اخبار

نظر: مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید با «بحران جنگ آب» در یزد، اصفهان، چهار محال و بختیاری و خوزستان روبه‌رو هستیم.

محمد درویش، مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست در مصاحبه‌ای گفت که جنگ آب بین استان‌های ایران به راه افتاده است.

او با ذکر این که «سازمان حفاظت محیط زیست خود نیز جایگاهش را باور ندارد و باور نمی‌کند که مطابق اصل ۵۰ قانون اساسی می‌تواند؛ وتوکننده باشد»، گفت: «در دولت نیز وقتی مساله‌ای مطرح می‌شود، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تنها یک رای دارد و اگر بقیه افراد موافق اجرای طرح باشند رای ایشان در نظر گرفته نمی‌شود؛ در غیر این صورت نباید چنین فجایعی در عسلویه اتفاق بیفتد و این گونه با بحران جنگ آب در یزد، اصفهان، چهار محال و بختیاری و خوزستان روبرو باشیم».

محمد درویش ادامه داد: «با وجود چنین اهرم قانونی نباید دریاچه ارومیه به اینجا برسد، در حالی که ۱۵ سال پیش معاون وقت منابع طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست آقای نجفی گفت که در صورت ادامه این روند دریاچه ارومیه ۱۵ سال دیگر خشک می‌شود. بنابراین سازمان محیط زیست که از ۱۵ سال پیش این مساله را می‌دانسته، چرا هیچ کاری انجام نداده و از ابزارهای قانونی خودش استفاده نکرده است؟ چرا سکوت کرده و اجازه داده است تا ۷۲ سد ساخته شود؟».

وی در ارتباط با نتیجه مخالفت‌های سازمان حفاظت محیط زیست با برخی پروژه‌های تخریب‌کننده محیط زیست، توضیح داد: «سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید ما نسبت به احداث میانگذر ارومیه اعتراض داشتیم، اما حاصل آن، چه چیزی شد؟ من نامه‌ای محرمانه از رئیس وقت سازمان محیط زیست دیدم که صریحا در آن گفته بود سد گتوند نباید آبگیری شود اما نتیجه آن، چه شد؟ در ‌‌نهایت سد گتوند آبگیری شد و هیچ واکنشی هم از سازمان حفاظت محیط زیست دیده نشد».

این فعال محیط زیست گفت «مدیران کل ما در استان‌ها چشم‌شان به استاندار است که بودجه‌شان را پرداخت کنند و در چنین شرایطی مشخص است که هیچ وقت نمی‌توانند با اقتدار از ملاحظات زیست محیطی دفاع کنند، زیرا ممکن است این مساله به قطع شدن بودجه‌شان منتهی شود».

درویش افزود: «همه این موارد دست به دست هم می‌دهد تا اتفاقات ناگواری مانند احداث سد شفارود، سد خرسان، سد گتوند و ده‌ها سد در حال ساخت دیگر رخ دهد».

کلمه: چکیده :قرار است نمایندگان ولی فقیه در شهرستان ها چه چیزی را نمایندگی کنند؟ متحجرترین بخش های جامعه را؟ درصد آسیب های اجتماعی در جامعه ما که متوجه زنان است چقدر است؟ و آیا راه حل آن ندادن شغل به زنان است؟ فاصله چنین تفکری با تفکر افراطی و تحجر طالبان و داعش چقدر است؟…

وقتی امام‌جمعه اصفهان، دگم‌ترین افکار حاشیه‌ای جامعه را نمایندگی می‌کند

‌

کلمه- گروه اجتماعی: در زمانه و سرزمین غریبی زندگی می کنیم در قرن ۲۱ و در خاورمیانه.

کمی آنسوتر یعنی کشورهایی که با سوار شدن به هواپیماهای ساخت نیم قرن پیش، تنها چند ساعت با ما فاصله دارند سال هاست که تساوی حقوق زن و مرد به امری بدیهی تبدیل شده، حقوقدانان و جامعه شناسان جوامع با سال ها بررسی و مطالعه راهکارهایی برای برقراری امنیت روانی انسان ها اعم از زن و مرد یافته اند. در جوامعی سیاست سازان جامعه ما آنها را بدور از معنویت و اخلاق می دانند؛ انسان ها حق آزار دادن همدیگر را ندارند اگر مردی همسر یا فرزندش را کتک بزند توسط قانون و پلیس محکوم و زندانی می شود.

اینجا در خاورمیانه علما و رهبران داعش فرمان و فتوای تجاوز به زنان غیر مسلمان صادر می کنند و زنان مسلمان را خدمتگذار مردان می دانند. اینجا در کشور ما جایی که حکومت ادعای حکومت شیعی و دین رحمانی دارد زنان و کودکان عملا قربانی خشونت های مردانه اند. اما راه حل های ارائه شده از سوی کسانی قدرت و پول در اختیار دارند چیست؟

نماینده ولی فقیه در اصفهان پولدار شدن زنان را یکی از عوامل طلاق و عدم تمایل به ازدواج می داند، یوسف طباطبایی‌نژاد که ظاهرا تلاش بسیاری کرده طوری صحبت کند که توهین به زنان قلمداد نشود در سخنرانی خود سعی کرده مشکلات اجتماعی کشور را حل کند و راه حل فقر و فساد و بیکاری را به سادگی یافته است. نماینده ولی فقیه می گوید: باید فعالیت زنان در مغازه‌ها و ادارات و شرکت‌ها ممنوع باشد.

امام جمعه اصفهان می گوید: حکومت اسلامی باید منافع مالی مردان را تامین کند تا آنها بتوانند به زنان خدمت کنند، کسانی که برای رأی آوردن به عنوان طرفداری از زنان آنها را فریب می‌دهند و دائما شعار حمایت از حقوق زنان سر می‌دهند باید به اشتغال مردان توجه کنند، این درست نیست که زن شاغل باشد و مرد بیکار، مرد تحقیر می‌شود وقتی که بخواهد از همسر خود پول بگیرد در حالی که زنان از اینکه شوهرشان از آنها حمایت مالی می‌کنند لذت می‌برند.

نماینده ولی فقیه در استان اصفهان با اشاره به سخنان رئیس‌جمهور مبنی بر اینکه حق زنان درست ادا نشده است، می گوید: حق زن این نیست که کار کند این است که دولت، مردان را از نظر مالی تامین کند.

به گزارش انتخاب، یوسف طباطبایی‌نژاد، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه اصفهان، در دیدار مسئولان و سرمربیان حلقه‌های شجره طیبه صالحین استان اصفهان، با اشاره به اهمیت فعالیت‌ حلقه‌های صالحین، گفته که بسیاری از مشکلات جامعه به خاطر معضل طلاق است. طلاق موجب سرگردانی و بلاتکلیفی خانم‌ها می‌شود و مشکلات زیادی را در آینده و به ویژه در ازدواج مجدد برای آنها به دنبال دارد، حتی اگر تصمیم به عدم ازدواج بگیرند هم تنهایی و تجرد برای آنها مشکلات و عواقب بسیاری به دنبال دارد، در زمینه طلاق مشکلات مردان پس از جدایی کمتر از خانم‌ها است، از این رو طلاق به ویژه برای بانوان فساد را در پی دارد.

واقعا سوال اینجاست که فاصله چنین تفکری با تفکر افراطی و تحجر طالبان و داعش چقدر است؟

در قرن بیست و یکم زندگی می کنیم. زنان جوان و سالخورده بسیاری توسط همسران معتاد و گرفتار فساد ترک می شوند. زنانی که تخصصی ندارند و شرایط کسب تخصص را نیز در اختیار ندارند و امام جمعه اصفهان می گوید: اینکه بنده تاکید بر اولویت اشتغال مردان به جای بانوان دارم توهین به خانم‌ها نیست بلکه اسلام تاکید دارد که مخارج و هزینه‌های زندگی باید بر عهده مردان باشد و نه زنان، در دولت و حکومت اسلامی باید مسائل مالی مردان برطرف شود تا مشکلاتی نظیر ازدواج هم برطرف شود.

در قرن بیست و یکم زندگی می کنیم. در غربی که بر اساس تبلیغات حکومتی سیاست ها غیر انسانی است، برای تمام کودکان و زنان بی سرپرست و بد سرپرست برنامه ریزی دقیق دولتی وجود دارد. در کشور ما که سران آن داعیه رهبری جهان اسلام دارند کودکان و زنان بد سرپرست توسط پدر و برادرانشان به عنوان کارگر جنسی مورد استفاده قرار می گیرند و تکلیف کودکان بی سرپرست نگفته پیداست و علاج آن به باور نماینده ولی فقیه کم کردن مهریه هاست: مهریه‌های زیاد یکی از علت‌های طلاق در جامعه است، روحیه زن و مرد بسیار متفاوت است، مهریه‌های بالا موجب گرایش زنان به طلاق خواهد شد، برخی به علت اینکه به عاقبت کار خود فکر نمی‌کنند درخواست طلاق می‌دهند و با گرفتن مهریه به صورت جدا زندگی می‌کنند و حاصل این کار فساد خواهد بود.

امام جمعه اصفهان می گوید: معنی اینکه از دختران ما عکس منتشر می‌شود که راننده تریلی و کامیون هستند این است که هنوز ته دل ما آمریکایی است و هنوز مسلمان واقعی نشده‌ایم، شاه هم می‌گفت رسیدن به دروازه تمدن از طریق نامستوری و برهنگی زنان و دختران میسر می‌شود. باید زنان بدانند یکی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین فعالیت‌های آنان خانه داری است، متاسفانه برخی فکر می‌کنند خانه داری اشتباه است، زنانی هستند که در یک اداره مشغول فعالیت‌های خدماتی هستند ولی کارهای خانه خود را انجام نمی‌دهند، حمایت از ازدواج و مبارزه با طلاق از طریق اشتغال مردان تا حد زیادی برطرف خواهد شد.

در قرن ۲۱ زندگی می کنیم…..

کمک هزینه های دولتی و حکومتی که در اختیار مراکز مذهبی و امامان جمعه قرار می گیرد چقدر است؟ قرار است نمایندگان ولی فقیه در شهرستان ها چه چیزی را نمایندگی کنند؟ متحجرترین بخش های جامعه را؟ درصد آسیب های اجتماعی در جامعه ما که متوجه زنان است چقدر است؟ و آیا راه حل آن ندادن شغل به زنان است؟

نظرنیوز: زنان کارتن خواب حمایت شوند
نه از حق خانواده محروم گردند

روزنامه بهار در گزارشی راجع به وضعیت زنان کارتن خواب، سلامتی و بارداری و طرح های مربوط به عقیم کردن آنها و مخالفت هایی که با آن وجود دارد از قول وزیر بهداشت می نویسد: «عقیم ســازى زنــان کارتن خــواب قطعــا منتفى است. این زنان و فرزندان شان باید مورد حمایت قرار بگیرنــد نه اینکه از زندگى و دنبال کردن سرنوشت نامعلوم خود محروم شوند.»

بنوشته این روزنامه تهران بیست هزار کارتن خواب دارد که حــدود ۱۵ درصد آن را زنان تشــکیل مى دهند یعنى نزدیک به سه هزارنفر. به صورت تقریبى همواره سه درصد این زنان یعنــى ۹۰ نفر بــاردار هســتند. ســیر صعودى تعــداد کارتن خواب هــا و به تبــع زنــان کارتن خواب و باردار در ســال هاى گذشته تقریبا ثابت بوده اســت، این موضوع باعث شده که برخى راه حل ها حداقل براى کاهش تعــداد قربانى هــاى بــاردارى زنــان کارتن خواب و خیابانى هم تقریبا ثابت باشد. یکى از این راه حل ها که یکى دو ســال است بحث درباره آن بالا گرفته عقیم سازى دائم و موقت زنان کارتن خواب اســت. مخالفان ایــن طــرح مى گوینــد؛ تمــام زنــان از کارتن خواب ها گرفته تا دیگران حق بچه دار شدن دارند و باید از این زنان حمایت شــود تا بتوانند از مراقبت هاى بهداشتى بهره مند شوند و کودک سالمى به دنیا بیاورند و بعد هم جامعه از این کودکان به خوبى مراقبت کند.

مجید رضا زاده؛ رئیس مرکز توســعه پیشگیرى سازمان بهزیســتى کشــور در توجیه این مخالفت با عقیم کردن کارتن خواب ها می گوید: «چرا یک زن معتاد باید عقیم شــود؟ او امروز معتاد است، اما شاید ۶ ماه یا یک ســال دیگر اعتیاد خود را ترک و درمان کرد و به جامعه و خانواده بازگشت و تمایل به باردارى و فرزندآورى داشــت. ما امروز وســایل پیشــگیرى از بــاردارى دراختیارکارتن خواب هــا و معتادان پرخطر مى گذاریم تا به طــور موقــت از باردارى پیشــگیرى کننــد. واقعیت این اســت که این افراد، روابط جنســى نا ایمن و پرخطر و متعــدد و با افــراد غیرهمسرشــان دارند کــه بایــد از بــاردارى پیشــگیرى کنند و هیچ کس هم مایل نیســت که آن ها در چنین شــرایطى باردار و صاحب فرزند شــوند.»

بهار به نقل از زهرا نــژاد بهرام از فعالان حقوق زنان می نویسد: «سیاست هاى عقیم سازى یا جلو گیرى از باردارى زنــان خیابانى در دو حالت قابل بررسى اســت، اولین حالت، نوع اجبــارى آن اســت که فکــر نمى کنم ازسوى هیچ کس قابل قبول باشد یعنى فردى نمى تواند بگوید که کســى حــق دارد فرد دیگرى را به اجبار از داشــتن فرزند محروم کند این تجاوز به حقوق اولیه انسان هاست. حالت دیگر این طرح قابل تصور است؛ یعنى به این صورت که دستگاه ها باید بتوانند از راه هاى تشویقى و ترویجى زمینه را براى مبادرت این زنان به عقیم سازى خودشان آماده کنند.

ولی قبل از همه این کارها باید بپرســیم آیا این دستگاه ها اساسا زنان خیابانى را به رســمیت مى شناسند که حالا بیایند براى آن ها سیاست هاى تشویقى و ترویجى جهت حفظ سلامتى شان بگذارند یا نه؟ متاســفانه درحال حاضر جــواب این سوال منفى است.»

نژاد بهرام ادامه مى دهد: «اگر مشــکل رســمیت نداشــتن این زنان حل شــود مى تــوان از راه هــاى دیگرى به آن ها کمک کرد که موضــوع جلوگیرى از باردارى شان را هم در بر مى گیرد. به عنوان مثال اگر ما بتوانیم پایگاه هــاى مراقبت از ســلامتى این زنان را راه انــدازى و تقویت کنیــم به نوعى هــم به این موضوع ســامان داده ایــم و هم به ســایر مقولات بهداشــتى آن ها رسیدگى کنیم. اول باید قبول کنیم که آن ها وجود دارند و سلامت بخشى از جامعه تابعى از ســلامت آن هاســت و بعد درباره سیاست هاى کاهش آســیب هاى مربوط به آن ها حرف بزنیم.»

رادیوفردا: «باید به ما خندید که پراید ۲۰ میلیون تومانی را تحریم کردیم اما برای پراید ۳۰ میلیون تومانی صف کشیدیم»؛ اینگونه متن‌ها چند روزی است که در شبکه‌های اجتماعی فارسی زبان در حال انتشار است.

برخی معتقدند تحریم چند ماهه خرید خودروی صفر با وام ۲۵ میلیون تومانی شکست خورده است.

علی میرزا‌خانی سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در مقاله‌ای با عنوان «کمپین تحریم خرید خودرو شکست خورد؟» نوشته است «استقبال مردم از طرح خرید قسطی خودرو باعث شده مخالفان کمپین تحریم خرید خودرو پرچم پیروزی را به اهتزاز درآورند و اعلام کنند که این استقبال به معنی رضایت مردم از خودروهای داخلی است. این، استنتاجی غلط است؛ همان‌طور که استنتاج اهالی کمپین تحریم خرید خودرو غلط بود که عدم خرید را ناشی از نارضایتی تفسیر کردند. هیچ شکی در این واقعیت نیست که مردم از کیفیت خودروهای داخلی ناراضی هستند چه بخرند و چه به دلایلی نخرند. در همه جای دنیا کالاهایی مثل مسکن و خودرو نه با «پس‌انداز گذشته» که با «پس‌انداز آینده»؛ یعنی وام بانکی خریداری می‌شود و این وام حداقل ٨٠ درصد قیمت خودرو و چه بسا بیشتر را باید پوشش بدهد تا با «سرکوب تقاضا» مواجه نباشیم. وام ٢۵ میلیونی دقیقا همین کار را کرد و با پایان «سرکوب تقاضا» سیل سفارش خرید به سمت خودروسازان سرازیر شد».

اما وام جدید ۲۵ میلیون تومانی چه فرقی با وام‌های گذشته داشت؟

در این وام بر خلاف وام‌های پیشین مراحل اداری ساده‌تر شده بود. بر اساس اعلام شرکت ایران خودرو، مدارک مورد نیاز برای ثبت نام در این طرح کپی شناسنامه و کارت ملی متقاضی و برخی مدارک مشابه روش‌های جاری نقد و اقساط این شرکت است.

رضا تقی‌زاده، معاون بازاریابی و فروش سایپا، با اشاره به اینکه سود این وام ۱۶ درصد تعیین شده، گفته است: «بر اساس دستورالعمل اعلامی در این طرح ۸۰ درصد قیمت خودرو تا سقف ۲۵ میلیون تومان قابل پرداخت بوده و حداکثر تا سقف ۸۴ ماه در قبال ارائه اسناد تجاری به صورت چک یا سفته قابلیت اجرا دارد که بدلیل محدودیت تعداد چک در اختیار مشتریان پیش بینی می‌شود دوره بازپرداخت از چهار سال فرا‌تر نرود».

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، سود اسمی این طرح ۱۶ درصد است اما چون چک‌های ۳ماهه تا ۶ ماهه اخذ می‌شود سود مرکب از خریداران دریافت می‌شود؛ یعنی سود ۳ ماهه شدن چک را هم دریافت می‌کنند که تقریبا معادل سود ۱۹ درصدی می‌شود.

برای آنکه درک بهتری از چگونگی اعطای این وام داشته باشید فرض بگیرید در این طرح فردی قصد خرید پژو ۲۰۶ تیپ دو از کارخانه ایران خودرو را داشت قیمت کارخانه‌ای این خودرو ۳۲ میلیون و ۵۱۷ هزار تومان است طبق جدوال تعیین شده مشتری می‌توانست ۷ میلیون۱۷ ۵ هزار تومان از قیمت خودرو را به صورت پیش پرداخت بپردازد و باقی قیمت خودرو شامل ۲۵ میلیون تومان وام خودرو می‌شد که طی مدت ۴۸ ماه و در هشت چک شش ماهه پرداخت می‌شود. در ‌‌نهایت با توجه به سود وام، قیمت نهایی این خودرو برای مشتری بیش از ۴۳ میلیون تومان تمام می‌شود.

البته با تخلیه انبار خودرو سازان که حدود ۱۱۰ هزار خودرو تخمین زده می‌شد طرح اعطای وام ۲۵ میلیون تومانی هم پایان یافت.

در حالی طرح فروش با وام ۲۵ میلیون تومانی به روز پنجم رسیده بود، که بانک مرکزی با ارسال نامه‌ای به وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد منابع مالی مورد نیاز برای خرید خودروی تولید داخل توسط بانک‌ها فقط تا سقف ۱۱۰ هزار دستگاه تامین شود و اگر بیش از این باشد تامین مالی تولیدات آتی از این محل میسر نخواهد بود.

البته بعد از پایان طرح اعطای تسهیلات ۲۵ میلیون تومانی، رکود حاکم در بازار خودروهای صفر کیلومتر همچنان ادامه دارد و مردم به دلیل نیاز به نقدینگی برای شرکت در طرح فروش خودرو از طریق تسهیلات اقدام به فروش خودروهای دست دوم خود در چند روز اخیر کرده‌اند.

با روند رخ داده در بازار خودرو همچنان مشخص نیست که این بازار در ایران دوباره رکود را تجربه خواهد کرد یا خیر و اگر دوباره شرایط به انبار بیش از ۱۰۰ هزار خودرو برسد آیا دولت دوباره می‌تواند منابع ارائه چنین طرحی را فراهم کند؟

علی خاکساری، یک کار‌شناس اقتصادی، در گفت‌وگو با تلوزیون دولتی ایران گفته است: «بانک مرکزی جایگاه مستقل دارد و باید تصمیمات مستقل بگیرد و نباید به بانک مرکزی به صورت دستوری اجبار کنیم که منابع مالی خود را که متعلق به همه مردم و کشور است در جای خاصی خرج کند و این کار استقلال بانک مرکزی را زیر سوال می‌برد. اجرای این طرح تاکنون ۳۲۵۰ میلیارد تومان معادل حدود یک میلیارد دلار از منابع بانک مرکزی را به خود اختصاص داد و حدود ۲ هزار میلیارد تومان هم مردم به صورت مستقیم پرداخت کردند».

با تمام اتفاقات رخ داده در بازار خودرو، برخی معتقدند که وام ۲۵ میلیون تومانی عملا فضای تحریم چهار ماهه خرید خودرو‌های داخلی را شکسته است این تحریم به همراه امید مردم به ورود مدل‌های جدید و رکود اقتصادی سبب کاهش تولید و انبار بیش از ۱۰۰ هزار خودرو در انبار خودرو سازان شده بود.

برخی دیگر هم چنین استدلال می‌کنند که اگر چنین فضایی به‌وجود نمی‌آمد زمینه برای دادن وام ۲۵ میلیون تومانی خودرو با شرایط آسان برای مشتریان فراهم نمی‌شد.

گذشته از نظر موافقان و مخالفان، بر اساس گزارش خبرگزاری ایسنا فروش خودروی پراید رکورد جهانی را شکسته است.

خبرگزاری دانشجویان ایران گزارش داده است در ۱۰ ماه ابتدایی سال جاری میلادی، پرفروش‌ترین خودروی دنیا فورد فیستا بوده است. در این مدت بیش از ۸۰ هزار دستگاه از این خودرو در کل جهان به فروش رسیده است. این در حالی است که به واسطه طرح فروش اقساطی، خودروی پراید تنها در چهار روز به فروش ۲۰ هزار دستگاه رسید.

عصرایران: فاجعه بزرگ تر هنگامی است که افراد مبتلا، بی آن که بدانند حامل این ویروس هستند، ازدواج می کنند و همسر بی گناه شان را نیز آلوده به این ویروس مرگبار می کنند.
از هر 800 ایرانی، یک نفر ایدز دارد/ جای آزمایش و آموزش خالی استعصر ایران – وزیر بهداشت، اخیراً در یک برنامه تلویزیونی از ابتلای 100 هزار ایرانی به ایدز خبر داده است. این عدد، بسیار فاجعه بار است چرا که نشان می دهد از هر 800 ایرانی، یک نفرشان مبتلا به ایدز است.

به بیان دیگر، همه ما هر روز در خیابان، افراد مبتلا به ایدز را می بینیم، افرادی که بسیاری شان، از بیماری شان خبر ندارند و این، فاجعه را تشدید می کند چرا که آنها، ناخواسته به انتقال ایدز می پردازند.

الگوی انتقال ایدز در سال های اخیر ، از “سرنگ آلوده معتادان” به سمت “روابط جنسی” رفته است. یعنی اگر قبلاً بیشترین انتقال ها بین معتادانی بود که از سرنگ های مشترک استفاده می کردند، هم اکنون روابط جنسی جایگزین آن شده و به همین دلیل ویروس ایدز، از جمع معتادان فراتر رفته و کل جامعه ایران، به ویژه جوانان را به طرز مرگباری تهدید می کند.

واقعیت این است که فقدان ساز و کارهایی برای پاسخ سالم به نیازهای جنسی جوانان و مشخصاً ازدواج بهنگام، باعث شده است که بسیاری از افراد روش های خطرناک را برای ارضای نیازهای طبیعی شان در پیش بگیرند که این امر، به طور شگفت انگیزی می تواند آمار ابتلا به ایدز را افزایش دهد.
فاجعه بزرگ تر هنگامی است که افراد مبتلا به ایدز، بی آن که خود بدانند حامل این ویروس هستند، ازدواج می کنند و همسر بی گناه شان را نیز آلوده به این ویروس مرگبار می کنند و سپس، فرزندانی که به طور مادرزاد، مبتلا به ایدز هستند به دنیا می آیند.

چند وقت پیش، طرحی مطرح شد که آزمایش ایدز، قبل از ازدواج اجباری شود ولی با این استدلال که ایدز دوره نهفته ای دارد که در آن دوره قابل شناسایی نیست، با آن مخالفت کردند.
ولی آیا حداقل فایده طرح، این نبود که افراد مبتلا در مراحل پیشرفته تر را مشخص می کرد؟ و آیا بهتر نیست وزارت بهداشت، بار دیگر این طرح را کارشناسی و بررسی کند تا بلکه اجرایی شود و جان افرادی را نجات دهد؟

گذشته از این ها، موضوع مهم و مغفول، اطلاع رسانی و آموزش است. نمی شود که به بهانه غیر رسمی و غیرقانونی بودن برخی روابط جنسی، آموزش های لازم را از جامعه دریغ داشت. با این حال، حساسیت بحث باعث شده است رسانه ها ورود جدی به این بحث نداشته باشند چرا که ممکن است برخی سوء تفاهم ها و کج فهمی ها، برای رسانه ها دردسر ساز شود.

لذا لازم است هماهنگی های لازم بین وزارت بهداشت، فرهنگ و ارشاد اسلامی و قوه قضاییه صورت گیرد تا چارچوبی برای ارائه آموزش های لازم در سطح عمومی و رسانه ای تعریف شود و جان انسان های زیادی نجات یابد.

این خطر وجود دارد که با اهمالکاری در این باره، در آینده ای نه چندان دور، سونامی ایدز فراگیر شود و ناگهان وقتی به خود بیاییم که کار از کار گذشته و ایدز همه جا را فرا گرفته است.

زمانه: این نوشته درباره یک عکس سیاه و سفید است و زنی که باشکوه و رازآلود، شبیه اسطوره‌ای بی‌زمان و مکان، پس از سی و چند سال، از نو در قاب چند عکس سیاه و سفید پیدا شد.

چند هفته پیش، میان عکس‌های سیاه و سفید در یک نمایشگاه عکس در لندن؛ نمایشگاه عکسی به نام «شاهد ۱۹۷۹»، دو عکس مشابهِ هم در مجموعه این عکس‌ها توجه بسیاری را به خود جلب کرد. هر دو عکس یک موقعیت را در دو لحظه پشت‌ سر هم قاب بسته‌اند. در هر دو قاب، یک روحانی‌ست و زنی موقربا پالتویی به حالت شنل در یک تظاهرات. حالت ایستادن این دو در عکس و نسبت به هم، موقعیت‌های تفسیربرداری ایجاد کرده است.

ملیحه نیکجومند

تظاهراتی که در عکس نقش بسته، مربوط به اعتراضات زنان ایران علیه اجباری شدن و قانونی شدن حجاب اسلامی است. زنانی که در این دو عکس‌ در پس‌زمینه ایستاده‌اند، همان‌ها هستند که در تظاهراتِ علیه قانونی شدن حجاب آخرین فریادها را کشیدند و میان نوسان امید و نامیدی، آخرین تلاش‌ها را نقش زدند. میان این همه زن اما، یک زن در متن هر دو عکس می‌درخشد. شجاعتش و نحوه مقتدرانه ایستادنش، یک سوال را به ذهن متبادر می‌کند: این زن که بود؟ از کجا آمد و به کجا رفت؟

**

در اسفند ماه ۱۳۵۷، با شنیده شدن زمزمه‌های حجاب، جمعیت زنان معترض به اجباری شدن حجاب، در اعتراضی چند روزه به خیابان‌ها آمدند تا علیه تحمیل پوشش و همچنین آزار و اذیت زنان بی‌حجاب در خیابان، علیه تهاجم با پونز و قیچی و تحقیر اعتراض کنند.

در ۸ مارس ۱۳۵۷، روز جهانی زنان، یکی از روزهای اوج تظاهرات، جمعیت زنان مخالف اجباری شدن حجاب به دعوت جمعیت زنان مبارز، در دانشگاه تهران گرد آمدند، علیه اجباری شدن حجاب اسلامی شعار دادند و با پای برهنه به سمت رادیو و تلویزیون به راه افتادند. پیش از آن، آیت‌الله خمینی از خطر معصیت در وزارتخانه‌ها و حضور زنان لخت در آنها گفته بود و اعلام کرده بود زنانی که می‌خواهند کار کنند باید حجاب داشته باشند و حجاب باید شرعی باشد. شعار «یا روسری، یا توسری» و حمله به زنان بی‌حجاب در خیابان‌ها اوج گرفته بود و ستون خوانندگان روزنامه‌ها پر از اعتراض زنان مورد تعرض قرارگرفته‌ای بود که حمله‌کنندگان را «عناصر ضد انقلاب» می‌نامیدند؛ کسانی که به خاطر بی‌اعتبار کردن انقلاب دست به چنین رفتارهایی می‌زدند و از دولت می‌خواستند جلویشان بایستد.

تظاهرات زنان علیه حجاب اجباری

سه روز پس از تظاهرات ۱۷ اسفند، آیت‌الله طالقانی در گفت‌گویی با روزنامه کیهان به اعتراض زنان در روز جهانی زنان واکنش نشان داد و اعلام کرد: «حجاب اجباری نیست اما زن‌ها یک روسری روی سرشان بیندازند هم چیزی نمی‌شود.» آیت‌الله خمینی هم پس از آن اعلام کرد: «نظر آیت‌الله طالقانی درباره حجاب صحیح است.» به فاصله چند روز بعد اما، دوباره روند به نفع اجباری شدن حجاب اسلامی پیش رفت و صادق قطب‌زاده در یک سخنرانی در باب حمایت از حجاب، تیر آخر را شلیک کرد: «از امروز مفاهیم جمهوری اسلامی را روشن می‌کنیم.»

آن روز ۲۵ اسفند ۱۳۵۷ بود.

**

چه‌بسا عکس‌ها در همان هفدهم اسفندماه گرفته شده باشد. هنگامه گلستان، عکاس مجموعه می‌گوید؛ عکس‌ها را در روزی میانه اسفندماه تهران انداخته و روحانی جوان هم کسی‌ست که از سوی دفتر آیت‌الله طالقانی برای آرام کردن زن‌ها فرستاده شده است. شاید روحانی جوان آمده بوده تا حرف آن روزهای طالقانی را تکرار کند: «اجباری حتی برای زن‌های مسلمان هم نیست. چه اجباری؟ حضرت آیت الله خمینی نصیحتی کردند، مانند پدری که به فرزندش نصیحت می‌کند، راهنمایی‌اش می‌کند که شما اینجور باشید، به این سبک باشید.»

آن زن که بود؟ هنگامه گلستان می‌گوید او یکی از بازیگران سریال «خانه قمر خانم» بوده است و نامش را به خاطر ندارد، همین.

تماشای تکه‌هایی از سریال «خانه قمر خانم»، با کیفیت پایین روی یوتیوب کمکی نمی‌کند. تماس با کارگردان سریال، محمدعلی کشاورز، هم همینطور. بهمن فرمان آرا که فیلم سینمایی «خانه قمر خانم» را در سال ۱۳۵۱ به پرده سینما برده می‌گوید هیچ چیز از آن مجموعه و بازیگران آن به خاطر ندارد. در میان نام‌های تیتراژ «خانه قمر خانم» نام هادی خرسندی به عنوان فیلمنامه‌نویس نوشته شده است. عکس را برای هادی خرسندی ایمیل می‌کنم و پای تلفن منتظر پاسخش می‌مانم: «فکر می‌کنم این «شیده» باشد، آره، به احتمال زیاد شیده است. می‌توانی با مهری رحمانی تماس بگیری، دخترخوانده‌ شیده در آمریکا، او می‌تواند تایید کند.» مهری رحمانی، خود بازیگر نقش مهین در سریال «خانه قمر خانم» است و بیش از سی و چند سال است که در آمریکا زندگی می‌کند. او را از طریق فیس‌بوک پیدا می‌کنم. منتظر می‌مانم تا عکس را روی صفحه لپ‌تاپش باز کند. سکوت.

این شیده است.

**

شیده رحمانی، بازیگر نقش معصومه سریال «خانه قمر خانم». خوش‌کیفیت‌ترین عکسی که از او پیدا می‌کنم، خانمی‌ست روی گرفته با چادر، با لبخند موقرانه تلخی بر لب که چشم‌هایش از تماشای مستقیم توی دوربین ابا دارد. احتمالا در نقشی در یکی از فیلم‌ها و سریال‌های پس از انقلابش، در نقش مادر. پیدایش می‌کنم، و صدایش را از تهران می‌شنوم:

«این عکس را قبلا دیده بودم. در یک مجله خارجی هم چاپ شده بود. کسی دیده بود و برایم آورده بود. آن پالتو را به یاد می‌آورم. کرم رنگ بود. آن روز، دقیقا یادم نمی‌آید کی بود اما، می‌دانم که تظاهرات، نزدیک دانشگاه تهران برپا شد. ما در خیابان مشتاق زندگی می‌کردیم و نزدیک دانشگاه تهران بودیم. از چند روز قبلش اراذل و اوباش ریخته بودند در خیابان‌ها و شعار «یا روسری، یا توسری» سر می‌دادند. پونز توی پیشانی دختران جوان می‌کوبیدند. هنوز حجاب قانونی و اجباری نشده بود اما، درگیری بود میان زنان و چماقداران. من حافظه‌ام خوب کار نمی‌کند. مثل پاها و چشم‌هایم از کار افتاده. یادم نمی‌آید روی مینی‌بوس چه می‌گفتم.»

– ازتان یک چند عکس با حجاب دیدم در اینترنت…

آنها عکس‌های فیلم است. حجاب در این مملکت قانون است. قانون را رعایت کردم. مثل همه. مجبور بودم. اگر به خودم بود، مثل همیشه بودم. مثل قبل‌ها. موهام را می‌بستم. ساده. ساده حرکت می‌کردم. من قبل از انقلاب کارمند بودم. همینطور سر کار می‌رفتم.

تمام.

**

زن، در عکسی که چهره او از نزدیک، قاب بسته شده، در حال مجادله با روحانی‌ست و حالت تدافعی دارد. بدنش به عقب متمایل است و با اشاره انگشتش به سمت آسمان، انگار دارد از چیزی مهم و اصولی می‌گوید. حالت دست‌های روحانی اما، او را در وضعیت توجیه نشان می‌دهد؛ دست‌هایش در وضعیت آسوده‌تری‌ست، حالت بدن‌اش هم. شبیه کسی که می‌خواهد بگوید این جنجال‌ها بی‌ثمر است، یا بی‌اساس است، یا لااقل بی‌فایده. شاید زن دارد درباره حکم حجاب حرف می‌زند. حالت بدن و دست‌هایش شبیه کسی‌ست که می‌خواهد به یک بی‌عدالتی اعتراض کند و تلاشش برای قانع‌ کردن روحانی در خطوط صورتش پیداست. روحانی نزدیک‌تر است، حجم بیشتری از قاب را پر کرده و سایه مرد پشت سر روحانی، توازن را به نفع او برهم ریخته است. خطوط، شاخ و برگ درختان در پس زمینه بر تنش و عدم تعادل تصویر افزوده است. از عکس دیگر در لحظه قبل‌تر یا بعدتر می‌دانیم روی سقف مینی‌بوس ایستاده‌اند، آیا زن از روی سقف ماشین پایین می‌افتد؟ آیا این زن است که باید قاب را ترک کند؟

**

زنان آن روزها و آن تظاهرات علیه حجاب، بعدها به اقتضای حکم قانون حجاب و جبر زمان و موقعیت، روی گرفتند و موقرانه لبخند زدند. اما، آن هاله‌های سیاه و سفید در عکس‌ها، آن زنان مشت گره کرده آن روزها، که در خیابان‌های حوالی دانشگاه تهران شعار می‌دادند و «آزادی زنانه»شان را طلب می‌کردند، زنان معمولی روزگار ما بودند. آن زنان موقر شنل‌پوش، هنوز میان ما هستند، قهرمانان خاموشی که هزار هزار قناری در گلویشان خواب است. مثل شیده، که سال‌هاست بازیگر نقش مادران مهربان و آرام است.

مثل آن زنی که هر روز، ساکت و سنگین و صبور، از خیابان مشتاق می‌گذرد.

رادیوفردا: شکرخدا موسوی، نماینده اهواز در مجلس می‌گوید آب شهری اهواز دارای گاز اتان است و با کبریت کشیدن «آتش» می‌گیرد.

آقای موسوی سه‌شنبه یازدهم آبان‌ماه این اظهارات را در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا بیان کرده است.

وی هم‌چنین گفته صحنه مشتعل شدن آب شهر اهواز «فیلم‌برداری شده» و حسن قاضی‌زاده هاشمی، وزیر بهداشت نیز آن را «تماشا کرده است».

به گفته شکرخدا موسوی، بیش از ۴۰ هزار نفر از شهروندان استان اهواز در سه سال اخیر دچار مشکلات تنفسی شده‌اند، با این همه هنوز علت پدیده تنگی نفس در این استان از سوی نهادها و مقام‌های مسئول مشخص و اعلام نشده است.

نماینده اهواز منشا احتمالی بروز مشکلات تنفسی اخیر در حوزه انتخابیه خود را عوامل متعددی چون «آلاینده‌های نفتی، باران‌های اسیدی و برخی گونه‌های گیاهی و حتی فاضلاب‌های شهری» عنوان کرده است.

موسوی از آنچه «ضعف مدیریت دستگاه‌های اجرایی» در شناسایی منشا پدیده تنگی نفس مردم اهواز نامیده نیز انتقاد و سازمان حفاظت از محیط زیست و وزارت بهداشت و درمان را به «سهل‌انگاری» متهم کرده است.

او از سازمان‌های مسئول در این زمینه خواسته علت مشکلات تنفسی در اهواز را «هر چه که باشد، اعلام کنند» و درباره این معضل « پاسخگو باشند.»

معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست، پیشتر در واکنش به سخنان مشابه آقای موسوی گفته بود «در شهر اهواز برنامه‌های جدی در دست داریم از جمله اینکه صنایع باید تمام فعالیت خود را استاندارد کنند و وزارت نفت باید سوخت مناسب به مردم تحویل دهد».

در حالی که شمار بیماران تنفسی در استان خوزستان پس از نخستین بارش‌های پاییزی از مرز ۱۱ هزار تن گذشته، هنوز دلیل اصلی بروز این مشکلات مشخص و اعلام نشده است.

ستاد بحران استان خوزستان، علت احتمالی مشکلات تنفسی در این استان را سوزاندن مزارع نیشکر، گرده‌افشانی گیاهان، سوزاندن لاستیک و زباله می‌داند.

دانشگاه علوم پزشکی اهواز هم علت مشکلات تنفسی در استان خوزستان را بارش باران‌های اسیدی اعلام کرده که معصومه ابتکار، رئیس سازمان محیط زیست این موضوع را رد کرده است.

به گفته خانم ابتکار بر اساس تحقیقات سازمان هواشناسی، بارش‌های اخیر در این استان اسیدی نبوده و ربطی به مشکل تنفسی ندارد.

مردم استان خوزستان علاوه بر مشکلات تنفسی با مشکلات ناشی از ریزگردها و کیفیت آب آشامیدنی نیز روبه‌رو هستند.

روز: هیچ از نمایندگان استان قزوین در مجلس شورای اسلامی از ماجرای تجاوزهای دسته جمعی در شمال این استان اطلاعی ندارند، توضیحات مسئولان استانی در این زمینه ضد و نقیض است، شاهدان عینی اما می گویند که بیش از دو ماه است حضور چشمگیر نیروهای پلیس را در جاده باراجین و مسیر فرعی زرشک در قزوین شاهد هستند.

روزنامه فرهیختگان دیروز از “تکرار فاجعه خمینی شهر در باراجین قزوین” خبر داده و نوشته بود: “در جاده باراجین قزوین به دختران جوان که به پیک‌نیک رفته بودند تجاوز شده و متهمان هم دستگیر شده‌اند و حالا مسئولان انتظامی و قضایی قزوین بر سر اینکه چه کسی این خبر را تایید کند، بحث می‌کنند”.

براساس گزارش این روزنامه ۱۰ نفر از جمله ۳ مسلح در این ارتباط دستگیر شده اند: “این اتفاق بیش از سه بار در این جاده در نزدیکی جاده فرعی زرشک افتاده و دختران جوان در حالی مورد تعرض قرار گرفته‌اند که عده‌ای پسر جوان نیز در اکیپ‌شان حضور داشته‌اند. گفته می‌شود تعرض‌کنندگان هر بار پسرهای جوان را با تهدید سلاح گرم به درخت بسته و در مورد دختران اقدام به تعرض می‌کردند.”

نمایندگان استان قزوین در مجلس شورای اسلامی در مصاحبه با روز می گویند که تا پیش از انتشار این خبر از ماجرا بی خبر بوده اند. داود محمدی، نماینده قزوین می گوید: “من این خبر را شنیده ام، زنگ زدم به دادستان که ببینم این خبر صحت دارد یا چگونه است و چگونه نیست. متاسفانه جواب ندادند. خودم هم پی گیر هستم ببینم قضیه چیست اما متاسفانه تا الان موفق نشده ام با دادستان تماسی برقرار کنم.”

او می افزاید: “خبر را تا موقعی که در سایت ها آمد نشنیده بودم و خبر نداشتم. حالا هم باید از مراجع رسمی بپرسم، باید بررسی کنیم ببینیم اگر صحت دارد مثل خمینی شهر است یا وجه دیگری داشته و…”

سید مرتضی حسینی، دیگر نماینده قزوین در مجلس حاضر به ارائه هیچ توضیحی نمی شود و موکول می کند به زمانی دیگر. روح الله عباسپور، نماینده بوئین زهرا و ازدیگر نمایندگان استان قزوین در مجلس اما به روز می گوید: “من اطلاعی نداشتم، امروز از طریق رسانه ها مطلع شدم.رئیس محترم دادگستری استان قزوین، آقای دکتر انصاری عنوان فرمودند اینهایی که این جنایت هولناک، این تجاوز به عنف را داشته اند دستگیر شده اند.”

سوال می کنم خود شما مساله را پی گیری کردید؟ می گوید: “نه دیگر، وقتی دیگر دست رئیس دادگستری افتاده، آنها الحمدالله در این زمینه جدی هستند. هم دادستان و هم رئیس دادگستری درباره اتفاقاتی که افتاده خیلی محکم و جدی برخورد کرده اند و انشالله با سرعت عمل بیشتری موضوع را بررسی خواهند کرد”.

می گویم گویا مساله مربوط به قبل از یک ماه است و متجاوزان هم یک ماه پیش بازداشت شده اند، چطور شما و سایر نمایندگان تاکنون اطلاعی نداشتید و اطلاع رسانی نشده بود؟ روح الله عباسپور می گوید که در این زمینه هم اطلاعی ندارد.

رجب رحمانی نماینده تاکستان و دیگر نماینده استان قزوین در مجلس است که پسرش، موبایل او را جواب می دهد و به روز می گوید این مساله مربوط به نیروی انتظامی و قوه قضاییه است نه به پدر او و این اتفاق هم در قزوین افتاده نه تاکستان.

می گویم این مساله در استان قزوین اتفاق افتاده نه در شهر قزوین و تاکستان هم بخشی از استان قزوین است. آقای رحمانی هم نماینده مجلس است. چطور به او ارتباطی ندارد؟ پسر رجب رحمانی می گوید: “از نماینده های قزوین بپرسید در جریان نیستند که حوزه استحفاظی شان است و مساله مربوط به حوزه انتظامی و قضایی است.”

سراغ قدرت الله علیخانی، نماینده سابق قزوین در مجلس شورای اسلامی می روم و او اما می گوید که از کاه، کوه ساخته اند و قضیه آنطور نبوده که منتشر شده: دادستان شهر شنیدم که تکذیب کرده اینجوری نبوده که به این بزرگش کرده اند.

سوال می کنم خب قضیه چگونه بوده؟ می گوید: “من نمی دانم ولی کاهی را کوه کرده اند. دادستان هم تکذیب کرده و ملاک هم گفته دادستان شهر است.”

اسماعیل صادقی نیارکی، دادستان استان قزوین روز گذشته به خبرگزاری برنا گفت: “پرونده‌ای در خصوص تجاوز به عنف در بوستان باراجین تشکیل نشده است، منتهی پرونده‌ای در رابطه با سرقت مطرح شده که در این پرونده برخی مدعی تجاوز به عنف هستند که این ادعا هم اکنون در حال بررسی است”.

او افزوده: “هنوز بحث تجاوز به عنف در این پرونده اثبات نشده و دستگاه قضایی استان با حساسیت ویژه نسبت به این گونه موارد در حال رسیدگی است”.

این در حالی است که جمال انصاری، رئیس دادگستری استان قزوین اعلام کرده در این پرونده بخشی از اتهامات تجاوز به عنف بوده و بخشی هم مبتنی بر ادعا بوده است.

او در عین حال گفته این مساله، مثل خمینی شهر اصفهان نیست: “اینکه گفته می شود این فاجعه مانند خمینی شهر اصفهان است دروغ است. این رخداد حدود ۳ هفته قبل بوده که این افراد هم سرقت به عنف و هم موارد اتهامی دیگری داشته اند که در دادسرا مطرح است. در هر حال حاضر منتظر اظهار نظر کارشناسی پزشکی قانونی هم هستیم. اگر اسناد و مدارک دال بر تجاوز به عنف باشد قطعا برخورد سنگینی با متهمان خواهیم داشت”.

روزنامه فرهیختگان در شماره دیروز خود نوشته بود که کیومرث ایمن، معاون سیاسی امنیتی فرماندار قزوین، خبر تجاوز دستجمعی را تایید کرده اما گفته اطلاع رسانی در مورد آن وظیفه دادستانی است.

این روزنامه همچنین به نقل از یکی از مسولان دفتر دادستانی قزوین نوشته که احتمالا حکم همه متهمان این پرونده اعدام است.

این روزنامه به مقایسه با حادثه خمینی شعر اصفهان پرداخته و نوشته که بیش از چهار سال از حادثه خمینی‌شهر اصفهان و اعدام چهار متجاوز آن پرونده می‌گذرد و حالا متجاوزان دیگری این بار به دختران قزوینی سوءقصد کرده‌اند. در حادثه خمینی‌شهر اصفهان که خرداد ۹۰ اتفاق افتاد ۱۴ مرد با حضور در یک باغ خانوادگی به شش زن در مقابل مردان قوم و خویش‌شان تعرض کردند. چهار نفر از این افراد در جریان این پرونده به حکم اعدام محکوم شدند و در ۲۸ مهرماه ۹۰ در پارک بهشت این شهرستان در ملأعام به دار آویخته شدند.

متهمان این پرونده که میانگین سنی‌شان ۲۳سال بود، متهم بودند با ورود غیرقانونی به باغی در حاشیه خمینی‌شهر، بستن دست و پای مردان و تجاوز به زنان، فاجعه باغ وحشت خمینی‌شهر را به‌وجود آوردند.

در جریان تجاوزهای خمینی شهر، اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده وقت نیروی انتظامی گفته بود که انعکاس وسیع رسانه ای جرم تجاوز به عنف در جامعه تولید ناامنی روانی می کند.

دویچه‌وله: از مجموع ۶۳ میلیون نفر جمعیت در سن کار در ایران، حدود ۴۰ میلیون و ۲۰۰ هزارنفر هیچگونه فعالیت و تحرکی در اقتصاد و کسب درآمد ندارند. معاون وزیر کار ایران می​گوید که بیش از ۴۰ درصد اقتصاد کشور قابل ردیابی نیست.

معاون وزیر کار ایران می​گوید که بیش از ۴۰ درصد اقتصاد کشور قابل ردیابی نیست و این موضوع نشان​دهنده ضعف در ایجاد پایگاه​های اطلاعاتی قابل استناد است. کارشناسان اقتصادی و مسئولان دولتی معتقدند نرخ مشارکت اقتصادی در ایران پائین است و میلیون​ها نفر از مردم ایران با اینکه در سن کار و توانایی انجام فعالیت اقتصادی قرار دارند اما غیر فعال بوده و مشخص نیست که درآمد این عده از کجا و چگونه است.

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ مشارکت اقتصادی در بهار سال ۱۳۹۴ در حدود ۳۸ درصد بوده است. بر مبنای این آمار، نرخ مشارکت مردان ۶۲ /۹ درصد و زنان نیز ۱۳ /۳ درصد بود که در مورد مردان نرخ پایین و در مورد زنان بسیار پایین است.

شهیندخت مولاوردی معاون رئیس‌جمهور ایران در امور زنان هم چندی پیش آمار بیکاری در میان زنان تحصیل‌کرده را بالای ۴۰ درصد اعلام کرده و نسبت به روند رو به رشد زنانه شدن فقر هشدار داده بود.

دلالی و واسطه‌گری پنهان

به گزارش خبرگزاری مهر (شنبه ۲ آبان)، از مجموع ۶۳ میلیون نفر جمعیت در سن کار در ایران، حدود ۴۰ میلیون و ۲۰۰ هزارنفر هیچگونه فعالیت و تحرکی در اقتصاد و کسب درآمد ندارند. حدود ۲۷ میلیون نفر از مجموع ۶۳ میلیون جمعیت در سن کار ایران را زنان تشکیل می​دهند. بر مبنای این گزارش میلیون​ها مرد ایرانی هم در گروه جمعیت غیرفعال اقتصادی قرار دارند اما تنها کمتر از ۲ میلیون نفر از این عده متقاضی شغل هستند و بقیه حتی تقاضای کار هم نمی‌کنند. به اعتقاد کارشناسان، این جمعیت بالا در واقع بیکار نبوده و فعالیت​های اقتصادی​اشان را باید در زمینه​های دلالی و واسطه‌گری جستجو کرد.

بر مبنای آمارهای اعلام شده حدود دو سوم از جمعیت در سن کار ایران، غیرفعال هستند و اگر تنها بخش کوچکی از این جمعیت تصمیم به فعالیت بگیرند، تعداد جمعیت بیکاران ایران به طور ناگهانی دو تا سه برابر افزایش خواهد یافت. کارشناسان اقتصادی پیش​بینی کرده​اند حتی اگر اقتصاد ایران، رشد سالانه ۵ درصد را هم تجربه کند باز هم جمعیت بیکاران تغییری پیدا نخواهد کرد و در آن شرایط باز هم تعداد بیکاران کمتر از ۳ میلیون و ۸۸۰ هزار نفر نخواهد بود.

بیشتر بخوانید: ایجاد اشتغال در ایران نیازمند صدها هزار میلیارد تومان است

بر اساس یک تحقیق صورت گرفته در مرکز پژوهش​های مجلس، بازار کار و اقتصاد کشور ظرفیت پذیرش حتی بخش کوچکی از این جمعیت را ندارد و ترجیح بر این است که “شرایط تقاضای کار با توجه به وضع موجود همچنان در همان حدود دو تا سه میلیون نفر باقی بماند و مابقی این جمعیت هم رویه غیرفعالی خود را داشته باشد.”

پیش​بینی کارشناسان اقتصادی این است که اگر تا سال ۱۴۰۰، هر ساله یک درصد رشد مثبت اقتصادی در ایران تجربه شود نه تنها از تعداد بیکاران نسبت به امروز کم نمی‌شود، بلکه در این سال جمعیت بیکار ایران به ۵ میلیون و ۷۷۰ هزارنفر خواهد رسید. دلیل افزایش میزان بیکاران با توجه به رشد مثبت اقتصادی به آماده نبودن شرایط پذیرش تقاضاهای کار و شغل و زیر ساخت​های نامناسب و ناکافی باز می​گردد.

کارشناسان اقتصادی ایران پیش‌بینی می‌کنند که رشد اقتصاد ایران تا پایان سال ۱۳۹۴ به حداکثر یک درصد خواهد رسید. این در حالی است که رشد اقتصاد ایران در سال گذشته حدود ۳ درصد بود. به اذعان کارشناسان ایرانی، پس از توافق اتمی میان ایران و غرب، اقتصاد ایران همچنان گرفتار رکود است و امیدی به ایجاد فرصت‌های شغلی تازه نیست.

در واقع باید گفت که اقتصاد و بازار کار ایران، در حال حاضر توان پذیرش یکباره میلیون​ها تقاضای شغلی را ندارد و از طرف مقابل هم دولت در شرایط افت شدید قیمت نفت و درآمد حاصل از آن، حتی سالیانه توان ایجاد ۴۰۰ هزار شغل را ندارد. فراهم نشدن زیرساخت​ها، نفتی ماندن اقتصاد و وجود راه‌های فراوان فرار و پنهان​کاری در اقتصاد ایران باعث شده تا توان رشد اقتصادی ایران گرفته شود.

بیشتر بخوانید: “در ایران نرخ بیکاری تا ۶ سال دیگر به حدود ۱۶ درصد می‌رسد”

عدم واکنش مثبت بازار کار به برجام

حمید حاج اسماعیلی، کارشناس بازار کار به خبرگزاری مهر گفته: «انتظار می​رفت پس از توافق هسته​ای، تحرک خوبی در بازار کار کشور اتفاق بیفتد، اما چنین نشد. این مسئله نشان می​دهد که اوضاع آنقدر خراب است که نمی​توان در کوتاه مدت به نتایج مثبت اقتصادی اندیشید.»

او می​گوید بسترها برای ظرفیت​سازی در اشتغال هنوز مناسب نیست و امکان اینکه در کوتاه​مدت بتوان در اقتصاد ایران اشتغال ایجاد کرد، وجود ندارد. به اعتقاد این کارشناس بازار کار “اگر دولت بتواند در سال آینده حدود ۴۰۰ هزار شغل ایجاد کند، باید دولت را در این زمینه موفق دانست.”

مرکز آمار ایران در بهار سال ۱۳۹۴ نرخ بیکاری در کشور را ۸/ ۱۰ درصد اعلام کرده بود. این رقم در حالی محاسبه شده که تمام افراد ۱۰ سال یا بالاتر را که در هفته یک ساعت کار کرده‌اند، شاغل به حساب آورده‌اند. این شیوه محاسبه مورد انتقاد کارشناسان اقتصادی است که نرخ بیکاری در ایران را بسیار بالاتر از نرخ اعلام شده می‌دانند.