهدات» مشهور شد، از سوی ایران در قالب بیانیه‌های رسمی اعلام و اجرا شد:

گام اول: افزایش ذخایر اورانیوم غنی‌شده و آب سنگین فراتر از سقف مجاز در برجام.

گام دوم: افزایش سطح غنی‌سازی از۳/۶۷ درصد به حدود ۴/۵ درصد.

گام سوم: توقف محدودیت‌ها در تحقیق و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته.

گام چهارم: ازسرگیری فعالیت‌های هسته‌ای در سایت فردو و تزریق گاز به سانتریفیوژها.

گام پنجم (و نهایی): کنار گذاشتن تمام محدودیت‌های عملیاتی در ظرفیت، سطح غنی‌سازی، حجم مواد و تحقیق و توسعه.

ایران در هر مرحله تاکید می‌کرد که این اقدامات برگشت‌پذیرند و در صورت اجرای تعهدات سایر طرف‌ها، آمادگی بازگشت کامل به توافق را دارد. هم‌زمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها در گزارش‌های خود اعلام کرد که ایران از سقف مجاز در برجام فراتر رفته و فعالیت‌هایی انجام داده که بر اساس توافق ممنوع بوده است، از جمله غنی‌سازی تا سطح ۶۰ درصد در نطنز و فردو، و نصب صدها سانتریفیوژ پیشرفته.

در همان دوره کشورهای فرانسه، آلمان و بریتانیا بارها هشدار دادند که ادامه این مسیر می‌تواند به فعال شدن سازوکار حل اختلاف و حتی مکانیسم ماشه منجر شود، اما در عمل این اتفاق نیفتاد.

در طی سال‌های بعد نیز در دولت ابراهیم رئیسی در ایران و جو بایدن در آمریکا مذاکرات بی‌نتیجه‌ای درباره برنامه هسته‌ای ایران برگزار شد تا این که بار دیگر دونالد ترامپ روی کار آمد و با زبانی تهدیدآمیز از رهبران ایران خواست به میز مذاکره بازگردند.

اما سرانجام در روز ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، اسرائیل که ایران را به تعلل در روند مذاکرات متهم می‌کرد و ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران را به‌دلیل نزدیکی به سطح غنای تسلیحاتی، «تهدیدی موجودیتی» برای خود می‌دانست، علی‌رغم تأکید تهران بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای‌اش، حمله‌ای گسترده به ایران را آغاز کرد؛ حمله‌ای که به گفته اسرائیل و آمریکا، برنامه هسته‌ای ایران را به‌طور قابل توجهی به عقب راند، گره آن را پیچیده‌تر کرد و با قرار دادن هم‌زمان تهدید نظامی و فعال‌سازی سازوکار بازگشت تحریم‌های بین‌المللی از طریق مکانیسم ماشه، رهبران جمهوری اسلامی را در موقعیتی بی‌سابقه قرار داد.

«رادیوفردا: انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی» می‌گوید اختلال‌های اخیر در اینترنت و محدودسازی ارتباط با اینترنت جهانی ضربات جبران‌ناپذیری بر پیکرۀ اقتصاد دیجیتال وارد کرده است.

این انجمن صنفی در نامه‌ای سرگشاده به وزیر ارتباطات و مدیران شرکت ارتباطات زیرساخت ایران که ۱۱ تیرماه منتشر شد، خواستار پایان فوری اختلال‌های عمدی در اینترنت شد.

انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی زیان هر یک ساعت قطع اینترنت را در برآورد خوش‌بینانه «بیش از ۱.۵ میلیون دلار به ازای هر یک ساعت» اعلام کرده و افزوده است «بیش از ۴۰۰ هزار کسب‌وکار کوچک و متوسط که معیشت میلیون‌ها ایرانی به آن‌ها وابسته است، در معرض نابودی کامل قرار گرفته‌اند».

اینترنت در ایران، به‌رغم محدودیت‌ها و فیلترینگ قبلی، از روز ۲۳ خرداد، روز اول جنگ ۱۲ روزۀ اسرائیل و ایران، به‌شدت محدود شد و در روز پنجم جنگ، ۲۷ خرداد، به‌کلی قطع شد.

دسترسی شهروندان به اینترنت تا پایان جنگ ادامه یافت و نهایتاً چهارم تیرماه دولت اعلام کرد محدودیت‌های اینترنتی به‌زودی برطرف خواهد شد؛ با این حال کیفیت اتصال به اینترنت و سرعت آن هنوز به وضعیت پیش از ۲۳ خرداد بازنگشته است.

«انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی» در نامۀ سرگشاده‌اش، با اشاره به اختلال‌های جاری در اینترنت شامل «دستکاری دی‌ان‌اس، کاهش سرعت، فیلترینگ پروتکل‌ها و قطع ارتباط با اینترنت جهانی» هشدار داده است که «شاهد موج گسترده‌ای از تعدیل نیروها، توقف سرمایه‌گذاری در اکوسیستم استارتاپی و همینطور اعلام توقف فعالیت شرکت‌ها یا به عبارت دیگر ورشکستگی آن‌ها هستیم».

مقامات دولتی و رسانه‌های حکومتی دلیل قطع و اختلال عمدی در اینترنت را مواردی ازجمله «استفادۀ ریزپرنده‌های اسرائیل از سیم‌کارت‌های متصل به اینترنت ایران و بهره‌گیری اطلاعای اسرائیل از پیام‌رسان‌های خارجی به‌خصوص واتس‌اپ» عنوان کرده‌اند.

استفادۀ ریزپرنده‌ها از سیم‌کارت‌های ایرانی برای اتصال به اینترنت موضوعی بود که کارشناسان نظامی و ارتباطات آن را رد کردند.

ادعای حکومت در مورد واتس‌اپ نیز در حالی است که دختر علی شادمانی، فرمانده پیشین قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا که چند روز پس از انتصاب به این مقام در حملۀ اسرائیل کشته شد، اعلام کرد پدرش «طی روزهای فرماندهی ستاد جنگ» وسایل هوشمند به همراه نداشت و «ردیابی‌های دقیق اسرائیل فراتر از واتس‌اپ یا جاسوسی سنتی و فردی است».

این اظهارات واکنش به سخنان غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پدافند غیرعامل، بود که ۱۲ تیرماه در اولین مصاحبه عمومی خود پس از جنگ اسرائیل و ایران پیام‌رسان واتس‌اپ را متهم کرد که عامل «مکان‌یابی» و کشته شدن برخی فرماندهان بوده است؛ اتهامی که پیش از این شرکت متا هم آن را به‌شدت رد کرده است.

انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی در بخش دیگری از نامۀ سرگشاده به مقامات مرتبط دولتی نسبت به فروپاشی اعتماد عمومی، مهاجرت نخبگان و مرگ قریب‌الوقوع اکوسیستم استارتاپی هشدار داده و از آن‌ها خواسته است به تمامی انواع کاهش کیفیت خدمات مانند دستکاری دی‌ان‌اس، فیلترینگ پروتکل‌ها و کاهش عمدی سرعت بی‌درنگ پایان دهند.

سال گذشته اعلام شد ایران در انتهای لیست «رتبهٔ آزادی اینترنت» قرار دارد و «انجمن تجارت الکترونیک تهران» نیز با تیرماه پارسال اعلام کرد ایران در شاخص‌های مرتبط با سرعت و اختلال در پایین‌ترین رتبه در بین ۱۰۰ کشور قرار دارد.

براساس آخرین گزارش‌ها ۸۴ درصد مردم ایران از فیلترشکن استفاده می‌کنند و بیش از ۹۰ درصد کاربران اینترنت عضو شبکه‌های اجتماعی هستند.

آسو(سپیده رشنو): ما در ایران بارها با رخداد‌های خشونت‌بار زیسته‌ایم. گاهی ناتوان از بروز احساس و افکارمان بوده‌ایم و گاهی در هر سطح ممکن و با به جان خریدنِ هر گونه بهایی، خشم خود را نشان داده‌ایم. اما در جنگ ۱۲ روزه‌ای که بهار را به روزهای ابتداییِ تابستان رساند، شاهد تجربه‌ای عجیب بودیم. سکوت، سردرگمی و بی‌کنشیِ جمعی در میان مردمی که پیش‌تر کنش‌گر بودند یا دست‌کم خود را نسبت به مسائل انسانی حساس می‌دانستند، همان مردمی که جنبش‌ «زن، زندگی، آزادی» را رقم‌ زده ‌بودند.

بیانیه‌ها، امضاها و محکوم کردنِ جنگ در هر دو سوی آن، احتمالاً آن کنش مورد نظر ما نیست. ما در اعماق روحمان دنبال راه بهتری بودیم اما انگار راه بهتری وجود نداشت. جامعه ناگهان خود را ناتوان از موضع‌گیری، عمل یا حتی اندوه دسته‌جمعی می‌یافت. ما سوگوار همه‌ی آن‌هایی که در جنگ کشته شده‌ بودند، نبودیم اما می‌دانستیم یا می‌‌دیدیم که جان‌های بي‌گناه چگونه در کشاکش میان دو شر از بین می‌روند. رویاروییِ این دو جبهه چیزی جدید بود. در کنش‌گری ما یاد گرفته ‌بودیم که شر در یک جبهه است، همان جبهه‌ای که نباید در سمتش بایستیم. اما این بار سمت درست تاریخ؛ خط محوی بود میان ردِ موشک‌های اسراییل و موشک‌های جمهوری اسلامی. 

بي‌واکنشی می‌توانست همدستی تعبیر شود. این‌جا بی‌واکنشی صرفاً به معنای انفعال نبود. بلکه به میدان نبردی برای بردنِ معنا به هر سویی تبدیل شده‌ بود. زورِ تفسیر جمعی این‌جا زیاد بود. اما این بي‌واکنشی واقعاً چه معنایی داشت؟ آیا ما با تحلیل رفتنِ نیروی کنش‌گری در میان خود مواجه شده ‌بودیم یا وضعیتی پیش آمده ‌بود که محتاج شکل جدیدی از مواجهه و فهم بود؟

چگونه انفعال حامل معناست؟

کنش‌گری فاصله‌ی زیادی تا انفعال دارد. پس باید دشوارترین وضعیت برای یک کنش‌گر این باشد که درگیر انفعال است. فرسایش از همین نقطه آغاز می‌شود. کنش‌گر به این می‌اندیشد که در مقابل این خشونت چه پاسخی می‌توان ارائه کرد؟ و دشواریِ کنش‌گری در این بود که اگر نسبت به هر یک از طرفین جنگ واکنش نشان می‌داد، باز هم طرف شر بود. خشونتی که نه می‌شد با آن هم‌دل بود و نه مي‌شد علیه آن موضع گرفت. 

جامعه‌ای که در میانه‌ی خشونت به هیچ صدایی اعتماد ندارد، فقط می‌خواهد در جایی پناه بگیرد تا بازی موضع‌ها، موشک‌ها و حتی دروغ‌ها تمام شود. 

وقتی سکوت نه توسط یک فرد، بلکه به صورت جمعی تکرار شود، دیگر نه با ناتوانی فردی، بلکه با «وضعیتی» خاص مواجه‌ایم؛ نوعی فاجعه‌ی انسانی. خستگی، فرسودگی و بی‌نشانگی از هر افقی. آن هم در جهانی که پر از موضع‌گیری‌های لحظه‌ای و آنی است. این سکوت از هر فریادی گوش‌خراش‌تر است. انفعال این‌بار نشانه‌ی بی‌اخلاقی نبود. جامعه‌ی خشونت‌دیده، با زخم‌های زیادی که بر تن فرسوده‌ی خود دارد، با گیجیِ تمام در لحظات بحرانی، درونِ خود را با انفعال نشان می‌دهد. با درماندگی. جامعه‌ای که مسئله‌اش این نیست که چه می‌خواهد بگوید بلکه این است که نمی‌داند دیگر چه باید بگوید.

بی‌اعتمادی به رسانه‌ها

از یک طرف، بی‌اعتمادی به رسانه‌ها، که نطفه‌اش پیش از این در جنبش «زن، زندگی، آزادی» بسته ‌شده ‌بود، این‌بار به اوج خود رسید ــ برای مثال، شوخی‌هایی نظیر این که «وضعیت جنگ به کجا رسیده؟ بستگی داره کدوم شبکه رو نگاه کنی». از طرف دیگر، به شخصیت‌هایی که در نقش‌های سیاسی متفاوتی در هر دو جبهه حضور داشتند، اعتمادی وجود نداشت. در طول ۱۲ روز جامعه دید که هر بار وضعیت مي‌تواند پیش‌بینی‌ناپذیر باشد. جامعه‌ای که در میانه‌ی خشونت به هیچ صدایی اعتماد ندارد، فقط می‌خواهد در جایی پناه بگیرد تا بازی موضع‌ها، موشک‌ها و حتی دروغ‌ها تمام شود. 

فروپاشی انرژی کنش‌گر

خشونتی که در جنبش «زن، زندگی، آزادی» تجربه شد، ترکیبی از خشونت فیزیکی، روانی و نمادین بود. بازداشت، سرکوب، کشتار در خیابان، تحقیر، سانسور، اعدام و جنگ‌های روایی. این جنبش دستاور‌د‌های زیادی داشت اما با خشونتی بی‌سابقه روبه‌رو بود. نمی‌توان به راحتی گفت جامعه‌ای که سه سال قبل جنبش «زن، زندگی، آزادی» را رقم زد، حالا در «وضعیت سفید» گرفتار شده است. شاید بتوان گفت که انفعالِ کنونی ریشه در خستگی، ترس یا زخم‌های برجامانده از جنبش «زن، زندگی، آزادی» دارد. آخرین قربانیِ آن جنبش مجاهد کورکور بود که حدود یک ماه قبل اعدام شد. این جامعه هنوز خاطره‌ی آن خشونت را به یاد دارد و در حال هضم آن است. شاید این جامعه‌ در سکوت به دنبال این است که نه راه بلکه معنای تازه‌ای برای «کنش مؤثر» پیدا کند. 

ما به فهم تجربه‌های پس از خشونت نیاز داریم

خشونت با پایان لحظه‌ای که در آن آغاز شده، تمام نمی‌شود. خشونت در حافظه جا باز می‌کند. و نه فقط در حافظه‌ی قربانیانِ مستقیم آن، بلکه در حافظه‌ی تماشاگران، ناظران و حتی کسانی که فقط داستانش را شنیده‌اند. این انفعال بی‌صداست اما بی‌معنا نیست. درک تجربه‌های پس از خشونت فرصتی است برای دیدنِ آنچه پشت سکوت‌ها، انفعال‌ها و حتی بی‌تفاوتی‌ها پنهان شده‌ است. تجربه‌هایی که اگر فهمیده نشوند، نه تنها راهی به کنش باز نمی‌کنند بلکه مي‌توانند خشونتی خاموش و درونی‌ را بازتولید کنند. از طرف دیگر، این فهم ما را از داوری‌های شتاب‌زده درباره‌ی خود و دیگران دور می‌کند. 

چه بسا که ناتوانی از معنا بخشیدن به تجربه شکل دیگری از آسیبِ ناشی از خشونت باشد، آن هم در جامعه‌ای که همچنان خاطره‌ی پررنگی از خشونت دارد. 

رادیوفردا: روزنامه وال استریت جورنال روز یکشنبه هشتم تیرماه در گزارشی در خصوص عملیات اسرائیلی «نارنیا»، به نقل از آندره‌آ استرایکر، یک پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها در واشینگتن، نوشت که قتل‌های هدفمند «دانشمندان هسته‌ای ایران» اعتماد دیگر افراد در این حوزه را «از بین برده است».

او افزود این امر به «توانایی ایران در جذب افراد برخودار از تجربه در ساخت اجزای خاص سلاح‌های هسته‌ای ضربه زده است».

رسانه‌های اسرائیل دو هفته پیش جزئیات عملیات «نارنیا» را منتشر کرده و گفته بودند که نیروهای ارشد اطلاعاتی اسرائیل در یک دوره طولانی اقدام به غربالگری دانشمندان هسته‌ای ایران کرده و مهم‌ترین آن‌ها را شناسایی کردند تا در ضربات غافلگیرانه هدف قرار گرفته و با هم کشته شوند و امکان گریز از آن‌ها سلب شود.

گزارش رسانه‌های اسرائیل حاکی بود که طرح کشتن دانشمندان طراز اول برنامه هسته‌ای آن‌چنان رؤیایی تصور می‌شد که خود آن را عملیات «نارنیا» نام نهادند؛ نامی برگرفته از مجموعه داستان‌های تخیلی نوشته سی.اس. لوئیس.

وال استریت جورنال در گزارش خود با استناد به مقامات و کارشناسان امنیتی نوشت حملات اسرائیل علیه دانشمندان، «ضربه محکمی به توان ایران برای رقابت در مسیر ساخت بمب وارد کرده است» زیرا دست‌کم ۱۱ دانشمندی که تا روز آتش‌بس در هفته گذشته کشته شدند، دارای تجارب علمی در آزمایش و ساخت اجزای کلاهک هسته‌ای، مانند سیستم‌های انفجاری، مواد منفجره قوی و منابع نوترونی بودند؛ امری که برای ایجاد یک واکنش زنجیره‌ای در بمب هسته‌ای مورد نیاز است.

اریک برِوِر، مدیر سابق امنیت ملی امریکا در امر مقابله با گسترش سلاح‌های هسته‌ای، به وال استریت جورنال گفت اگر ایران در میانه تلاش برای ساخت بمب بوده یا آن را یک گزینه بالقوه در آینده نزدیک تصور کرده بود، از بین رفتن دانشمندانش به آسانی قابل جایگزینی نیست.

دیوید آلبرایت، رئیس مؤسسه علوم و امنیت بین‌الملل، فریدون عباسی دوانی را یکی از اهداف مهم دانسته؛ فردی که ۱۵ سال پیش از یک ترور دیگر جان بدر برد و در تلویزیون ایران گفت کشورش «تمامی دانش لازم را برای ساخت سلاح هسته‌ای دارد» و افزوده بود که «اگر به من بگویند بمب بساز، من آن را خواهم ساخت».

رونِن سولومون، یک تحلیلگر اسرائیلی، به وال استریت جورنال گفت ایران در دو دهه گذشته از دانشگاه‌هایی مانند بهشتی (ملی سابق)، صنعتی شریف و مالک اشتر برای پویایی تخصص خود در زمینه سلاح‌های هسته‌ای استفاده کرده و در این مراکز علمی دانشمندان هسته‌ای تحقیقات و آزمایش‌های خود را با هماهنگی با دانشجویان جوان‌تر انجام می‌دهند تا نخبه‌های جوان وارد قلب برنامه هسته‌ای ایران شوند.

ایران و «امان»، سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل ترور ۱۱ دانشمند هسته‌ای در درگیری ۱۲ روزه دو کشور را تأیید کردند. ۹ دانشمند همزمان در ساعت نخست عملیات در بامداد ۲۳ خرداد کشته شدند، یک دانشمند چند روز پس از شروع عملیات و دیگری در آخرین ساعات پیش از آغاز آتش‌بس.

رادیوفردا: رسانه‌های ایران گزارش دادند یکی از نظامیانی که به تازگی در عملیات اسرائیل کشته شد، ابوالفضل (حسین) نیکویی ملقب به حاج یونس، از فرماندهان ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران، بوده است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، روز دوشنبه نوشت نیکویی هفتهٔ گذشته در یک حملهٔ اسرائیل در تهران کشته شد اما جزئیاتی در این باره ارائه نکرد.

به نوشتهٔ تسنیم، نیکویی از آغاز جنگ در سوریه در کنار قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران، در آن کشور حضور داشت.

این خبرگزاری به نقل از یک نظامی دیگر ایران که در سوریه بوده، نوشت: نیکویی هشت سال در سوریه مستقر بود و از نزدیک‌ترین مهره‌ها به قاسم سلیمانی‌ محسوب می‌شد، به گونه‌ای که بسیاری از نیروهای اعزامی به سوریه او را ندیده و تنها نامی از او شنیده بودند.

تا پیش از کشته شدن ابوالفضل نیکویی، رسانه‌های جمهوری اسلامی مطالب و تصاویر زیادی از این فرمانده ارشد نیروی قدس منتشر نکرده بودند.

معلوم نیست چه تعداد از اعضای نیروی قدس سپاه در جنگ ۱۲ روزهٔ اسرائیل و ایران کشته شدند. محمدسعید ایزدی، فرمانده «لشکر فلسطین» در نیروی قدس، نیز در این حملات کشته شد.

اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، روز شنبه در آیین خاکسپاری ۶۰ تن از فرماندهان و دانشمندان ارشد هسته‌ای کشته‌شده شرکت کرد. او هفتهٔ گذشته نیز در حالی در انظار دیده شد که ریش خود را کوتاه کرده بود و کلاه بر سر داشت.

رادیوفردا: جمهوری اسلامی ایران برای حدود ۶۰ تن از فرماندهان ارشد نظامی و دانشمندان هسته‌ای خود که در ۱۲ روز حملات اسرائیل به ایران کشته شدند، مراسم رسمی تشییع‌جنازه برگزار کرد.

این مراسم با عنوان رسمی «شهدای اقتدار ملی» روز شنبه هفتم تیر از میدان انقلاب در مرکز تهران با حضور جمعیتی که این میدان را پر کرده بود، به سمت میدان آزادی آغاز شد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی که از شروع جنگ اسرائیل با ایران در پناهگاهی مخفی مستقر شده، در این مراسم نیز حضور نداشت اما در پیام خود پس از آتش‌بس با تأکید بر «اقتدار ملی» مدعی شد ایران در این جنگ هم بر اسرائیل و هم آمریکا پیروز شده است.

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضائیه، اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران و علی شمخانی مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی نیز هر یک زمانی بسیار کوتاه در این مراسم حاضر شدند.

اسرائیل نگفته است که آیا قاآنی در میان اهدافش در ۱۲ روز جنگ بوده است یا نه. علی شمخانی اما بامداد ۲۳ خرداد در آپارتمان خود در برجی در کامرانیه در شمال تهران هدف قرار گرفت و به‌شدت زخمی شد اما پس از چند روز نخستین پیام خود را از بیمارستان منتشر کرد.

او روز شنبه عصابه‌دست و با لبخند بر لب در مراسم خاکسپاری مقامات ارشد نظامی و هسته‌ای شرکت کرد.

View this post on Instagram

A post shared by راديو فردا‌ ‌‌| ‌‌‌Radio Farda (@radiofarda)

تابوت‌های فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای ترورشده و برخی اعضای خانواده‌های آنان ازجمله چهار تابوت کهه به‌گفته رسانه‌های ایران متعلق به چهار کودک بود، در پرچم جمهوری اسلامی پیچیده شده و حاضران تصاویر آن‌ها را بر سر دست داشتند.

تابوت‌ها روی کفی تریلرها در طول خیابان ۱۱ کیلومتری «آزادی» حمل شد و محافظانی که در کنار تابوت‌ها ایستاده بودند، تکه‌پارچه‌ها، روسری‌ها و چفیه‌هایی را که مشایعت‌کنندگان «برای تبرک» به‌سوی آن‌ها پرت می‌کردند، به روی تابوت کشیده و دوباره به‌سوی حاضران پرتاب می‌کردند.

بر روی تابوت‌های اول در صف کامیون‌های حامل اجساد، عکس‌های حسین سلامی فرمانده کل سپاه پاسداران و امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه دیده می‌شد.

تصاویر محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، فریدون عباسی و محمدمهدی طهرانچی، دانشمندان ارشد هسته‌ای ایران، بر روی سه تابوت دیگر بود.

تلویزیون ایران در پخش زندۀ خود این مراسم را با شعارهای حماسی و گفتمان تند ضد اسرائیلی و ضد آمریکایی همراه کرد.

محسن محمودی، رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران، در آغاز مراسم گفت که این «یک روز تاریخی برای ایران اسلامی و انقلاب خواهد بود».

با این حال، فیلم‌های زنده که از مراسم پخش می‌شد، حاکی از شمار کم مشایعت‌کنندگان در مقایسه با دوره‌هایی از مقاطع مهم برای جمهوری اسلامی بود. لحظاتی از فیلم‌های پخش‌شده از سیمای جمهوری اسلامی، خالی بودن خیابان‌های اطراف را نشان می‌داد.

تصاویر منتشرشده از سوی خبرگزاری‌های خارجی مانند خبرگزاری فرانسه نیز از تفاوت شمار جمعیت حاضر در این مراسم با جمعیت برخی مراسم رسمی دیگر در ایران حکایت داشت.

مراسم تشییع‌جنازه فرماندهان و دانشمندان کشته‌شده با دومین روز ماه عزاداری محرم مصادف بود که بیرق‌های سیاه و نوحه‌خوانی بخشی از آن است.

بر اساس آمار وزارت بهداشت ایران، در این جنگ ۱۲ روزه، ۶۱۰ نفر در ایران کشته شده‌اند که ۱۳ نفر از آنان کودک و ۴۹ نفر زن بوده‌اند. با این حال خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) شمار کشته‌شدگان را ۹۷۴ نفر اعلام کرده و می‌گوید ۳۸۷ نفر از آنان غیرنظامی بوده‌اند.

وزارت بهداشت اسرائیل هم اعلام کرده است در حملات موشکی ایران به اسرائیل ۲۸ نفر کشته شدند.

ماکت‌هایی از شماری از موشک‌های جمهوری اسلامی نیز در میدان محل برگزاری مراسم قرار داشت.

ایران در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل ۵۵۰ فروند انواع موشک‌ به اسرائیل شلیک کرد. اسرائیل تأکید کرده که تنها ۳۱ فروند از این موشک‌ها از لایه‌های دفاعی گذشته و به مناطق غیرنظامی اصابت کرده است.

دولت جمهوری اسلامی ایران شهر تهران را در روز تشییع‌جنازه تعطیل عمومی اعلام کرده بود تا «فرصت حضور گستردۀ مردم و کارکنان» در این مراسم فراهم شود.

ارتش اسرائیل تأیید کرده است که در روز نخست حملاتش به ایران در ۲۳ خرداد، دانشمندان مهم برنامه هسته‌ای و فرماندهان ارشد نظامی را که اکثراً در خواب و در خانه‌های خود بودند، و همچنین گروه دیگری از آن‌ها مانند امیرعلی حاجی‌زاده و فرماندهان دیگر نیروی هوافضا را «با شیوۀ فریب برای دعوت به یک جلسه اضطراری» کشته است.

ارتش اسرائیل در روزهای بعد نیز طرح شناسایی شمار دیگری از فرماندهان ارشد نظامی و چند دانشمند دیگر هسته‌ای را در تهران و نقاط دیگر ادامه داد. یکی از فرماندهانی که بعداً کشته شد، علی شادمانی بود که چهار روز پیش از مرگ با حکم علی خامنه‌ای به فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا پس از کشته‌شدن غلامعلی رشید منصوب شده بود.

مراسم تشییع فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای همزمان با جنجال دیپلماتیک پس از واکنش رئیس‌جمهور آمریکا به «اعلام پیروزی» علی خامنه‌ای «بر آمریکا و اسرائیل» برگزار شد.

دونالد ترامپ روز ششم تیر در سخنانی تند در کاخ سفید و سپس در شبکۀ تروث سوشال رهبر جمهوری اسلامی را به دلیل اعلام پیروزی به باد انتقاد گرفت.

آقای ترامپ با تأکید بر این‌که او دقیقاً از محل اختفای رهبر ایران در جریان درگیری نظامی اخیر آگاه بود، نوشت که او علی خامنه‌ای را «از یک مرگ زشت و ننگین» نجات داده و نگذاشته است که اسرائیل یا ارتش آمریکا جانش را هدف قرار دهند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اظهارات دونالد ترامپ در مورد علی خامنه‌ای را «غیرقابل قبول» خواند و خواهان توقف لحن غیرمحترمانه از سوی رئیس‌جمهور آمریکا در مورد رهبر جمهوری اسلامی شد.

صدای آمریکا: منابع حکومتی در ایران با چند روز تاخیر خبر از کشته شدن سرپرست دادسرای اوین و ۹ عضو سپاه سیدالشهدا، از جمله چهار فرمانده ارشد آن در رشته حملات سهمگین اسرائیل طی جنگ ۱۲ روزه دادند.

رسانه‌های جمهوری اسلامی اعلام کردند علی قناعت‌کار سرپرست دادسرای اوین (ویژه امنیت) و معاون امنیتی دادستان تهران در میان کشته‌شدگان حمله موشکی اسرائیل به زندان اوین بوده است.

اسرائیل روز دوشنبه اعلام کرده بود به سردر زندان و بخش اداری زندان اوین به عنوان یکی از نمادین‌ترین نهادهای سرکوب جمهوری اسلامی حمله کرده است.

قاضی قناعت‌کار که مستقیم با نهادهای امنیتی از جمله سپاه کار می‌کرد در اعتراضات ۱۴۰۱، عامل صدور احکام سنگین و اعدام برای معترضان بود.

نام او در کنار علی رضوانی بازجو-خبرنگار صدا و سیما، در تحریم‌های ناقضان حقوق بشر کانادا و بریتانیا قرار داشت.

همزمان رسانه‌های ایران از کشته شدن ۹ عضو سپاه پاسداران در حمله اسرائیل به «ستاد سپاه سیدالشهدای استان تهران» در جنگ ۱۲ روزه خبر دادند.

رسانه‌های داخلی ایران، در میان این افراد از چهار نفر با عنوان «سردار» یاد کرده‌اند که عبارتند از: حسن خوانساری، سهیل رستمیان، سیروس مرادی و سعید اصلانی، در رده فرماندهی ارشد بودند.

شاهین مدرس: وقتی فردی چون علی افشاری، بدون کوچک‌ترین صلاحیت در حوزه سیاست یا حقوق، در نقش قاضی، دادستان، مأمور اطلاعات و جلاد ظاهر می‌شود، نتیجه‌اش چیزی نیست جز بازتولید بی‌واسطه‌ی گفتمان امنیتی جمهوری اسلامی—آن‌هم به زبان اپوزیسیون! این دقیقاً همان وضعیتی‌ست که هانا آرنت به آن «ابتذال شر» می‌گوید: جایی که فرد، بدون تأمل و آگاهی، به ابزار جنایت بدل می‌شود، و آن را خدمت به ملت می‌نامد. افشاری در یادداشت مشمئزکننده‌اش از «طرد خائنان»، «پاکسازی»، و «مجازات قاطع» حرف می‌زند. اما نگفته با چه معیار و مرجعی؟ آیا در نظامی که هیچ دادگاه مستقل، هیچ نهاد شفاف و هیچ تضمین حقوقی برای متهمان وجود ندارد، می‌توان از «مستندات» و «شناسایی خائن» حرف زد؟ در کشوری که حتی حق وکیل مستقل برای فعالان سیاسی ممکن نیست، این دعوت به حذف، چیزی نیست جز چراغ سبز به سرکوب فراقانونی. و این دقیقاً همان وضعیت استثنایی‌ست که کارل اشمیت و سپس جورجو آگامبن درباره‌اش هشدار داده‌اند: لحظه‌ای که در آن قانون به حالت تعلیق درمی‌آید تا قدرت حاکم بتواند دشمن را «تعریف» کند و نابود. علی افشاری اکنون داوطلبانه نقش همان مأمور را ایفا می‌کند؛ دشمن را تعریف می‌کند، حکم را صادر می‌کند، و راه را برای سرکوب هموار می‌سازد. دانسته یا نادانسته، تبدیل به بازوی رسانه‌ای سیستم سرکوب شده است. بدتر آن‌که او با اشاره به ادعایی درباره‌ی نقش موساد در رسانه‌های فارسی‌زبان، عملاً زمینه‌سازی می‌کند برای امنیتی کردن، بستن و حتی برخورد قضایی با روزنامه‌نگاران، تحلیلگران و فعالان سیاسی‌ای که فقط چون صدای مخالف‌اند، باید حذف شوند. و البته هیچ سندی هم ارائه نمی‌کند. اگر مدرکی دارید، به یک دادگاه مستقل ارائه دهید؛ اگر ندارید، پس فقط در حال کمک به سناریوی سپاه هستید. این تراژدیِ سیاست در تبعید است: افرادی بدون سابقه نظری، بدون توان میدانی، و بدون درک خطرات حقوقی و انسانی حرف‌هایی می‌زنند که مستقیم‌ترین خدمت به دستگاه سرکوب است. هرکس که امروز به جای ایجاد اتحاد، به جای نقد هوشمند رژیم، زبان نظام را قرض بگیرد و آن را از دهان اپوزیسیون به میان آورد، از نظر سیاسی و اخلاقی شریک جنایت است. در وضعیت فعلی، آنچه مشروعیت می‌آورد، نه شعارهای خشمگینانه درباره‌ی «پاکسازی» و «مجازات»، بلکه ایستادگی روی اصول حقوقی، آزادی بیان، شفافیت قضایی و عدالت سیاسی است. این‌که ما با دشمنی روبه‌رو هستیم که قانون را نمی‌پذیرد، دلیل نمی‌شود ما هم از قانون عبور کنیم. و اما یک نکته پایانی: آقای افشاری! تشکر می‌کنیم بابت صداقت‌تان. چون با همین چند جمله نشان دادید چطور می‌توان—بدون نیاز به عضویت در سپاه—بازتولیدگر گفتمان دیکتاتوری شد. این‌که موساد رسانه دارد، یا فلان تحلیلگر «خائن» است یا نه، نه به شما مربوط است، نه به قضاوت شما مشروعیت می‌دهد. سیاست را اگر نمی‌فهمید، حداقل ابزار سرکوب نشوید.

تویتر علی افشاری: شکست مفتضحانه کودتای خارجی آمریکا و اسرائیل فرصت مناسبی برای پاکسازی ویروس خیانت از پیکره ملت ایران است. لازمه تداوم حیات ملت مستقل، طرد خائنان است. هیچ ملتی در دنیا خائنان و جاسوسان را در جمع خود نمی‌پذیرد. خائنان به ایران در جنگ دوازده روزه در چهار سطح فعالیت عملی مشخص داشتند؛ میدانی، جاسوسی، سیاسی و رسانه‌ای. کسانی که خرابکاری کردند و پیاده نظام آمریکا و‌ اسرائیل در تخریب و کشتار بودند و در عرصه سیاسی و رسانه‌ای برای مداخله نظامی خارجی، هم آشکارا هم تلویحی تبلیغ می‌کردند.البته تشخیص و طرد خائنان باید بر اساس مستندات باشد. معیار عمل است نه صرفا ابراز نظر. اما ذره‌ای تردید در مجازات سیاسی و یا حقوقی خائنان نباید کرد به جز اینکه با اعدام آنها در چارچوب کلی حذف مجازات مرگبار مخالفت کرد. عرصه سیاسی و مدنی ایران باید از خائنان و وطن‌فروشان پاک شود. سیاست در چارچوب وطن و جغرافیای سیاسی مستقل معنا دارد. این بنیاد دولت-ملت در دنیای کنونی است. باید بکوشیم سامانه‌ای که موساد در سوشال مدیای ایران راه انداخته، هر روز بی‌اعتبارتر شود.

صدای آمریکا: ماموران فدرال مهاجرت یا ICE در آمریکا می‌گویند ۱۱ نفر ایرانی را که به نقض قوانین مهاجرت آمریکا متهم هستند، بازداشت کردند و یکی از آنها تک‌تیرانداز ارتش جمهوری اسلامی بوده است.

وزارت امنیت داخلی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد یکی از بازداشت شدگان ریبوار کریمی نام دارد که در سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ به عنوان تک تیرانداز در ارتش جمهوری اسلامی خدمت کرده بود و با ویزای «کی۱» به آمریکا آمد. به گفته وزارت امنیت داخلی آمریکا، او شرایط این ویزا را نقض کرده و به همین دلیل بازداشت شده است و تا زمان بازگشت به ایران، در بازداشت می‌ماند.

ویزای «کی۱» به کسانی اعطا می شود که با یک شهروند آمریکا نامزد باشند و بعد از ورود به آمریکا ۹۰ روز فرصت دارند که با فرد مزبور ازدواج کنند. در صورت عدم ازدواج، ویزا پایان میابد و فرد باید کشور را ترک کند.

در بیانیه وزارت امنیت داخلی آمریکا آمده که در کلرادو ماموران فدرال مهاجرت،دو نفر دیگر به نامهای محمود شفیعی و مهرداد مهدی پور را بازداشت کردند که شفیعی سابقه کیفری از جمله مربوط به اتهامات مواد مخدر و ضرب و جرح دارد.

یکی دیگر از بازداشت شدگان، مهران مکاری ساحلی است که در سنت پال مینه‌سوتا بازداشت شد. مقامات اداره مهاجرت و گمرک آمریکا می‌گویند او سابقه عضویت در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را داشت و به ارتباط با حزب الله لبنان اعتراف کرده است.

به گزارش سی بی اس، پنج نفر از دستگیرشدگان دارای محکومیت‌های کیفری قبلی از سرقت‌های بزرگ گرفته تا نگهداری مواد مخدر و سلاح گرم بوده‌اند.

وزارت امنیت داخلی در بیانیه خود تاکید دارد یکی دیگر از افراد، یوسف مهری دهنو هشت سال غیرقانونی در آمریکا بوده و مقامات فدرال تشخیص دادند او هنگام دریافت ویزا دروغ گفته بود.

این افراد یا وکلای احتمالی آنها هنوز موضعی نگرفته‌اند.

از زمان روی کار آمدن دولت دوم ترامپ، ماموران فدرال مهاجرت یا ICE روند شدیدی برای بازداشت و دیپورت مهاجران غیرقانونی را آغاز کرده‌اند.

صدای آمریکا: سپاه پاسداران استان البرز تأیید کرد که دست‌کم ۱۴ مقام ارشد و میانی این نیرو در حمله دو روز پیش اسرائیل به مقر آن‌ها در این استان کشته شدند.

نام شماری از این افراد مجتبی کرمی جانشین فرماندهی سپاه استان البرز، اکبر عنایتی معاون اجتماعی سپاه استان البرز، علی ترکاشوند مسئول معاونت نظارت و بازرسی حوزه نمایندگی، غلام اوجانی، محسن کوه‌خیل، فاطمه صالحی و غلامرضا سوری عنوان شد.

همزمان سپاه اعلام کرد که در حمله اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در لرستان،‌ که روز دوشنبه انجام شد، محمدتقی یوسف‌وند،‌ فرمانده حفاظت اطلاعات بسیج کشته شده است.

همچنین رسانه‌های داخلی گزارش دادند که علیرضا لطفی، جانشین سازمان اطلاعات فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی، در حمله اسرائیل کشته شده است.

بر اساس این گزارش، لطفی در حمله روز دوشنبه دوم تیر کشته شده است.

در این روز اسرائیل مواضع متعددی از سپاه پاسداران، بسیج و نیروی انتظامی را در تهران هدف قرار داد.

اسرائیل در حملات سهمگین خود شمار زیادی از مقامات سپاه و افراد مرتبط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را هدف گرفته است.

همچنین ایالات متحده سه سایت فردو، نطنز و اصفهان را با بمب‌های سنگرشکن جی‌بی‌یو ۵۷، موشک‌های کروز تاماهک و بمب‌افکن‌های بی۲ هدف قرار داد. آمریکا می‌گوید در این حملات، هر سه سایت اتمی کاملا نابود شده‌اند.

حملات سهمگین اسرائیل علیه مواضع جمهوری اسلامی در ایران هم تاکنون به کشته شدن بلندپایه‌ترین فرماندهان نظامی سپاه، شماری از دانشمندان مرتبط با برنامه اتمی جمهوری اسلامی و ورود خسارات سنگین به تاسیسات اتمی و مراکز نظامی حکومت ایران منجر شده است.

حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، محمد باقری رئیس کل ستاد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، غلامعلی رشید، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء، مهدی ربانی معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، غلامرضا محرابی معاون اطلاعات ستادکل نیروهای مسلح، داوود شیخیان فرمانده پدافند نیروی هوافضای سپاه، مسعود شانه‌ئی رئیس دفتر فرماندهی کل سپاه پاسداران، سعید ایزدی، فرمانده واحد فلسطین در نیروی قدس و بهنام شهریاری فرمانده یگان انتقال تسلیحات نیروی قدس به گروه‌های نیابتی عالی‌رتبه‌ترین فرماندهانی هستند که در حمله اسرائیل کشته شدند.

علاوه بر این، روابط عمومی سپاه پاسداران اسامی شش نظامی ارشد دیگر را به فهرست کشته شدگان اضافه کرده که همراه فرمانده هوافضای سپاه بودند و اسامی آنان پیش‌تر اعلام نشده بود.

این افراد عبارت هستند از: «محمود باقری، محمدباقر طاهرپور، منصور صفرپور، مسعود طیب، خسرو حسنی و جواد جرسرا

علی شمخانی، مشاور ارشد سیاسی علی خامنه‌ای نیز در خانه‌اش هدف حمله قرار گرفت و بر اساس گزارش‌های خبرگزاری‌های جمهوری اسلامی دچار جراحت بسبار شدید شده است.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرده است که ۹ متخصص هسته‌ای را هم در حمله‌ای هماهنگ کشته است.

ارتش اسرائیل نام این افراد را فریدون عباسی دوانی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران، محمدمهدی طهرانچی، از چهره‌های علمی نزدیک به نهادهای دفاعی، اکبر مطلبی‌زاده متخصص مهندسی شیمی، سعید برجی متخصص مهندسی مواد، امیرحسن فقهی متخصص فیزیک، عبدالحمید مینوچهر متخصص فیزیک راکتور، منصور عسگری متخصص فیزیک، احمدرضا ذوالفقاری دریانی متخصص مهندسی هسته‌ای، علی بکایی کریمی متخصص مکانیک اعلام کرده است.

به‌گفته ارتش اسرائیل تمام این دانشمندان و متخصصان «دهه‌ها تجربه در توسعه تسلیحات هسته‌ای داشتند.»