اخبار

یورونیوز:
تصاویر ماهواره‌ای از مکانی که جنگنده‌های آمریکایی در خاک سوریه بمباران کردند

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا روز جمعه ۲۶ فوریه (۸ اسفند) پس از حمله هوایی به نیروهای شبه نظامی تحت حمایت ایران در شمال شرق سوریه گفت که اقدامات ایران بدون پیامد نخواهد ماند.

وی در پاسخ به خبرنگاری که پرسید با این حمله قصد داشتید چه پیامی را بفرستید گفت: «اینکه شما نمی‌توانید اقدامی انجام دهید که عواقب نداشته باشد. مراقب باشید.»

ایالات متحده آمریکا روز پنجشنبه با دستور جو بایدن، در حملات هوایی در شمال شرق سوریه، مواضع گروه‌های شبه نظامی مورد حمایت ایران در نزدیک مرز عراق را مورد هدف قرار دارد. پنتاگون در بیانیه‌ای اعلام کرد که این حملات در تلافی حمله موشکی اوایل ماه جاری به اربیل عراق است که منجر به کشته شدن یک پیمانکار غیر نظامی و زخمی شدن یک نیروی نظامی ایالات متحده آمریکا و سایر نیروهای ائتلاف شد.

مقام‌های دولت آمریکا، حملات هوایی به سوریه را قانونی و متناسب عنوان کردند.

جان کربی، سخنگوی پنتاگون گفت که دو جنگنده از نوع اف-۱۵‌ای (F-15E) نیروی هوایی، هفت موشک شلیک کردند که در نتیجه آن ۹ تاسیسات، آن محدوده نابود شد به دو تاسیسات دیگر آسیب جدی وارد آمد.

با این حال در یک چرخش سیاسی در دولت جدید دموکرات‌ها، چند عضو برجسته کنگره که با جو بایدن هم حزبی هستند از این حملات که نخستین اقدام نظامی دولت وی بود انتقاد کردند. این دموکرات‌ها گفتند که حملات هوایی بدون مجوز انجام شد اما در سوی مقابل جمهوری‌خواهان از این اقدام حمایت بیشتری کردند.

تیم کین، سناتور ایالت ویرجینیا و از حزب دموکرات گفت: «اقدام نظامی تهاجمی بدون تصویب کنگره در زمانیکه وضعیت فوق‌العاده‌ای وجود ندارد، مطابق قانون اساسی نیست.»

سناتور کریس مورفی نیز گفت که حملات تلافی‌جویانه ضروری نیست چرا که برای یک تهدید قریب‌الوقوع انجام نمی‌شود. وی نیز تاکید کرد که این حمله باید مجوز کنگره را دریافت می‌کرد.

اما جیم اینهاف، سناتور جمهوری‌خواه، اوکلاهاما این اقدام را پاسخ درست و متناسب برای حفاظت از جان آمریکایی‌ها توصیف کرد.

واکنش ایران چه بود؟

از طرف دیگر، سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران این حمله را محکوم و آن را «حملات غیر قانونی و تجاوز گرانه» توصیف کرد و گفت که حملات «نقض آشکار حقوق بشر و تجاوز نسبت به حقوق و قوانین بین المللی» است.

وی تاکید کرد که «این حمله در شرایطی صورت گرفته است که نیروهای آمریکایی طی سال‌های اخیر بطور غیر قانونی وارد خاک سوریه شده و اقدام به اشغال مناطقی از خاک این کشور و سرقت منابع طبیعی از جمله نفت نموده است که حق طبیعی مردم سوریه است.»

شرکت ماهواره‌ای «ماکسار تکنولوژی» نیز پس از این حمله اقدام به انتشار تصاویر ماهواره‌ای بعد از حمله کرده است. این عکس‌ها ساختمان‌هایی را نشان می‌دهد که در اثر حمله هوایی در سوریه تخریب شده‌اند.

حملات تلافی‌جویانه آمریکا در واکنش به تهدید مواضع و نیروهای آن‌ها پیش از این در دولت دونالد ترامپ نیز سابقه داشته است به طوریکه کشته شدن یک پیمانکار غیر نظامی آمریکا در یک حمله موشکی در کرکوک در دسامبر سال ۲۰۱۹ باعث تنش‌ فراوان در خاک عراق شد و این کشور را به آستانه یک جنگ نیابتی رساند. ترامپ در آن زمان گفته بود که مرگ یک پیمانکار آمریکا خط قرمز خواهد بود.

این اتفاق باعث شد تا پهپادهای آمریکایی در اوایل ژانویه ۲۰۲۰ به کاروان حامل قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس ایران و ابومهدی مهندس، معاون حشد شعبی حمله کنند که با مرگ این فرمانده نظامی تنش‌های بین ایران و آمریکا شعله‌ور شد

دویچه‌وله: ژنرال مک‌کنزی، فرمانده سنتکام گفت ایران سیگنال روشن و بدون ابهامی دریافت کرده که آمریکا قادر و خواهان دفاع از منافع خود و متحدان در خاورمیانه است. او گفت آمریکا برای مقابله با تهدیدهای ایران به عربستان کمک خواهد کرد.

ژنرال فرانک مک‌کنزی، فرمانده کل نیروهای ارتش آمریکا در منطقهٔ خاورمیانه و شرق آفریقا و آسیا (سنتکام) گفته است که دولت جدید آمریکا به ریاست جو بایدن سخنی در مورد توقف حمایت‌های ایالات متحده از عربستان سعودی برای مقابله با فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده ایران نگفته است.

مک‌کنزی که از طریق ویدئو برای انستیتوی خاورمیانه سخن می‌گفت، افزود: «تمرکز ما بر روی اقداماتی است که کمک کنیم تا آنها (عربستان سعودی) بتوانند مؤثرتر از خود دفاع کنند.»

فرمانده سنتکام با اشاره به حضور روسیه و چین در خاورمیانه گفت: «افزایش رقابت از سوی روسیه و چین در خاورمیانه، باعث اضافه کردن لایه‌ای دیگر از تنش‌ها و بی‌ثباتی در منطقه‌ای که پیشتر نیز پیچیده و چالش‌برانگیر بوده، شده است.»

مک‌کنزی سپس با تصریح این که «تهدیدی مشترکی به نام ایران در منطقه وجود دارد» این کشور را عامل اصلی بی‌ثباتی در منطقه توصیف کرد و افزود: «ایران سیگنال روشن و بدون ابهامی دریافت کرده که آمریکا قادر و خواهان دفاع از منافع خود و متحدان در خاورمیانه است.»

فرمانده سنتکام گفت: «کاهش تنش میان اسرائیل و دیگر کشورهای عربی فرصت راهبردی برای همراه کردن شرکای بیشتری علیه تهدیدات مشترک ایجاد کرده است.»

وی گفت: «در صورت لزوم نیروهای‌مان را به منطقه اعزام می کنیم، زیرا ایران منشاء بی‌ثباتی در عراق، سوریه و یمن است.»

جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا هفته گذشته گفته بود که ایالات متحده به حمایت خود از قلمرو و مردم عربستان سعودی در قبال تهدیدهایی که از سوی ایران و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی صورت می‌گیرند، ادامه خواهد داد.

مک‌کنزی گفت، در طول هفته گذشته چندین حمله از سوی شورشیان یمن علیه عربستان صورت گرفته است: «ما به سعودی‌ها برای دفاع از خود کمک خواهیم کرد، و تا جایی که می‌توانیم داده‌های اطلاعاتی را در اختیار آنها خواهیم گذارد.»

ژنرال مک‌کنزی که فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه و افغانستان را در اختیار دارد، به حملات پهپادی و موشکی به تأسیسات نفتی عربستان در ماه سپتامبر ۲۰۱۹ اشاره کرد که بر بازار جهانی نفت تأثیر گذارد.

مک‌کنزی احتمال تهدیدهایی از این دست را همچنان “بسیار واقعی” خواند. او گفت که کمک برای مقابله با حملات به عربستان سعودی “هم برای آنها خوب است و هم برای ما”.

ارونیوز: در طول سال‌های اخیر اسرائیل بارها و بارها به اهداف نظامی مرتبط به ایران و نیروهای تحت حمایت سپاه قدس در سوریه و لبنان حمله کرده و حتی در ماه ژوئیه ۲۰۱۹ در خاک عراق علیه حشد الشعبی، گروه شبه ‌نظامی شیعه مورد حمایت ایران نیز عملیات نظامی انجام داده است.

آخرین مورد از این گونه عملیات، حمله موشکی هوایی و زمین به زمین ارتش اسرائیل به اهدافی در جولان تحت کنترل سوریه واقع در استان جنوبی قنیطره بود که شامگاه چهارشنبه ۳ ژانویه (۱۵ بهمن) انجام شد و خبر آن را خبرگزاری دولتی سوریه، سانا منتشر کرد.

پیشینه

جنگ اسرائیل با نیروهای متحد ایران در ماه‌های اخیر با حملات سایبری و تبادل آتش با شبه نظامیان در سوریه و لبنان افزایش یافته است.

در ماه ژانویه نیز رسانه‌های سوری از حملات شدید اسرائیل در شرق سوریه و در نزدیکی مرز عراق خبر داده بودند، عملیاتی که یکی از شدیدترین حملات اسرائیلی‌ها به سوریه در طول یک دهه گذشته بوده است. گفته می‌شود در آن حمله گروهی از نیروهای افغان و عراقی مورد حمایت ایران کشته شدند.

دیده‌بان حقوق بشر سوریه در سال ۲۰۲۰، ۳۹ مورد حمله اسرائیل که ۱۳۵ موضع از جمله مواضع نظامی، انبارها یا وسایل نقلیه را در خاک سوریه هدف قرار داده، ثبت کرده است.

سارا پرز، تحلیل‌گر روابط ایران و اسرائیل در دانشگاه علوم سیاسی پاریس در این زمینه به مسعود سالاری، خبرنگار یورونیوز می‌گوید: «اسرائیل حملات به سوریه را می‌پذیرد، چون آن را دفاع مشروع از خودش می‌داند. در اسرائیل به این رویکرد، جنگ در برابر جنگ گفته می‌شود، زیرا اسرائیلی‌ها می‌گویند این عملیات نظامی علیه رقیبان منطقه‌ای انجام می‌شود که پیوسته با اسرائیل، مخفیانه در حال جنگ هستند و معمولا پاسخی به آنها داده نمی‌شود. بنابراین تل‌آویو از وضعیت ویژه موجود در سوریه برای دفاع از منافع خودش بهره‌برداری می‌کند، زیرا نمی‌خواهد ایران از سوریه به عنوان پلی برای عملیات علیه اسرائیل بهره ببرد.»

این تحلیل‌گر خاورمیانه می‌گوید: «اسرائیل در ابتدای جنگ سوریه برای آن که از درگیری‌ها در امان بماند، به یک پایگاه موشکی زمین به هوا و نیز یک مجتمع نظامی مشکوک به تولید سلاح شیمیایی در نزدیکی دمشق حمله کرد. اسرائیل بعد از آن به کاروان‌های حمل اسلحه به مقصد نیروهای حزب‌الله لبنان نیز حمله کرد. اسرائیلی‌ها از آن زمان به بعد برای خودشان خطوط قرمزی تعیین کردند تا جلو هر گونه نفوذ ایران در بلندی‌های جولان را گرفته و مانع رساندن سلاح به حزب الله لبنان بشوند و نیز نگذارند که ایران پایگاه‌های نظامی در سوریه تشکیل دهد.»

سارا پرز با یادآوری این که اسرائیل همچنین به هدف جلوگیری از انتقال نیروهای (تحت حمایت) ایران، حملات خود را تا مرز سوریه با عراق توسعه داده و گروه دیده‌بان حقوق بشر سوریه نیز در گزارش‌های متعددی از حملات این کشور به ویژه در منطقه ابوکمال واقع در سرحدات سوریه با عراق خبر داده است، می‌افزاید: «در ژوئیه ۲۰۱۹، اسرائیل به انبارهای تسلیحات و مهمات در خاک عراق حمله کرد و این نخستین بار بود که این کشور شعاع عملیات نظامی خود را تا این حد افزایش می‌داد.»

به نظر خانم پرز این عملیات با آن که بی‌پیشینه بود، اما «دور از ذهن نبود» زیرا بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل پیش از آن گفته بود هر کشوری که اجازه دهد از خاک آن علیه امنیت اسرائیل استفاده شود، باید منتظر پیامدهای آن هم باشد و بنابراین اسرائیل مسئولیت این عملیات را بر عهده گرفت.
چرا اسرائیل حملات خود را کمتر گردن می‌گیرد؟

با این همه، اسرائیل با آن که دست کم امکان بهره‌برداری تبلیغاتی از این اقدامات تهاجمی دارد، به ندرت مسئولیت این حملات را به عهده می‌گیرد و حتی در انتشار اخبار آن هم پیشدستی نمی‌کند. در واقع این کشور اراده چندانی برای بهره‌برداری از این عملیات و نمایش قدرت خود در برابر دشمن دیرینه‌اش یعنی ایران از خود نشان نمی‌دهد.

نویسنده کتاب «اسرائیل و ایران، جنگ فناوری» در توضیح این رویکرد اسرائیل می‌گوید: «اسرائیل در این زمینه سیاست مبهم خود را حفظ می‌کند و توضیح خاصی برای این گونه اقدامات نظامی خود نمی‌دهد. این ابهام در واقع بخشی از دکترین نظامی این کشور است که مثلا در مورد در اختیار داشتن سلاح‌های هسته‌ای خود نیز اظهار نظر خاصی نمی‌کنند. در واقع آنها نمی‌خواهند در مورد این که سلاح اتمی‌شان تنها یک امکان بازدارنده در برابر دشمنان است، شبهه‌ای ایجاد شود.»

خانم پرز که مسئول ارتباطات و پژوهش‌های گروه ای‌ال‌ان، «شبکه رهبری اروپا» است در توضیح این ابهام خودخواسته می‌افزاید: «اسرائیل با این سیاست پیشاپیش دشمنان خود را عقب می‌راند، زیرا آنها دقیقا نمی‌دانند با چگونه سلاحی طرف هستند و بنابراین پا پیش نمی‌گذارند. همین امر هم باعث شده است که برخی از تزاحال (ارتش اسرائیل) را به عنوان یک قدرت افسانه‌ای ترسیم کنند.»

او همچنین می‌گوید: «از سوی دیگر، کارشناسان نظامی (اسرائیل) معتقدند که به عهده گرفتن مسئولیت عملیات نظامی آنها باعث ایجاد حس تحقیر در دشمنان‌شان می‌شود و در جایی که اسرائیل داشتن دست بالا در اقدام نظامی را عملا ثابت کرده، دیگر منفعت خاصی در این ندارد که برتری خودش را جار هم بزند. در واقع به گردن گرفتن اقدام موفق نظامی، باعث برانگیختن حس تحقیر دشمن و و موضع‌گیری او برای انتقام می‌گردد. و البته اسرائیل دنبال چنین چیزی نیست.»

دویچه‌وله: ارتش اسرائیل از شروع رزمایش مشترک این کشور و آمریکا بر اساس سناریوهای شبیه‌سازی شده حملات موشکی خبر داد. مدیر شبکه الجزیره در رام‌الله می‌گوید دشمنان فرضی این مانور ایران، حزب‌الله لبنان و نیروهای مقاومت فلسطینی هستند.

روز پنجشنبه چهارم فوریه، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که عملیات مشترک نیروی هوایی این کشور و ایالات متحده، با شبیه‌سازی حملات موشکی احتمالی، در جنوب اسرائیل شروع شده است.

طرفین از دو دهه قبل و در چارچوب همکاری‌های نظامی، رزمایش‌ و تمرینات مشترک دارند.

اویشایی ادرعی گفت که در سال جاری، تمرین “جنیفر فالکون”، به طور موازی در آلمان، ایالات متحده و اسرائیل، با مشارکت واحدهای مختلف پدافند هوایی، دریایی و واحدهای تدارکاتی و پزشکی برگزار می‌شود.

این سخنگو تاکید کرد که محور رزمایش، تمرین مواجهه با تهدیدهای موشکی و سایر حملات هوایی احتمالی است و بر این اساس، سناریوهایی شبیه‌سازی شده‌اند. او افزود که تمرین‌ها در انطباق با شرایط ناشی از کرونا انجام خواهند شد.

ادرعی در باره دشمن فرضی این رزمایش توضیحی نداده و تنها یادآور شده که هدف رزمایش، هماهنگی و تبادل تجارت بین ارتش دو کشور و برآورد آمادگی دفاعی طرفین و گسترش دامنه همکاری‌های استراتژیک آنهاست.

اما مدیر دفتر شبکه الجزیره در رام‌الله گفته‌ است که رزمایش سال جاری، از پایگاه “تسالیم” کلید خورده و تا ۱۶ فوریه ادامه خواهد داشت. ولید ال‌عمری افزوده که ایران، حزب‌الله لبنان و گروه‌های مقاومت فلسطینی، دشمنان شبیه‌سازی شده این مانور هستند.

او عنوان کرده که علت این شبیه‌سازی آن است که ایران و جناح‌های مقاومت، مخالف سرسخت عادی‌سازی مناسبات تل آویو با چند کشور عربی هستند. به باور العمری هیچ بعید نیست این کشورها در آینده جزو شرکت‌کنندگان در رزمایش‌های نظامی مشترک باشند.

رادیوفرانسه: بنی گانتز، وزیر دفاع اسرائیل، در مصاحبه با یک شبکۀ تلویزیونی مصری که دیشب یکشنبه سی و یکم ژانویه پخش شد هشدار داد که هدف اسرائیل جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی است و اسرائیل برای رسیدن به این مقصود در صورت نیاز دست به اقدام نظامی علیه تهران خواهد زد.

وزیر دفاع اسرائیل تأکید کرد که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی تنها مسئلۀ اسرائیل نیست، بلکه مسئلۀ جهان و منطقه است.

گانتز تأکید کرد که اسرائیل امکان اتخاذ تدابیر ضروری علیه برنامۀ اتمی ایران را دارد و دستیابی ایران به توانایی تولید بمب اتمی رقابت تسلیحات اتمی در خاورمیانه را باعث می‌شود. گانتز پشتیبانی حکومت ایران را از حزب الله لبنان و حوثی‌های یمن نیازمند واکنش و اقدام نظامی دانست. او از رژیم اسلامی ایران به عنوان یک حکومت بنیادگرا یاد کرد که قصد دارد با تولید سلاح اتمی دامنۀ نفوذ خود را در خاورمیانه گسترش دهد.

گانتز ابراز امیدواری کرد که مردم ایران نگرانی‌های اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه را در خصوص تهدیدهای حکومت اسلامی تهران درک کنند. او گفت که شهروندان ایران شایستۀ یک زندگی عادی و انسانی هستند. اما، حمایت رژیم اسلامی تهران از حزب‌الله و حوثی‌های یمن نیازمند اقدام است.

وزیر دفاع اسرائیل همچنین گفت که جنگ آینده علیه رژیم اسلامی تهران شامل حزب‌الله و حماس نیز خواهد شد که با موشک‌ها و راکت‌های خود غیرنظامیان اسرائیلی را آماج قرار می‌دهند. گانتز گفت در صورت وقوع جنگ، اسرائیل انبارهای موشک‌های حزب‌الله را که در مناطق غیرنظامی احداث شده‌اند هدف قرار خواهد داد. وی با استناد به اطلاعات دولت اسرائیل تأکید کرد که حزب الله موشک‌های خود را در مناطق غیرنظامی ذخیره و به این ترتیب از غیرنظامیان لبنان به عنوان سپر انسانی استفاده کرده است. او گفت که اسرائیل نهایتاً چاره‌ای جز از میان بردن این ذخایر ندارد.

گانتز با اشاره به انفجار هزاران کیلوگرم نیترات آمونیوم انبار شده در بندر بیروت در اوت سال گذشته افزود که پنهان کردن سلاح و مواد انفجاری در میان غیرنظامیان شیوۀ رایج حزب‌الله لبنان است.

مصاحبۀ بنی گانتز با تلویزیون مصری ساعاتی پس از بازدید وی از واحد نیروهای عملیات برونمرزی ارتش اسرائیل پخش شد.

رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، آویو کوخاوی، هفتۀ گذشته گفت که از نیروهای نظامی این کشور خواسته است که طرح‌های جدیدی را برای جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح اتمی تهیه کنند. او همچنین تلاش رئیس جمهوری جدید آمریکا، جو بایدن، برای بازگشت به توافق اتمی با ایران را تحت هر شکلی مورد انتقاد قرار داد.

رادیوفردا: رییس ستاد ارتش اسرائیل در هشداری صریح به دولت جو بایدن در خصوص احتمال بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای با ایران موسوم برجام گفت که اسرائیل برنامه‌های تازه دیگری را برای حمله به ایران در سال جاری میلادی تدارک دیده است.

آویو کوخاوی، رییس ستاد ارتش اسرائیل، شامگاه سه‌شنبه هفتم بهمن با لحنی تند، گفت که او فرمان لازم را در این زمینه به ارتش داده است.

هشدار بی‌پرده ژنرال کوخاوی به دولت جدید واشینگتن در حالی است که جو بایدن تنها شش روز است در کاخ سفید مستقر شده و هنوز نشانه‌ای از آغاز مذاکرات دولت او با ایران بر سر بازگشت آمریکا به برجام در دست نیست.

همچنین اظهارات رییس ستاد ارتش اسرائیل در آستانه ورود ژنرال کنث مک‌کنزی، فرمانده سنتکام، ستاد مرکزی ارتش آمریکا، به اسرائیل بیان شده است.

از زمانی که پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا روشن شد، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، چند بار برای دولت آمریکا خط و نشان کشید و حتی گفت «بازگشت به برجام، یک حماقت است که نباید اتفاق بیفتد».

اما به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، هشدار شدید و صریح رییس ستاد ارتش آمریکا، با هدف تشدید فشار اسرائیل بر دولت جدید واشینگتن، برای دوری کردن از احتمال بازگشت به برجام، بیان شده است.

ژنرال کوخاوی در سخنرانی در مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل گفت که بازگشت به برجام، «هم از نظر عملیاتی و هم از نظر راهبردی، بد خواهد بود»، «یک تهدید غیر قابل قبول است» و به تشدید رقابت تسلیحات هسته‌ای در منطقه منجر خواهد شد».

به گفته وی، «اگر برجام هنوز زنده بود، ایران تا حال می‌توانست به سمت تولید بمب اتمی پیش برود زیرا برجام فاقد محدودیت‌ها و نظارت کافی برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتمی بود».

ژنرال کوخاوی افزود که از فرماندهان ارتش خواسته در فکر یک سری برنامه‌های عملیاتی جدید و توسعه آن در یک سال آتی باشند. او افزود، کادر سیاسی (دولت) تصمیم‌گیرنده نهایی است اما «طرح‌های عملیاتی باید به روی میز و آماده اجرا باشد».

رییس ستاد ارتش اسرائیل همچنین از وجود «یک ائتلاف منطقه‌ای قوی» از یونان، قبرس، مصر، اردن و امیرنشین‌های خلیج فارس در کنار اسرائیل برای «مقابله با محور شیعی ایرانی که از ایران تا عراق و سوریه و لبنان کشیده شده» سخن گفت و افزود که اسرائیل اکنون از «آزادی عمل گسترده در سراسر خاورمیانه» برخوردار است.

با وجودی که سخنان رییس ستاد ارتش و نخست وزیر اسرائیل با لحن محکم و با قاطعیت بسیار بیان شده‌اند اما اظهار آن از زبان این‌دو فرمانده ارشد نظامی و سیاسی اسرائیل، نشانه‌های جدی از یک تقابل زودهنگام میان این کشور با دستگاه دیپلماسی جو بایدن در آمریکا نیز به حساب می‌آید.

در زمان دو دولت باراک اوباما نیز اسرائیل پیوسته از گزینه نظامی علیه ایران سخن می‌گفت که ظاهرا هدف از آن، وادار کردن دولت واشینگتن به تشدید سخت‌گیری در توافق با ایران بود. این رویه آن زمان کارساز نبود و به چالش جدی میان اسرائیل و دولت وقت آمریکا که جو بایدن معاون آن بود، منجر شد.

اسرائیل در روزهای گذشته روند انتصاب شمار زیادی از مقامات ارشد آمریکا در زمان دولت باراک اوباما را که در تنظیم برجام سهیم بودند، به پست‌های کلیدی، به ویژه در دستگاه وزارت خارجه آمریکا، با نگرانی عمیقی دنبال کرده است.

رسانه‌های اسرائیل نوشته‌اند در حالی که جو بایدن در روزهای گذشته با سران فرانسه، آلمان، روسیه، مکزیک و شمار دیگری از کشورها گفت‌وگوی تلفنی داشته، هنوز معلوم نیست که چه زمان نخستین تماس تلفنی را با بنیامین نتانیاهو انجام خواهد داد.

آقای نتانیاهو چند بار در روزهای گذشته تاکید کرده که «مشتاق کار» با جو بایدن «به‌ویژه در مورد ایران است».

اسرائیل مشوق عمده خروج دولت دونالد ترامپ از برجام و سیاست «فشار حداکثری» به ایران بود.

جو بایدن گفته که در صورت اجرای تعهدات کامل ایران بر اساس برجام، آمریکا به این توافق بازخواهد گشت «هرچند که مسیر آن آسان نخواهد بود».

در همین حال، آنتونی بلینکن، که روز سه‌شنبه تایید سنای آمریکا را برای آغاز پست وزارت خارجه دریافت کرد، گفته است که واشینگتن پیش از هر تصمیمی در خصوص برجام، با متحدین خود، از جمله اسرائیل، رایزنی می‌کند.

در حالی که کوشش اسرائیل در وهله نخست، جلوگیری از هر اقدام احتمالی دولت جو بایدن در مسیر کاهش فشارهای اقتصادی بر ایران و سپس تنظیم توافق‌های سخت‌گیرانه‌تری با هدف برچیدن برنامه موشک‌های برد بلند و نفوذ منطقه‌ای ایران است، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، روز هفتم بهمن تاکید کرد که ایران «در هیچ موضوع دیگری غیر از نحوه اجرای برجام با کشورهای ۱+۵ صحبت نخواهد کرد».

دولت ایران در همین حال از دولت جدید آمریکا خواسته است فرصت ایجاد شده را از دست ندهد.

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، روز سه‌شنبه در تهران گفت «دریچه گشوده شده، مدت زیادی باز نمی‌ماند».

مجید تخت روانچی، نماینده دایم ایران در سازمان ملل متحد نیز روز ششم بهمن در مصاحبه با شبکه سی‌ان‌ان گفت که هر چند ایران برنامه‌ای برای مذاکره با دولت جو بایدن ندارد اما منتظر است که آمریکا اولین گام سیاسی را برای لغو تحریم‌ها و بازگشت به برجام بردارد.

بی‌بی‌سی: ژنرال امیر کوخاوی، رییس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، در هشداری تلویحی به آمریکا هرگونه بازگشت احتمالی به توافق هسته ای با ایران (برجام) را یک «اشتباه» خوانده و از دستور خود مبنی بر تدارک چند برنامه عملیاتی نظامی دیگر در قبال ایران خبر داده است.

ژنرال امیر کوخاوی روز سه شنبه (۲۶ ژانویه) در یک سخنرانی در کنفرانس سالانه موسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل آویو گفت: «بازگشت به توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ یا حتی توافقی مشابه که از جنبه های مختلف بهبود یافته باشد از نقطه نظر عملیاتی و استراتژیک اسرائیل، بد یا اشتباه است.»

به نظر می رسد این اظهارات کم سابقه فرمانده ارتش اسرائیل هشداری به دولت جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، باشد که می گوید “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

دونالد ترامپ، رییس جمهوری سابق ایالات متحده، که مانند اسرائیل برجام را یک توافق «بد» می دانست در سال ۲۰۱۸ میلادی آمریکا را از برجام خارج کرد و سیاست «فشار حداکثری» تحریم ها را علیه حکومت ایران در پیش گرفت تا ایران را به پای میز مذاکره بازگرداند اما موفق به این کار نشد. ایران در واکنش، در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کاهش داده است.

ژنرال کوخاوی با متهم کردن ایران به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای گفت: «من به ارتش اسرائیل دستور داده ام که علاوه بر نقشه های عملیاتی ای که تدارک دیده اند، چند نقشه عملیاتی دیگر نیز آماده کنند.»

او افزود: «مسلما این رهبری سیاسی (اسرائیل) است که درباره به اجرا درآمدن تصمیم خواهد گرفت اما این نقشه ها باید روی میز باشد.»

آمریکا با امضای دونالد ترامپ از برجام خارج شد

چنین هشداری از سوی یک مقام نظامی اسرائیل کم سابقه ارزیابی می شود به همین خاطر برخی ناظران معتقدند که اظهارات فرمانده ارتش اسرائیل می تواند منعکس کننده نظرات دولت بنیامین نتانیاهو باشد.

ایران می گوید برنامه هسته ای این کشور صلح آمیز است و این کشور قصد دستیابی به بمب هسته ای را ندارد. مقامات ایرانی از جمله رهبر آن آیت‌الله علی خامنه‌ای در گذشته هشدار داده اند که در صورت اقدام نظامی اسرائیل، «جمهوری اسلامی تل‌آویو و حیفا را با خاک یکسان خواهد کرد.»

هفته گذشته با آغاز ریاست‌ جمهوری جو بایدن، تحلیلگران رسانه های اسرائیلی از نگرانی مقامات این کشور از بازگشت احتمالی ایالات متحده به برجام خبر دادند از جمله ناهوم بارنی، مفسر سرشناس در روزنامه پرتیراژ یدیعوت احرونوت نوشت که اعلام آمادگی بایدن برای بازگشت به توافق برجام به عنوان نقطه شروعی برای مذاکرات بیشتر خیلی‌ها را در اسرائیل “نگران کرده است”.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بارها برجام را محکوم کرده و مدعیست که این توافق، دسترسی ایران به بمب اتمی را تسهیل می‌کند.

آنتونی بلینکن،‌ وزیر امور خارجه آمریکا،‌ هفته گذشته گفته بود که ایالات متحده با بازگشت به برجام «فاصله زیادی دارد» و هنوز باید ببیند که‌ آیا ایران قصد اجرای تعهدات خود در قبال برجام را دارد یا نه.

دولت ایران می گوید که فعلا برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا ندارد.

رادیوفردا: سئول روز دوشنبه ۱۵ دی خواستار «آزادسازی فوری»‌ کشتی توقیف‌شده کره جنوبی در خلیج فارس توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران شد.

ایالات متحده نیز اعلام کرد که در این موضوع با کره‌جنوبی «هم‌صدا» می‌شود و بر آزادی فوری کشتی مورد اشاره تاکید دارد.

نخستین بار روز دوشنبه رسانه‌های ایران از توقیف کشتی کره جنوبی در خلیج فارس توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران خبر دادند. خبرگزاری صدا و سیما از قول «یک منبع آگاه» نوشت که این کشتی پس از توقیف، به یکی از بنادر ایران هدایت شد.

نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز در اطلاعیه‌ای ضمن تایید توقیف کشتی کره جنوبی دلیل آن را «آلودگی نفتی و مخاطرات زیست‌محیطی» عنوان کرد. بر اساس اطلاعیه سپاه پاسداران، کشتی توقیف شده حامل ۷ هزار و ۲۰۰ تن اتانول بوده است و خدمه‌های دستگیر شده آن هم از ملیت‌های کره جنوبی، اندونزی، ویتنام و میانمار هستند.

وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد که از امنیت خدمه این کشتی اطمینان یافته و اکنون خواستار آزادسازی آن است. وزارت دفاع این کشور نیز خبر داد که یک واحد از نیروهای دریایی ویژه مقابله با دزدان دریایی را به آب‌های مجاور تنگه هرمز اعزام کرده است.

از سویی یکی از سخنگوهای وزارت خارجه همچنین سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به اقدام سپاه پاسداران در توقیف کشتی کره جنوبی واکنش نشان داد و آن را تلاش برای «اخاذی بین‌المللی» توصیف کرد.

این سخنگو که نامش فاش نشده است در بیانیه‌ای اظهار داشت: «رژیم (ایران) به عنوان بخشی از تلاش‌های آشکار آن برای اخاذی از جامعه بین‌المللی در راستای کاهش فشار تحریم‌ها، حقوق و آزادی‌ تردد دریایی در خلیج فارس را تهدید می‌کند.»

او افزود: «با جمهوری کره‌جنوبی هم‌صدا شده و از ایران می‌خواهیم که فورا این کشتی را آزاد کند.»

توقیف این کشتی همزمان شده است با سفر قائم‌مقام وزارت خارجه کره جنوبی برای گفت‌وگو درباره بدهی آن کشور به ایران.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، درباره بدهی کره جنوبی به ایران گفت که این موضوع به کندی پیش می‌رود و «از اتفاقاتی که تاکنون رخ داده است رضایت نداریم».

کره جنوبی در پی تحریم‌های آمریکا، پول نفتی را که از ایران خریداری کرده بود، بلوکه کرده و تهران از این منابع تنها می‌تواند برای خرید کالاهای انسان‌دوستانه از کره جنوبی استفاده کند. مقامات ایران میزان پول بلوکه شده را ۷ میلیارد دلار عنوان کرده‌اند.
با استفاده از گزارش رویترز و رادیو فردا/ آ.ت/ ک.ر

دویجه‌وله: محمدرضا نقدی، معاون هماهنگ کننده سپاه پاسداران گفته است که ایران ظرف ۳۰ سال گذشته میلیاردها دلار در منطقه هزینه کرده است. اخیرا برخی از مقامات حزب‌الله و حماس نیز از کمک‌های مالی هنگفت ایران به خود خبر داده بودند.

معاون هماهنگ کننده سپاه پاسداران در مصاحبه‌ای با “استودیو نگاه یک” شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که این کشور به “عمق راهبردی” در منطقه دست یافته است.

محمدرضا نقدی بار دیگر به حمله پهپادی آمریکا به خودروی حامل قاسم سلیمانی اشاره کرد و مدعی شد انتقام او “به طور حتم” گرفته می‌شود.

معاون فرمانده سپاه پاسداران در عین حال مدعی شد که آمریکا ظرف سالیان گذشته تلاش کرده بحران‌های اقتصادی در منطقه تشوید شود و در راستای سپردن زمام امور کشورهای خاورمیانه به دست نیروهای “لیبرال دموکرات” گام برداشته است.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

نقدی عملکرد قاسم سلیمانی علیه این سیاست‌ را دلیل حمله پهپادی آمریکا در روز سوم ژانویه سال ۲۰۲۰ به خودروی حامل او دانسته است. معاون هماهنگ کننده سپاه پاسداران از آمادگی “مجاهدان منطقه” سخن گفت و اعلام کرد که آن‌ها تا کنون «کارهای بزرگی انجام داده‌اند.» معاون فرمانده سپاه توضیحی پیرامون این “کارهای بزرگ” ارائه نکرد.

کمک به حزب‌الله و حماس

محمدرضا نقدی مدعی شد که “قدرت بازدارندگی” حزب‌الله لبنان و حماس در غزه نتیجه “عمق راهبردی” جمهوری اسلامی ایران در دنیا است.

نقدی به حملات اخیر و گسترده اسرائیل به سوریه اشاره کرده و تداوم این حملات را معلول «سیاست سوریه در پاسخ ندادن به این» حملات دانسته است. بخش قابل ملاحظه‌ای از حملات هوایی اسرائیل به سوریه متوجه نیروهای متحد جمهوری اسلامی ایران در آن کشور بوده است.

معاون فرمانده سپاه پاسداران در بخش دیگری از مصاحبه خود میزان پولی که ایران ظرف ۳۰ سال گذشته در منطقه “هزینه” کرده است را ۱۷ میلیارد دلار اعلام کرد. بنا بر ادعای او، آمریکا در این مدت ۷ هزار میلیارد دلار پول در این منطقه تزریق کرده است.

به کانال اینستاگرام دویچه وله فارسی بپیوندید

میزان بودجه نظامی و کمک‌های مالی جمهوری اسلامی ایران به نیروهای متحد خود در منطقه ناروشن است. اخیرا محمود الزهار، یکی از چهره‌های ارشد حماس از کمک‌های مالی ایران توسط قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس خبر داده بود. از سوی دیگر، حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله نیز از کمک‌های مالی ایران و نقش قاسم سلیمانی در تحویل این کمک‌ها سخن گفته بود.

تنگناهای مالی و ارزی ایران و فشارهای اقتصادی این کشور به انتقادهایی درباره اختصاص میلیاردها دلار پول به کشورهای منطقه دامن زده است.

یمن یکی از کشورهای منطقه است که جنگ داخلی در آن ابعاد منطقه‌ای یافته است و کشورهای رقیب یعنی ایران و عربستان سعودی به صورت فعال در آن شرکت دارند. ایران خود را حامی حوثی‌ها می‌داند که با عنوان انصارالله شناخته می‌شوند.
شبه‌نظامیان متحد جمهوری اسلامی در منطقه
شورشیان حوثی‌ در یمن

یمن یکی از کشورهای منطقه است که جنگ داخلی در آن ابعاد منطقه‌ای یافته است و کشورهای رقیب یعنی ایران و عربستان سعودی به صورت فعال در آن شرکت دارند. ایران خود را حامی حوثی‌ها می‌داند که با عنوان “انصارالله” شناخته می‌شوند.

رادیوفرانسه: در حالی که وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران از احتمال جنگ قریب‌الوقوع میان این کشور و آمریکا خبر داده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، گفت: «اگر اتفاقی رخ دهد و جنگی صورت بگیرد، برای ما پایگاه آمریکا با کشور میزبانش تفاوتی ندارد و طبیعتاً بیشترین آسیب را همین کشورهای عربی منطقه می‌بینند.»

حاجی‌زاده گفت: «امروز تقاطعی از آتش، از فلسطین، لبنان، سوریه و بقیه کشورهای اسلامی به‌روی رژیم صهیونیستی وجود دارد و اگر در گذشته، توان دوستان ما در حد سنگ و راکت بود، الآن به موشک‌های نقطه‌زن مجهز هستند و خیلی از آنها این فناوری‌ها را در اختیار دارند.»

او درباره حمله سال گذشته سپاه پاسداران به پایگاه عین الاسد گفت: «ما حتی اگر همه پایگاه‌های آمریکا در منطقه را هم می‌زدیم، جواب خون حاج قاسم نمی‌شد ولی ما در زدن عین الاسد، در واقع حیثیت و هیمنه آمریکا را زیر ضربه بردیم نه اینکه بخواهیم چهار تا سوله را بزنیم.»

حاجی‌زاده گفت: «ما برای جواب آمریکایی‌ها آماده بودیم و همه توان موشکی‌مان پای کار بود و اگر آنها پاسخ می‌دادند، همه پایگاه‌هایشان از اردن تا عراق و خلیج فارس و همه ناوهایشان حتی در اقیانوس هند را می‌زدیم.»

فرمانده نیروی هوافضای سپاه همچنین درباره مذاکره در زمینه توان موشکی سپاه پاسداران گفت: «این توان موشکی قابل مذاکره نیست و غلط می‌کند کسی بخواهد در این زمین مذاکره کند. اجازه مذاکره درباره توان موشکی به هیچ مسئولی داده نمی‌شود و این خط قرمز است.»

حاجی‌زاده گفت: «قدرت و توان موشک ما را می‌توان در اظهار نظرهای دشمنانمان دید. هیچ‌کس ما را به محدودیت برد دوهزار کیلومتر مجبور نکرده است چون ما بر سر توان موشکی با کسی صحبت نمی‌کنیم، این تصمیم خودمان بوده است و این برد برای ما ابدی هم نیست.»

همزمان وزیر امور خارجه ایران بار دیگر به آمریکا هشدار داد که هرگونه اقدامی علیه ایران پیامدهای وخیمی برای واشنگتن خواهد داشت. به گزارش ایسنا، محمد جواد ظریف در توییتی با هشدار به آمریکا نوشت: ”اطلاعات تازه از عراق حاکی از آن است که عوامل آتش‌افروز اسراییل در حال توطئه‌چینی برای حمله به آمریکایی‌ها هستند، تا ترامپ در حال رفتن را به بهانه‌ای ساختگی به جنگ بکشانند.”