اخبار

صدای آمریکا: وبسایت خبری آکسیوس روز شنبه گزارش داد مقامات ایالات متحده درباره احتمال یک نقض امنیتی بزرگ دو سند «اطلاعاتی آمریکا» در ارتباط با تدارک اسرائیل برای حمله به جمهوری اسلامی ایران به شدت نگران هستند.

یک کانال تلگرامی مرتبط با حکومت ایران روز جمعه اقدام به انتشار دو سند مزبور کرد و مدعی شد آنها را از یک منبع امنیتی آمریکا دریافت کرده است.

به گزارش آکسیوس، انتشار این دو سند در میانه آماده‌سازی‌های اسرائیل برای پاسخ دادن به حمله موشکی ۱۰ مهر جمهوری اسلامی، ممکن است «تلاش برای اختلال در عملیات اسرائیل» باشد.

آکسیوس افزوده است که پنتاگون و دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا به‌رغم خودداری از اظهارنظر در ارتباط اسناد درزشده، صحت آنها را انکار نکرده‌اند.

آکسیوس خاطرنشان کرده که نمی‌تواند صحت اسناد مزبور را تایید کند.

یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفته است که این اقدام اگرچه بسیار نگران‌کننده است، تاثیری بر عملیات اسرائیل علیه حکومت ایران نخواهد گذاشت.

همچنین یک مقام ارشد اسرائیلی به آکسیوس گفت که مقامات دفاعی اسرائیل از این مساله اطلاع دارند و آن را بسیار جدی می‌گیرند.

ایران اینترشنال: شبکه سی‌ان‌ان، روز جمعه ۲۰ مهر، به نقل از منابع آگاهی که نامشان را اعلام نکرد گزارش داد که که جمهوری اسلامی به‌شدت عصبی و نگران است و خود را درگیر تماس‌های فوری دیپلماتیک با کشورهای خاورمیانه کرده تا بسنجد که آیا آنها می‌توانند از شدت و حجم حمله نظامی اسرائیل بکاهند یا خیر. پاسخ اسرائیل به حملات موشکی جمهوری اسلامی در روز ۱۰ مهر، تقریبا حتمی و غیرقابل اجتناب به‌نظر می‌رسد. یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه ۱۸ مهر گفت که حمله کشورش به جمهوری اسلامی مرگبار، دقیق و غافلگیرکننده خواهد بود.

سی‌ان‌ان به نقل از منابع خود افزود جمهوری اسلامی از همسایگان خود خواسته که به تهران برای محافظت از خود کمک کنند.

به گزارش سی‌ان‌ان، نگرانی رهبران جمهوری اسلامی ناشی از آن است که مطمئن نیستند که آیا ایالات متحده می‌تواند اسرائیل را متقاعد کند که به سایت‌های هسته‌ای و تاسیسات نفتی ایران حمله نکند یا خیر،

در این گزارش، دلیل دیگر جمهوری اسلامی برای نگرانی این واقعیت است که مهم‌ترین گروه شبه‌نظامی نیابتی آن در منطقه، یعنی حزب‌الله، به‌دلیل عملیات نظامی اسرائیل در هفته‌های اخیر به‌طور قابل توجهی تضعیف شده است.

ایالات متحده در حال رایزنی با اسرائیل بر سر نحوه واکنش به حمله ۱۰ مهر جمهوری اسلامی به اسرائیل است. مقامات آمریکایی به روشنی گفته‌اند که نمی‌خواهند اسرائیل سایت‌های هسته‌ای یا میادین و تاسیسات نفتی ایران را هدف قرار دهد. جو بایدن، رییس‌جمهوری ایالات متحده، روز چهارشنبه، ۱۸ مهر، تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به او گفت که حمله تلافی‌جویانه اسرائیل باید «متناسب» باشد. این اولین گفت‌وگوی آنها در تقریبا دو ماه گذشته بود.

یک دیپلمات عرب به سی‌ان‌ان گفت که متحدان ایالات متحده در خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، بحرین و قطر نیز به آمریکا گفته‌اند که از حمله احتمالی به تاسیسات نفتی ایران را که می‌تواند تاثیرات منفی اقتصادی و زیست محیطی برای کل منطقه به دنبال داشته باشد، نگران و بیمناک هستند.

نگرانی‌های دولت بایدن

به گفته سی‌ان‌ان، دولت بایدن عمیقا نگران است که حملات تلافی‌جویانه جاری بین جمهوری اسلامی و اسرائیل، که از فروردین ماه امسال پس از حمله اسرائیل به ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق آغاز شد، ممکن است به یک جنگ بزرگ منطقه‌ای تبدیل شود که پای ایالات متحده را نیز به آن بکشاند.

سی‌ان‌ان ریشه بخش عمده‌ای از این نگرانی دولت آمریکا را در این امر می‌داند که به‌نظر می‌رسد نفوذ ایالات متحده بر اسرائیل در سال گذشته به‌طور پیوسته در حال کاهش بوده است. اسرائیل همانند عملیات خود در غزه، به‌طور فزاینده‌ای درخواست‌های ایالات متحده برای خویشتن‌داری بیشتر در لبنان را نادیده گرفته است.

اسرائیل همچنین پیش از انجام حمله گسترده‌ای که ماه گذشته هزاران پیجر و واکی تاکی مورد استفاده عوامل حزب‌الله را منفجر کرد، یا پیش از ترور حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله در بیروت و برهم زدن پیشنهاد آتش‌بس ظریفی که کمتر از ۴۸ ساعت پیش از آن از سوی ایالات متحده و فرانسه ارائه شده بود، با کاخ سفید مشورت نکرد.

یک مقام اسرائیلی روز جمعه به سی‌ان‌ان گفت که کابینه امنیتی اسرائیل هنوز در مورد چگونگی ادامه کار تصمیم‌گیری نکرده است. یک مقام آمریکایی هم به این شبکه گفت اگرچه شکاف بین مواضع ایالات متحده و اسرائیل در حال کاهش است، اما ممکن است وضعیت همچنان به این شکل باقی نماند.

یک مقام ارشد دولت آمریکا در مورد بحث‌های کابینه امنیتی اسرائیل گفت: «ما در واقع نمی‌توانیم بدانیم که آیا آنها به حمله‌ای رای داده‎اند یا نه».

او همچنین نسبت به میزان شفافیت اسرائیل در آنچه با آمریکا به اشتراک می‌گذارد، تردید کرد.

حمله به تاسیسات هسته‌ای، آری یا نه؟

به گزارش سی‌ان‌ان، اسرائیل دست کم تا هفته گذشته هیچ تضمینی برای حمله نکردن به تاسیسات هسته‌ای نداده بود.

اسرائیل دهه‌هاست که در حال برنامه‌ریزی برای حمله به توانایی‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی بوده است و دو سال پیش در یک رزمایش نظامی، چنین حمله‌ای را شبیه‌ساز کرد.

اسرائیل همچنین مظنون به انجام ترورهایی علیه دانشمندان هسته‌ای ایران در سال های اخیر است و به تاسیسات هسته‌ای این کشور نیز حملاتی سایبری انجام داده است. معروف‌ترین عملیات آنها در این زمینه از کار انداختن سانتریفیوژها در نطنز با ویروس استاکس نت است.

یک دیپلمات عرب به سی‌ان‌ان گفت که کشورهای خلیج فارس به‌طور کلی مشتاق هستند که در حاشیه درگیری باقی بمانند.

اگرچه جمهوری اسلامی آشکارا هشدار داده است که با هر طرفی که اقداماتش به‌عنوان کمک به اسرائیل تلقی شود به عنوان متجاوز رفتار خواهد کرد، بعید به‌نظر می‌رسد که همسایگان ایران در صورت حمله اسرائیل، به صراحت از تهران دفاع کنند.

با این حال، به گزارش سی‌ان‌ان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر به ایالات متحده و جمهوری اسلامی گفته‌اند که به اسرائیل اجازه نخواهند داد از حریم هوایی آنها برای حمله به ایران استفاده کند. یک مقام اردنی گفت اردن همچنین از حریم هوایی خود در برابر هرگونه نفوذ غیرمجاز، صرف نظر از منشاء آن، محافظت خواهد کرد.

واکنش جمهوری اسلامی

به گزارش سی‌ان‌ان، ایالات متحده بر این باور نیست که جمهوری اسلامی می‌خواهد درگیر یک جنگ تمام‌عیار با اسرائیل شود.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، این هفته به الجزیره گفت که نتانیاهو «تنها کسی است که خواهان جنگ و آتش زدن منطقه برای ماندن در قدرت است.»

یک مقام دولتی به سی‌ان‌ان گفت ایالات متحده همچنین از تهران خواسته است که در صورت حمله اسرائیل، واکنشی متناسب از خود نشان دهد تا جنگی همه‌جانبه منجر آغاز نشود.

به گزارش سی‌ان‌ان، مقامات قطری به‌طور مرتب با مقامات جمهوری اسلامی صحبت می‌کنند و حرف‌های آنها را به ایالات متحده منتقل می‌کنند، با این حال یک مقام دولت آمریکا گفت :«در نهایت ما نمی‌دانیم که ایران چه خواهد کرد.»

یک مقام آمریکایی دیگر هم گفت که چهره‌های کلیدی در داخل حکومت ایران ایده‌های متفاوتی در مورد اینکه آیا باید به اسرائیل پاسخ دهند و اگر آری، این پاسخ باید چگونه باشد، دارند. اما همه چیز به مقیاس و دامنه حمله اسرائیل بستگی دارد.

این مقام گفت که از ۱۰ مهرماه که جمهوری اسلامی با موشک به اسرائیل حمله کرد، پیام‌های عمومی و خصوصی جمهوری اسلامی ثابت بوده و تغییر قابل توجهی در موضع تهران ایجاد نشده است.

سی‌ان‌ان به نقل از دیپلمات عربی که با او گفت‌وگو کرده، افزود:‌ «جمهوری اسلامی به‌ویژه علاقه‌مند به کمک گرفتن از عربستان سعودی برای جلوگیری از حمله اسرائیل و استفاده از نفوذ خود در واشینگتن برای کمک به یافتن راه حلی برای خروج از این بحران بوده است.«

مقامات عربستان سعودی و جمهوری اسلامی در کمتر از یک ماه سه بار با یکدیگر دیدار کرده‌اند. عباس عراقچی روز چهارشنبه برای «مشورت در مورد تحولات منطقه‌ای» و «تلاش برای متوقف کردن جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان و غزه» به عربستان سعودی سفر کرد.

سی‌ان‌ان در پایان گزارش خود نوشته است: «جهان هر حرکت اسرائیل را زیر نظر دارد و در مورد چگونگی واکنش به آن فکر می‌کند. اما احتمالا اسرائیل برای بزرگداشت یوم کیپور، روز کفاره یهودیان و مقدس‌ترین روز سال در یهودیت، هر حمله‌ای را حداقل تا روز شنبه هنگام غروب آفتاب، به تعویق خواهد انداخت، هرچند تضمینی برای چنین تعویقی هم وجود ندارد، به‌ويژه آنکه در چنین روزی، مغازه‌ها، رستوران‌ها و سایر خدمات تعطیل خواهند بود، حمل و نقل عمومی فعال نخواهد بود و حتی فرودگاه بن گوریون در تل‌آویو، فرودگاه اصلی اسرائیل نیز تعطیل خواهد بود.

صدای آمریکا: بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، حکومت ایران به دلیل نگرانی از واکنش احتمالی اسرائیل به حمله موشکی اخیر خود، تلاش‌های دیپلماتیک فوری را با کشورهای خاورمیانه آغاز کرده است.

بنا بر این گزارش، این اقدامات با هدف کاهش شدت پاسخ اسرائیل به این حمله یا در صورت شکست، یافتن حمایت برای محافظت از تهران صورت گرفته است.

به گفته منابع مطلع، نگرانی جمهوری اسلامی از این است که آیا ایالات متحده قادر خواهد بود اسرائیل را از حمله به تأسیسات هسته‌ای و نفتی ایران باز دارد.

علاوه بر این، تضعیف شدید حزب‌الله، مهم‌ترین نیروی نیابتی ایران در منطقه توسط حملات اخیر اسرائیل، این نگرانی‌ها را افزایش داده است.

آمریکا از اسرائیل خواسته تا واکنش خود به حمله ایران در اول اکتبر را «متناسب» نگه دارد و از حمله به تأسیسات هسته‌ای و نفتی ایران خودداری کند. همچنین، جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، در تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، خواستار خویشتن‌داری بیشتر شده است.

در عین حال، کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله امارات، بحرین و قطر نیز نگرانی‌های خود را از تأثیرات منفی اقتصادی و زیست‌محیطی ناشی از حمله به تأسیسات نفتی ایران ابراز کرده‌اند و اعلام کرده‌اند که اجازه استفاده از حریم هوایی خود برای حمله به ایران را نخواهند داد.

یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، در بیانیه‌ای اعلام کرده که «ضربه اسرائیل قدرتمند، دقیق و غافلگیرکننده خواهد بود» و تهران را به شدت تهدید کرد. ایران همچنین از عربستان سعودی درخواست کرده تا با استفاده از نفوذ خود در واشنگتن، مانع از وقوع این حمله شود.

در حالی که همه‌چشم‌ها به واکنش اسرائیل معطوف است، انتظار می‌رود که پس از پایان یوم‌کیپور، روز مقدس یهودیان، جزئیات بیشتری از این تحولات مشخص شود.

لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا،روز جمعه اعلام کرد که ایالات متحده برای دفاع از نیروهای خود، شرکا و متحدانش در برابر حملات احتمالی حکومت ایران و گروه‌های نیابتی‌اش آمادگی کامل دارد.

بنا بر بیانیه وزارت دفاع آمریکا، در تماس تلفنی روز پنجشنبه ۱۹ مهر لوید آستین با یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، دو طرف بر تعهد خود برای جلوگیری از سوءاستفاده «بازیگران محتلف» از تنش‌ها یا گسترش درگیر‌ی‌ها در منطقه تاکید کردند.

رادیوفردا: پس از نمازجمعه علی خامنه‌ای در روز ۱۳ مهرماه تصاویری در شبکه‌های اجتماعی از محل برگزاری این مراسم منتشر شد که نشان می‌داد یک نوع سامانه لیزری ساخت چین در محوطه مستقر شده است. حالا وب‌سایت خبری «دِ وار زُون» که ویژهٔ مناطق جنگی است، در بررسی‌های خود استقرار سامانهٔ پدافندی چینی «شِن نُونگ» در محوطه مراسم نمازجمعه را تأیید کرده است.

گزارش «د وار زون» حاکی است این سامانه برای «کور کردن» پهپادها و همچنین رهگیری آن‌ها در شرایط خاص ساخته شده است؛ سامانه‌ای که نقل‌وانتقال آن ساده است، روی یک کانتینر یا کفی تریلر یا حتی خودروهای شاسی بلند مستقر می‌شود.

تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌داد که دورِ این سامانه در نزدیکی محل نمازجمعه با یک پارچه پوشانده شده است.

روزنامه اسرائیلی گلوبز روز ۱۹ مهر دربارهٔ معایب و ضعف‌های این سامانه نوشت رادار شن نونگ برای شارژ مجدد به پنج دقیقه زمان نیاز دارد، توان لیزری آن تنها ۱۰ تا ۲۰ کیلووات است، پهپادها را تنها در فاصلهٔ سه کیلومتری می‎‌بیند و توان رهگیری آن هم برای شرایطی است که پهپاد به‌فاصلهٔ هزار و ۵۰۰ متری نزدیک شده باشد.

گزارش گلوبز همچنین حاکی است این سامانهٔ چینی اهدافی را که باید بزند، تنها در یک ستون می‌بیند و اگر انبوهی از پهپادها گسیل شده باشند، احتمالاً یک پهپاد را هدف قرار خواهد داد، مگر این‌که چند سامانه از این نوع به طور همزمان در جهت‌های مختلف مستقر شده باشند.

یک ضعف دیگر سامانهٔ چینی محدودتر شدن فعالیت آن در هوای ابری، هوای آلوده و مه توصیف شده است.

برخی کاربران ایرانی در خصوص این سامانه نوشته بودند: «به‌صورت کاملاً جدی از وب‌سایت علی‌بابا پدافند خریده و در نمازجمعه استفاده می‌کنند.»

رادیوفردا: وبسایت اکسیوس به نقل از «سه مقام آمریکایی و اسرائیلی» گزارش داده که رئیس جمهور ایالات متحده و نخست‌وزیر اسرائیل در جریان تماس تلفنی روز چهارشنبه خود، در مورد دامنه پاسخ تلافی‌جویانه اسرائیل علیه ایران به هم نزدیک‌تر شدند.

با این حال اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی و یک مقام آمریکایی نوشته است طرح‌های فعلی اسرائیل «هنوز کمی تهاجمی‌تر» از آن است که کاخ سفید می‌خواهد و این برای ایالات متحده کمی نگران‌کننده است.

با این حال دو مقام دیگر گفته‌اند شکاف بین دو کشور در مورد ماهیت و دامنه حمله کاهش یافته است.

همچنین به نوشته اکسیوس، پیش از تماس رهبران دو کشور، جیک سالیوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید و ران درمر وزیر امور استراتژیک اسرائیل در مکالمه‌ای مفصل به برنامه‌های اسرائیل پرداختند و جو بایدن و بنیامین نتانیاهو بر برخی از تفاهمات آن دو تاکید کردند.

به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، کابینه امنیتی این کشور شامگاه پنجشنبه یک جلسه توجیهی در مورد طرح حمله به ایران و در مورد تفاهمات با دولت جو بایدن برگزار کرد.

رادیوفردا: دادگاهی در اسرائیل جرمی لوفِردو، یک «روزنامه‌نگار مستقل» را که به‌دلیل انتشار تصاویری از محل اصابت موشک‌‌های ایران به اسرائیل، به ظن «کمک به عوامل دشمن در زمان جنگ»، «لطمه به امنیت کشور»، «ارائه اطلاعات به دشمن» و «تحرکات مشکوک» بازداشت شده بود، آزاد کرد.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، قاضی صیون صحرایی، رئیس دادگاه دایره صلح در استان اورشلیم، روز ۱۹ مهر اقدام پلیس در بازداشت جرمی لوفردو را نا‌بجا دانست و دستور آزادی مظنون را صادر کرد.

لوفردو ۲۸ ساله تصاویری را از محل اصابت موشک‌هایی که جمهوری اسلامی ایران در حمله دهم مهر به اسرائیل شلیک کرد و همچنین محل‌هایی که موشک‌های ایران خطا رفته بود را همراه با تصویری هوایی از مقر موساد منتشر کرده بود. او از جمله به اصابت موشک به پایگاه هوایی «نواتیم» اشاره کرده و در باره آن گزارش داده بود.

برخی رسانه‌های اسرائیل نوشتند این «روزنامه‌نگار آزاد» سابقه همکاری با شبکه آمریکایی «فاکس‌نیوز» را داشت. او توسط پلیس استان «شای» در منطقه شومرون بازداشت شده و به دادگاهی در اورشلیم معرفی شده بود.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، بازداشت آقای لوفردو این نگرانی را برانگیخت که موجب تنش در مناسبات اسرائیل با آمریکا شود. نماینده‌ای از سوی سفارت آمریکا در اورشلیم در جریان آوردن مظنون در برابر قاضی حضور یافت.

پلیس اسرائیل اعلام کرده که علیه حکم آزادی آقای لوفردو به دادگاه تجدیدنظر شکایت خواهد کرد. به گفته پلیس، دادگاه می‌بایست با تمدید حکم بازداشت آقای لوفردو موافقت می‌کرد تا بازجویی از او ادامه یابد و به ارائه کیفرخواست منجر شود.

ایران اینترشنال: حدود ۱۱ روز از آخرین باری که اسماعیل قاآنی دیده شده، می‌گذرد. برخی رسانه‌ها نوشتند او به اتهام جاسوسی در بازداشت است. فرمانده سپاه قدس در نماز جمعه ۱۳ مهر خامنه‌ای و مراسم دریافت نشان امیرعلی حاجی‌زاده حضور نداشت. مقامات رسمی می‌گویند اتفاقی نیافتاده اما شواهد چیز دیگری می‌گویند.

العربیه، اسکای‌نیوز عربی و میدل‌ایست‌آی (نزدیک به قطر) هر سه در گزارش‌های جداگانه‌ای که روز پنج‌شنبه ۱۹ مهر منتشر کردند، به نقل از منابع آگاه نوشتند قاآنی «به ظن جاسوسی در بازداشت و تحت بازجویی» قرار دارد.

اسکای‌نیوز عربی به نقل از منابع ایرانی گزارش داد که قاآنی به ظن هک شدن وسایل ارتباطی‌اش تحت بازجویی قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش، او در حین بازجویی دچار حمله قلبی شده و در جریان تحقیقات به بیمارستان منتقلش کرده‌اند.

منابع مطلع به اسکای‌نیوز عربی گفتند که رییس دفتر قاآنی نیز مظنون به ارتباط با اسرائیل است.

وب‌سایت میدل‌ایست‌آی روز پنج‌شنبه به نقل از «منابع متعدد» خود نوشت که فرمانده سپاه قدس سپاه پاسداران زنده و سالم اما «تحت نظر و بازجویی» است چرا که جمهوری اسلامی در حال بررسی نقص‌های امنیتی بزرگ داخلی خود است.

به گفته میدل‌ایست‌آی، سپاه پاسداران از زمان مرگ حسن نصرالله، دبیر‌کل کشته شده حزب‌الله لبنان، تحقیقات خود را درباره چگونگی نفوذ اسرائیل به رهبری حزب‌الله و شناسایی محل و زمان حضور نصرالله آغاز کرده است.

این رسانه به نقل از ۱۰ منبع در تهران، بیروت و بغداد، از جمله شخصیت‌های ارشد شیعه و منابع نزدیک به حزب‌الله و سپاه پاسداران، نوشت که در جریان این تحقیقات، «حتی قاآنی و تیمش در قرنطینه و بازجویی» هستند.

در روزهای گذشته ابراهیم جباری، مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران با تکذیب خبرها درباره مرگ قاآنی گفت: «سردار قاآنی فرمانده سپاه قدس انقلاب اسلامی در سلامت کامل هستند و ان‌شاءالله در روزهای آینده از حضرت آقا نشان فتح دریافت می‌کنند.»

با وجود این تکذیب‌های مکرر از سوی مقامات رسمی، غیبت ناگهانی قاآنی در چند مراسم مهم، به ابهامات درباره او دامن زده است.

آخرین‌ بار که تصویری از فرمانده سپاه قدس دیده شد، هشتم مهر ۱۴۰۳ بود که قاآنی برای ادای احترام در ماجرای کشته شدن نصرالله، به دفتر گروه حزب‌الله در تهران رفت.

روز ۱۵ مهر، ایرج مسجدی، معاون هماهنگ‌کننده نیروی قدس سپاه، در همایش «تجلیل از موکب‌داران و خادمان اربعین حسینی» درباره سلامتی قاآنی گفت: «بسیاری از ما می‌پرسند که سردار قاآنی چه شد؟ ایشان در صحت و سلامت است و مشغول فعالیت هستند.»

او در ادامه با اشاره به این که «برخی می‌گویند بیانیه بدهید»، گفت: «چرا بیانیه؟ نیازی نیست چنین اقدامی انجام شود.»

غیبت اول– در نماز جمعه ۱۳ مهر به امامت رهبر جمهوری اسلامی، تقریبا تمامی مقامات حکومت حضور داشتند اما جای خالی قاآنی مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت.

رسول سنائی‌راد، معاون سیاسی دفتر رهبر جمهوری اسلامی خیلی زود به این توجه‌ها واکنش نشان داد و گفت غیبت او نشانه «عقلانیت انقلابی» و «آمادگی نیروهای مسلح» بوده است.

روزبه علمداری، سردبیر وب‌سایت اصلاح‌طلب جماران، وابسته به خانواده روح‌الله خمینی هم در شبکه ایکس نوشت که غیبت فرماندهان نظامی در نماز جمعه به معنی آماده‌باش ۱۰۰ درصدی برای «پاسخ کوبنده و سریع به کوچک‌ترین حرکت صهیونیست‌ها» بوده است.

با وجود این، گزارش‌ها و تصاویر نشان می‌دهند حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، علی فدوی، جانشین سلامی، عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش، احمدرضا رادان، فرمانده فراجا و برخی دیگر از مقام‌های لشکری در این نماز حضور داشتند.

یک روز پس از غیبت قاآنی در نماز جمعه خامنه‌ای، کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل اعلام کرد احتمال دارد قاآنی در حمله اسرائیل به بیروت آسیب دیده باشد.

هدف اصلی این حمله هاشم صفی‌الدین، رییس شورای اجرایی حزب‌الله و حسین الهزیمه، رییس اطلاعات این سازمان بود که از این دو مفر نیز اکنون خبر و اطلاعی در دست نیست.

در همین حال یک منبع امنیتی لبنان به خبرگزاری رویترز گفت پس از حمله هوایی سنگین اسرائیل به بیروت، ارتباط با صفی‌الدین از روز جمعه ۱۳ مهر قطع شده است.

روز یک‌شنبه ۱۵ مهر، عباس گلرو، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، در واکنش به گزارش‌ها از حضور قاآنی در محل حمله اسرائیل در بیروت، آن را شایعه خواند و گفت: «این گزارش‌ها مربوط به جنگ فضای مجازی است.»

او با بیان این که قاآنی در سلامت کامل است، افزود: «امیدواریم سپاه پاسداران در این زمینه بیانیه بدهد.»

غیبت دوم– روز یک‌شنبه ۱۵ مهر، مراسمی برای اعطای «نشان فتح» از سوی خامنه‌ای به امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران ترتیب داده شد.

تصاویر این مراسم نشان دادند بر خلاف معمول، با وجود حضور چهره‌هایی مثل فرماندهان سپاه پاسداران و ارتش در چنین مراسمی، باز هم خبری از قاآنی نبود.

هم‌زمان یک منبع آگاه به ایران‌اینترنشنال گفت اعضای خانواده قاآنی نیز از سرنوشت و وضعیت او بی‌خبر و درباره آن نگران هستند.

خبرگزاری رویترز هم به نقل از دو منبع آگاه در جمهوری اسلامی گزارش داد قاآنی، پس از کشته شدن نصرالله به لبنان سفر کرد و از زمان حملات اخیر اسرائیل به جنوب بیروت خبری از او نیست.

بر پایه این گزارش، قاآنی هنگام حمله اسرائیل در جنوب بیروت حضور داشته اما در حال ملاقات با صفی‌الدین نبوده است.

محمود قماطی، عضو شورای سیاسی حزب‌الله لبنان، در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت قاآنی گفت: «هیچ اطلاعی ندارم.»

او افزود: «ما نیز در جست‌وجوی حقیقت درباره این موضوع هستیم.»

وب‌سایت تابناک، منتسب به محسن رضایی، فرمانده کل سابق سپاه پاسداران، در مطلبی با انتقاد از نحوه اطلاع‌رسانی درباره سلامت قاآنی نوشت اگر او سالم است، فیلمی از او منتشر شود.

در خبری دیگر که طی حدود ۱۱ روز غیبت قاآنی از او وجود دارد، مجری مراسمی با عنوان «اجلاس بین‌المللی همبستگی با کودکان و نوجوانان فلسطینی»، یک پیام منتسب به او را از روی یادداشتی می‌خواند.

در این اعلام از روی یادداشت گفته می‌شود که قاآنی به تک‌تک افراد حاضر سلام می‌رساند و متاسف است از این که به دلیل ضرورت شرکت در جلسه‌ای مهم، نتوانسته در این اجلاس شرکت کند.

قاآنی کیست؟

اسماعیل قاآنی اکبرنژاد، سال‌ها معاون قاسم سلیمانی در نیروی قدس سپاه پاسداران بود. فرماندهی که در مشهد به دنیا آمد و اواخر سال ۱۳۵۸، زمانی که ۲۰ سال داشت، به عضویت این نیروی نظامی درآمد.

او مدت کوتاهی پس از حضور در سپاه پاسداران، در اوایل سال ۱۳۵۹، به تهران آمد و در پادگان سعد‌آباد که نام کنونی‌اش «پادگان امام علی» است، آموزش نظامی دید.

محمد‌مهدی خادم‌الشریعه، موسس «تیپ ۲۱ امام رضا» و ولی‌الله چراغچی، جانشین فرمانده همین تیپ، در این آموزش‌های نظامی هم‌دوره قاآنی بودند.

او پس از پایان آموزش‌ها، به مشهد بازگشت و در یکی از مراکز آموزش سپاه پاسداران به‌عنوان «نیروی کادری» مشغول به کار شد.

قاآنی اواسط سال ۱۳۵۹، در پی بروز برخی ناآرامی‌ها و درگیری‌ها در استان کردستان، به این منطقه اعزام شد.

او در سال ۱۳۶۱ با سلیمانی آشنا شد و همین آشنایی به آغاز همکاری‌ مشترک با او در نیروی قدس سپاه پاسداران منجر شد.

قاآنی پیش از این که معاون سلیمانی در نیروی قدس شود، مدتی معاون اطلاعات ستاد مشترک سپاه پاسداران بود.

سابقه اطلاع‌رسانی در وقایع مشابه

مقامات جمهوری اسلامی هر چند مرگ قاآنی را تکذیب می‌کنند اما هیچ‌کدام از آن‌ها تاکنون حضور او را در بیروت تکذیب نکرده‌اند.

تجربه‌های قبلی در وقایع مشابه مثل هدف قرار گرفتن حسن نصرالله، سقوط هلی‌کوپتر ابراهیم رئیسی، حسین امیر‌عبداللهیان و همراهانشان یا اطلاع‌رسانی درباره هدف قرار دادن هواپیمای اوکراینی نشان می‌دهند جمهوری اسلامی سابقه طولانی در تکذیب و به انحراف کشاندن موضوع در این دست اطلاع‌رسانی‌ها دارد.

حکومت و رسانه‌هایش بنا بر «مصلحت» یا برای خرید زمان، ممکن است واقعیت را برای مدتی تکذیب کنند یا وارونه جلوه دهند.

رادیوفردا: سپیده فارسی، فیلمساز ایرانی-فرانسوی، در روزنامه «لیبراسیون» چاپ فرانسه نامه‌ای را خطاب به بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسراییل با عنوان «آقای نتانیاهو مردم ایران برای آزاد شدن به کمک شما نیاز ندارند»، منتشر کرده است.

خانم فارسی که در ادامه فعالیت‌های فیلمسازی‌اش هم‌اکنون در پرو به سر می‌برد، در آخرین ساخته سینمایی خود، «پری آبادان» در قالب پویانمایی (انیمیشن) به جنگ هشت ساله عراق با ایران پرداخته است.

او در گفت‌وگو با برنامه رادیویی ایستگاه ۱۹ رادیو فردا، نسبت به خطر و تبعات جنگ برای ایران و تضعیف مخالفان حکومت هشدار داد.

او می‌گوید پیام نامه‌اش تفکیک قائل شدن بین حماس و فلسطینیان، حزب‌الله و مردم لبنان، جمهوری اسلامی و مردم ایران و در نهایت بنیامین نتانیاهو، راست افراطی اسراییل با مردم این کشور است. خانم فارسی تاکید می کند تفکیک قائل نشدن بین اینان باعث بروزفاجعه امروز شده است.

سپیده فارسی: ببینید آن جمله‌ای که به عنوان تیتر مقاله برگزیده شده، یکی از جمله‌های این نامه است. ترجمه دقیقش این است: «آقای نتانیاهو! مردم ایران برای آزاد شدن به کمک شما نیاز ندارند». علت نگارشش هم ویدئویی بود که ایشان خطاب به مردم ایران ضبط و منتشر کردند که حتما شما هم آن ویدئو را دیدید.

ویدئوی ایشان شما را نگران کرد که این نامه را نوشتید؟

ببینید،خب مدت‌هاست که نگرانی هست، چیز تازه‌ای نیست. احتمال حمله اسرائیل به ایران، تحریک‌های جمهوری اسلامی از یک طرف و جنگ‌طلبی اسرائیل و خصوصا آقای نتانیاهو از طرف دیگر. و این‌که ایشان برای در قدرت ماندن نیاز دارند جبهه‌های جدیدی [برای] جنگ باز کنند.

ولی به هرحال می‌دانید ویدئویی که از آقای نتانیاهو منتشر شد مورد توجه و استقبال بخشی از ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی قرار گرفت. به ویژه برخی این پیام را می‌شود گفت این‌طور ترجمه کردند که آقای نتانیاهو قصدش تغییر حکومت در ایران است.

ببینید من می‌خواهم به دو مسئله‌ای که در نامه‌ام به آن اشاره کرده‌ام بپردازم. یکی این که ما هیچ‌وقت ندیدیم جنگ و دخالت خارجی و نظامی باعث براندازی حکومتی شود که بعد جای آن دموکراسی و یک دولت دموکرات آمده باشد. متاسفانه معمولاً وقتی جنگ می‌شود همیشه وضع بدتر می‌شود. می‌دانم این هم یکی از نگرانی‌های من و خیلی از ماست که می‌بینیم این تشتت و تفرقه در جامعه ایرانیان، به خصوص خارج از کشور، در چند ماه گذشته ایجاد شده است که برخی از آن‌ها فکر می‌کنند اگر دخالت نظامی شود و این‌ها پشت اسرائیل باشند و اسرائیل حمله کند، جمهوری اسلامی را برمی‌اندازد و بعد ایران دموکراسی و گل و بلبل می‌شود. اصلا چنین اتفاقی نخواهد افتاد. اصلا این سیستم به جز خرابی، ویرانی و قدرت بیشتر دادن به سیستم‌های غیر دموکراتیک مثل جمهوری اسلامی نتیجه‌ دیگری نخواهد داشت. من غیر مستقیم خطابم به آن هموطنان ایرانی است که به شخصی مانند نتانیاهو امید بسته‌اند.

خانم فارسی چقدر این نامه‌ای که شما نوشتید تحت تاثیر تجربیات خودتان نوشته شده، با توجه به این‌که اخیراً فیلمی ساخته‌اید که نگاهی داشت به جنگ؛ پویانمایی (انیمیشن) پریِ آبادان.

ببینید، طبیعتاً من خودم دوره‌ای که جنگ بین ایران و عراق بود نوجوان بودم، همسن همان امیدِ شخصیت اصلی فیلمم و نیمی از جنگ را هم در ایران بودم و بعد از آن خارج شدم؛ یعنی چهار سال از آن هشت سال. درست است که من در جنوب ایران و زیر بمباران‌ها نبودم ولی خب یک جورهایی جنگ برایم خیلی ملموس است. خب این خیلی فرق می‌کند. بعد من خب با دوستان فلسطینی و لبنانی و اسرائیلی از نزدیک در تماس هستم. الان دارم روی مستندی راجع به غزه کار می‌کنم. می‌بینم که چه اتفاقی می‌افتد. یعنی واقعاً در سال‌های اخیر هر تلاش صلح‌طلبانه‌ای در اسرائیل توسط جناح‌های راست افراطی در نطفه کاملاً خفه شده؛ حرف من این است که واقعاً چرا جامعه جهانی و چرا ما ایرانی‌ها باید بیاییم پشت چنین آدمی که غیر از خونریزی تا به حال هیچ کاری نکرده است.

یعنی شما فکر نمی‌کنید تلاش‌های آقای نتانیاهو کمک کند که این شکل از افراطی‌گرییا گروه‌های نیابتی که جمهوری اسلامی روی آن‌ها سرمایه گذاری کرده، از بین برودو فضای بهتری در منطقه شکل بگیرد؟

آقای ضرغامی من بحثم و دلسوزیم اصلا برای سازمان‌های سیاسی و یا نیابتی‌های ایران در خاورمیانه نیست. من دلم برای مردمی می‌سوزد که به خاطر این‌ها کشته می‌شوند. بعد می‌بینیم که آن‌جوری که می‌گویند، خیلی ظریف این‌ها را از بین نمی‌برند، یعنی نصف بیروت از بین می‌برند که حزب‌الله را کاری بکنند که آن اتفاق هم نمی‌افتد، از راه زمینی هم وارد می‌شوند. همان روزی که ایشان این ویدئو را منتشر کرد، شب‌اش تانک‌های اسرائیلی وارد خاک لبنان شدند، کسی هم حرفی نزد. من می‌ترسم این اتفاق برای ایران هم بیافتد. ایران را بزنند می‌دانید چقدر ضرر اقتصادی [متوجه ایران می‌شود] و ما را خیلی به عقب خواهند راند.

خانم فارسی یک طرف این ماجرا جمهوری اسلامی است که نباید تحریک کند تا اسرائیل بخواهد چنین این اقداماتی را انجام بدهد.

دقیقاً همین‌طور است. ببینید، جمهوری اسلامی از این بحث استفاده می‌کند. ما دیدیم دیگر، میزان فشاری که جمهوری اسلامی به بهانه غزه و الان به بهانه لبنان روی بچه‌های ایران، روی مخالفانش در زندان‌های ایران می‌آورد. می‌بینیم دو سال پیش ما جنبش زن-زندگی-آزادی را علیه جمهوری اسلامی داشتیم که واقعا رژیم را لرزاند، بعد از یک‌سال و خورده‌ای اتفاق‌هایی افتاد که [جنبش] ترک‌هایی خورد. آن‌جا جمهوری اسلامی متاسفانه توانست خیلی خوب با تفرقه‌اندازی بین مخالفان در خارج از کشور و سرکوب در داخل مدیریت کند و جنبش یک ذره [از نفس] افتاد به جای این‌که بالا برود. در واقع شروع جنگ دستمایه‌ای شد برای سرکوب بیشتر در ایران، به شما قول می‌دهم اگر جمهوری اسلامی دوباره نتواند بازی‌اش را ادامه بدهد که برای غزه و لبنان سینه بزند- غزه و لبنانی که به عنوان انسان مشکل ماست ولی به عنوان ایرانی مشکل ما نیست، برای این‌که مشکل ما الان دموکراسی در ایران است- خیلی وضع بچه‌های ایران بهتر خواهد شد، یعنی مخالفان رژیم جای بیشتری برای مبارزه خواهند داشت. طبیعتاً جمهوری اسلامی تحریک می‌کند، اصلا بازیشان همین است. یعنی عملکرد جمهوری اسلامی و آدمی مثل بنیامین نتانیاهو خیلی به همدیگر شبیه است. این تحریک می‌کند که او بزند، او تحریک می‌کند که این بزند. ما نباید در این بازی در واقع رکب بخوریم.

ولی چرا خطاب نامه شما فقط بنیامین نتانیاهواست نهآیت‌الله خامنه ای در تهران؟

من اصلاً به خامنه‌ای کاری ندارم، خامنه‌ای تکلیف‌اش روشن است. من بارها گفته‌ام، سال‌هاست که گفته‌ام خامنه‌ای باید برود. ما این‌ها را در شعارهایمان گفته‌ایم. بارها در مقاله‌های دیگر گفته‌ام. ولی این بار این ویدئوی ایشان [نتانیاهو] یک جوری واقعا خشمم را برانگیخت، که چطور این آدم به خودش اجازه می‌دهد، خطاب به مردم ایران با این لحن بگوید، بعد از این‌که جمهوری اسلامی برود، شما ملت آزادی هستید. انگار دارد زمینه را با لحنی بشردوستانه برای حمله نظامی آماده می‌کند. بعد که شما آزاد شدید ملت‌های ما در صلح و دموکراسی و برابری با همدیگر [زندگی می‌کنند]. اولاً که دموکراسی هم در اسرائیل خیلی زیر سئوال رفته است.

انتظار دارید که نامه شما از طرف آقای نتانیاهو خوانده شود و پاسخی بگیرد؟

احتمال این‌که کسی ترجمه این نامه را برایشان ببرد کم نیست، برای این‌که لیبراسیون روزنامه‌ای است که دنبال می‌شود. احتمال این‌که ایشان نامه را بخوانند هم وجود دارد، [احتمال] این‌که جواب بدهند تقریبا صفر است. برای من مهم نیست. برای من مهم این است که این حرف‌ها زده شود. الان این بحثی که در جامعه ایرانی خارج از کشور در گرفته و همه ما را به جان هم انداخته، این خیلی برای من دردناک است. این‌که توجه جامعه جهانی و جامعه فرانسوی را هم به این [موضوع] جلب کنم که ببینید ما این‌جوری نمی‌بینیم، یعنی بین عملکرد گروه‌های تروریستی و مردم این کشورها تفکیک بشود. بین فلسطینی‌ها و حماس، بین حزب‌الله و مردم لبنان، بین جمهوری اسلامی و مردم ایران، همان‌طور که باید بین نتانیاهو، راست افراطی اسرائیل و مردم اسرائیل تفکیک بشود. دقیقا این تفکیک نکردن باعث این فاجعه امروز می‌شود. هدف من از نوشتن نامه این بود.

صدای آمریکا: گزارش‌ها حاکی است که دولت ایالات متحده «بسته‌ای جبرانی» به اسرائیل پیشنهاد کرده است تا اگر از حمله به «اهدافی مشخص» در داخل ایران خودداری کند، آن را دریافت خواهد کرد. این گزارش روز یکشنبه در شبکه «کان ۱۱» اسرائيل منتشر شد.

به گزارش جروزالم پست، طبق این گزارش یک خبرنگار اسرائيلی از مقامات آمریکایی گزارش‌هایی دریافت کرده که واشنگتن این بسته جبرانی را به اسرائیل پیشنهاد داده تا در صورت خودداری از حمله به اهداف مشخص در ایران، این بسته را به دست آورد.

پیشتر جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، مخالفت خود را با ایده حمله اسرائيل به تاسیسات هسته‌ای و نفتی در ایران اعلام کرده است.

یک سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده در پاسخ به بخش فارسی صدای آمریکا برای اظهارنظر درباره گزارش‌های رسانه‌ای درباره بسته پیشنهادی واشنگتن به اسرائیل، این گزارش‌ها را نادرست خواند و آنها را رد کرد.

رسانه اسرائیلی در گزارش خود نوشته این بسته ادعایی در جریان مذاکرات مقامات آمریکا و اسرائيل درباره چگونگی انجام حمله تلافی‌جویانه اسرائيل به حمله موشکی حکومت جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد شده است.

بر اساس این گزارش، بسته شامل ضمانت کامل دریافت حمایت دیپلماتیک و همچنین یک بسته تسلیحاتی است و به‌طور مستقیم در ازای خودداری از حمله به اهداف خاصی در ایران پیشنهاد شده است.

طبق گزارش جروزالم پست، مقامات اسرائیلی در پاسخ گفته‌اند «ما نظرات ایالات متحده را مد نظر داریم و به آن‌ها گوش می‌دهیم، اما هر کاری برای حفاظت از شهروندان و امنیت اسرائیل لازم باشد، انجام می‌دهیم.»

ارتش اسرائیل همچنان در حال مشورت با ایالات متحده، از جمله ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در مورد چگونگی پاسخ به حمله موشکی دوم حکومت ایران به اسرائیل است که دهم مهر ماه انجام شد.

رادیوفردا: دو مقام ارشد امنیتی ایرانی به خبرگزاری رویترز گفته‌اند از زمان حملات اسرائیل به حومه جنوبی بیروت در جمعه هفته گذشته از اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، خبری در دست نیست.

این خبرگزاری روز یکشنبه به نقل از این دو مقام ارشد که نامی از آنها نبرده، نوشته است که او پس از کشته شدن حسن نصرالله دبیر کل حزب‌الله به لبنان سفر کرده بود.

به گفته یکی از این مقامات، اسماعیل قاآنی هنگام حمله سنگین اسرائیل که هدف آن هاشم صفی‌الدین، مقام ارشد حزب‌الله، بود در ضاحیه در حومه جنوبی بیروت، حضور داشت اما تاکید کرد که او در حال ملاقات با صفی‌الدین نبوده است.

این مقام افزود که ایران و حزب‌الله از آن زمان نتوانسته‌اند با قاآنی تماس برقرار کنند.

رویترز می‌گوید دومین مقام امنیتی نیز گفته است که اسماعیل قاآنی پس از کشته شدن حسن نصرالله به لبنان سفر کرده بود و مقامات ایرانی از زمان حمله اسرائیل که هدف آن هاشم به صفی‌الدین بوده نتوانسته‌اند با او ارتباطی برقرار کنند.

از سوی دیگر، ناداو شوشانی، سخنگوی ارتش اسرائیل، در پاسخ به گزارش‌هایی مبنی بر اینکه ممکن است اسماعیل قاآنی در حمله اسرائیل به بیروت کشته شده باشد، گفت که نتایج این حمله در حال ارزیابی است.

او در یک نشست خبری به خبرنگاران گفت که اسرائیل اواخر هفته گذشته به مقر اطلاعاتی حزب‌الله در بیروت حمله کرده است: «سوالات زیادی در مورد اینکه چه کسی آنجا بوده یا نبوده وجود دارد، وقتی نتایج مشخص‌تری از آن حمله داشته باشیم، آن را به اشتراک خواهیم گذاشت».