اخبار

دویچه‌وله: احمد منتظری، فعال سیاسی−مذهبی و فرزند آیت‌الله حسینعلی منتظری، در مصاحبه با “کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران” ابراز امیدواری کرده که حسن روحانی “به احترام مردم شریف ایران” مصطفی پورمحمدی، وزیر دادگستری دولت یازدهم را برای حضور در کابینه دولت دوازدهم معرفی نکند.

مصطفی پورمحمدی عضو گروه ۴ نفره‌ی موسوم به “هیأت مرگ” و نماینده وقت وزارت اطلاعات بود که سرنوشت چندین هزار زندانی سیاسی را در سال ۱۳۶۷ رقم زدند. پورمحمدی در فایل صوتی منتشرشده از سوی بیت آیت‌الله منتظری در مردادماه ۹۵ یکی از مخاطبان قائم‌مقام وقت آیت‌الله خمینی بود. حسینعلی نیری حاکم شرع وقت، مرتضی اشراقی دادستان وقت تهران و ابراهیم رئیسی معاون وقت دادستان تهران، سه مقام حاضر دیگر در جلسه “هیأت مرگ” با آیت‌الله منتظری بودند.

پورمحمدی وزیر دادگستری دولت یازدهم به ریاست حسن روحانی است که طی سال‌های ١٣٨۴ تا ١٣٨٧ نیز وزیر کشور کابینه اول محمود احمدی‌نژاد بوده است.

مصطفی پورمحمدی عضو گروه موسوم به “هیأت مرگ” بود که سرنوشت چندین هزار زندانی سیاسی را در تابستان ۶۷ رقم زدند

“پیام مردم”

احمد منتظری درباره احتمال حضور مجدد پورمحمدی در دولت دوازدهم به “کمپین” گفته است: «در انتخابات ریاست جمهوری، انتخاب هم بین دو نفر بود و هم بین دو طرز فکر. آقای رئیسی می‌خواست کل کابینه را در اختیار بگیرد و آقای پورمحمدی یک واحدی و یک درصدی از کابینه را تشکیل می‌دهد. اما پیام مردم در مورد اشکالاتی که به رقیب آقای روحانی مطرح می‌کردند بسیار روشن بود و خود آقای روحانی با مردم همراهی کرد و در ایام انتخابات چندین بار به روش‌های فشار و حذف و اعدام انتقاد کرد؛ بنابراین من فکر می‌کنم آقای روحانی در این دوره آقای پورمحمدی را معرفی نمی‌کند».

حسن روحانی روز ۱۸ اردیبهشت سال جاری (۸ مه) در جریان کارزار انتخاباتی ریاست جمهوری ایران، به رقبای انتخاباتی‌اش که “منطق ممنوع کردن” دارند به‌سختی تاخته بود. او گفته بود: «اردیبهشت ۹۶ هم یک بار دیگر مردم ایران اعلام می‌کنند، آنهایی که در طول ۳۸ سال فقط اعدام و زندان بلد بودند را قبول ندارند».

اشاره روحانی به “آنهایی که فقط اعدام و زندان بلد بودند” حمله‌ای مستقیم به کارنامه تاریک برخی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری مانند ابراهیم رئیسی در حوزه‌های حقوق بشری تعبیر شد که عضویت‌اش در “هیأت مرگ” لکه‌ای سیاه در کارنامه او بود.

فعالان حقوق بشر نیز نامزدی رئیسی را، هم از لحاظ حقوقی و هم اخلاقی “غیرقابل قبول” خوانده و خواستار دادگاهی شدن رئیسی به خاطر حوادث تابستان ۶۷ شده بودند. احمد منتظری نیز خود نامزدی رئیسی در انتخابات را “توهین به مردم ایران” ارزیابی کرده بود. حال احمد منتظری با توجه به شعارهای انتخاباتی روحانی، معرفی مجدد مصطفی پورمحمدی که کارنامه‌ای مشابه کارنامه حقوق بشری رئیسی دارد را بعید می‌داند.

“وعده‌های” رئیس جمهور

منتظری می‌گوید: «درست است که آخرین دوره ریاست جمهوری آقای روحانی است، اما از این جهت که راه اصلاح‌طلبی و اعتدال باید ادامه پیدا کند، لذا ایشان باید به وعده‌هایش عمل کند تا مردم امیدوار شوند. اگر مردم ناامید شوند یک خسارت بزرگ ملی به وجود می‌آید و در اصل مقوله انتخابات تاثیر خواهد گذاشت. آقای پورمحمدی جزو آن هیات چهار نفره بوده و در فایل منتشرشده هم مشخص است. من امیدوارم که در کابینه آینده به احترام مردم شریف ایران معرفی نشود».

روز ۱۹ مرداد ۱۳۹۵ سایت و کانال تلگرام بیت آیت‌الله منتظری یک فایل صوتی ۴۰ دقیقه‌ای را هم‌زمان با بیست و هشتمین سالگرد اعدام‌های تابستان ۶۷ در ایران منتشر کرد که اندکی بعد در پی فشار وزارت اطلاعات از پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله منتظری برداشته شد.

این فایل صوتی تصویری روشن از دیدار آیت‌الله حسینعلی منتظری با اعضای “هیأت مرگ” را ارائه می‌داد. آیت‌الله منتظری در این دیدار ضمن نکوهش شدید کشتار زندانیان سیاسی، خطاب به اعضای چهارگانه “هیأت مرگ”، یعنی نیری، اشراقی، رئیسی و پورمحمدی، از جمله گفته بود: «بزرگترین جنایتی که در جمهوری اسلامی شده و تاریخ ما را محکوم می‌کند، به دست شما انجام شده و نام شما را در آینده جزو جنایتکاران در تاریخ می‌نویسند».

انتشار این فایل صوتی فرزند آیت‌الله منتظری را به دادگاه و زندان کشاند. احمد منتظری که از جمله به دلیل انتشار فایل صوتی پدرش و به اتهام “اقدام علیه امنیت ملی” و “تبلیغ علیه نظام” به ۶ سال زندان محکوم شده بود، پس از تحمل ۲۴ ساعت زندان، به مرخصی ۸ روزه آمد و در پی اعتراض مراجع تقلید قم نیز حکم زندان‌اش تعلیق شد.

ضرورت “شفاف‌سازی”

احمد منتظری در مصاحبه‌اش با “کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران” همچنین “کتمان” کشتار ۶۷ را “به ضرر همگان” می‌داند و خواستار “شفاف‌سازی” می‌شود. به گفته او: «مردم باید بدانند واقع قضیه چه بوده که این حوادث در کشورشان اتفاق افتاده است. علاوه بر این، آن چهار نفر آقایانی که در این ماجرا حضور داشتند اگر حقایق را بگویند چه بسا بتوانند تا حدودی از خودشان دفاع کنند و بگویند اصل حکم به چه صورت بوده و درباره چه کسانی اجرا شده و درباره کسانی که اسیر و زندانی بودند و در آن ماجرا دخالت نداشتند چقدر نابجا بوده است و فرصت این را داشته باشند که از مردم عذرخواهی کنند».

سازمان‌های “دیده‌بان حقوق بشر”، “گزارشگران بدون مرز” و “کمپین حقوق بشر در ایران” حدود ۴ سال پیش نیز، پس از معرفی مصطفی پورمحمدی به عنوان وزیر دادگستری از سوی روحانی، از رئیس دولت یازدهم خواسته بودند که او را کنار بگذارد.

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  مدال؛ کار دست مجتبی محسنی، عضو سازمان فداییان خلق شاخه‌ی ۱۶ آذر (اعدام‌شده در مرداد ۱۳۶۷ در اصفهان)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  گردنبندی ساخته بیژن بازرگان، عضو اتحادیه کمونیست‌ها (اعدام‌شده در شهریور ۱۳۶۷ در تهران)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  کاردستی سهیلا محمد رحیمی، عضو سازمان مجاهدین خلق (اعدام‌شده در مرداد ۱۳۶۷ در تهران)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  کاردستی سهیلا محمد رحیمی، عضو سازمان مجاهدین خلق (اعدام‌شده در مرداد ۱۳۶۷ در تهران)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  دستبندی ساخته رسول رضاییان، عضو سازمان فداییان خلق شاخه‌ی ۱۶ آذر (اعدام‌شده در شهریور ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  گردنبندی ساخته رسول رضاییان، عضو سازمان فداییان خلق شاخه‌ی ۱۶ آذر (اعدام‌شده در شهریور ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  لوحی ساخته رسول رضاییان، عضو سازمان فداییان خلق شاخه‌ی ۱۶ آذر (اعدام‌شده در شهریور ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  تسبیحی کار سیامک طوبایی، عضو سازمان مجاهدین خلق (اعدام‌شده احتمالا در فاصله پاییز تا زمستان ۱۳۶۸)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  کیف دستی ساخته یکی از اعضای خانواده بهکیش. ۶ نفر از اعضای این خانواده در سال‌های مختلف دهه ۶۰ اعدام شدند.

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  طرح روی جلد، اثر مشترک سهیلا و فرنگیس محمد رحیمی، عضو سازمان مجاهدین خلق (اعدام‌شده در مرداد ۱۳۶۷)

• 

  آخرین اشیاء و دست‌نوشته‌های برجای‌مانده از اعدام‌شدگان دهه ۶۰

  کولاژی برای پایان‌بندی کتاب “آخرین فرصت گل”

بی‌بی‌سی: خانم مرکل می گوید نباید اختلافات با آمریکا را درز گرفت

یک روز پس از آنکه آنگلا مرکل صدراعظم آلمان گفت که آمریکا و بریتانیا دیگر شرکای قابل اعتمادی نیستند، سیاستمداران ارشد آلمانی انتقاد از دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا را تشدید کرده اند.

خانم مرکل روز دوشنبه تاکید کرد که بهتر است اختلاف ها با آمریکا درز گرفته نشود و وزیر خارجه دولت او هم گفت که اقدامات آقای ترامپ “غرب را تضعیف کرده است.”

این اظهارات پس از ملاقات آقای ترامپ با رهبران سایر اعضای گروه ۷ در ایتالیا صورت گرفت. یکی از علل اصلی ناراحتی آلمان عدم قول آقای ترامپ برای پایبندی به پیمان آب و هوایی ۲۰۱۵ پاریس است که دولت اوباما آن را امضا کرده بود.

+ مرکل: اروپا دیگر نمی‌تواند روی آمریکا و بریتانیا حساب کند

درحالی که انتخابات آلمان در ماه سپتامبر برگزار خواهد شد مارتین شولتز رهبر مخالفان این کشور آقای ترامپ را متهم کرد قصد داشته خانم مرکل را در بروکسل “سرافکنده” کند.

آقای شولتز نگفت به کدام حادثه اشاره دارد اما رئیس جمهور آمریکا را متهم کرد “مثل یک رهبر مستبد رفتار می کند.”

خانم مرکل روز دوشنبه در کنفرانسی درباره توسعه پایدار در برلین بار دیگر از اروپایی ها خواست با دستان خود راه آینده را رقم بزنند.

او گفت بحث در نشست سران گروه ۷ نشان داد که اجرای درست پیمان آب و هوایی ۲۰۱۵ پاریس دشوار خواهد بود.

او گفت کسانی که در مورد مسائل مربوط به توسعه پایدار بین المللی “تصمیم می گیرند چشمان خود را ببندند” مسیر غلط را انتخاب کرده اند.

آقای ترامپ گفته است که این هفته در مورد موافقتنامه پاریس تصمیم خواهد گرفت.

مارتین شولتز رقیب خانم مرکل در انتخابات به شدت از دونالد ترامپ انتقاد کرد

او قبلا نسبت به تغییرات آب و هوایی ابراز تردید کرده و قول داده بود که پیمان پاریس را ترک کند.

با این حال خانم مرکل در این کنفرانس گفت که هنوز از این موضوع دلسرد نشده که همکاری های اروپا و آمریکا قوی خواهد بود.

او روز یکشنبه گفته بود که آلمان و اروپا خواهان روابطی دوستانه با بریتانیا و آمریکا و همچنین سایر قدرت های منطقه ای مثل روسیه هستند.

تحلیل جنی هیل خبرنگار بی بی سی در برلین

آلمان ها دل خوشی از دونالد ترامپ ندارند – نه حرف هایش را می پسندند نه بازی های سیاسی اش را. و خودداری او از همکاری با باقی اعضای گروه ۷ در مورد تغییرات آب و هوایی برای سیاستمداران همه طیف ها در این کشور زننده است.

صراحت لحن غیرعادی آنگلا مرکل به دل رای دهندگان نشسته و با توجه به این که چهار ماه تا انتخابات مانده شاید حمایت عمومی از مارتین شولتز رقیب خانم مرکل شگفت انگیز نباشد. یک تیتر بزرگ دوشنبه این بود: “مرکل مقابل ترامپ”.

پشت صحنه در برلین این مساله به اکراه پذیرفته شده که آلمان چه از ترامپ خوشش بیاید چه نیاید مجبور است با او معامله کند.

آمریکا شریک حیاتی آلمان است و همانطور که وزیر کشور آلمان دوشنبه عصر اذعان کرد همکاری در مورد مسائل امنیتی و دفاعی اهمیت فوق العاده دارد و تشدید خواهد شد.

همزمان زیگمار گابریل وزیر خارجه آلمان، آمریکا را به اتخاذ “سیاست های کوته اندیشانه” که برای منافع اتحادیه اروپا زیانبار است متهم کرد.

او گفت: “هرکسی که روند گرمایش را با تضعیف تدابیر زیست محیطی تسریع کند، در مناطق آکنده از مناقشه سلاح بفروشد و نخواهد مناقشه های مذهبی را به طور سیاسی حل کند، صلح در اروپا را به خطر می اندازد.”

خانم مرکل هم اکنون مبارزات انتخاباتی را شروع کرده است. نظرسنجی ها نشان می دهد که او می رود تا برای دوره چهارم انتخاب شود.

رادیوفردا: شبه‌نظامیان شیعه حامی دولت مرکزی عراق که از حمایت ایران نیز برخوردار هستند، می‌گویند نفرات داعش را از یک روستای مرزی با سوریه بیرون کرده و کنترل منطقه را در دست گرفته‌اند. گفته می‌شود شبه‌نظامیان عراقی و ارتش سوریه در تلاش برای به‌هم پیوستن در مناطق مرزی هستند.
یک روز پس از گزارش خبرگزاری رویترز در مورد پیش‌روی نیروهای موسوم به «بسیج مردمی» به سوی مرز سوریه، فرماندهان این گروه «کنترل» یک نقطه مرزی را تائید کرده‌اند. این گروه هشتم خرداد ماه گفته است روستایی را در مرز سوریه در تصرف خود دارد.
احمد الاسدی، یکی از سخنگویان «بسیج مردمی» (حشد الشعبی) گفته است تصرف این نقطه مرزی «گام نخست برای آزادسازی تمام مرز [عراق و سوریه] است».
بنا بر گزارش‌ها، شبه‌نظامیان شیعه عراق و ارتش سوریه، که این دومی نیز از حمایت ایران برخوردار است، قصد دارند در مناطق مرزی دو کشور به یکدیگر بپیوندند. گفته می‌شود برقراری رابطه دو طرف در مرز، به بشار اسد و نیروهای حامی او در جنگ داخلی سوریه، نیز برتری بیشتری خواهد داد.
با این همه نیروهای حامی بشار اسد راه سخت‌تری برای رسیدن به مرز عراق خواهند داشت، و برای این کار باید از مناطقی که بگذرند که در کنترل شبه‌نظامیان مورد حمایت ائتلاف به رهبری آمریکا است. از جمله شبه‌نظامیان کـرد که در حال حاضر نبردهای زمینی علیه «حکومت اسلامی» در رقه را پیش می‌برند.
فرماندهان شبه‌نظامیان شیعه عراق می‌گویند آماده هستند با گذشتن از مرز، برای کمک به ارتش سوریه و نیروهای حامی اسد، به مناطقی بروند که نبردها با شورشیان سوری در جریان است. پیش از این نیز گزارش‌هایی از «اعزام» شبه‌نظامیان شیعه عراق به مناطقی مانند حلب منتشر شده بود.
اما چندان مشخص نیست واکنش احتمالی شبه‌نظامیان کـرد سوریه به اقدام احتمالی شبه‌نظامیان عراقی برای گذشتن از مناطق تحت کنترل آن‌ها چه خواهد بود.
گروه موسوم به حشد الشعبی از حامیان دولت مرکزی عراق است و گفته می‌شود در مورد اقدامات خود نیز به بغداد پاسخگو است. با این حال این گروه از حمایت ایران برخوردار است و فرماندهان سپاه پاسداران نیز در میان آن‌ها حضور دارند؛ به‌تازگی نیز رسانه‌های داخلی ایران از کشته‌شدن یکی از این فرماندهان در عراق خبر داده‌اند.
نیروهای «بسیج مردمی» در عین حال بخشی از کارزار نظامی در نبرد برای آزادسازی موصل هستند؛ کارزاری که هسته مرکزی آن را ارتش، پلیس فدرال و نیروهای ضدتروریسم عراق تشکیل می‌دهد و از حمایت ایالات متحده نیز برخوردار است.
هشت ماه است که از آغاز عملیات بازپس‌گیری موصل می‌گذرد. سه روز پیش مقام‌های نظامی عراق اعلام کردند نیروهای امنیتی و ارتش آن کشور مرحله پایانی آزادسازی شهر را، با حمله به بخش‌های باقی‌مانده که هنوز در تصرف نفرات گروه موسوم به حکومت اسلامی‌ست، آغاز کرده‌اند.

عصرایران: دادستان گرگان از دستگیری ۱۵ زن و مرد در پارتی سفره خانه سنتی در اطراف این شهرستان خبرداد وگفت: تست الکل ۵ نفر از این افراد مثبت بوده است.

به گزارش میزان؛ دادستان گرگان از دستگیری ۱۵ زن و مرد در پارتی سفره خانه سنتی در اطراف این شهرستان خبرداد وگفت: تست الکل ۵ نفر از این افراد مثبت بوده است.

حجت الاسلام والمسلمین سید مصطفی حقی از دستگیری ۸ زن و ۷ مرد در پارتی سفره خانه سنتی در اطراف این شهرستان خبرداد و گفت: تست الکل ۵ نفر از این افراد مثبت بوده است.

وی گفت: در پی رصد‌های انجام گرفته از سوی پلیس، شب گذشته مکان برپایی پارتی در یکی از سفره خانه‌های سنتی اطراف شهرستان گرگان مورد شناسایی قرار گرفت و با صدور حکم قضائی، پلیس ۱۵ زن و مرد حاضر در پارتی را که در حال مصرف مشروبات الکلی و رقص وپایکوبی به صورت مختلط بودند، دستگیر کرد.

بی‌بی‌سی: صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه ایران در مورد تلاش دولت و اصلاح‌طلبان برای شکستن حصر میرحسین موسوی، زهرا رهنورد ومهدی کروبی، رهبران جنبش اعتراضی پس از انتخابات سال ۸۸ هشدار داد و گفت که حتی اگر شورای عالی امنیت ملی “مصوبه” خود را در این مورد لغو کند، قوه قضائیه آنها را محاکمه خواهد کرد.

آقای لاریجانی امروز دوشنبه ۸ خرداد (۲۹ مه) در جلسه مسئولان قضایی گفت: “همه دیدند که برخی در مورد این موضوع قبل و حین انتخابات چه کردند و همنوایان آنان چه گفتند. ما این مسائل را هم از دور می‌بینیم و هم از نزدیک شاهد اتفاقاتی که در پشت پرده رخ می‌دهد هستیم. ماهیت این کار شبیه همان کاری است که در فتنه ۸۸ صورت گرفت”.

او با اشاره تلویحی به سخنرانی‌های انتخاباتی حسن روحانی گفت: “نقل کرده‌اند که کاندیدایی در جمع هواداران خود خطاب به آنان گفته است که ما آمده‌ایم که حصر را بشکنیم. شما چه کاره‌اید که بخواهید حصر را بشکنید؟”

در جریان مبارزات انتخابات ریاست جمهوری، رفع حصر از جمله درخواست‌هایی بود که در نشست‌ها و سخنرانی‌های حسن روحانی بارها از سوی هواداران او در قالب شعارهای مختلف مطرح شد. آقای روحانی در یکی از سخنرانی‌های خود در پاسخ به این درخواست گفت: “ما پای صندوق می‌رویم تا حصر را بشکنیم”.

حالا رئیس قوه قضائیه می‌گوید که از “اتاق‌های فکر آنها” خبر رسیده که می‌خواهند تا فضای انتخاباتی داغ است، خواسته خود را برای رفع حصر به کرسی بنشانند.

او گفت: “عالیترین نهاد امنیتی کشور در این زمینه تصمیمی را اتخاذ کرده است و رفع حصر نیز مانند سایر مصوبات شورای عالی امنیت ملی برای معتبر بودن پروسه خاص خود را دارد و اینکه بخواهیم عواطف مردم را برای ایستادگی مقابل این قبیل تصمیمات قانونی تحریک کنیم همان روح و باطن فتنه ۸۸ است.”

به نظر می‌رسد که منظور رئیس قوه قضائیه ایران از “پروسه خاص”، لزوم تأیید مصوبات شورایعالی از سوی رهبری است.

آقای لاریجانی به رسانه‌ها و افرادی که برای رفع حصر تلاش می‌کنند هشدار داد که “این بساط را جمع کنند وگر نه قوه قضائیه این بساط را با اقتدار جمع خواهد کرد.”

او گفت که حتی اگر شورایعالی امنیت ملی تصمیم به رفع حصر بگیرد، تازه کار قوه قضائیه آغاز می‌شود و تصمیم‌گیری در مورد نحوه رفتار با آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد با قاضی رسیدگی کننده به پرونده خواهد بود.

ایران وایر: «کسانی این جا هستند به اسم “آدم‎خوار”. پرونده آن ها رنگارنگ است. هر کاری که فکرش را بکنی، کرده اند. همین الان که داخل‎ زندان هستند هم از هیچ کاری واهمه ندارند؛ از قتل بگیر تا هر کاری که ذهن آدم بتواند تصورش را بکند. خط قرمز ندارند. خود مرا می بینی؟ روی بازویم خال‏کوبی کرده ام “نو کیدز، نو وومن”(نه بچه ها نه زن‎ها). توی قاموس من ضعیف کشی نیست ولی آن ها به امثال من می خندند.»

از او خواسته بودیم با یک نفر که مرتکب قتل شده ولی ذاتا شرور نیست حرف بزنیم که قصه زندگی خودش را گفت در همین چند سطری که اول گزارش خواندید. از آدم های بی رحم هم گفت؛ آدم های بی رحمی که کنار او زندگی می کنند: «یک نفر این جا هست به اسم “کامی کامیون” که خیلی منفور بقیه زندانی ها است. نه کسی با او معامله می کند، نه کسی هم‎خرجش می شود. راننده کامیون بوده اما بعد از این که یک مهاجر به خواهرش تجاوز کرده، کینه به دل می گیرد و چند کارگر غیرایرانی را به یک بهانه می کشاند داخل کامیون گوشت. در را بسته، یخچال کامیون را روشن کرده و وسط بیابان رهایشان کرده است.»

شروع می کنیم به جست وجو در اینترنت درباره کامی کامیون. هیچ اطلاعاتی در مورد او نیست. می گوید قاتل خودش گفته هیچ کس از جریان کارش خبر ندارد. آن ها عمدا نگذاشته اند رسانه ای بشود چون نمی خواهند جو دشمنی با کشور همسایه را دامن بزنند.

قرار می گذاریم ساعت سه نیمه شب به وقت ایران زنگ بزنیم. اندرزگاه 2 زندان «قزل حصار» روزها ساکت است. زندانی ها تمام روز را می خوابند و شب که می شود، تا صبح بیدار می مانند. با این روش، بدون نظارت زندان‎بان روزگارشان بهتر می گذرد. دور هم جمع می شوند و دمی به دود می دهند. همه چیز هم یافت می شود؛ حتی «جرم» و «کراتم» و «مسکالین» که بیرونی ها هم به آن ها دسترسی ندارند.

زنگ که می زنیم، صدای ولوله می آید. آدم های آن سوی خط با هم حرف می زنند. تق تق قاشق و صدای شستن ظرف و ظروف به گوشم می رسد و یک نفر وسط آن هیاهو داد می زند: «حسن تشت لباس شویی زیر تختم را برگردان تا چپ و راستت نکرده ام!»

با وجود آن همه هیاهو، آقا مرتضی اما راحت و آسوده حرف می زند. هیچ احساس غمی لابه لای کلماتش نیست. مابین حرف هایش، با بی خیالی و لاابالی گری شروع می کند با این و آن حرف زدن و سوال و جواب کردن. می گوید همیشه این طور نبودم. روزهایی بود که از احساس گناه و ترس داشتم به جنون می رسیدم. هر جا می رفتم، خیال آن مرحوم با من بود.

یک زن مسیر زندگی او را تغییر داده بود. آن ها ساکن «مهدی آباد» کرج بودند؛ خودش و هفت خواهر و برادرش. جایی که همه جور خلاف کاری توی کوچه هایش وول می خورد؛ آدم هایی که روزهای ملاقات زندان قزل حصار، روز شادمانی آن ها است. وسط کوچه دور هم جمع می شوند و با ملاقات پدر و برادر و فرزندشان، یک کارناوال شادی راه می اندازند: «جزو اولین ساکنان مهدی آباد بودیم. محله لرها می نشستیم چون پدرم خرم آبادی بود. آن موقع جمعیت این جا هزار نفر هم نمی شد. حالا برای خودش شهری شده. خانواده زندانی های اعدامی و ابدی این جا زندگی می کنند تا به زندان نزدیک باشند.»

پدرش خرید و فروش مواد می کرده است: «معتاد به شیره و تریاک بود و هر روز بساط منقل و وافور راه می انداخت جلوی من و پنج برادر کوچک تر و یک دانه خواهرم. 12 سال پیش به جرم حمل مقدار قابل توجهی مواد مخدر دستگیرش کردند. تا مدت ها سایه اعدام بالای سرش بود اما مادرم می رفت خانه های مردم توی «کیان‎مهر» کلفتی. با پول کلفتی برای پدرم وکیل گرفت و با تلاش وکیل، اعدام پدرم شد حبس ابد. او هم همین جا است؛ سالن شش اندرزگاه افغان هایی که بیش ترشان مرتکب قتل شده اند و منتظر حکم اعدام هستند.»

«مرتضی» می گوید می خواست درس بخواند و به سرنوشت پدرش دچار نشود. صبح ها می رفته کارگری و عصرها مدرسه شبانه. او تنها فرزند پدرش بود که گاهی به ملاقاتش می رفت. یک بار حین همین رفت و آمدها، پدرش یک پاکت نامه می دهد و می گوید آقا «رسول»، هم‎بندی اش التماس دعا دارد که این نامه را برسانند دست خانواده. آدرس هم لای جوف نامه بوده. پرسان پرسان می رود تا خانه آقا رسول را پیدا کند: «همان جا بود که با “مرضیه” آشنا شدم؛ دختر آقا رسول. زیبا بود و کاری. این جا توی مهدی آباد رسم است که زندان باعث و بانی وصلت خیلی ها شده. این جا همه آدم هایش یک نقطه مشترک دارند و آن هم زندان است. من عاشقش شدم. هم پدرم به این وصلت راضی بود چون آقا رسول قلدر سالن شش بود و می توانست هوای پدرم را داشته باشد، هم خودم دل‎باخته شده بودم.»

مرضیه همه زندگی اش بوده. بعد از پا گذاشتن این دختر به زندگی او، همه چیز برایش معنا پیدا کرده است. می گوید همه کاری می کرده است برای رضایت خاطر آن زن ولی ناگهان فکر می کند مرضیه به او خیانت می کند: «شبانه روز نشسته بود به مردک پارچه فروش پیام می داد. ما وضع مالی خوبی نداشتیم. تازه یک مغازه کوچک خریده بودم؛ همان جا توی مهدی آباد. دم‎پایی پلاستیکی می فروختم. چه طورمی شود با ماهی 500 هزار تومان هی بروی طاقه طاقه پارچه ابرایشم بگیری و بیاوری؟ از این جا بود که فهمیدم این ها یک سر و سری با هم دارند. عاشق چشم و ابرویش نبود که پارچه گران قیمتش را در راه خدا بدهد به آن زن.»

مرتضی اشتباه می کرده. دادگاه بعد از تحقیقات مفصل متوجه شده که اصلا خیانتی در کار نبوده. حتی یک پیام کوتاه بین مرضیه و مقتول رد و بدل نشده بوده. مرضیه ماه به ماه و قسطی پول پارچه ها را می داده. مرتضی اما ول کن نبوده. پارچه فروش بی گناه را با 18 ضربه چاقو کشته بوده و بعد خواسته مرضیه را بکشد. زن چابک بوده و از دستش فرار کرده. شبانه بین خرابه های مهدی آباد دنبالش کرده. مرضیه کفش نداشته. تمام پاهایش خونی بوده و آخرش توی قبرستان همان حوالی، پلیس سر می رسد و نجاتش می دهد.

مرتضی دوست ندارد این بخش از داستان را بشنود. قبول ندارد این روایت را. می گوید دادگاه اشتباه می کند، مرضیه به من خیانت کرد: «از یک سال قبل که ماجرا را فهمیدم، شروع کردم به نزدیک شدن به پارچه فروش. اولش از سلام و علیک شروع شد ولی کم کم اعتمادش به من جلب شده بود. به بهانه این که برادرم چند قواره پارچه کشمیری از بندرعباس وارد کرده، او را کشاندم خانه. قبلش مرضیه را بسته بودم به یک صندلی توی زیر زمین. می خواستم شاهد مرگ عشقش باشد. بعدش هم می خواستم کار او را یک سره کنم. مردک التماس می کرد. می گفت اشتباه می کنم. جلوی چشم های مرضیه کاردآجینش کردم. وقتی رفتم سراغ مرضیه، او فرار کرده بود. مردک پارچه فروش نیمه جان بود که ولش کردم و دویدم دنبال مرضیه اما من را وسط قبرستان دستگیر کردند.»

حکم مرتضی قصاص است. می گوید بعد از قتل، زندگی او برای همیشه نابود شد. حتی یک شب نیست که سر راحت زمین بگذارد. مدام کابوس می بیند. همیشه قیافه مقتول جلوی نظرش است؛ وقت خواب، زمانی که حمام می کند، وقتی که تلویزیون می بیند: «زنم رفته دنبال رضایت خانواده شاکی. گفته هر جور شده رضایت شان را می گیرم. بعد از این ماجرا پشت سرم ماند. وکیل گرفت؛ درست مثل مادرم. حاضر نشد طلاق بگیرد. گفت طلاقم هم بدهی، من منتظرت می مانم تا برگردی. همین امروز و فردا است که بیایم بیرون. من که 10 سال عمرم سوخت اما شما برای خواننده هایتان بنویسید قتل جرمی است که برگشت ندارد. به هیچ قیمتی جان کسی را نگیرید. انگار که جان خودتان را گرفته اید. برای همیشه خودتان را می کشید. راه نجات هم ندارید. گیرم که مرضیه هم مرا از این دیوارها نجات بدهد، هیچ کس من را از کابوس آن مرد مرده نجات نمی دهد.»

رویای مرتضی برای آزادی شاید درست نباشد. یکی از زندانیان که واسطه تماس «ایران‎وایر» و مرتضی بود، می گوید: «آزادی کجا بود؟ زنش گفت دنبال رضایت شاکی ام و نیاز به پول دارم. مرتضی سند مغازه اش را کرد به نام مرضیه که برود و بفروشد و مثلا بدهد برای رضایت اما مرضیه همه چیز را فروخته و قاچاقی از مسیر کردستان از ایران خارج شده. نامه اجرای احکامش هم آمده. سه بار هم او را برده اند قرنطینه پیش از اعدام و برگردانده اند شاید رضایت بگیرد. همین روزها است که حکم آقا مرتضی را اجرا کنند.»

نخواستیم این بخش ماجرا را از آقامرتضی بپرسیم. نتوانستیم هم پی گیری کنیم از بس که پر از درد و زخم بود.

عصرایران: چرا در شهری مانند اصفهان باید شاهد کشف حجاب در جشن های انتخاباتی و سکوت مومنان باشیم؟
نماینده ولی فقیه در استان اصفهان در خطبه های نماز جمعه از حضور پرشور مردم در انتخابات تشکر کرد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ وی در خطبه های نماز جمعه این شهر با اشاره به اینکه دشمنان امیدوار بودند مشکلات اقتصادی حضور مردم را در انتخابات کمرنگ کند گفت: این حضور مشت محکمی به دهان دشمنان انقلاب زد.

آیت ا.. طباطبایی افزود:اگر برخی سستی ها از جمله دیر رساندن تعرفه ها و کمبود صندوق نبود؛ مردم در میزان مشارکت در انتخابات رکوردشکنی می کردند.

وی تاکید کرد:افرادی که نامزد مورد نظرشان رای نیاورد فضا را آرام نگه داشتند.

امام جمعه اصفهان گفت:برخی برای به آشوب کشیدن جامعه بعد از انتخابات چراغ سبز نشان دادند اما به حول و قوه الهی این چراغ سبزها خاموش می شود.

آیت ا.. طباطبایی به رفتارهای برخی هواداران در جشن های انتخاباتی در خیابان های مختلف انتقاد کرد و افزود:مردم اگر روزی ببینند رفتارهای برخی در جشن های انتخاباتی با پایمال کردن خون شهدا همراه است و دولت اقدامی نمی کند، خود مقابل هنجارشکنی ها می ایستند.
وی گفت: اگر همه مردم در مورد امر به معروف و نهی از منکر احساس وظیفه کنند، منکرات از بین می رود؛ چرا در شهری مانند اصفهان باید شاهد کشف حجاب در جشن های انتخاباتی و سکوت مومنان باشیم؟

آیت ا.. طباطبایی به سفر ترامپ رییس جمهور آمریکا به کشورهای عربستان و برخی نقاط دیگر اشاره کرد و گفت: دنیای کفر روز به روز تصمیماتی علیه کشورمان می گیرند و بدنبال ضربه زدن به ما هستند اما اگر مردم متحد باشند هیچ غلطی نمی توانند بکنند.

در این حال روزنامه شهروند نیز گزارش داد: امام جمعه اصفهان امروز گفته است: اجازه داده نمی‌شود رقاصه‌ها جشن پیروزی بگیرند و روسری بردارند؛ اگردولت این کار را نکند مردم خودشان جلوی آن‌ها راخواهند گرفت و عدم ورود مردم تا امروز به دلیل عدم ایجاد تشنج بوده است

ایران وایر: کیوان ساکت در جریان انتخابات ریاست جمهوری، با انتشار عکس خودش مزین به نوار بنفش به طور علنی از حسن روحانی حمایت کرد
پیام تهدید آمیزی که کیوان ساکت دریافت کرده است

امشب قرار است در تالار «مهر» آبادان کنسرت بداهه پیانو و تار و سه تار برگزار کند اما در دو روز گذشته تمام بنرهای کنسرت‌ او در شهر آبادان پاره شده و روز گذشته پیام‌های تهدید دریافت کرده است. با این حال، تصمیم دارد روی صحنه برود.

«کیوان ساکت»، نوازنده پیش‎کسوت به «ایران‎وایر» می‌گوید: «من امشب برای وطنم، به خاطر مردم آبادان، هر طور شده روی صحنه می‌روم تا متحجران و نیروهای خودسر فکر نکنند هر بار که بخواهند، می‌توانند جلوی برگزاری کنسرت موسیقی را با تهدید بگیرند.»

او یکی از مسیج‌های تهدید را در صفحه اینستاگرامش قرار داده است: «در این پیام گفته شده آبادان شهر شهدا و “ثامن الائمه” است و جای برگزاری کنسرت نیست اما از وقتی این پیام را در اینستاگرامم قرار داده‌ام، آبادانی‌های زیادی کامنت گذاشته‌اند و خواستار برگزاری کنسرت شده‌اند. البته هماهنگی‌هایی هم با نیروی انتظامی انجام دادیم و حمایت صد درصدی آن‌ها را داریم.»

بیش تر از 45 هزارنفر در اینستاگرام، صفحه این نوازنده را دنبال می‌کنند و از روز گذشته تاکنون بیش از یک هزار و 500 کامنت دریافت کرده است. حمایت بعضی کاربران برای خود کیوان ساکت هم غیر منتظره بوده. می‌خندد و می‌گوید: «یک گروه از ورزشکاران رزمی گفته‌اند حاضریم بیاییم و از شما محافظت کنیم که یک وقت اتفاقی در کنسرت نیفتد. این واقعا محبت مردم و حمایت آن‌ها از موسیقی را می‌رساند.»

کیوان ساکت در جریان انتخابات ریاست جمهوری، با انتشار عکس خودش مزین به نوار بنفش، به طور علنی از حسن روحانی حمایت کرد و بلافاصله پس از انتشار خبر پیروزی وی، آهنگی با عنوان پیروزی آماده کرد که در صفحات مجازی به اشتراک گذاشته شد. شاید به همین دلیل بعضی کاربران اینستاگرام در کامنت‌ها به حمایت او از حسن روحانی اشاره کرده‌اند؛ موضوعی که برخی آن را دلیل تهدید تندروها و پاره کردن بنرهای کیوان ساکت دانسته اند.

خودش می‌گوید: «یکی از عواملی که تهدید کرده بود، گفته بود برو از همان کسی که رای دادی بخواه که از شما برای برگزاری کنسرت حمایت کند.»

در اولین دوره ریاست جمهوری حسن روحانی، موسیقی یکی از پرچالش‌ترین عرصه‌های هنر بود. کنسرت‌های زیادی در این مدت در شهرستان‌ها لغو شدند. «احمد علم الهدی»، امام جمعه تندرو مشهد برای جلوگیری از برگزاری کنسرت در این شهر سخن‌رانی های زیادی کرد و ائمه جمعه برخی از شهرها نیز به پیروی از او، از برگزاری کنسرت موسیقی در شهرهایشان گلایه کردند.

«ایران‏وایر» از کیوان ساکت پرسیده است امیدی به بهبود وضعیت موسیقی در چهار سال بعدی ریاست جمهوری حسن روحانی دارد؟ کمی مکث می‌کند و می‌گوید: «در چهار سال اول این قدر وضعیت دولتی که آقای روحانی تحویل گرفته بود، در زمینه اقتصادی، سیاسی و بین المللی خراب بود که آقای روحانی و کابینه ایشان نتوانستند به مقوله هنر توجه چندانی داشته باشند. امروز بسیاری از موانع برداشته شده است و حمایت 70 درصدی مردم از انتخابات می‌تواند راه‎گشا باشد.»

او مثل دیگر هنرمندان گروه موسقی از دولت مطالباتی دارد: «آقای روحانی گفتند به تک تک رای ها تعهد دارند و آقای “امیری صالحی”، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم گفتند هنرمندان سرمایه ‌های واقعی کشور هستند. ما انتظار داریم در چهار سال آینده خیلی جدی‌تر وارد مقوله فرهنگ شوند و از این بی‌حرمتی‌ها و اجحافی که در حق هنرمندان در این سال ها شده است، جلوگیری کنند.»

او یاد اتفاقات تلخ این سال‌ها می‌افتد: «بارها در لحظه آخر، کنسرت‌هایمان را لغو کرده‌اند؛ همه چیز آماده بوده، تبلیغات و تمرین‌ها انجام شده اما کنسرت برگزار نشده است. بارها نوازنده‌های خانم را که روزها برای کنسرت تمرین کرده بودند، از صحنه پایین کشیدند. مگر زن و مرد را برابر نمی‌دانند؟ پس وقتی به مرد اجازه نوازندگی داده می‌شود، خانم‌ها هم می‌توانند نوازندگی کنند. اما بارها حق نوازندگان زن ضایع شده است.»

به گفته کیوان ساکت، کنسرت «امید حاجیلی»، خواننده پاپ هم که قرار بوده شب گذشته در آبادان به روی صحنه برود، لغو شده است: «من به طور دقیق نمی‌دانم مشکل چه بوده اما احتمال می‌دهم که ایشان هم از سمت گروه‌های خودسر تهدید شده باشد.»

او امیدوار است دولت جدید بیش از گذشته به موسیقی توجه کند و نگذارد گروه‌های خودسر دست به کار شوند: «دیدم آن هایی که به شدت با کنسرت و موسیقی مخالف هستند، برای پیشبرد اهداف خودشان چه گونه از موسیقی‌ و هنرمندان سطح پایین استقبال می‌کنند و همان هم باعث سرافکندگی آن‌ها می‌شود.»

او به طور تلویحی به دیدار «ابراهیم رییسی» با «امیرتتلو» خواننده پاپ پرحاشیه اشاره می‌کند. ابراهیم رئیسی داماد احمد علم الهدی است که تندترین موضع‌گیری‌ها را درباره برگزاری کنسرت موسیقی در شهر مشهد داشته است. موضوع دیدار رئیسی با تتلو که در آخرین روزهای تبلیغات انتخابات اخیر ریاست جمهوری انجام شد، بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی و رسانه ها داشت. این موضوع از چشم دنبال کنندگان صفحه اینستاگرام کیوان ساکت هم دور نمانده است. کاربران زیادی با موضوع دیدار تتلو و ابراهیم رئیسی شوخی کرده‌اند؛ مثل کابری که نوشته است: «استاد مشکلی نیست اگه با تارتون آهنگ جیگیلی جیگیلی رو بزنید. مشکل حل می شه.»

کیوان ساکت قرار است امشب کنسرت‌ خود را در دو بخش اجرا کند؛ بخش اول بداهه نوازی سه‌تار توسط خود او و پیانوی «بهنام ابوالقاسم» و بخش دوم دونوازی تار او با همراهی «دانیال عطار زاده» و پیانوی بهنام ابوالقاسم: «این کنسرت بسیار بدیع است و برای اولین بار اجرا می‌شود. من همه توانم را به کار می‌گیرم که امشب آن را در آبادان به بهترین نحو اجرا کنم. امیدوارم مشکلی پیش نیاید.»

موقع خداحافظی می‌گوید: «بنویسید ساکت کوتاه نمی‌آید.»

بعد با خودش این شعر را زمزمه می‌کند: «در ره منزل لیلی که خطرهاست به جان /شرط اول قدم این است که مجنون باشی.»

دیگربان: حسام‌الدین آشنا٬ مشاور رسانه‌ای حسن روحانی باردیگر اعتراض‌ها به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ را «فتنه» خواند.

آقای آشنا در صفحه شخصی خود در توئیتر نوشته «فتنه‌ها تکرارنمی‌شود. اگرچه دبیرشورای نگهبان آیت‌الله جنتی است؛ اما نه حسن روحانی، محمود احمدی‌نژاد و نه سید ابراهیم رئیسی٬ میر حسین موسوی است.»

نرگس موسوی٬ فرزند میرحسین موسوی و زهرا رهنورد نیز در واکنش به این نوشته٬ در صفحه توئیتر خود خطاب به آشنا نوشته «اگر مقاومت موسوی در دفاع از رای مردم و جمهوريت نظام درانتخابات ٨٨ نبود الان شما در جايگاه مشاور رييس جمهور، نمی‌توانستيد اظهار نظر كنيد.»

حسام‌الدین آشنا پیش از انتخابات اخیر ریاست جمهوری نیز در نامه‌ای خطاب به حسین شریعتمداری نوشته بود «فتنه‌های سال ۸۸ در سال ۹۶ قابل تکرار نیست.»

وی در حالی این جملات را توئیت کرده که حسن روحانی در رقابت‌های دور اول ریاست جمهوری خود وعده رفع حصر را داده بود و در رقابت‌های دور دوم نیز به هوادارانش گفته بود برای شکستن حصر٬ باید بیشتر رای بیاورد.

عصرایران: یادداشت اختصاصی دکتر ناصر فکوهی، انسان شناس

ایران همواره سرزمین فرهنگ‌ها، زبان‌ها، سبک‌های زندگی و تنوع بی‌اندازه ای از همه جنبه‌های فرهنگ بوده‌است و سیاست‌های گوناگون توانسته‌اند این تنوع را مدیریت کنند و هر وقت نتوانسته‌اند این کار رابکنند، کشور از دست رفته است.
دکتر ناصر فکوهی استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و مدیر موسسه “انسان‌شناسی و فرهنگ” در مطلبی برای عصرایران به موضوع نژادپرستی و تنوع فرهنگی در ایران امروز پرداخت.

متن کامل این متن در پی می آید:

از فرازهای سخنرانی پس از انتخابات آقای روحانی جمله ای بود که ایشان از وحدت ایران در قالب همگرایی همه قومیت‌های آن، با ذکر نام آن‌ها از جمله کردها، عرب‌ها، گیلک ها و مازنی ها و … آورده بودند.

این امر در راستای برنامه های دولت ایشان از دوره نخست بود و باید اذعان کرد که همانگونه که دولت ایشان وعده داده بود، برای نخستین بار تدریس زبان‌های قومی در برخی از مناطق مربوط آغاز شدند و اصل 15 قانون اساسی پس از ده‌ها سال و برغم فشار بسیار شدید از طرف پان‌ایرانیست‌ها و گروه‌های شوینیست و باستان‌گرای ضد‌انقلاب به اجرا در‌آمد. این رویکرد به حق، با پاسخ مثبتی از جانب همه هموطنان ما و از جمله در مناطق قومی روبرو شد که رای بالایی را به دولت جدید ایشان دادند و با اهداف انقلاب اسلامی تجدید عهد کردند.

همین نکته البته درباره موضوع عدالت اجتماعی نیز مطرح بوده و هست. انتقادی که ما چندین بار از دولت نخست ایشان کردیم، آن بود که برغم همه نکات مثبت خود در حوزه اقتصادی، هنوز سیاست‌های نولیبرالی را در بسیاری از بخش‌ها پیش می‌برد در حالی که باید چرخشی اساسی در این زمینه به طرف شکل‌دادن به یک دولت رفاه برای همه ایارنیان در زمینه‌های بهداشت و آموزش و مسکن و مهار تورم در آینده انجام بگیرد، در خالی که اگر کمک هزینه‌ای هم داده می شود (یارانه) خاص اقشار فقیر باشد. اما در این یادداشت کوتاه فرصت پرداختن به این موضوع که در آینده به آن خواهیم پرداخت، نیست.

بحث ما در این یادداشت کوتاه، اشاره به موضوعی است که در حال حاضر شاید چندان برای دولت و برای مردم ما نگران‌کننده به نظر نرسد، اما چنین است و می‌تواند در آینده خطرات باز هم بیشتری را به همراه بیاورد: اقلیت‌های فرهنگی مذهبی ایران امروز در منطقه خاور‌میانه شاید از بالاترین حد از آزادی برخوردار باشند ولی هنوز راه زیادی برای رسیدن به موقعیتی آرمانی و قابل دفاع کامل در پیش داریم.

این امر را می‌توان هم در مورد اقلیت‌های غیر شیعی مسلمان گفت، هم درباره اقلیت‌های مذهبی غیر‌مسلمان. اقوام ایرانی، از این لحاظ نباید به مثابه «اقلیت» مطرح شوند زیرا ایران مجموعه‌ای از این اقوام است و چیزی خارج از اقوام و زبان‌های ایرانی این کشور را نمی سازد و هیچ سلسله‌مراتبی در یک جهت یا در جهت دیگر قابل قبول نیست.

از این لحاظ باید روشن باشد که دفاع درست و به حق ما از زبان فارسی به مثابه یک زبان ملی و بین المللی به معنی دفاع ما از قومیتی با عنوان «فارس» و از آن بی معنا تر «نژاد»ی به نام «آریایی» که هیچ کدام وجود خارجی به معنای جدید و علمی کلمه ندارند، نیست. اولا آنچه در ایران «قوم فارس» نامیده شده، برخلاف نظری رایج شده به وسیله مستشرقین، فاقد اولین مشخصات قومی از لحاظ انسان شاختی است مثل حتی نام «فارس» ها، که خودشان نیز خود را فارس خطاب نمی کنند (کاری که دیگر اقوام می کنند زیرا مبنایشان زبانی است)، نه اسطوره شناسی فارس وجود دارد و نه زبان فارس، و غیره.

آنچه قوم فارس نامیده می شود در واقع ترکیبی از جمعیت های بسیار گوناگون پارسی زبان است که در گویش های بسیار متفاوت وجود دارند، گویش هایی گاه چنان متفاوت که برای یکدیگر غیر قابل درک هستندو این ربطی به زبان فارسی ندارد. اما «نژاد» نه تنها مفهوم نژاد یعنی شباهت های جسمانی و روانی افرادی که در یک پهنه زندگی می کنند به طور کامل منسوخ و از لحاظ علمی بی پایه است، مفهم «آریایی» نیز که «ایران» احتمالا از آن آمده است، اشاره به گروه قومی، جمعیتی یا مردمی خاصی نداشته است هر چند به تعبیر برخی از ایرانیان از جمله گراردو نیولی این واژه برای ساکنان این پهنه معنایی «قومی» هم داشته است. اما باز هم «قومی» بودن در معنای امروزین انسانشناختی مورد تردید بسیار است . این واژه به نظر نامی عام و صفتی است به همان معنای «نجیب» که در برخی از زبان های باستانی آن منطقه در حدود هزاره دوم پیش از میلاد رایج بوده است.

به عبارت دیگر این‌ها اقوام و مردمانی بوده اند مختلف و «نجیب» (معنای اصلی آریایی) که از هزاران سال پیش به این سو به تدریج در این پهنه، «پهنه انسان‌های نجیب»، ساکن شده‌اند و به اقوام و ادیان گوناگون تعلق داشته اند؛ از لحاظ ژنتیک هم یکدست بودن ساکنان این پهنه یا هر پهنه دیگر انسانی به صورت مطلق سخن بی ربطی است. اما زبان فارسی را نیز باید محصول تلاش بیش از یکصد سال معاصر ایرانیان و تلاش بیش از هزارسال ِ شاعران و نویسندگان ایران از همه اقوام آن بوده است و به همه آنها تعلق دارد.

افتخار ما از لحاظ سیاسی امروز آن است که گاه برای مثال در مورد اقلیت های دینی غیرمسلمان، آنها از لحاظ رقم بسیار کوچک هستند، اما پیشینه دراز مدت در کشور ما داشته و همگی خدماتی تاثیر گزار در ساختن تاریخ و فرهنگ کشور ما در کارنامه خود دارند و به همین ترتیب نیز از حق نماینده داشتن در مجالس قانونگذاری ما برخوردارند.

همه این گروه‌های بزرگ کوچک در کنار همه مردم ایران، همگی خود را جزئی تفکیک ناپذیر از ایرانیان در وحدت ملی‌شان می دانند و در وفاداری آنها به این پهنه و در پیشینه آنها در دفاع از کشور در دوران دفاع مقدس کم ترین شکی نمی‌توان روا داشت. این نکته‌ای است که به درستی از طرف رئیس جمهور محترم مطرح شده است.

اما متاسفانه همزمان با این سخنان، برخی از روزنامه‌های موسوم به اصلاح طلب، همچنان ستون های خود را در اختیار افراد و گرایش‌های خطرناک پان‌ایرانیست، ضد‌ملی، ضدانقلاب، شووینیست، نژادپرست و رسما باستان‌گرا قرار می‌دهند که در حال شکل‌دادن به نسل جدیدی از پان‌ایرانیست‌های فاشیست در ایران هستند. از مشخصات اصلی این گروه‌ها اینکه خود را به دروغ خود را کاملا نسبت به قدرت مرکزی وفادار نشان می‌دهند، اما با گستاخی و وقاخت تمام، انگشت اتهام را به سوی اقوام ایرانی به خصوص عرب های ایران می‌گیرند و به برخی گرایش های نژادپرستانه در نزد آدم‌هایی عقب‌مانده و بی‌فرهنگ از دو طرف در این زمینه دامن می‌زنند.

در نتیجه، دائما بحث هایی انحرافی را پیش می‌کشند که گویی در جنگ تحمیلی، مساله، نه تجاوز یک قدرت دیکتاتوری و منفور بعثی به ایران به مثابه یک کشور مستقل و چند‌فرهنگی بوده، بلکه ما با نمونه‌ای جدید از جنگ میان «عرب ها» و «پارسیان» روبرو بوده‌ایم. سخنی که دقیقا به وسیله صدام در تمام طول جنگ‌تحمیلی مطرح شده‌بود. چنانکه دائما از خیالاتی انحرافی و حوادثی تاریخی چون «قادسیه» سخن می‌گفت تا «برتری عرب بر عجم» را به عنوان هدف اصلی جنگ مطرح کند.

این در حالی بود که در ایران هرگز گفتمان رسمی به طرف استفاده از بحث‌های انحرافی نژاد‌پرستانه نرفت و در این رویداد بزرگ، عرب‌های خوزستان از بزرگترین مدافعان کشور بودند و لحظه ای در ذهن و رفتار خود تردیدی در دفاع از کشور خویش نشان ندادند: هزاران تن از این جوانان شهید شدند تا از ایران و پایندگی و آینده آن دفاع کنند. برای این جوانان لحظه ای جنگ به معنای جنگ «فارس و عرب» نبود.

اما متاسفانه برخی روزنامه های اصلاح طلب در روزهای اخیر و البته پیش از آن، بار دیگر همچون سال های گذشته که نظریه مطرود «اسلام ایرانی» در نمونه دولت های نهم و دهم مطرح شد، شروع به ارائه تزهای باستان‌گرایانه کرده اند و زبان عربی و برخی مطالبات شهری مثلا برای نامگذاری خیابان‌ها را – که خود بحثی جداگانه و مفصل را می‌طلبد – بهانه‌ای کرده‌اند که به هموطنان عرب تبار ما حمله کنند.

این کار بارها و بارها تاکنون در رسانه‌های کشور انجام شده است و توهین‌های قومی و زبانی و نژادپرستانه از سوی مجریان، برنامه نویسان، طنزنویسان و … مطرح شده است و هر بار بسیاری از روشنفکران و دانشگاهیان ناچار به دخالت شده اند تا بگویند که زبان، فرهنگ، لباس، آشپزی، فرهنگ زندگی روزمره، مناسک، سبک‌های زندگی و هزاران هزار جلوه دیگر از زندگی مردم ما با تنوع عظیمی که دارند، برای ما یک شانس بزرگ است که باید قدر این نعمت را بدانیم و اینکه ما فرهنگ های گوناگون، بیش از 50 زبان و صدها گویش داریم، اینکه سنت‌های ما در بخش‌های مختلف کشور چنین رنگارنگ و غنی هستند یک شانس است که هر کشوری از آن برخوردار نبوده و اگر هم بوده توان مدیریتش را نداشته‌است.

ما از لحاظ تاریخی هم همواره چنین بوده ایم و هم تقریبا همواره قادر به مدیریت این موقعیت به سود همه ساکنان این پهنه و آینده آنها. اینجاست که باید دولت آینده از چالشی بزرگ در برابر خود و خطری که همه ما را تهدید می‌کند، برحذر باشد و هر چه زودتر در برابر گرایش‌های پان‌ایرانیستی و باستان‌گرا در هر رده و از جانب هر کسی مطرح شود و البته از طرف دیگر با هر‌گونه تمایلات قوم گرایانه و ضد‌ملی و واگرایانه جلوگیری و برخورد کند. اما اعتماد ما با توجه به تاریخ این پهنه بسیار بیشتر به اقوام این کشور است که در طول هزاران سال نشان داده اند به آن پایبند هستند تا به افرادی که خود را به اصطلاح «متخصص»، «نخبگان فکری» و «روشنفکران» و «دانشگاهیان»ی معرفی می‌کنند که بیشترین گسست را با مردم دارند و خود را تافته جدا بافته می‌دانند و می‌خواهند برای مردم تعیین تکلیف کنند و با پناه گرفتن دروغین زیر تظاهر به حمایت‌شان از دولت مرکزی، در واقع این دولت را به سوی تخریب خودش هدایت ‌کنند.

باستان‌گرایی، همواره جز خیانت و سرسپردگی به قدرت‌های بیانه کاری در این کشور نکرده، هرگز در ایران هیچ شانسی نداشته و هرگز شانسی نخواهد داشت. ایرانی که باستان‌گرایان از آن صحبت می‌کنند هرگز در هیچ زمانی در کشور ما وجود نداشته‌است و به شهادت بزرگترین ایران‌شناسان جهان، چیزی نیست جز ملغمه‌ای از نداشتن دانش نسبت به جهان باستان و تاریخ ایران و تمایلات راست سیاسی و خودباختگی دربرابر قدرت های بیگانه‌ای که دائما عصر طلایی پیش از انقلاب به ویژه دوره پهلوی اول را در زرورقی دروغین برای مردم ما به نمایش می گذارند.

ایران همواره سرزمین فرهنگ‌ها، زبان‌ها، سبک‌های زندگی و تنوع بی‌اندازه ای از همه جنبه‌های فرهنگ بوده‌است و سیاست‌های گوناگون توانسته‌اند این تنوع را مدیریت کنند و هر وقت نتوانسته‌اند این کار رابکنند، کشور از دست رفته است.

گمان ما بر آن است که دولت آقای روحانی که همان گونه که خود در سخنرانی پس از انتخاباتشان گفتند بر وحدت کامل کشور به توان همه فرهنگ‌ها و اقوامش تاکید کردند، انجام دادند، باید بتواند با این گرایش‌های خطرناک و ضد‌انقلاب و تخریب‌گر که به دیگران از جمله به طرفداران دفاع از فرهنگ مردم عرب‌ تبار ایران تهمت «بعثی بودن» می‌زنند، برخورد کند.

انتشار چنین مطالبی در مطبوعات ما و بازتاب سخنان نژاد‌پرستانه یا قوم‌پرستانه در همه رسانه‌های ما باید، همچون همه کشورهای پیشرفته جهان، ممنوع و شامل مجازات‌های عمومی باشند. البته افرادی که این سخنان را بر زبان می‌آورند اغلب خود، افرادی خُرد و آنقدر حقیر و رسوا هستند که کمترین ارزشی برای پرداختن به آنها وجود ندارد، اما به این افراد نباید اجازه داد به هیچ یک از اقوام ما توهین کنند زیرا این گونه رفتارها خاصیت سرایت دارند.

این امر به خصوص درباره عرب‌های ایرانی که از محروم‌ترین و همچنین وفادارترین و صبورترین مردم ایران هستند صادق است؛ آنها بودند که در جنگ تحمیلی جان و مال و شهرهای خود را از دست دادند و امروز هم برغم سخت‌ترین شرایط اقلیمی و عدم رفاه، یک لحظه دست از حمایت از دولت وانسجام ملی برنداشته‌اند و هرگز اجازه نداده‌اند دشمنان این کشور از سختی‌های آنها برای منافع خود سودی به دست بیاورند و علیه دولت مرکزی تحریکشان کنند رفتار انتخابی این مردم در انتخابات اخیر خود گویای این امر بود.

حال اینکه برخی از روزنامه‌های اصلاح‌طلب خواسته باشند به بهانه پیروزی آقای روحانی راه را برای نژاد پرستی و بیگانه پرستی که به ظاهر متناقض می آیند اما در واقع دست در دست یکدیگرند، باز کنند، اینکه گروهی خواسته باشند به بهانه مقابله سیاسی ما با دیکتاتورهای فروپاشیده‌ای چون رژیم صدام جنایتکار که بیشترین جنایات را در حق مردم عرب و کُرد کشور خود مرتکب شد و اتفاقا بسیار به ایدئولوژی آنها نزدیک بود تا به بحث ما، و یا دیکتاتورهای جنوب خلیج فارس، که بدترین فشار را در درجه اول به مردم عرب خود وارد می کنند؛ اینکه گروهی خواسته باشند از این موقعیت‌ها که باید با صبوری و اعتدال و به سود مردم همه کشورها و نه به سود قدرت‌های جنگ طلب بزرگ، حلشان کرد، عرب ستیزی و نژادپرستی را در کشور ما رواج دهند، کاری است خطرناک؛ و بیش از همه خطرناک برای دولتی که توانسته است به یکی از بالاترین آرای عمومی در تاریخ معاصر ایران برسد و از حمایتی چنین گسترده در میان مردم ما برخوردار شود.

پیش از آنکه چنین افکاری فرصت کنند در زمینه‌ای مسموم و به خصوص از طریق روشنفکرانی که در اصل، از ابتدا و همیشه باستان‌گرا و سلطنت‌طلب بوده و هستند و قهرمان و چهره تاریخی بت واره‌شان، رضا خان قلدر و بی رحم و جنایتکار و سیاست‌های قومی او در دوران دیکتاتوری‌اش در ایران بود، به دیگران سرایت کنند، باید از نفوذ آنها در رسانه‌ها، گفتمان‌های رسمی و غیررسمی و در دستگاه‌های اجرایی و فکری کشور جلوگیری کرد.

دکتر ناصر فکوهی
استاد دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسان‌شناسی و فرهنگ