اخبار

بی‌بی‌سی: بنا بر اسناد منتشر شده، آمریکا مسئله بازگشت آیت الله‌خمینی به ایران را یک مسئله ‘تاکتیکی’ می‌دانست و با بازگشت آرام و مسالمت‌آمیز وی مخالفتی نداشت

سه روز از به گروگان گرفته شدن دیپلمات‌های آمریکایی در تهران می‌گذشت که آیت الله خمینی عده‌ای دانشجو را در قم دور خود جمع کرد تا به آن‌ها درباره «توطئه‌های آمریکا» بگوید و هشدار بدهد که مراقب باشند که آمریکا برای نابود کردن انقلاب «نظامی نمی‌آورد اینجا. آمریکا نویسنده می‌آورد اینجا، آمریکا گوینده می‌آورد.»

رهبر ایران دو روز پیش از آن، آمریکا را «شیطان بزرگ» خوانده و از اقدام «دانشجویان مسلمان پیرو خط امام» در تسخیر «لانه جاسوسی» حمایت کرده بود. حالا زمان آن فرا رسیده بود که طی نطقی دیگر به ملت اطمینان دهد که «آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند.»

آیت الله خمینی چهارشنبه ۱۶ آبان در نطقش اعلام کرد: «همه ملت ما دشمن شماره یک خودش را امروز آمریکا می‌داند، برای اینکه دشمن شماره یک ما (شاه) را برده آمریکا نگه داشته. آن وقت که او (شاه) بود هم دشمن شماره یک ما آن‌ها (آمریکایی‌ها) بودند.»

مخاطبان جوان آیت الله خمینی و مردم ایران اما خبر نداشتند که حدود یک سال پیش از آن، رهبر انقلاب در پشت صحنه با‌‌ «دشمن شماره یک» تماس گرفته بود تا مستقیما از جیمی کار‌تر بخواهد: «به ارتش توصیه کنید از بختیار اطاعت نکند».

بنا بر اسنادی که به تازگی در آمریکا از حالت طبقه بندی خارج شده است، رهبر انقلاب چند روز پیش از آنکه از نوفل لوشاتو به تهران برگردد – در روز ۲۷ ژانویه ۱۹۷۹ (هفتم بهمن۱۳۵۷) – به دولت کار‌تر پیام شخصی محرمانه‌ای می‌فرستد که در آن از یک طرف به طور تلویحی تهدید به اعلان جهاد می‌کند و از طرف دیگر دست دوستی و همکاری به سوی کار‌تر دراز می‌کند.
وعده مستقیم آیت الله خمینی به دولت کارتر

شما خواهید دید که ما با آمریکایی‌ها هیچ دشمنی خاصی نداریم و شما خواهید دید که جمهوری اسلامی که مبتنی بر فلسفه و قوانین اسلامی است چیزی به غیر از (حکومتی) بشردوست نخواهد بود و به آرمان صلح و آرامش تمام بشریت کمک خواهد کرد

آیت الله خمینی وعده می‌دهد: «شما خواهید دید که ما با آمریکایی‌ها هیچ دشمنی خاصی نداریم و شما خواهید دید که جمهوری اسلامی که مبتنی بر فلسفه و قوانین اسلامی است چیزی به غیر از (حکومتی) بشردوست نخواهد بود و به آرمان صلح و آرامش تمام بشریت کمک خواهد کرد.»

در آن روزهای پرالتهاب، آیت الله خمینی در برابر آمریکا لحن ملایمی اتخاذ کرده بود. او برای بازگشت به ایران، جلوگیری از کودتای احتمالی ارتش (که به روایت هوادارانش به شدت از آن بیم داشت)، ‌کنار زدن دولت شاپور بختیار و سرنگون کردن حکومت شاهنشاهی باید با آمریکا مدارا می‌کرد. در آن مقطع حساس، تعامل و نه تقابل با آمریکا می‌توانست او و یارانش را به مقصد برساند، حتی اگر تعامل به معنای ابراز دوستی نسبت به دولت کار‌تر و تاکید بر اشتراک منافع با آمریکا باشد.

در گذشته در برخی کتاب‌ها و مقالات به این پیام تاریخی اشاره‌ای کلی شده بود، اما متن کامل و رسمی سند به تازگی در آمریکا از حالت محرمانه بیرون آمده است.
کانال یزدی-زیمرمن

آمریکا در روزهای بحرانی انقلاب عمدتا از دو کانال با اردوی آیت الله خمینی در تماس مستقیم بود: در تهران از طریق آقایان محمد بهشتی و مهدی بازرگان و در فرانسه از طریق ابراهیم یزدی، دستیار آیت الله خمینی که سال‌ها در تگزاس زندگی کرده و از طریق دوستانی چون پروفسور ریچارد کاتم با وزارت امور خارجه آمریکا در تماس بود.

در اسناد منتشر شده از ارتباط محرمانه‌ای که واشنگتن با آیت الله خمینی در فرانسه برقرار کرده بود با نام کانال یزدی-زیمرمن یاد شده است. وارن زیمرمن از دیپلمات‌های ارشد سفارت آمریکا در فرانسه بود و دست کم پنج بار در نوفل لوشاتو با ابراهیم یزدی دیدار کرد. این دو نفر، صبح‌ها در یک مهمانخانه کوچک که حدود یک کیلومتر از ویلای آیت الله خمینی فاصله داشت بی‌سر و صدا دیدار و تبادل نظر و پیام می‌کردند.

صفحه اول از گزارش شش صفحه‌ای سفارت آمریکا در پاریس که متن پیام آیت الله خمینی در آن مندرج است

ابراهیم یزدی البته در گذشته هم با مقامات وزارت خارجه آمریکا تماس‌هایی داشت، اما دیدارهای وی با زیمرمن در مقطعی بسیار حساس انجام می‌شد و از آنجا که با اطلاع کامل آیت الله خمینی بود و به عنوان رابط وی با آمریکا عمل می‌کرد، از اهمیت زیادی برخوردار است.

اسناد نشان می‌دهد که کانال یزدی-زیمرمن از روز ۱۵ ژانویه ۱۹۷۹ (۲۵ دی ۱۳۵۷) ‌ رسما فعال بوده است، دقیقا یک روز پیش از آنکه شاه ایران را ترک کند. یکی از اولین درخواست‌های آقای یزدی از طرف آمریکایی برنامه دقیق سفر شاه بوده است که واشنگتن از ارائه آن طفره می‌رود.

پیام مستقیم آیت الله خمینی به دولت کار‌تر در جریان پنجمین دیدار به دیپلمات آمریکایی ابلاغ می‌شود، در شرایطی که شاه ایران را ترک کرده بود و اداره کشور به شاپور بختیار و ارتش سپرده شده بود. نخست وزیر هم با بستن فرودگاه‌ها مانع از بازگشت آیت الله خمینی شده بود.

این پیام حدود ساعت ۱۰ صبح به وقت محلی توسط یزدی به زیمرمن ابلاغ شده است. بنا بر سند مذکور، آیت الله خمینی به طور صریح از دولت کار‌تر می‌خواهد که از نفوذش برای تجدید نظر در موضع ارتش استفاده کند، چرخشی که به گفته رهبر انقلاب، منافع آمریکا را هم تامین خواهد کرد.

آیت الله خمینی در پیام خود می‌گوید: «فعالیت‌ها و اقدامات بختیار و رهبران کنونی ارتش برای مردم ایران زیان بار است اما برای دولت آمریکا زیان بار‌تر است، به خصوص برای آینده آمریکایی‌ها در ایران. این فعالیت‌ها می‌تواند باعث آن شود که دستورات جدیدی در ایران صادر کنم.»

وی می‌افزاید: ‌«توصیه می‌شود که شما به ارتش توصیه کنید که از بختیار اطاعت نکند و این فعالیت‌ها را متوقف کند.»

بنا بر این سند، ابراهیم یزدی پیام را کلمه به کلمه به فارسی نوشته بود و «در حالی که پیام را برای زیمرمن می‌خواند ترجمه می‌کرد.»

آیت الله خمینی گفته بود: «اگر بختیار و و رهبران فعلی ارتش دخالت در امور را متوقف کنند، ‌ما مردم را آرام خواهیم کرد و این باعث خواهد شد که به آمریکایی‌ها (در ایران) آسیبی وارد نشود.»

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های دولت آمریکا امنیت جانی هزاران مستشار نظامی و شهروند عادی‌اش در ایران بوده که بنا بر پیام آیت الله خمینی در صورت همراه شدن واشنگتن با انقلاب جانشان به خطر نمی افتاد.

شاید به خاطر یک چنین تضمین‌هایی بود که در روز پیروزی انقلاب، آقایان محمد بهشتی و ابراهیم یزدی ژنرال فیلیپ گست، بلندپایه‌ترین مقام نظامی آمریکا در ایران (رئیس هیئت مستشاران نظامی) و ۲۶ نفر از پرسنل نظامی آمریکا را از زیرزمین ستاد کل ارتش شاهنشاهی که چریک‌های مسلح به آن حمله کرده بودند بیرون آوردند و صحیح و سالم به سفارت تحویل دادند.
Image copyright BBC World Service
Image caption ابراهیم یزدی، دستیار ارشد آیت الله خمینی در بسیاری از مصاحبه‌ها مترجم او بود. آقای یزدی در پشت صحنه هم یکی از کانال‌های تبادل نظر و پیام رهبر انقلاب با آمریکا بود
رد شباهت با لنین

از قضای روزگار‌‌‌‌ همان روزی که ابراهیم یزدی، پیام شخصی آیت الله خمینی را به واشنگتن ابلاغ کرد، داماد سابقش شهریار روحانی – که به عنوان نماینده و سخنگوی آیت الله خمینی در آمریکا فعال بود – به دیدار مقامات ارشد وزارت خارجه رفته بود.

بنا بر اسناد منتشر شده، آقای روحانی هم از طرف آمریکایی خواسته بود که نگذارد ارتش به ویژه گارد شاهنشاهی مانع از بازگشت رهبر انقلاب به ایران شود که این موضوع توسط سایرس ونس، وزیر خارجه به کاخ سفید اطلاع داده می‌شود.

آقای روحانی در پایان گفتگو‌هایش که حدود یک ساعت و نیم طول کشید سه دلیل می‌آورد که انقلاب ایران دموکراتیک است و به نظامی دیکتاتوری منجر نخواهد شد: «اول، رهبری انقلاب را شخصیتی صاحب کرامت برعهده دارد که قدرت را در دست نخواهد گرفت و مانند لنین و مائو تسه‌تونگ ماهیت دموکراتیک مبارزه را تغییر نخواهد داد.»

«دوم، ‌رهبران دینی به نقش خود به عنوان پل ارتباطی بین دولت و مردم ادامه خواهند داد تا سیاست‌های دولت را برای مردم و خواسته‌های مردم را برای دولت توضیح بدهند تا ارتباط آن‌ها قطع نشود.»

«سوم، ‌ویژگی‌های دموکراتیک انقلاب آنقدر عمیق است و چنان در جامعه ایران تثبیت شده که نیروی نظامی و یا عمل متقابل دیگری نمی‌تواند آن را تحریف کند.»

این انقلابیون جوان در غرب تحصیل کرده که در مقاطع حساس و بحرانی به عنوان پل ارتباطی آیت الله خمینی با آمریکا عمل کردند و در مذاکرات حساس پشت پرده که مانع از خونریزی بیشتر و احتمالا جنگ داخلی در ایران شد، پیش بینی نمی‌کردند که پس از تاسیس جمهوری اسلامی به خاطر‌‌‌‌ همان تماس‌ها با «شیطان بزرگ» به سستی یا حتی خیانت متهم و به سرعت از گردونه قدرت کنار گذاشته شوند.

عمق خصومت آیت الله خمینی با آمریکا و شیوه حکومتش هم بعد از اشغال سفارت و آغاز آنچه انقلاب دوم خواند برای دولت کار‌تر در عمل روشن شد.

یک روز بعد از اشغال «جاسوسخانه»، آیت الله خمینی در قم اعلام کرد: «توطئه‏ هاى زیرزمینى در همین سفارتخانه‏‌ها که هست دارد درست مى ‏شود، که مهمش و عمده ‏اش مالِ شیطان بزرگ است که آمریکا باشد.»

رهبر انقلاب افزود: «نمى‏ شود بنشینید و آن‌ها توطئه‏ شان را بکنند. یک وقت ما بفهمیم که از بین رفت یک مملکتى، و با حرفهاى نامربوطِ دمکراسى و امثال ذلک ما را اغفال کنند که مملکت دمکراسى است، و هر کسى حق دارد در اینجا بماند، هر که حق دارد توطئه بکند. این حرفهاى نامربوط را باید کنار گذاشت.»

رادیوفردا: خبرگزاری بلومبرگ در مقاله ای از تلاش دولت ایران برای جلب میلیاردها دلار در آمریکا خبر داده و می گوید که حمید بیگلری از مقام های پیشین بانک بزرگ «سیتی‌گروپ» مامور انجام چنین ماموریتی شده است.

بلومبرگ می نویسد که جمهوری اسلامی اعلام کرده که برای ترمیم خرابی های ناشی از سال‌ها انزوای بین المللی، ایران تا مدت‌ها نیازمند سالانه ۱۵۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خواهد بود، یک بلندپروازی ناممکن برای کشوری که حتی پس از برچیدن تحریم‌ها نیز برای سرمایه گذاران خارجی، سرزمینی سرشار از ابهام و هراس انگیز خواهد بود.

با این حال حمید بیگلری آمریکایی ایرانی‌تبار ۵۷ ساله و آموزش‌یافته دانشگاه معروف کُرنل که تا چندی پیش از مدیران ارشد بانک «سیتی گروپ» بود، فرد برگزیده حسن روحانی برای انجام این مهم است.

آقای بیگلری در جامعه مالی و بانکی نیویورک شخص شناخته‌شده و بااعتباری است که دو سال پیش از انقلاب اسلامی زادگاهش را به سوی آمریکا ترک کرد و پس از وقوع انقلاب هرگز به ایران بازنگشت تا این که حسن روحانی به ریاست جمهوری انتخاب شد و اکنون با افزایش نفوذ او در تهران، پی در پی برای حضور در بانک مرکزی ایران، دعوت‌نامه‌هایی دریافت می کند.

حمید بیگلری در مصاحبه ای می گوید که به سترگی چالش پیش رو آگاه است. او می گوید: «ایران دوره طلایی جهانی شدن طی دهه ۹۰ میلادی تا سال ۲۰۰۸ را از دست داد، دورانی که بسیاری از کشتی‌شکستگان به ساحل عافیت رسیدند و ایران دیگر نمی تواند موج بعدی را از دست بدهد.»

سرمایه‌گذاری خارجی، ضرورتی حیاتی

در دوره ای که گفت‌وگوهای هسته ای ایران با قدرتهای بزرگ جهان جریان داشت و بویژه پس از حصول توافق برجام، مقام های دولتی و بازرگانی جمهوری اسلامی در فرصتهای گوناگون، از امتیازهای کم نظیر سرمایه گذاری خارجیان در ایران می گفتند.

در هفته های اخیر از حسن روحانی تا وزیران کابینه اش و افراد غیردولتی در عرصه صنعت و تجارت ایران، بویژه بر آمادگی جلب سرمایه‌گذاران آمریکایی و اروپایی تاکید می کنند.

– آقای روحانی گفته است که برای سرمایه گذاران آمریکایی در ایران محدودیتی وجود ندارد.

– حسین زمانی نیا معاون وزارت نفت جمهوری اسلامی در کنفرانس اقتصادی اخیر در وین پایتخت اتریش بر پتانسیل میادین نفت و گاز ایران برای سرمایه گذاری ۱۸۵ میلیارد دلاری تاکید کرد.

– محسن جلال پور، رئیس اتاق بازرگانی ایرانی در اوایل ماه جاری آبان از اعلام آمادگی برای سرمایه گذاری میلیاردی خارجی خبر داد.

مقام های ایرانی و کارشناسان اقتصادی هم بر نیاز مفرط ایران به تزریق میلیاردها دلار به صنایع گوناگون تاکید دارند. صنایعی که برای رونق گرفتن و ایجاد شغل برای انبوه بی‌شمار بیکاران، به سرمایه و تکنولوژی مدرن به مثابه خون تازه ای محتاجند.

به گفته حمید بیگلری، این بانکدار سرشناس ایرانی‌آمریکایی، اقتصاد مطرود ایران، در واقع به نوعی گیرایی حساسی برای سرمایه گذاران محسوب می شود، چرا که ایران کشوری است با هشتاد میلیون مصرف‌کننده که از کالاهای با کیفیت و خدمات شایسته محروم بوده است.

عوامل بازدارنده

ولی بلومبرگ این نکته را یادآور شده که حتی با اجرایی شدن برجام که در آستانه نوروز آینده عملی خواهد شد، در ایران عوامل بازدارنده چندی وجود دارد که موجب انصراف سرمایه گذاران خارجی می شود. نهادهای سایه وار دولتی، بخش مهمی از اقتصاد این کشور را کنترل می کنند و سیستم قضایی جمهوری اسلامی، در قبال خارجیان رفتاری یک سویه، نامتقارن و انحرافی دارد.

علاوه براین عوامل، گزارش بانک جهانی می گوید که در زمینه سهولت تجارت در میان ۱۸۹ کشور جهان، ایران در ردیف ۱۳۰ قرار دارد، بسیار پایین تر از همسایه خود عربستان سعودی که در مرتبه ۴۹ ایستاده و یا امارات متحده عربی که در رده ۲۲ است. اضافه بر این عوامل، اعتباری هم بر اجرای کامل توافق اتمی نیست و ممکن است در آینده، عناصری در جمهوری اسلامی آن را برهم بزنند و تحریمها بار دیگر تجدید شوند.

بلومبرگ همچنین اشاره می کند که هنگامی که کنگره آمریکا با توافق هسته ای مخالفت می کرد، حمید بیگلری لابی موثری را به سود توافق اتمی سازماندهی کرد و به تدوین نامه ای برای پشتیبانی مدیران بلندآوازه و سرشناس ایرانی – آمریکایی از توافق کمک کرد.

در پی دارایی های ایرانیان خارج

مقاله بلومبرگ در ادامه به ایرانیان مقیم خارج می پردازد و می افزاید که آقای بیگلری در پی جلب اینان برآمده و در این راه تابستان گذشته در برپایی کنفرانسی با نام «آی‌بریج» در برلین نقش موثری ایفا کرده است. [هدف این کنفرانس ایجاد پلی بین کارآفرینان ایرانی در داخل ایران و کارآفرینان و سرمایه‌گذاران ایرانی و غیر ایرانی در اروپا و آمریکا اعلام شده بود.]

دولت ایران تخمین می زند که هفت میلیون ایرانی مقیم خارج از دارایی قابل توجهی در حدود دو هزار میلیارد دلار برخوردارند. با این حال بلومبرگ اضافه می کند که بسیاری از آنها به دلیل شرایطی که جمهوری اسلامی پس از انقلاب ایجاد کرد دل خوشی از آن ندارند و مایل به سرمایه گذاری در ایران نیستند.

رهبران حکومت ایران هم در موارد گوناگون این ایرانیان را خیانتکار نامیده اند. البته ممکن است روحانی فرد متفاوتی باشد. او در جریان سفر اخیرش به نیویورک [برای شرکت در هفتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد] با ایرانیان تماس گرفت.

وحید علاقه‌بند بازرگان ایرانی‌تبار مقیم لندن که ارتباط بازرگانی با ایران هم دارد به بلومبرگ گفته است که حکومت‌گران ایران باید زیستن با ایرانیان مقیم خارج را بیاموزند.

حمید بیگلری خود یکی از نمونه های ایرانیان موفق در خارج است. او که در ۱۹۷۷ میلادی [دو سال پیش از انقلاب اسلامی] برای تحصیل در رشته ریاضیات و فیزیک به دانشگاه کُرنل آمد، با سقوط شاه از بازگشت به ایران خودداری کرد و در عوض در دانشگاه پرینستون در رشته دکترای فیزیک نجومی مشغول به آموزش شد و سپس در لابراتوار فیزیک پلاسما بکار پرداخت ولی در سال ۱۹۹۰ [۲۵ سال پیش] حرفه خود را تغییر داد و در سال ۲۰۰۰ [۱۵ سال پیش] به دعوت مدیر ارشد بانک معروف “سیتی” به این سازمان مالی پیوست و در بحران مالی‌ـ‌اقتصادی سال ۲۰۰۸ میلادی [هفت سال پیش] در صف مقدم مدیرانی قرار داشت که برای مقابله با بحران، تلاش می کردند.

ابهام در برابر بهره‌وری

در مقاله بلندبالای بلومبرگ، به چگونگی آشنایی بیگلری با روحانی و نخستین سفر او به زادگاهش ایران پس از ۳۷ سال دوری هم اشاره شده و آن گاه به این نکته پرداخته که منتقدان داخلی همچنان به پر و پای روحانی می پیچند و حضور بیگلری [در حلقه نردیکان روحانی] را هم متوجه شده اند.

بلومبرگ می افزاید که بیگلری هم مانند بسیاری از دانش آموختگان غرب، از سوی رسانه های محافظه‌کار ایران با عنوان «جاسوس» تحقیر شده است.

ولی در پایان مقاله گفته شده که همراه با منابع نفت، ایران چهارمین ذخیره بزرگ گاز جهان را داراست و بیگلری، [صنعت] پتروشیمی، زیرساختار صنعت جهانگردی و کالاهای مصرفی را سه بخش آماده برای سرمایه گذاری می داند و می گوید که دولت ایران باید دارایی های تحت کنترل خود را بفروشد، استقلال بیشتری برای بانک مرکزی قائل شود و در قوانین و مقررات مربوط به سرمایه گذاری خارجی بازبینی و تجدیدنظر کامل بکند.

به گفته آقای بیگلری انجام این موارد آسان نخواهد بود ولی هر آن چه در این زمینه انجام دهند، بهره‌وری سرشاری خواهد داشت.

رادیوفردا: روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال روز پنج‌شنبه، ۳۰ مهرماه، در گزارشی نوشت که اسرائیل در سال ۲۰۱۲ و در قالب «تمرین هوایی برای حمله به سایت‌های اتمی ایران» موفق شده است یک جنگنده را وارد حریم هوایی ایران کند.

بنا بر این گزارش، در پی این اقدام اسرائیل که در آن زمان به نظر می‌رسید هدف از آن حمله به سایت اتمی فردو در نزدیکی قم باشد، آمریکا دومین ناو هواپیمابر خود را به منطقه اعزام کرده و جنگنده‌هایش را از بیم درگرفتن جنگی منطقه‌ای به حال آماده‌باش درآورده است.

در این گزارش به نگرانی دولت اوباما اشاره شده است، نگرانی از این که تحرکات هوایی اسرائیل در اطراف ایران پیش‌زمینه حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی باشد.

در همین حال، مقامات آمریکایی به این روزنامه گفته‌اند، اکنون با نگاه به گذشته اذعان می‌کنند که نتیجه‌گیری آمریکا از ورود جنگنده اسرائیلی به حریم هوایی ایران اشتباه بود.

وال استریت جورنال نوشته است، اما واشینگتن آن زمان با بی‌اعتمادی به اسرائیل، به جاسوسی ماهواره‌ای از تحرکات نیروی هوایی اسرائیل، فعالیت‌های شورای امنیت ملی این کشور و خود بنیامین نتانیاهو روی آورد و نگران آن بود که اسرائیل در حال آخرین تدارکات برای آغاز حمله به ایران باشد.

به نوشته این روزنامه، آماده‌باش خلبانان اسرائیلی مایه نگرانی آمریکا بود و حتی این احتمال را در نظر گرفت که اسرائیل بخواهد کوماندوهای خود را برای خرابکاری در سایت فردو، در محل پیاده کند.

در همین حال، آمریکا ارزیابی می‌کرد که اسرائیل از توان نظامی و بمب‌های سهمگین کافی برای انجام حمله موفق به سایت‌های ایران برخوردار نیست.

به گفته گری سیمور، مشاور پیشین دولت اوباما، نتانیاهو در تقلا بود تا مقامی ارشد در آمریکا چراغ سبز لازم را بدهد، حتی از طریق «سکوت» در برابر گزارش‌های حمله قریب‌الوقوع اسرائیل به ایران.

این روزنامه می‌گوید، آمریکا به دلیل نگرانی از آن چه در آن زمان احتمال جدی حمله از سوی اسرائیل می‌دانست، مذاکره اتمی با ایران را جدی‌تر گرفت.

بر اساس این گزارش، آمریکا همچنین سال گذشته که مذاکرات هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی در جریان بود، تحرکات و ارتباطات سری اسرائیل را از بیم خرابکاری‌های احتمالی اسرائیل، زیر نظر داشت.

در حالی که مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه ۵+۱ نیز در حال نزدیک شدن به مقاطع پایانی خود بود، گزارش‌هایی از جاسوسی اسرائیل از هتل‌های محل مذاکرات در چند کشور اروپایی مطرح شد.

وال استریت جورنال با استناد به گفته‌های مقامات رسمی، از اعضای کاخ سفید تا پنتاگون و تحلیلگران آمریکایی، و در چارچوب تحقیقی جامع در خصوص تنش میان باراک اوباما و بنیامین نتانیاهو، این گزارش را منتشر کرده است.

به نوشته این روزنامه، جاسوسی از یکدیگر بی‌اعتمادی این دو «هم‌پیمان» قدیمی را نشان می‌دهد، به ویژه آن که آمریکا در متقاعد کردن اسرائیل به فواید مذاکرات ناکام ماند.

این بی‌اعتمادی از سال ۲۰۱۱ آغاز شد، زمانی که مذاکرات محرمانه میان ایران و آمریکا در مسقط، پایتخت عُمان، کلید خورد و آمریکا ماه‌ها اسرائیل را از این امر بی‌خبر گذاشت.

این در حالی است که اسرائیل با توجه به ترافیک هواپیماهای آمریکایی که مقامات این کشور را به مسقط می‌برد، از این گفت‌وگوهای مخفیانه باخبر بود.

رادیوفردا: وب‌سایت «ویکی‌لیکس» ایمیلی‌هایی را از جان برنان، رئیس سی‌آی‌ای منتشر کرده که در بخشی از آنها، او سال‌ها پیش از رسیدن به این مقام، از دولت آمریکا خواسته بود وارد نوعی تعامل با ایران شود و مستقیما با ایران مذاکره کند.

سی‌آی‌ای هک کردن ایمیل‌های خانواده برنان را عملی مجرمانه نامیده است.

بخشی از ایمیل‌های هک‌شده جان برنان، به گفته ویکی‌لیکس، در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ میلادی، مربوط به ایران می‌شود.

او در آن زمان رئیس یک سازمان اطلاعاتی خصوصی بود.

بنا به گفته ویکی‌لیکس او پیشنهاد کرده بود که ایالات متحده به طور مستقیم و با فرستادن هیئتی از سوی رئیس‌جمهوری، مستقیما وارد مذاکره با تهران شود.

ایران و آمریکا؛ «حیات مشترک»

در بخشی از نوشته‌های او پس از انتخاب باراک اوباما در مقام ریاست‌جمهوری، برنان نقشه‌ای راهی برای روبه‌رو شدن با مسئله ایران ترسیم می‌کند.

در بخشی از این ایمیل‌ها آمده است «آمریکا چاره‌ای ندارد جز اینکه راهی برای حیات مشترک پیدا کند و با وجود هر دولتی که در تهران قدرت را در دست گیرد، در نهایت این موضوع را بپذیرد.»

او افزوده است که تهران هم باید این موضوع را بپذیرد.

برنان گفته است توانایی تهران برای پیشبرد منافع سیاسی و اقتصادیش در نهایت وابسته به روابط غیرخصمانه با آمریکا و غرب است.

او با اشاره به سیاست «چماق و هویج»، از باراک اوباما، که در آن زمان رئیس‌جمهور منتخب بود، خواسته بود تا هم پیشنهادی معنادار برای تهران داشته باشد، هم اینکه ابزار توسل احتمالی به زور را در دست دیگر نگه دارد.

تهدیدها

او در بخشی دیگر از ایمیل‌هایی که منتشر شده گفته است «در برابر بهبود روابط ایران و آمریکا، موانع بسیاری وجود دارد، اما هیچ‌یک تهدیدآمیزتر از رژیمی مذهبی که نزدیک به ۳۰ سال است مستقیما یا غیرمستقیم در تروریسم فراملی، برای اشاعه اهداف انقلابی خود دست دارد، نیست.»

او از جمله به حملات حزب‌الله لبنان به سفارت آمریکا و تفنگ‌داران آن کشور، حمله به سفارت اسرائیل در آرژانتین یا ترور سفیر اسرائیل در لندن اشاره کرده است.

آقای برنان در عین حال با ارتباط دادن مسائل مختلف مربوط به ایران از برنامه اتمی تا حمایت این کشور «از تروریسم» و خواسته‌های تهران در منطقه، در بخشی از ایمیل‌ها گفته است گستره موضوعات گفت‌وگو نباید محدود باشد. به گفته برنان این مسائل که بیشترین اهمیت را برای ایران دارند، به هم پیوسته‌اند.

برنان انتقادی نیز از نامیدن ایران به عنوان بخشی از «محور شرارت» کرده است.

این عنوانی‌ست که جرج بوش در مورد ایران، عراق و کره شمالی از آن استفاده کرده بود.

جان برنان در سال‌های بعد به مقام مشاور رئیس‌جمهوری باراک اوباما، در امور امنیت ملی و سپس در سال ۲۰۱۳ میلادی به ریاست سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سی‌آی‌ای، رسید.

به گفته روزنامه فاینشال‌تایمز، او سال‌ها در این سازمان مشغول به فعالیت بوده و در زمان ریاست‌جمهوری جرج بوش پسر نیز مدیر «مرکز ملی ضدتروریسم» بود.

واکنش سی‌آی‌ای

خبرگزاری فرانسه می‌گود سی‌آی‌ای در واکنش به انتشار ایمیل‌ها گفته است، هنوز هیچ ایمیل محرمانه‌ای منتشر نشده است.

با این همه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، خانواده برنان را «قربانی» عملی «مجرمانه» نامیده و در بیانیه‌ای گفته است «این حمله (هک) مسئله‌ای‌ست که ممکن است برای هرکسی اتفاق بیافتد، و باید محکوم شود و نه ستایش».

پلیس فدرال و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا تحقیقاتی را در این مورد آغاز کرده‌اند.

افشاگری‌های تازه ویکی‌لیکس، چند هفته پس از آن انجام می‌گیرد که یک هکر «نوجوان» گفته بود توانسته‌ است به ایمیل‌های خصوصی برنان در «ای‌او‌ال» دسترسی پیدا کند.

روزنامه «نیویورک‌پست» در گزارشی در این مورد گفته بود این هکر خود را «دانش‌آموز دبیرستان» معرفی کرده است.

انتشار ایمیلی‌ها یا نوشته‌های خصوصی مقام‌های آمریکایی سابقه دارد و در مواردی نیز به موضوعی پرکشمکش تبدیل شده است.

از جمله ژنرال دیوید پترائوس، از فرماندهان عالی‌رتبه و رئیس پیشین «سی‌آی‌ای» که خاطرات شخصی و مدارکی در مورد جنگ افغانستان را در اختیار معشوقه‌اش که مشغول نوشتن کتابی در مورد او بود، گذاشت. آنچه در نهایت به کناره‌گیری او از ریاست «سی‌آی‌ای» انجامید.

استفاده هیلاری کلینتون از سرور شخصی ایمیل در دوره‌ای که وزارت خارجه را مدیریت می‌کرده، از دیگر مواردی‌ست که همچنان در رسانه‌های آمریکایی به آن پرداخته می‌شود. خانم کلینتون از نامزدهای اصلی حزب دمکرات برای انتخابات ریاست‌جمهوری پیش‌رو است.

رادیوفرانسه: خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت که ایالات متحد آمریکا امروز چهارشنبه بیست و یکم اکتبر، موضوع آزمایش اخیر موشکی ایران را در نشست شورای امنیت سازمان ملل مطرح می کند. دولت آمریکا آزمایش جدید موشکی ایران را نقض قطعنامۀ ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل می داند.

پپیش از این نمایندۀ آمریکا در سازمان ملل گفته بود که موشک “عمید” با بُرد ۱۷۰۰ کیلومتر که ایران به تازگی آزمایش کرده و قادر به حمل کلاهک اتمی است ناقض قطعنامۀ ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل است.

خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دیپلماتیک افزوده است که این موضوع در نشست امروز شورای امنیت که پشت درهای بسته برگزار شد از سوی ایالات متحد آمریکا مطرح شد. پیشتر دولت آمریکا شرکای خود را آگاه کرده بود که قصد دارد توجه آنها را نسبت به آزمایش اخیر موشکی ایران که ناقض قطعنامۀ شورای امنیت است جلب کند.

قطعنامۀ ۱۹۲۹ شورای امنیت که در سال ۲۰۱۰ به تصویب رسیده ایران را از انجام هر گونه فعالیت مرتبط به موشک های دوربُرد که قادر به حمل کلاهک های اتمی هستند و یا با استفاده از تکنولوژی موشک های دوربرد پرتاب می شوند منع می کند.

“سامانتا پاور”، نمایندۀ آمریکا در سازمان ملل جمعه گذشته گفته بود که آمریکا آزمایش اخیر موشکی ایران را نقض تصمیم شورای امنیت می داند و قصد دارد با تسلیم گزارشی به کمیتۀ مجازات های سازمان ملل خواستار پاسخی مناسب به اقدام دولت ایران شود.

با این حال، خبرگزاری فرانسه بعید می داند که شورای امنیت سازمان ملل مجازات های تازه ای علیه جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر و به ویژه پس از توافق اخیر اتمی اعمال کند.

خودنویس: بنر نصب‌شده در «شهر جدید اندیشه»؛ تهران (البته به‌جای عکس کاخ سفید عکس کنگره آمریکا را گذاشته‌اند)؛ منبع: شبکه‌های اجتماعی

دویچه‌وله: کاخ سفید و وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کردند موضوع آزمایش موشکی ایران را به شورای امنیت می‌برند. جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید، گفت واشنگتن آماده همکاری با هم‌پیمانان منطقه‌ای خود در مقابله با برنامه موشکی ایران است.

وزارت امور خارجه آمریکا روز سه‌شنبه (۱۳ اکتبر/ ۲۱ مهر) گفت آزمایش موشکی اخیر ایران نقض احتمالی قطعنامه سازمان ملل است و واشنگتن این موضوع را در سازمان ملل به بحث خواهد کشید.

به گزارش خبرگزاری رویترز مارک تونر٬ سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا٬ گفت: «ما مسلما همان‌طور که پیش از این در موقعیت‌های مشابه چنین اقدامی کرده‌ایم، این بار نیز این موضوع را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح خواهیم کرد.»

او اشاره کرد که آزمایش موشکی ایران می‌تواند نقض قطعنامه ۱۹۲۹ سازمان ملل باشد که تصریح کرده است ایران نمی‌تواند در فعالیت‌های مربوط به موشک‌های بالستیک درگیر شود.

بیشتر بخوانید: “آزمایش موشکی ایران احتمالا ناقض قطعنامه سازمان ملل است”

ایران همچنین بر اساس قطعنامه اخیرا تصویب‌شده‌ی شورای امنیت سازمان ملل علیه این کشور (قطعنامه ۲۲۳۱ که برای اجرای توافق هسته‌ای صادر شده است) مجاز به انجام فعالیت‌های مربوط به آن‌دسته از موشک‌های بالستیک که توانایی حمل کلاهک هسته‌ای دارند، نیست. این قطعنامه هنوز لازم‌الاجرا نشده است. به محض اجرا ممنوعیت گفته شده تا سقف هشت سال اعمال خواهد شد.

با این‌همه مرضیه افخم٬ سخنگوی وزارت امور خارجه ایران٬ روز دوشنبه٬ با اشاره به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت گفته بود: «قطعنامه ۲۲۳۱ موشک‌هایی را که برای حمل کلاهک هسته‌ای طراحی شده‌اند مد نظر دارد که موشک‌های بالستیک ایران اصولا با این هدف طراحی نشده و بنابراین خارج از حیطه یا صلاحیت قطعنامه شورای امنیت و پیوست‌های آن قرار دارند.»

خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) روز یکشنبه (۱۹ مهر/ ۱۱ اکتبر) به نقل از حسین دهقان، وزیر دفاع ایران٬ از آزمایش موفقیت‌آمیز موشک دوربرد “عماد” خبر داده بود.

بیشتر بخوانید: ایران از “آزمایش نخستین موشک دوربرد هدایت‌پذیر” خبر داد

او طراحی، ساخت و آزمایش موفقیت‌آمیز موشک عماد را “جهشی فناورانه و عملیاتی در حوزه راهبردی” برشمرده و افزوده بود: «برای افزایش قدرت دفاعی و توان موشکی خود از هیچ‌کس اجازه نمی‌گیریم و برنامه‌های دفاعی خود را به ‌ویژه در حوزه موشکی با قاطعیت دنبال می‌کنیم که موشک عماد یکی از مصادیق برجسته آن محسوب می‌شود.» وزیر دفاع ایران اشاره‌ای به اینکه آزمایش این موشک کجا و در چه زمانی انجام شده، نکرده بود.

«کشورهای دیگر می‌توانند ارسال تکنولوژی موشکی به ایران را متوقف کنند»

جاش ارنست٬ سخنگوی کاخ سفید٬ نیز روز سه‌شنبه به طور جداگانه٬ درباره آزمایش موشکی ایران صحبت کرد. او در اظهارات خود تلاش کرد تا روشن کند کشورهای دیگر می‌توانند برای متوقف کردن ارسال تکنولوژی ساخت موشک‌های بالستیک به ایران اقدامات موثری انجام دهند.

بر اساس قطعنامه هنوز به اجرا درنیامده‌ی ۲۲۳۱ سازمان ملل٬ با اجرای مفاد توافق هسته‌ای٬ کشورها تنها مورد به مورد و با تایید شورای امنیت سازمان ملل مجاز به صدور تکنولوژی موشکی به ایران خواهند بود.

جاش ارنست گفت واشنگتن آماده است تا با هم‌پیمانان منطقه‌ای خود برای مقابله با برنامه موشک بالستیک ایران همکاری کند. با این‌همه او نیز همانند سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد که آزمایش موشکی ایران نقض توافق انجام شده بین ایران و شش قدرت جهانی بر سر پرونده اتمی تهران نیست.

البته آمریکا در طول مذاکرات منتهی به توافق هسته‌ای اصرار داشت تا موضوع موشک‌های دوربرد ایران در مذاکرات گنجانده شود. ایران همواره این موضوع را مربوط به صنایع دفاعی دانسته و اعلام کرده است درباره برنامه موشکی خود حاضر به هیچ مذاکره‌ای نیست.

بیشتر بخوانید: مخالفت نظامیان ایران با محدودیت فعالیت‌های موشکی

آمریکا و متحدانش در خاورمیانه می‌گویند که موشک‌های دوربرد ایران توانایی حمل کلاهک‌های هسته‌ای را دارند و از همین رو خطری برای کشورهای منطقه به شمار می‌روند.

بی‌بی‌سی: آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد: “مذاکره با آمریکا ممنوع است به خاطر ضررهای بی‌شماری که دارد و منفعتی که اصلاً ندارد.”

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه ۱۵ مهر در جمع فرماندهان و کارکنان نیروی دریایی سپاه پاسداران، گفت که در جریان مذاکرات هسته‌ای، آمریکایی ها “هرجا فرصت پیدا کردند یک نفوذی کردند”، هرچند “الحمدلله طرف ایرانی حواسش جمع بوده است”.

آیت الله خامنه ای گفت که در جریان مذاکرات هسته‌ای، آمریکایی ها ‘هرجا فرصت پیدا کردند یک نفوذی کردند’، هرچند ‘الحمدلله طرف ایرانی حواسش جمع بوده است’

رهبر جمهوری اسلامی ایران در دو سال اخیر در مناسبت های گوناگون تاکید کرده که اجازه گفتگو با آمریکا بر سر موضوع هسته ای را می دهد ولی این مذاکرات، به معنی عادی شدن مذاکره یا از سرگیری روابط میان دو کشور نیست.

آیت الله خامنه ای در جریان سخنرانی امروز خود گفت: “عده‌ای درقضیه مذاکره سهل‌انگاری و سهل‌اندیشی می‌کنند و عمق مسائل را نمی‌فهمند.”

وی افزود: “می‌گویند چرا با مذاکره با آمریکا مخالفت می‌کنید در حالی‌ که امیرالمومنین با زبیر و امام حسین با عمرسعد مذاکره کرد. امیرالمومنین و امام حسین در حرف زدن با زبیر و ابن‌سعد به آنها نهیب زدند و آنها را نصیحت کردند.”

در هفته گذشته، به دنبال دست دادن محمد جواد ظریف با وزیر امور خارجه ایران، گروهی از اصولگرایان وزیر امور خارجه ایران را هدف انتقادهای شدید قرار دادند. در مقابل، برخی مدافعان آقای ظریف با اشاره به نمونه هایی تاریخی مانند “مذاکره” امام حسین با عمر سعد، فرمانده لشکر خلیفه اموی در واقعه کربلا، گفتگو با مخالفان یا حتی دشمنان را مطابق آموزه های اسلامی دانستند.

آقای خامنه ای در بخش دیگری از سخنرانی خود در جمع فرماندهان و اعضای نیروی دریایی سپاه گفت: “مذاکره با آمریکا یعنی راه را باز کردن که اینها بتوانند در زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی کشور نفوذ کنند.”

رهبر جمهوری اسلامی ایران مشکل ایران در شرایط فعلی را وجود “آدم‌های بعضاً بی‌خیال و یا بعضاً سهل‌اندیشی” دانست که “این واقعیات را نمی‌فمهند”.

می‌گویند چرا با مذاکره با آمریکا مخالفت می‌کنید در حالی‌ که امیرالمومنین با زبیر و امام حسین با عمرسعد مذاکره کرد. امیرالمومنین و امام حسین در حرف زدن با زبیر و ابن‌سعد به آنها نهیب زدند و آنها را نصیحت کردند
رهبر جمهوری اسلامی ایران

آیت الله خامنه ای سه هفته پیش نیز، در نخستین سخنرانی خود در جمع فرماندهان سپاه پاسداران پس از توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱+۵، راجع به “نفوذ دشمن” در فضای بعد از توافق هشدار داده بود.

وی گفته بود: “دشمن برای نفوذ فرهنگی سعی می‌کند باورهایی که جامعه را سرپا نگه داشته دگرگون، مخدوش و در آنها رخنه ایجاد کند… برای نفوذ سیاسی سعی می‌کنند در مراکز تصمیم‌گیری و اگر نشد در مراکز تصمیم‌سازی نفوذ کنند.”

وی همچنین در مورد “نفوذ اقتصادی و امنیتی” هشدار داده و افزوده بود: “البته مسئولان گوناگون از جمله سپاه جلوی نفوذ امنیتی را با کمال قدرت می‌گیرند و چشمان بینای مسئولان اقتصادی [نیز] باید در مقابل نفوذ اقتصادی باز باشد‌.”

کلمه: تاج زاده در یادداشتی نوشت: آیا ادعای اوباما مبنی بر این که با تصویب توافق وین در کنگره، میانه روها در جمهوری اسلامی تقویت می شوند نشانه بند و بست پنهانی حامیان ایرانی برجام با دولت آمریکاست؟ چنین اظهاراتی آیا دخالت کاخ سفید در امور داخلی ما محسوب می شود؟ آیا پیروزی موافقان توافق در انتخابات اسفندماه بر نفوذ سیاسی دشمن در مراکز تصمیم گیری ایران دلالت دارد؟

کلمه – سیدمصطفی تاج زاده:

آیا ادعای اوباما مبنی بر این که با تصویب توافق وین در کنگره، میانه روها در جمهوری اسلامی تقویت می شوند نشانه بند و بست پنهانی حامیان ایرانی برجام با دولت آمریکاست؟

چنین اظهاراتی آیا دخالت کاخ سفید در امور داخلی ما محسوب می شود؟ آیا پیروزی موافقان توافق در انتخابات اسفندماه بر نفوذ سیاسی دشمن در مراکز تصمیم گیری ایران دلالت دارد؟ پاسخ به این پرسش ها مستلزم بررسی مسئله از جهات گوناگون است:

یکم)

۱ – اگر از هم میهنان بپرسیم که

الف: در هنگام بررسی برجام در کنگره خواهان تصویب توافق بودند یا رد آن؟

ب: اکنون که مخالفان برجام به حد نصاب آرای لازم برای رد آن دست نیافتند خوشنودند یا ناراحت؟

ج: در انتخابات آتی آمریکا پیروزی کدام جناح و نامزدی را به سود جمهوری اسلامی و یا کمتر به زیان آن می دانند: جمهوری خواهانی که می گویند به محض ورود به کاخ سفید سند برجام را پاره خواهند کرد یا دموکرات هایی که خود را به اجرای آن متعهد می خوانند؟ آیا اکثریت بسیار قوی ایرانیانی که از برجام حمایت می کنند پیروزی موافقان توافق را در انتخابات ایالات متحده ترجیح نمی دهند؟

۲- جواب مردم کشورهای دیگر به سوال های فوق چیست؟ آیا طبق نظرسنجی های موجود اکثر قریب به اتفاق ملل دنیا وحتی تقریبا تمام دولت ها از برجام استقبال نکردند؟ و پیروزی موافقان توافق را در انتخابات آتی آمریکا به سود صلح و امنیت جهانی ارزیابی نمی کنند؟

۳- دلواپسان وطنی برخلاف اقبال ملی و جهانی به برجام برای رد آن در کنگره لحظه شماری می کردند و پس از ناکامی سناتورهای جمهوری خواه عزا گرفتند و سپس همه نیروهای خود را برای رد موافقت نامه بسیج کردند. در حالی که می دانستند چنین تلاشی در صورت موفقیت به سود جنگ طلبان آمریکایی تمام می شود و راه را برای ورود نامزد آنان به کاخ سفید هموار می کنند. به عبارت روشن مسیر را برای به قدرت رسیدن جناحی آماده می سازد که معتقد است با تداوم تحریم ها می تواند کار جمهوری اسلامی را ظرف دو سه سال آینده یکسره کند.

۴- در آمریکا نیز اوضاع کمابیش شبیه ایران است. جناح جنگ افروز برای رد برجام با تمام توان به میدان آمد ولی ناکام ماند. با وجود این هنوز ناامید نشده و در انتظار انتخابات ریاست جمهوری در میهن خود است تا برجام را با استفاده از اختیارات رئیس جمهور ملغی کند.

۵- هم جنگ سالاران آمریکایی و هم دلواپسان ایرانی اختلاف نظر جناح های سیاسی «دشمن» را جنگ زرگری می خوانند و دولت مردانشان را سر و ته یک کرباس می نامند. با این استدلال که همه آن ها هدف واحدی را دنبال می کنند. گروهی با زبان تهدید و تحریم و دسته ای با حربه دیپلماسی و گفتگو. تندروها در هر دو کشور «خصم خنده رو» را بدتر از «دشمن عبوس» معرفی و از منطق نتانیاهو پیروی می کنند؛ روحانی (سمبل به اصطلاح میانه روها) گرک در لباس میش است. پس از رادیکال های ظاهر و باطن گرگ (مانند احمدی نژاد) خطرناک تر است و مقابله با او دشوارتر. خانم لیونی وزیر خارجه پیشین اسرائیل دلیل فاجعه بودن دیپلماسی دکتر روحانی و توافق هسته ای را برای کشور خود چنین توضیح می دهد: «ایران در حال اخذ مشروعیت است در حالی که اسرائیل آن را از دست می دهد. اروپا تحریم ها را علیه ایران لغو کرده علیه اسرائیل اعمال می کند. تجارت با ایران افزایش خواهد یافت و از مراوده با اسرائیل کاسته خواهد شد.» (رسالت ۲۶/۶/۱۳۹۴)

۶- هم موافقان برجام و هم مخالفان آن در ایران و آمریکا از پیروزی جناح و نامزدی در انتخابات کشور دیگر استقبال می کنند که در مورد توافق هسته ای مانند خود ایشان می اندیشند. این گرایش طبیعی و انکار آن فریب کاری است. تنها تفاوت در این است که موافقان توافق علاقه خود را به زبان می آورند اما مخالفان برجام به علت آن که مشروعیتی برای نظام سیاسی مقابل قائل نیستند و اختلاف جناح هایشان را صوری و نمایشی می خوانند و هم چنین به علت ترس از افکار عمومی از بیان علنی ترجیح خویش خودداری می ورزند. به هر روی اگر پیروزی حامیان انتخاباتی مخالفان توافق نیز تحقق منویات اوباما در میهن ما محسوب شود، پیروزی انتخاباتی مخالفان توافق نیز تحقق منویات خانواده بوش در ایران به شمار می رود.

۷- راز رضایت جهانیان از برجام آن است که انتخاب هر ملت بزرگی در عصر ارتباطات و جهانی شدن، تأثیر انکار ناپذیر – مثبت یا منفی- در امنیت و منافع و حتی انتخاب های دیگر ملل دارد و معضلات بین المللی را کاهش یا افزایش می دهد. به همین دلیل افکار عمومی دنیا به ورود فردی به کاخ سفید روی خوش نشان خواهند داد که جنگ نخستین گزینه او نباشد. سیاست خارجی خود را در چارچوب مقررات و ساز و کارهای سازمان ملل پیش برد و از یک جانبه گرایی بپرهیزد. به این ترتیب شانس و امکان این که جهان امن تر شود یا دست کم ناامنی آن افزایش نیابد بالا می رود. پشتیبانی ملل مختلف از برجام نیز بر همین اساس استوار است. چرا که می دانند گزینه دیگر تشدید تحریم ها و بیشتر شدن احتمال رویارویی نظامی ایران و غرب است و در هر حال به آشفتگی و نزاع در خاورمیانه آشوب زده دامن می زند. در ایران نیز پیروزی جناحی در انتخابات با اقبال عمومی در دنیا مواجه می شود که به اجرای برجام متعهد باشد. بر گفتگو و نفی خشونت تأکید کند و به دیپلماسی درمقابل نظامی گری اولویت دهد و راه را بر حل مسالمت آمیز بحران های منطقه بگشاید. از یاد نباید برد که برجام محصول رأی هوشمندانه اکثریت در ایران و آمریکاست. با دوگانه بوش – احمدی نژاد چالش هسته ای براساس راهبرد دوسر برد سامان نمی یافت. هم چنین معلوم نبود که تغییر یک طرف این معادله به برجام بینجامد.

دوم)

۱- پس از آن که رهبر نسبت به نفوذ سیاسی و فرهنگی دشمن هشدار داد و آن را از نفوذ اقتصادی و امنیتی آن خطرناک تر خواند، انسدادگرایانی که سال هاست به بهانه تحریم ها و تهدیدها فضای پلیسی بر جامعه حاکم کرده اند درصدد برآمده اند که به نام جلوگیری از «نفوذ » آمریکا موج جدیدی از بگیر وببند راه بیندازند. اینان که مسابقه سلاخی بیش از یکصد نشریه را به اسم مقابله سیاسی با «تهاجم فرهنگی غرب» در کارنامه خود دارند، اولین گام را با تذکر دادن ۱۲ عضو فراکسیون جبهه پایداری در مجلس برداشتند. آقایان کوچک زاده، آقاتهرانی، سردار کریمی قدوسی و … خواستار مقابله جدی وزارت اطلاعات با «شبکه چند صد نفره نفوذی سرویس های جاسوسی غرب (نروژ، هلند، انگلیس و …) در سایت ها و روزنامه های زنجیره ای» شدند. (جراید ۳۱/۶/۱۳۹۴) عجیب آن که تنها چند ساعت پس از تذکر کتبی فوق، سایت مشرق، وابسته به امپراتوری رسانه ای سپاه، خبر از بازداشت ۱۲ نفر از مدیران و دبیران و خبرنگاران رسانه های زنجیره ای به اتهام جاسوسی داد که البته پس از مدت کوتاهی آن را حذف کرد. (شرق ۱/۷/۱۳۹۴)

۲- سپاه برای ایجاد مانع در مسیر نفوذ سیاسی دشمن پیشنهاد کرد که همگان «در مقابل ایده تعمیم دادن مذاکرات هسته ای و توافق وین به عنوان یک الگو به سایر موضوعات و از جمله مسائل منطقه ای هوشیار باشند و دچار فریب نشوند.» (جوان ۳۱/۶/۱۳۹۴) به بیان روشن جمهوری اسلامی برای بستن راه نفوذ سیاسی خصم، باید براساس مدل برد-باخت و در حقیقت از طریق جنگ به حل بحران های منطقه بپردازد. این در حالی است که استراتژی نظام حل چالش های خاورمیانه از طریق سیاسی و دیپلماتیک یعنی با مذاکره و تعامل و برد-برد است و جنگ را خواست آمریکا و به سود رژیم صهیونیستی ارزیابی می کند یعنی عکس آن چه نتانیاهو می گوید: «به نفع اسرائیل است که جنگ در کشورهای عربی ادامه داشته باشد.» (ایران ۷/۷/۱۳۹۴)

۳- نقد امام جمعه موقت تهران به اظهارات دکتر روحانی در باب برجام بسیار تأمل برانگیز است: «برخی معتقدند توافق هسته ای موجب جلوگیری از جنگ شده است. مگر هشت سال جنگ نبود که ما را ساخت و جوانان ما را پیش امام حسین (ع) برد و خانواده های آنان را سرافراز کرد.» (ایران ۳۰/۶/۱۳۹۴) آقای صدیقی پیش از این نیز تحریم ها را «نعمت» نامیده رفع آن ها را «غیرسازنده» قلمداد کرده بود با این استدلال که «لغو تحریم ها موجب افزایش اسراف و اشرافی گری و ورود اجناس و کالاهای لوکس به داخل کشور می شود.» (ایران ۲۵/۳/۱۳۹۴) وی هم چنین برجام را به نفع آمریکا خواند چرا که پس از تأکید کنگره «رقص برپا کردند و خود را پیروز میدان خواندند.» (ایران ۳۰/۶/۱۳۹۴) با منطق آقای صدیقی «زنده باد جنگ – پاینده باد تحریم» بهترین شعار برای مقابله با نفوذ سیاسی غرب است که باید عملی شود.

۴- آقای منصور ارضی با «جام زهر» خواندن برجام و «سازش با دشمن» تلقی کردن آن، به نمایندگان مجلس هشدار داد که «اگر آن را قبول کنند خیلی مشکلات پیش می آید.» (شرق ۴/۷/۱۳۹۴) از نظر وی برای خنثی سازی نفوذ سیاسی بیگانگان باید برجام را رد کرد. آقای حسین شریعتمداری نیز «توافق وین را برای اصول و مبانی انقلاب فاجعه آفرین» ارزیابی نمود و «راه برطرف کردن دغدغه رهبری را دادن پاسخ «نه» به حکمیت برجام و رد کامل آن» دانست. (کیهان ۲۴/۶/۱۳۹۴) روزنامه سپاه نیز به ریس جمهور دلداری داد که «اگر مجلس برجام را رد کند، تبعاتی از اجرا نشدن بندهای برجام در فضای بین المللی ایجاد نخواهد شد و دولت تحت فشار قرار نخواهد گرفت.» (جوان ۱۵/۶/۱۳۹۴) به ادعای این روزنامه با رد برجام در مجلس، هم نگرانی رهبر برطرف می شود و هم به دولت فشار نمی آید!

۵- سردار نقدی با طرح پرسشی دو هدف را با یک تیر می زند: «کدام سرمایه دار غربی عاقل حاضر است در حالی که هر لحظه ممکن است تحریم ها برگردد، سرمایه گذاری کند؟» (قانون ۱۹/۵/۱۳۹۴) وقتی سرمایه گذاری غربی ها منتفی شود، هم خطر نفوذ سیاسی دشمن دفع می گردد و هم رقیب قدرتمندی برای فعالیت های اقتصادی سپاه به میدان نمی آید. او هم چنین تأکید کرد که شعار مرگ بر آمریکا بسیار به اقتصاد ایران کمک کرده است.(شرق ۹/۷/۱۳۹۴)

۶- در این میان راه حل پیشنهادی امام جمعه مشهد غوغاست: «راه نفوذ سیاسی دشمن راه باز دموکراسی در این مملکت است.» (سیاست روز ۲۸/۶/۱۳۹۴) آقای علم الهدی قبلا نیز در ضرورت نفی برجام گفته بود: «مردم سالاری انتخاباتی عرصه ای است که دشمن از آن وارد می شود چرا که نمی تواند از دیوار بلند ولایت بالا بیاید.» (شهروند ۷/۶/۱۳۹۴) وی هم چنین «ترافیک اروپایی ها را به ایران به قدری خطرناک خواند که انسان را دچار اضطراب می کند.» (ایران ۲۱/۶/۱۳۹۴) افزون بر موارد فوق آقای علم الهدی اذعان می کرد که: «دربررسی برجام این که بر سر توانمندی هسته ای چه بلایی بیاید خیلی مسأله نیست. مسأله این است که در برجام دیده می شود مهار کشور در سوی آمریکاست تا ملت و کشور را از مدیریت رهبری بیرون بکشند.» (شهروند ۷/۶/۱۳۹۴) به باور امام جمعه مشهد اگر جمهوری اسلامی برجام را رد کند، راه باز دموکراسی را ببندد و به بن بست استبداد پناه برد و به هیأت های اقتصادی اروپایی اجازه ورود به ایران ندهد، نفوذ سیاسی دشمن در میهن منتفی می شود وآرامش جایگزین اضطراب در دل های مؤمنان می گردد.

۷- معاون اول قوه قضائیه با بازتعریف جاسوس راه را برای بازداشت و مجازات منتقدان باز کرد: «جاسوس تنها کسی نیست که مستمری بگیر ودریافت کننده حقوق از دشمن باشد.» بلکه هم چنین فردی است که «می آید و زمینه و بستر را برای ورود دشمن فراهم می کند و می گوید آمریکا دیگر دشمن نیست و سر عقل آمده، چرا اجازه نمی دهیم با اوباما دست داده شود؟» (رسالت ۷/۷/۱۳۹۴) به تصریح آقای محسنی اژه ای «جاسوس دوم کسی است که برای به وجود آمدن مشکلات و ارائه راه حل برای آن آدرس غلط می دهد.» (اطلاعات ۷/۷/۱۳۹۴) بنابر این اگر شهروندی تحلیلی متفاوت از مقامات قضائی از معضلات دارد یا راه حل های پیشنهادی او مخالف دیدگاه آقای اژه ای باشد، جاسوس از نوع دوم محسوب می شود و اگر از دست دادن با اوباما دفاع کند، محکومیت او ردخور نخواهد داشت.

جمع بندی:

“حق با رهبر است که با گسترش روابط ایران با جهانیان، خطر نفوذ سیاسی و فرهنگی افزایش می یابد اما منصوبان رهبری حق ندارند به اسم جلوگیری از این نفوذ، به مبارزه با آزادی های قانونی ایرانیان بپردازند، دموکراسی را نفی کنند و به مهندسی انتخابات بپردازند و مانع همکاری های ایران با جهان شوند. نباید اجازه داد تجربه شکست خورده مبارزه غلط با تهاجم فرهنگی تکرار شود که حاصلی جز لطمه زدن به اعتبار میهن و مردم، تضعیف کردن مبانی و فعالیت های اصیل فرهنگی، تجاوز به حقوق شهروندی هم وطنان و گرایش روزافزون خیل جوانان به غرب به ویژه آمریکا نداشت.”

بی‌بی‌سی: غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضاییه ایران، دست دادن با باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا را با “جاسوسی” مقایسه کرده است.

آقای اژه‌ای گفته است: “جاسوس تنها کسی که مستمری بگیر و دریافت کننده حقوق از دشمن باشد نیست، بلکه او می‎آید و زمینه و بستر را برای ورود دشمن فراهم می‌کند. یعنی دشمنی دشمن را کمتر می‌کند و می‌گوید ‘آمریکا دیگر دشمن نیست و سر عقل آمده، چرا اجازه نمی‌دهیم با اوباما دست داده شود، چه اشکالی دارد آدمی با آدم‌ها بنشیند و گپی بزند’.”

معاون اول قوه قضاییه ایران این سخنان را دو روز پس از آن بیان می‌کند که محمدجواد ظریف و باراک اوباما با هم دست دادند. گفته شده است که وزیر خارجه ایران و رئیس جمهور آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل به طور اتفاقی همدیگر را در راهرو دیده و با هم صحبت کوتاهی کرده‌اند.

دست دادن آقای ظریف با رئیس جمهور آمریکا واکنش منفی محافظه‌کاران را در ایران به دنبال داشته است.

غلامحسین محسنی‌ اژه‌ای که در جلسه “بسیجیان قوه قضاییه” صحبت می‌کرده، گفته است: “جاسوس کسی است که زمینه ورود دشمن را فراهم می‌کند و آدرس غلط می‌دهد. بنابراین نیروهای امنیتی مراقب نفوذی‌ها و جاسوس‌ها باشند چون کارهای آن‌ها ناپیدا است.”

آقای اژه‌ای هشدار داده است: “کسی که امروز برای آمریکا، شیطان بزرگ بخواهد جاسوسی کند و با آن کشور همکاری کند مجرم، خائن و قابل مجازات است.”

غلامحسین محسنی اژه‌ای بدون نام بردن از وزیر خارجه ایران گفته: “آیا مشکلات ما با سازش و کوتاه آمدن و دست دادن حل می‎‌شود و یا با مقاومت کردن و ایستادن؟”

کمتر از یک سال پیش هم قدم زدن محمدجواد ظریف و جان کری، که در ژنو و در حاشیه مذاکرات هسته‌ای انجام گرفت، موج انتقادهای محافظه‌کاران ایران را به دنبال داشت.

در کنار انتقادهای محافظه‌کاران از آقای ظریف، برخی چون صادق زیباکلام، استاد دانشگاه تهران، از او دفاع کرده‌اند. علی مطهری، نماینده مجلس هم گفته است: “این همه حساسیت برای یک موضوع غیرمهم و کوچک کار درستی نیست و اینکه یکی از مقامات کشور با اوباما دست داده است نمی‌تواند اهمیت داشته باشد.”

امروز در جلسه علنی مجلس بهرام بیرانوند، یکی از نمایندگان، با لحن تندی از آقای ظریف انتقاد کرده است. علی مطهری در واکنش به انتقادات او گفته: “باید از نماینده‌ای که بی‌احترامی کرد پرسید که چرا فردی را که رهبری مورد اعتماد و متدین می‌داند بی‌غیرت خطاب می‌کند؟ ضمن آنکه دست دادن با اوباما نیز دلیل نفوذ آمریکا در ایران نیست.”