اخبار

رادیوفرانسه: جنیفر ساکی، سخنگوی جدید کاخ سفید، در نخستین کنفرانس خبری خود بعد از روی کار آمدن جو بایدن گفت که دولت جدید آمریکا قصد دارد محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تقویت کند و تشدید این محدودیت‌ها از اولین موضوع‌های گفتگوهای جو بایدن با همتایان خارجی و متحدانش خواهد بود.

سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که جو بایدن صریحاً گفته است که ایالات متحد آمریکا خواهد کوشید از طریق دیپلماتیک محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تمدید و تقویت کند. جنیفر ساکی سپس تأکید کرد که حکومت ایران باید در آغاز تمام محدودیت‌های اعلام شده در توافق اتمی سال ٢٠١٥ موسوم به برجام را از نو رعایت کند.

آنتونی بلینکن که از سوی جو بایدن به عنوان وزیر امور خارجۀ جدید آمریکا انتخاب شده سه شنبه گذشته در مقابل سناتورهای آمریکایی گفت که واشنگتن مجبور نیست سریعاً دربارۀ بازگشت یا عدم بازگشت به برجام تصمیم‌ بگیرد. او همچنین گفت که اگر ایران به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند، آمریکا در همکاری با متحدان خود از بازگشت ایران به برجام به عنوان نقطۀ عزیمت برای دستیابی به یک توافق قوی‌تر و پایدارتر استفاده خواهد کرد که اینبار علاوه بر برنامۀ اتمی شامل موشک‌های بالستیکی و اقدام‌های بی‌ثبات‌کنندۀ ایران در منطقه نیز خواهد شد.

ارونیوز: در حالی که تردید‌های تازه در مورد چشم‌انداز اقتصادی آمریکا، قیمت جهانی نفت را متزلزل کرد و بهای طلا را به دلیل نگرانی از افت نرخ برابری دلار افزایش داد، نرخ آزاد دلار در ایران با وجود خوش‌بینی‌های حاصل از پایان دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ به روند صعودی خود ادامه داد.

قیمت هر بشکه نفت پایه برنت که در آستانه برگزاری مراسم تحلیف جو بایدن در ظهر روز چهارشنبه تا ۵۶ دلار و ۴۴ سنت صعود کرده بود، در جریان معاملات امروز(۲۱ ژانویه/دوم بهمن) تا ۵۵ دلار و ۶۵ سنت پایین آمد. کارشناسان بازار نفت، انتشار داده‌های غافلگیرکننده از افزایش ذخیره نفت خام ایالات متحده را علت این افت ارزیابی کردند. البته به اعتقاد آنها در حالی که نگرانی‌ها در مورد پایین مانده تقاضای نفت به دلیل شیوع ویروس کرونا افزایش یافته، امیدها به تاثیرگذاری بسته محرک اقتصادی ۱.۹ تریلیون دلاری دولت آقای بایدن مانع از کاهش بیشتر بهای جهانی نفت شده است.

با این وجود، برآوردهای اولیه از تاثیرگذاری اجرای این بسته بر افزایش نرخ تورم در ایالات متحده موجب شد تا روز پنجشنبه نیز نرخ برابری دلار آمریکا در مقابل ارزهای عمده جهان کاهش یابد. هر یورو در این روز در مقابل ۱.۲۱۴۶ دلار آمریکا مبادله شد که نشان از تقویت ۲۷ صدم درصدی ارز واحد اروپایی داشت.

اما در بازار ارز ایران که نخستین روز معاملاتی خود را پس از آغاز دوران ریاست جمهوری جو بایدن سپری می‌کرد، ریال، واحد پول این کشور همزمان در برابر اکثر ارزهای مهم جهان از جمله دلار آمریکا و یورو تضعیف شد.

در شرایطی که بانک مرکزی ایران، نرخ رسمی عرضه دلار آمریکا را در مقایسه با روز چهارشنبه ۱۰۰ تومان کاهش داده بود، قیمت فروش آزاد این ارز ابتدا تا ۲۳ هزار و ۷۰۰ تومان بالا رفت و سپس با وجود این که تا ۲۳ هزار و ۴۰۰ تومان پایین آمد ولی در مجموع در مقایسه با نرخ پایانی مبادلات روز چهارشنبه، رشد ۴۰۰ تومانی را تجربه کرد.

همزمان هر یورو نیز در بازار آزاد تهران ۲۸ هزار و ۴۸۰ تومان خرید و فروش شد که ۶۰۰ تومان بالاتر از نرخ پایانی روز گذشته بود. اما نرخ رسمی عرضه یورو ۲۷ هزار و ۴۰۰ تومان توسط بانک مرکزی ایران اعلام شده که ۵۰ تومان کمتر از بهای روز چهارشنبه بود.

با وجود ثبات نسبی قیمت جهانی طلا، رشد قیمت دلار در بازار ایران موجب شد تا قیمت هر قطعه تمام سکه طلا با رشد ۲۰۰ هزار تومانی در بازار تهران به ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان برسد و نرخ معاملاتی هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز به یک میلیون و ۳۴ هزار تومان افزایش پیدا کند.

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

قیمت جهانی هر اونس طلا روز چهارشنبه و در آستانه انتقال قدرت از دونالد ترامپ به جو بایدن با یک جهش ۳۶ دلاری از مرز هزار و ۸۷۰ دلار گذشت. در طول ۲۴ ساعت گذشته این نرخ همچنان در محدوده هزار و ۸۶۶ دلار تا هزار ۸۷۴ دلار نوسان کرده است. تحلیلگران بازار جهانی طلا معتقدند روند کُند واکسیناسیون کرونا و نگرانی‌ها در مورد افزایش سرعت شیوع مرگبار این ویروس، انتظارها را نسبت به بسته محرک مالی دولت آقای بایدن افزایش داده و برخی سرمایه‌گذاران به این باور رسیده‌اند که تزریق ۱.۹ تریلیون دلار برای رونق بخشی به اقتصاد آمریکا ناکافی است. همچنین با وجود آمادگی دولت آقای بایدن برای حمایت بیشتر از اقتصاد آمریکا برآوردهای برخی سرمایه‌گذاران بر ادامه نزول نرخ برابری دلار آمریکا حکایت دارد.

اما در مقابل، بسیاری از تحلیلگران اقتصادی در ایران امیدوارند که با روی کار آمدن دولت آقای بایدن، روند عرضه نفت ایران به بازارهای جهانی تسهیل شود و شرایط برای آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه شده ایران در دوران ریاست جمهوری آقای ترامپ آزاد شود. چنان که عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران روز چهارشنبه از آزاد شدن بخشی از درآمدهای ارزی مسدود شده کشور خبر داد ولی با این حال این بانک از روز گذشته با افزایش نرخ رسمی عرضه ارز مانع از ادامه نزولی نرخ آزاد دلار شده که از دو هفته پیش آغاز شده بود.

رادیوفردا: وزیر خارجه ایالات متحده از سیاست خارجی که بخشی از حکومت ایران را «میانه‌رو» می‌خواند و در پی «عادی‌سازی روابط» با آن است انتقاد کرد و گفت در واقع پیدا کردن اسب تک‌شاخ راحت‌تر از این کار است.

مایک پومپئو روز سه‌شنبه ۲۳ دی در رشته توئیت‌هایی، در واپسین روزهای دولت دونالد ترامپ، بار دیگر از سیاست واشینگتن در برابر ایران و خروج از توافق هسته‌ای دفاع کرد و هشدار داد که «توافق بد، بدتر از عدم توافق است».

او عکسی نیز از هجوم دانشجویان پیرو آیت‌الله خمینی به سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ منتشر کرد و نوشت که از نگاه دولت ترامپ، رژیم ایران مجموعه‌ای از ایدئولوگ‌های افراطی است که از سال ۱۹۷۹ تاکنون «شعار مرگ بر آمریکا» سر می‌دهند.

The foreign policy blob constantly looks for a moderate inside the Iranian regime who will “normalize relations.” The reality is you have a better chance finding a unicorn.

— Secretary Pompeo (@SecPompeo) January 12, 2021

The Trump Administration recognizes the Iranian regime is a group of radical ideologues who have been chanting “Death to America” since 1979. pic.twitter.com/NTKLMHSBI3

— Secretary Pompeo (@SecPompeo) January 12, 2021

آقای پومپئو در دفاع از تحریم‌ها و سیاست موسوم به فشار حداکثری بر ایران نوشت که «نادیده گرفتن ترور و موشک‌ها و مسیر واضحی که رژیم ایران به سمت دستیابی به سلاح هسته‌ای طی می‌کند، آمریکا را به خطر می‌اندازد».

وزیر خارجه آمریکا در ادامه تاکید کرده که دولت دونالد ترامپ به همین خاطر راه تقابل با حکومت ایران را در پیش گرفت.

توئیت دیگر وزیر خارجه آمریکا به تاثیرات اقتصادی تحریم‌ها بر جمهوری اسلامی پرداخته و می‌گوید که به خاطر تحریم‌ها بودجه نظامی ایران امسال ۲۴ درصد کاهش یافته است.

به گفته او، ایالات متحده بیش از هزار و ۵۰۰ شخص و نهاد ایرانی را هدف تحریم قرار داده و جمهوری اسلامی را از دسترسی به ۷۰ میلیارد دلار باز داشته است که صرف «تروریسم، موشک‌های بالستیک و برنامه هسته‌ای» می‌شد.

آمریکا در چهار سال ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ فشار شدیدی را به ایران وارد آورد و با خروج از توافق موسوم به «برجام»، تحریم‌های سنگینی علیه تهران وضع کرد. اما جو بایدن، رئیس‌جمهوری منتخب ایالات متحده، وعده داده که اگر ایران به تعهدات هسته‌ایش پایبند باشد، دولت او نیز به توافق وین باز خواهد گشت.
با این حال، آقای بایدن گفته که مذاکرات با «دشوار» خواهد بود.
با استفاده از توئیت‌های مایک پومپئو و سایت رادیو فردا/ س.ن/ک.ر

دویچه‌وله: ظریف و ولایتی در دو مصاحبه حرف‌های خامنه‌ای را تکرار کرده‌اند که “ایران عجله‌ای برای بازگشت آمریکا به برجام ندارد و مسئله رفع تحریم‌ها است”. گرچه مذاکره بر سر برجام نفی می‌شود ولی ولایتی خواهان حذف مکانیسم ماشه شده است.

وب‌سایت دفتر نشر آثار خامنه‌ای (KHAMENEI.IR) در یک روز دو مصاحبه با وزیر خارجه و مشاور رهبر جمهوری اسلامی در امور بین‌الملل انجام داد که در هردوی آنها از اهمیت برداشتن تحریم‌ها، عادی‌سازی وضعیت و شرایط مذاکره صحبت شد.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران سه‌شنبه ۱۹ در گفت‌وگو با این وب‌سایت گفت که صرف بازگشت آمریکا به برجام کفایت نمی‌کند، بلکه آمریکا باید تحریم‌ها را بردارد. به گفته او برجام در «شرایطی مذاکره شد که نوع دیگری از تحریم‌ها علیه ایران مطرح بود و رفع آن تحریم‌ها در داخل برجام تشریح شد».

او به آنچه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به «مناسبت سالروز قیام ۱۹ دی» گفته بود، استناد کرده است. خامنه‌ای در آن سخنرانی گفت که جمهوری اسلامی نه «اصرار» و نه «عجله‌ای» برای بازگشت آمریکا به برجام دارد و اصلا این «مسئله» حکومت نیست، بلکه “مطالبه اصلی برداشتن تحریم‌ها است”.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آمریکا با خروج از برجام در دوره ریاست جمهوری ترامپ نه تنها تحریم‌های گسترده دوره اوباما را برگرداند، که تحریم‌های جدیدی را نیز به آنها اضافه کرد. تحریم‌هایی که حکومت ایران را به شدت در تنگنای مالی گذاشته است. وزیر خارجه جمهوری اسلامی در این رابطه گفت: «آمریکایی‌ها بعد از اینکه از برجام خارج شدند، هم تحریم‌های گذشته را برگرداندند و هم اینکه با عناوین جدید تحریم‌ها را دشوارتر کردند. لذا صرف بازگشت آمریکا به برجام در شرایط کنونی کفایت نمی‌کند. به‌خاطر اینکه برجام در شرایطی مذاکره شد که نوع دیگری از تحریم‌ها علیه ایران مطرح بود. بنابراین صرف بازگشت آمریکا به برجام کافی نیست و باید تحریم‌ها را بردارد.»

ظریف در این رابطه به چند مورد مهم از تحریم‌ها اشاره کرد از جمله تحریم بانک مرکزی و وزارت نفت که آمریکا «تحت عنوان هسته‌ای خارج کرد» و با «عنوان تروریسم تحریم» کرد.

گام‌هایی برای عادی سازی روابط ایران با جهان

از وزیر خارجه پرسیده شد آمریکا چه خسارت‌هایی به جمهوری اسلامی وارد کرده و این خسارت‌ها چگونه قابل جبران هست؟

محمدجواد ظریف در پاسخ بر گام‌هایی انگشت گذاشت که باید به عادی شدن روابط اقتصادی ایران با جهان یاری رساند. او خواستار «حل و فصل تمام اقداماتی» شد که به گفته او «آمریکا کرده و باعث‌شده رابطه‌ی اقتصادی با ایران را محدود بکند». ظریف از جمله به مواردی اشاره کرد مانند محدودیت‌هایی که برای فروش نفت ایران ایجاد شده، بازگشت روابط بانکی جمهوری اسلامی «به حالت اولیه»، اجرایی شدن قراردادهایی که ایران با شرکت‌های مختلف داشت و حل مشکلاتی که برای حمل‌ونقل و بیمه‌ی ایران به وجود آمده است.

او گفت تعهدی که در قطعنامه ۲۲۳۱ بوده «درواقع عادی‌سازی روابط اقتصادی ایران با دنیا بوده» که به‌دلیل تحریم‌های آمریکا و تبعیت اتحادیه‌ی اروپا و بسیاری کشورهای دیگر از آمریکا عملا منتفی شده است.

ظریف بر آنچه در ضمیمه‌ی دوم برجام آمده یعنی بر «آثار اقدامات» تاکید کرد و گفت: «نه فقط اینکه آقای بایدن یک متنی را امضاء بکند. امضاء ضروری است، اما این فقط شرط لازم است. شرط کافی این است که ما آثار اقدامات آمریکا را ببینیم. هم در برجام، هم در بحث تعهدات اتحادیه‌ی اروپا و هم در بحث تعهدات آمریکا مطرح و تأکید شده است».

عقب‌نشینی کامل

سوال دیگری که از ظریف شد درباره برنامه دولت در قبال «برگشت به برجام و تعهدات متقابل» و «تحلیل» از قانون اخیر مجلس (اجرای غنی‌سازی ۲۰ درصدی) بود. او در پاسخ گفت که دولت «در مورد مصوبه‌ی مجلس نظرات متفاوتی داشت» ولی وقتی رهبر هم در گفت که مصوبه‌ی مجلس باید اجرا بشود، «آقای دکتر روحانی و آقای دکتر صالحی هم گزارش دادند که به آژانس اعلام‌شده و اجرا می‌شود»، «دولت آئین‌نامه‌ای را تصویب کرد و بر اساس آن آئین‌نامه کار سازمان انرژی اتمی شروع شد».

آنچه ظریف به آن اشاره‌ای نکرد، واکنش سخت روحانی و خود او به تلاش مجلس برای از بین بردن هرگونه امکان مذاکره و بازگشت به برجام بود، حداقل تا پایان عمر دولت فعلی بود.

مجلس ایران در آذرماه و طی یک پروسه سریع طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» بررسی و تصویب کرد و از تایید شورای نگهبان گذراند. قانونی که دولت را موظف می‌کند که در صورتی که ظرف دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن آن در مجلس «در صورت عدم اجرای کامل تعهدات کشورهای ۱+۴ در قبال ایران و عادی نشدن روابط کامل بانکی و عدم رفع کامل موانع صادرات و فروش کامل نفت و فرآورده‌های نفتی ایران و برگشت کامل و سریع ارز منابع حاصل از فروش» کلیه نظارت‌های فراتر از پادمان از جمله اجرای داوطلبانه سند (پروتکل) الحاقی را متوقف کند.

علی‌اکبر ولایتی، مشاور آیت‌الله خامنه‌ای در امور بین‌الملل
چند روز پس از تصویب این قانون حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در مخالفت با فشارهای مجلس در جلسه هئیت تاکید کرد که طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی «تعیین برنامه و خط مشی جزو اختیارات خاص رئیس جمهور به حساب می آید» و افزود: «بر همین اساس برنامه را برای دوره بعد کسی نمی تواند تعیین کند و برنامه را فقط رئیس جمهور تعیین می کند». او در انتقاد از مجلس گفت که نمایندگان لوایح دولت را به بایگانی برده و «سونامی طرح‌ها» را راه انداخته‌اند.

محمدجواد ظریف نیز در رابطه با این فشارها گفته بود که برخی اصولگرایان به آمریکا «گرا می‌دهند که با ما بهتر می‌توانید کار کنید» و این سیاست را «جفا به نسل‌های بعدی» دانست. به گفته او «تحولات سیاسی و بین‌المللی و فرصت‌های آن در سال‌های ۹۹ و ۱۴۰۰ لااقل بر یک یا دو نسل آتی اثر خواهند گذاشت.»

عدم تحمل شروط جدید

سوال دیگر سایت خامنه‌ای از ظریف این بود که «اگر طرف‌های برجام، بخواهند شرایط جدیدی برای برداشتن تحریم‌ها مطرح کنند» موضع ایران چه خواهد بود؟

کشورهای اتحادیه اروپا بارها به روشنی اعلام کرده‌اند که برنامه موشکی ایران و سیاست منطقه‌ای آن قابل پذیرش نیست.

پاسخ وزیر خارجه ایران به این سوال این بود که آنها « به‌هیچ‌وجه حق ندارند چنین کاری بکنند». زیرا به گفته او برجام ربطی به برنامه موشکی ایران ندارد «و اگر قطعنامه‌ی شورای امنیت هم اشاره‌ای به موشکی کرده بود، به موشک دارای کلاهک هسته‌ای اشاره کرده بود».

آمریکا، اسرائیل و کشورهای منطقه و کشورهای اروپایی سیاست موشکی ایران را یک سیاست متعارف تلقی نمی‌کنند و موشک‌های بالستیک آن را به ویژه که ایران به سوی تسلیحات هسته‌ای منحرف شود محمل تهدیدی بزرگ می‌دانند. در همین راستا، مطالبه جدید در دور آتی مذاکرات علاوه بر اصلاح بندهایی از برجام که محدودیت‌‌های هسته‌ای ایران را برای مدتی بیشتر تمدید کند معطوف به دستیابی به توافق سریع در باره توان موشکی ایران و نیز سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی است. در همین راستا تلاش می‌شود نه بسان گذشته حل جزیره‌ای و موردی مشکلات با ایران، که سوق این کشور به توافقاتی قابل قبول برای طرف‌های مقابل دنبال شود.

ظریف اما در این مصاحبه می‌گوید که ایران حاضر به مذاکره بر سر برجام یا برنامه موشکی خود نیست: «وقتی ایران سلاح هسته‌ای نداشته باشد، موشک دارای کلاهک هسته‌ای هم دیگر معنی نمی‌دهد. لذا اصلا موضوعیت ندارد، ضمن اینکه خط قرمز ما هم است.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

اوهمچنین افزود که «اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها باید بدانند ما موضوعی را که یک بار مذاکره و توافق کردیم، دوباره مذاکره نخواهیم کرد». این در حالی است که هم دولت جدید آمریکا که به زودی زمام را در دست می‌گیرد و هم کشورهای آلمان، فرانسه و بریتانیا این را رد نمی‌کنند که بازگشت به همان چارچوب‌های مذاکره در سال ۲۰۱۵ عملی نیست.

مذاکره در صورت برداشتن مکانیسم ماشه

وب‌سایت دفتر نشر آثار خامنه‌ای هم‌زمان با علی‌اکبر ولایتی، مشاور آیت‌الله خامنه‌ای در امور بین‌الملل و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت‌وگو کرده است. ولایتی در این مصاحبه از مکانیسم ماشه به عنوان «اصل غیرمنطقی» انتقاد کرده و ضمن تاکید بر مواردی که در سخنان وزیر خارجه هم آمده، یعنی «عجله نداشتن برای بازگشت آمریکا به برجام» و اهمیت داشتن برداشتن تحریم‌ها، بر یک نکته دیگر هم انگشت گذاشته و آن «راضی نبودن» رهبر جمهوری اسلامی از «همان ابتدا» از مکانیسم ماشه است.

ولایتی گفت مکانیسم ماشه « خلاف‌نظر» خامنه‌ای انجام شد و «حتما در صورت برگزاری مذاکرات بعدی باید این مکانیسم به‌عنوان یک اصل غیرمنطقی کنار گذاشته شود.» به این ترتیب او نیز بر امکان مذاکره درباره برجام، هرچند به شکل غیرمستقیم صحه گذاشت. موضوعی که بارها از سوی مقام‌های حکومت ایران رد شده است.

در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت مکانیسمی پیش‌بینی شده است به طرف‌های برجام اجازه می‌دهد در صورت تخطی جمهوری اسلامی از تعهدات برجامی‌اش، بازگشت خودکار همه تحریم‌های بین‌المللی را درخواست کنند. دولت ترامپ با استناد به همین مکانیسم از برجام خارج شد و به بازگرداندن کلیه تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران دست زد. سایر اعضای ۵+۱ با استدلال و اقدام دولت ترامپ مخالفت کرده و خواهان حفظ برجام بودند. آنها حل سایر مشکلات با جمهوری اسلامی را در گرو خروج از برجام تلقی نمی‌‌کردند و با نفی برجام و اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران مخالف بودند. با این همه با توجه به قدرت اقتصادی آمریکا کشورهای اروپایی و چین و روسیه توان اقدام اساسی جدی برای خنثی‌کردن تحریم‌ها علیه ایران را نداشته‌اند.

در سایه این تحریم‌ها و عوض‌شدن نسبی فضا و شرایط در قیاس با زمانی که دولت ترامپ از برجام خارج شد، بسیاری از کارشناسان بازگشت ساده دولت بایدن به برجام بدون توافق‌ها و انعطاف‌های تازه ایران در رشته‌ای از مسائل مربوط به برجام و برنامه هسته‌ای و منطقه‌ای این کشور را بعید می‌دانند. با این همه اگر قرار باشد که بنا به خواست ایران در مورد مکانیسم ماشه باب مذاکره باز شود تهران باید این انتظار را هم داشته باشد که طرف‌های مقابل هم شروط و مطالباتی داشته باشند. در اظهارات و مواضع رهبر جمهوری اسلامی و مشاور ارشد او اما چنین انعطافی به چشم نمی‌خورد.

بی‌بی‌سی: در آغاز شیوع کرونا آیت‌الله خامنه‌ای آمریکا را متهم به ساخت این ویروس کرده بود

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران، در یک سخنرانی زنده تلویزیونی گفت: “ورود واکسن آمریکایی و انگلیسی کرونا ممنوع است.”

آقای خامنه‌ای در عین حال آزمایش‌هایی را که در ایران برای ساخت واکسن کرونا انجام می‌شود ستایش کرد.

تاکنون چندین واکسن کرونا در کشورهای مختلف ساخته و تایید شده‌اند. از این میان تنها واکسنی که ساختش در شرکت‌های فایزر و بیون‌تک آغاز شد به تایید سازمان بهداشت جهانی رسیده است.

شرکت چینی فوسان فارما هم در ساخت و توزیع این واکسن مشارکت دارد.

رادیوفردا: سئول روز دوشنبه ۱۵ دی خواستار «آزادسازی فوری»‌ کشتی توقیف‌شده کره جنوبی در خلیج فارس توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران شد.

ایالات متحده نیز اعلام کرد که در این موضوع با کره‌جنوبی «هم‌صدا» می‌شود و بر آزادی فوری کشتی مورد اشاره تاکید دارد.

نخستین بار روز دوشنبه رسانه‌های ایران از توقیف کشتی کره جنوبی در خلیج فارس توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران خبر دادند. خبرگزاری صدا و سیما از قول «یک منبع آگاه» نوشت که این کشتی پس از توقیف، به یکی از بنادر ایران هدایت شد.

نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز در اطلاعیه‌ای ضمن تایید توقیف کشتی کره جنوبی دلیل آن را «آلودگی نفتی و مخاطرات زیست‌محیطی» عنوان کرد. بر اساس اطلاعیه سپاه پاسداران، کشتی توقیف شده حامل ۷ هزار و ۲۰۰ تن اتانول بوده است و خدمه‌های دستگیر شده آن هم از ملیت‌های کره جنوبی، اندونزی، ویتنام و میانمار هستند.

وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد که از امنیت خدمه این کشتی اطمینان یافته و اکنون خواستار آزادسازی آن است. وزارت دفاع این کشور نیز خبر داد که یک واحد از نیروهای دریایی ویژه مقابله با دزدان دریایی را به آب‌های مجاور تنگه هرمز اعزام کرده است.

از سویی یکی از سخنگوهای وزارت خارجه همچنین سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به اقدام سپاه پاسداران در توقیف کشتی کره جنوبی واکنش نشان داد و آن را تلاش برای «اخاذی بین‌المللی» توصیف کرد.

این سخنگو که نامش فاش نشده است در بیانیه‌ای اظهار داشت: «رژیم (ایران) به عنوان بخشی از تلاش‌های آشکار آن برای اخاذی از جامعه بین‌المللی در راستای کاهش فشار تحریم‌ها، حقوق و آزادی‌ تردد دریایی در خلیج فارس را تهدید می‌کند.»

او افزود: «با جمهوری کره‌جنوبی هم‌صدا شده و از ایران می‌خواهیم که فورا این کشتی را آزاد کند.»

توقیف این کشتی همزمان شده است با سفر قائم‌مقام وزارت خارجه کره جنوبی برای گفت‌وگو درباره بدهی آن کشور به ایران.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، درباره بدهی کره جنوبی به ایران گفت که این موضوع به کندی پیش می‌رود و «از اتفاقاتی که تاکنون رخ داده است رضایت نداریم».

کره جنوبی در پی تحریم‌های آمریکا، پول نفتی را که از ایران خریداری کرده بود، بلوکه کرده و تهران از این منابع تنها می‌تواند برای خرید کالاهای انسان‌دوستانه از کره جنوبی استفاده کند. مقامات ایران میزان پول بلوکه شده را ۷ میلیارد دلار عنوان کرده‌اند.
با استفاده از گزارش رویترز و رادیو فردا/ آ.ت/ ک.ر

رادیوفرانسه: در حالی که وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران از احتمال جنگ قریب‌الوقوع میان این کشور و آمریکا خبر داده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، گفت: «اگر اتفاقی رخ دهد و جنگی صورت بگیرد، برای ما پایگاه آمریکا با کشور میزبانش تفاوتی ندارد و طبیعتاً بیشترین آسیب را همین کشورهای عربی منطقه می‌بینند.»

حاجی‌زاده گفت: «امروز تقاطعی از آتش، از فلسطین، لبنان، سوریه و بقیه کشورهای اسلامی به‌روی رژیم صهیونیستی وجود دارد و اگر در گذشته، توان دوستان ما در حد سنگ و راکت بود، الآن به موشک‌های نقطه‌زن مجهز هستند و خیلی از آنها این فناوری‌ها را در اختیار دارند.»

او درباره حمله سال گذشته سپاه پاسداران به پایگاه عین الاسد گفت: «ما حتی اگر همه پایگاه‌های آمریکا در منطقه را هم می‌زدیم، جواب خون حاج قاسم نمی‌شد ولی ما در زدن عین الاسد، در واقع حیثیت و هیمنه آمریکا را زیر ضربه بردیم نه اینکه بخواهیم چهار تا سوله را بزنیم.»

حاجی‌زاده گفت: «ما برای جواب آمریکایی‌ها آماده بودیم و همه توان موشکی‌مان پای کار بود و اگر آنها پاسخ می‌دادند، همه پایگاه‌هایشان از اردن تا عراق و خلیج فارس و همه ناوهایشان حتی در اقیانوس هند را می‌زدیم.»

فرمانده نیروی هوافضای سپاه همچنین درباره مذاکره در زمینه توان موشکی سپاه پاسداران گفت: «این توان موشکی قابل مذاکره نیست و غلط می‌کند کسی بخواهد در این زمین مذاکره کند. اجازه مذاکره درباره توان موشکی به هیچ مسئولی داده نمی‌شود و این خط قرمز است.»

حاجی‌زاده گفت: «قدرت و توان موشک ما را می‌توان در اظهار نظرهای دشمنانمان دید. هیچ‌کس ما را به محدودیت برد دوهزار کیلومتر مجبور نکرده است چون ما بر سر توان موشکی با کسی صحبت نمی‌کنیم، این تصمیم خودمان بوده است و این برد برای ما ابدی هم نیست.»

همزمان وزیر امور خارجه ایران بار دیگر به آمریکا هشدار داد که هرگونه اقدامی علیه ایران پیامدهای وخیمی برای واشنگتن خواهد داشت. به گزارش ایسنا، محمد جواد ظریف در توییتی با هشدار به آمریکا نوشت: ”اطلاعات تازه از عراق حاکی از آن است که عوامل آتش‌افروز اسراییل در حال توطئه‌چینی برای حمله به آمریکایی‌ها هستند، تا ترامپ در حال رفتن را به بهانه‌ای ساختگی به جنگ بکشانند.”

بی‌بی‌سی: محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در توئیتی هشدار داده که عواملی در اسرائیل در تلاشند تا آمریکا را به جنگ با ایران بکشانند.

وزیر خارجه ایران در توئیتی نوشت “اطلاعات تازه از عراق حاکی از آن است که عوامل آتش‌افروز اسراییل در حال توطئه‌چینی برای حمله به آمریکایی‌ها هستند- تا ترامپ را به بهانه ای ساختگی در مخمصه جنگ گرفتار کنند”.

محمدجواد ظریف خطاب به دونالد ترامپ نوشت که “مراقب تله باشید”.

وزیر امور خارجه ایران در ادامه هشدار به رئیس جمهوری آمریکا نوشت “هرگونه آتش‌افروزی با آتش متقابل ایران مواجه خواهد شد، به خصوص علیه همان بهترین دوستانت”.

همزمان امروز حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران در یک مراسم نظامی در جزیره ابوموسی گفت “هیچ تهدید و تعرضی از سوی دشمنان را رها نخواهیم کرد” و اضافه کرد “ما هم در عمل نشان داده‌ایم و هم در بیان می‌گوییم که هر عملی از سوی دشمن علیه ما سر بزند، آن را با ضربه‌ای متقابل، قاطع و مستحکم پاسخ می‌دهیم”.

در روزهای گذشته در آستانه نخستین سالگرد کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس، تنش میان ایالات متحده و ایران بالا گرفته است.

پیشتر، مقام های آمریکایی هم در روزهای اخیر به رسانه‌ها در این کشور گفته بودند که به اطلاعاتی درباره آمادگی ایران برای حمله به نظامیان ایالات متحده و منافع متحدان آن در عراق یا دیگر مناطق خاورمیانه دست پیدا کرده اند.

اخیرا گزارش شده بود که زیردریایی آمریکایی جورجیا وارد خلیج فارس شده است

در روزهای گذشته در پی حمله راکتی به سفارت آمریکا در بغداد، دونالد ترامپ، رییس جمهوری ایالات متحده به ایران هشدار داده بود. وزارت خارجه آمریکا هم گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به ایران را به انجام این حمله متهم کرد.

اما ایرج مسجدی، سفیر ایران در عراق در واکنش گفت حکومت ایران نمی‌داند چه کسانی سفارت آمریکا در بغداد را هدف گرفته‌اند و “هرگز از چنین اقداماتی حمایت نمی‌کند.”

در ادامه این تنش‌ها، دو بمب افکن بی- ۵۲ امریکایی که قابلیت حمل سلاح هسته ای دارند، از آمریکا به خلیج فارس پرواز کردند و هدف از پروازها هشدار به حکومت ایران در رابطه با هرگونه اقدام احتمالی علیه منافع آمریکا عنوان شد.

با این حال، آمریکا زیردریایی هسته‌ای یو اس اس جورجیا را هم به خلیج فارس اعزام کرد.

این اقدامات آمریکا با اعتراض ایران مواجه شد و جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران روز پنجشنبه در سخنانی دونالد ترامپ را متهم کرد که در پی بهانه‌سازی برای حمله به ایران است.

رادیوفردا: بمب‌افکن‌های استراتژیک آمریکا روز چهارشنبه ۱۰ دی‌ماه برای دومین بار ظرف یک ماه گذشته بر فراز خلیج فارس به پرواز در آمدند، اقدامی که هدف از آن «بازداشتن ایران» از حمله به اهداف آمریکایی در خاورمیانه تعبیر شده است.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، یک مقام ارشد نظامی آمریکا گفته که پرواز دو بمب‌افکن بی-۵۲ در واکنش به علائمی است، حاکی از این‌که ایران قصد دارد ظرف روزهای آینده حملاتی را علیه اهداف متحدان ایالات متحده در عراق یا دیگر نقاط خاورمیانه انجام دهد.

این مقام که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود گفت این حملات حتی ممکن است در زمان روی کار آمدن دولت جو بایدن صورت گیرد.

او افزود: سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا موفق به ردیابی نشانه‌های تازه‌ای از «تهدیدهای نسبتا قابل توجه» از سوی ایران شده‌اند، از جمله برنامه‌ریزی برای حملات موشکی احتمالی علیه منافع ایالات متحده در عراق.

این مقام آمریکایی تصریح کرد: این نشانه‌ها حتی از نخستین روزهای پس از کشتن سلیمانی نیز نگران‌کننده‌تر محسوب می‌شوند.

او همچنین نشانه‌هایی را برشمرد که حاکی از انتقال سلاح‌های پیشرفته از ایران به داخل خاک عراق در مدت اخیر است. در همین حال، شواهدی مبنی‌بر احتمال دیدار رهبران شبه‌نظامیان شیعه تحت حمایت ایران با فرماندهان سپاه قدس به دست آمده است.

«نگرانی» از اقدامات تلافی‌جویانه در سالگرد کشته شدن سلیمانی

ماموریت این بمب‌افکن‌ها که از پایگاهی هوایی در داکوتای شمالی پرواز کرده بودند، بیانگر افزایش نگرانی در واشینگتن در هفته‌های آخر دولت دونالد ترامپ از اقدام تلافی‌جویانه ایران در واکنش به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه، است.

قاسم سلیمانی همراه با ابومهدی المهندس، معاون فرمانده گروه حشدالشعبی عراق، و گروهی دیگر از نظامیان ایرانی و عراقی ۱۳ دی ماه پارسال در جریان حمله پهپادی ارتش ایالات متحده آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد کشته شدند.

ایران، پنج روز بعد به تلافی این حمله، یک پایگاه نظامی عراقی که مقر نیروهای آمریکایی بود را هدف موشک‌های بالستیک قرار داد که این حمله تلفاتی در بر نداشت ولی ۱۰۰ سرباز دچار صدمات مغزی شدند.

با این حال، یگان موشکی سپاه پاسداران یک فروند هواپیمای مسافربری اوکراینی را در نزدیکی فرودگاه امام سرنگون کرد که در جریان آن ۱۷۶ مسافر کشته شدند.

به رغم حمله موشکی پارسال ایران به مقر نیروهای آمریکایی، مقام‌های جمهوری اسلامی بویژه آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر، رئیس شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان سپاه در هفته‌های اخیر از «انتقام سخت» از آمریکا سخن به میان آورده‌اند.

در همین زمینه، حسن روحانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه گفت که رئیس‌جمهوری آمریکا و وزیر خارجه «در رأس شهادت سردار سلیمانی» بودند و «این دو از مسئولین اصلی این جنایت هستند».

او تهدید کرده که «ملت» ایران از این افراد «دست نخواهد کشید و حق مردم است تا از خون عزیزشان انتقام بگیرند».

اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، نیز روز چهارشنبه در جلسه غیرعلنی مجلس، دونالد ترامپ و دیگر مقامات آمریکا از جمله وزیران خارجه و دفاع و رئیس سی‌آی‌ای را تهدید کرد و گفت: آنان باید «سبک زندگی مخفی سلمان رشدی را یاد بگیرند» چرا که به گفته وی، جمهوری اسلامی «انتقام» قاسم سلیمانی را خواهد گرفت.

در روزهای اخیر سفارت ایالات متحده در بغداد هدف راکت‌های کاتیوشای شبه‌نظامیان وابسته به جمهوری اسلامی قرار گرفت که تلفاتی در برنداشت، ولی رئیس‌جمهوری آمریکا در توئیتی به ایران هشدار داد.

آقای ترامپ روز سوم دی نوشت: «توصیه دوستانه خیرخواهانه به ایران: اگر یک آمریکایی کشته شود، من ایران را مسئول می‌دانم. دوباره فکر کن».

«تحرک دفاعی»

خبرگزاری آسوشیتدپرس می‌نویسد از آن‌جا که هرگونه افزایش تنش ممکن است به جنگی گسترده بین ایران و آمریکا تبدیل شود، واشینگتن ترجیح می‌دهد که ایران را از انجام حملات بیشتر باز دارد.

در خصوص پرواز بمب‌افکن‌های آمریکایی بر فراز خلیج فارس، فرماندهی ستاد مرکزی ایالات متحده (سنتکام) این تحرک را «دفاعی» خوانده است.

ژنرال فرانک مک‌کنزی، فرمانده سنتکام، گفت: «فرماندهی ارتش ایالات متحده در راستای جلوگیری از هرگونه خصومت احتمالی به ارتقای آمادگی رزمی خود در منطقه تحت نظارت سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) ادامه خواهد داد و خاطرنشان می‌کنیم که آماده‌ایم و قادر به پاسخگویی به هرگونه تهاجمی هستیم که متوجه آمریکایی‌ها یا منافع‌مان باشد».

او بدون اشاره به نام ایران افزود: «ما به دنبال درگیری نیستیم اما هیچ‌کس نباید توانایی و قابلیت ما را در دفاع از نیروهای‌مان یا اقدام قاطع ما در پاسخ به هرگونه حمله دست کم بگیرد».‎‎

آمریکا ‌هم‌اکنون روند کاهش حضور نظامی خود در عراق را طی می‌کند تا شمار سربازان خود را از سه هزار نفر به حدود ۲۵۰۰ تن برساند. بر اساس فرمان اجرایی دونالد ترامپ، روند کاهش نیروهای نظامی باید تا ۱۵ ژانویه (۲۶ دی) تکمیل شود؛ هرچند که به گفته مقام‌های آمریکایی، احتمال تکمیل این روند تا هفته آینده وجود دارد. ‎

تنش‌ بین ایران و آمریکا در حالی است که دولت جو بایدن وعده داده است به برجام بازگردد مشروط به اینکه ایران به تعهداتش در چارچوب این توافق هسته‌ای پایبند باشد. با این حال او تاکید کرده که «مذاکرات با ایران در این زمینه دشوار خواهد بود».
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس و گزارش‌های رادیو فردا/ک.ر