اخبار

رادیوفردا: ویلیام برنز، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا سی‌آی‌ای، در مقاله‌ای در نشریه فارن افرز، به چالش‌های امنیتی پیش روی آمریکا در جهان پرداخته و از جمله کلید امنیت اسرائیل و منطقه خاورمیانه را تعامل با موضوع ایران دانسته است.

رئیس سی‌آی‌ای در این مقاله که روز سه‌شنبه ۱۰ بهمن در فارن افرز منتشر شد نوشت: «رژیم ایران با این بحران [جنگ غزه] جسورتر شده و به نظر می‌رسد در همان حال که برنامه اتمی خود را گسترش می‌دهد و به تهاجم روسیه کمک می‌کند، برای جنگ تا آخرین گروه نیابتی هم آماده است».

آقای برنز با بیان اینکه زمان زیادی از چهار دهه گذشته را در خاورمیانه بوده یا صرف آن کرده است، هشدار داد که به ندرت شاهد وضعیتی «پیچیده‌تر یا انفجاری‌تر» از امروز بوده است.

او با اشاره به چالش‌ها و دشواری‌های جنگ اسرائیل و گروه افراطی حماس، یادآور شده که به دنبال این بحران حوثی‌های مورد حمایت ایران حمله به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ را آغاز کردند و «همچنان خطر تشدید تنش در جبهه‌های دیگر هم هست».

پیش از این شمار دیگری از مقام‌های کشورهای مختلف نیز آشفتگی فعلی در خاورمیانه را کم‌سابقه خوانده و برخی از آنان بر موضوع «اقدامات بی‌ثبات کننده ایران» تاکید کرده‌اند.

یک روز پیشتر نیز آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داد که شرایط منطقه خاورمیانه از سال ۱۹۷۳ به این سو تا این حد خطرناک نبوده است.

همچنین مقاله رئیس سی‌آی‌ای در حالی منتشر شده که رئیس جمهور ایالات متحده اعلام کرد درباره چگونگی واکنش به حمله‌ای که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی در اردن منجر شد تصمیم خود را گرفته است.

رئیس جمهور آمریکا که پیشتر شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران را عامل این حمله اعلام کرده بود، روز سه‌شنبه بار دیگر تاکید کرد ایران را از این جهت که از این گروه‌ها حمایت تسلیحاتی می‌کند مسئول می‌داند.

رئیس سی‌آی‌ای در مقاله خود در فارن افرز تاکید کرده با اینکه آمریکا مسئول انحصاری حل هیچ یک از مشکلات خاورمیانه نیست، اما «هیچ یک از آنها هم بدون رهبری فعال ایالات متحده نه تنها قابل حل، که قابل مدیریت نیست».

چین و روسیه

ویلیام برنز، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، بخش عمده‌ای از مقاله خود را به موضوع چین و در کنار آن به تهاجم روسیه به اوکراین اختصاص داده است.

سیاست خارجی راهبردی ایالات متحده از چند سال پیش بر شرق آسیا و اقدامات چین متمرکز بوده است.

رئیس سی‌آی‌ای نیز در مقاله خود در فارن افرز تصریح کرده است: «چین تنها رقیب ایالات متحده است که هم قصد تغییر دادن نظم بین‌المللی را دارد و هم توانایی اقتصادی، دیپلماتیک، نظامی و فناوری این کار را دارد».

آقای برنز تحولات اقتصادی پنج دهه اخیر در چین را «فوق‌العاده» خوانده و با استقبال از آن تصریح کرده است: مساله سر برآوردن چین نیست، بلکه اقدامات تهدیدآمیزی است که به طور فزاینده با آن همراه می‌شود.

او با اشاره به قدرت بی‌سابقه شی جین پینگ در دوره معاصر چین نوشته است: «شی به جای استفاده از این قدرت برای تقویت و احیای نظام بین‌المللی که به چین امکان تغییر داد، در پی بازنویسی این نظام است».

«سرکوب فزاینده رهبر چین در داخل»، «اقدامات تهاجمی و پرخاشگرانه او با سایر کشورها»، «شراکت بی حد و حصر او با پوتین» و «تهدید علیه صلح و ثبات تنگه تایوان» از جمله موضوعاتی که به نوشته ویلیام برنز نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.

او در مورد ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز نوشته است جنگ او از بسیاری منظرها شکست روسیه بود و ایده تصرف کی‌یف و به زیر سلطه کشیدن اوکراین، یک هدف «احمقانه و توهم‌آمیز» بود.

رئیس سازمان سی‌آی‌ای با بیان اینکه در این جنگ دست‌کم ۳۱۵ هزار نیروی ارتش روسیه کشته و زخمی شدند و دوسوم از تعداد پیش از جنگ تانک‌های روسیه در این جنگ نابود شدند نوشت: برنامه پوتین برای نوسازی نظامی که دهه‌ها زمان برده بود به باد فنا رفت.

با این حال ویلیام برنز هشدار داده است که ولادیمیر پوتین با کمک ایران و چین در حال بازسازی تولیدات دفاعی روسیه است و چالش مهم در این زمینه این است که او برای جبران غرور آسیب‌دیده خود منابع بیشتری از کشور خود را صرف جنگ فعلی و حتی در جبهه‌های عمیق‌تر کند یا دوباره به کشمکش اتمی روی بیاورد.

رادیوفردا: اتحادیه اروپا روز دوشنبه ۲۰ آذر اعلام کرد که در چارچوب اقدامات خود برای مقابله با کمک‌های تسلیحاتی ایران به تهاجم نظامی روسیه به اوکراین، شش فرد و پنج شرکت ایرانی را تحریم کرده است.

در بیانیه شورای اتحادیه اروپا خاطر‌نشان شده که این اقدامات تنبیهی افراد و نهادهایی را هدف قرار داده که در توسعه و تولید پهپادهای به کار رفته در حملات روسیه علیه اوکراین مشارکت دارند.

شورای اتحادیه اروپا افزوده است که این شش فرد و پنج شرکت ایرانی اولین مواردی هستند که براساس «چارچوب حقوقی جدید» برای مقابله با حمایت نظامی ایران از تهاجم نظامی روسیه به اوکراین تحریم می شوند و تکمیل‌کننده چهار دوره قبلی تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه افراد و موسسات فعال در زمینه تولید پهپاد برای ارسال به روسیه هستند.

براساس تصمیم شورای اتحادیه اروپا، شرکت «چکاد صنعت آسماری»، مدیرعامل آن و معاونش و همینطور دانشمند ارشد این شرکت، شرکت «بهارستان کیش» و مدیرعامل آن، شرکت «سعد سازه فراز شریف» و مدیر عاملش به دلیل تولید پهپادهایی که برای روسیه ارسال می شوند تحریم شده‌اند.

همچنین شرکت «سرمد الکترونیک سپاهان» به دلیل ارائه خدمات مهندسی هوافضا به نهادهای مرتبط با نیروی قدس سپاه پاسداران و شرکت «کیمیا پارت سیوان» نیز به دلیل ارائه خدمات به سپاه پاسداران برای بهبود کیفیت پهپادها در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار گرفته‌اند.

براساس این تحریم، دارایی‌های افراد و شرکت‌های یاد شده در اتحادیه اروپا مسدود و سفر آنها به این اتحادیه ممنوع می‌شود.

علاوه بر این هرگونه انتقال مستقیم و یا غیرمستقیم پول و حمايت مالی از این افراد حقیقی و شرکت‌های متعلق به آنها که در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند، ممنوع خواهد شد.

مبنای حقوقی تصمیم روز دوشنبه، مصوبه شورای اتحادیه اروپا در حدود یک سال پیش است که کمک نظامی ایران به روسیه از جمله ارسال پهپاد برای ارتش آن کشور در جنگ غیرقانونی علیه اوکراین را محکوم و غیرقابل قبول اعلام کرد.

در بخش دیگری از بیانیه شورای اتحادیه اروپا یادآوری شده که تسلیحات ایرانی از سوی ارتش روسیه برای حمله به اهداف غیرنظامی و زیرساخت‌های اوکراین مورد استفاده قرار گرفته و موجب ویرانی شدید و تلفات غیرنظامیان شده است.

این بیانیه می‌افزاید پهپادهای ارسالی برای روسیه توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران تولید می‌شوند که هر دو به دلیل نقض منع اشاعه «سلاح‌های با تخریب گسترده» از جمله توسعه و تولید پهپاد و فروش این تسلیحات به روسیه از سوی اتحادیه اروپا تحریم شده‌اند.

شورای اتحادیه اروپا روز ۲۹ تیر امسال چارچوب اقدامات تنبیهی جدیدی را در رابطه با ادامه حمایت تسلیحاتی ایران از تهاجم نظامی روسیه به اوکراین تصویب کرد که بر مبنای آن صادرات قطعات و فناوری‌هایی که ممکن است در صنایع پهپادی ایران مورد استفاده قرار بگیرند، ممنوع شد.

این مصوبه در عین حال به شورای اتحادیه اروپا اختیار می‌دهد که افراد دخیل در تولید پهپادهای نظامی ایران را به شکل ممنوع کردن سفر به اروپا و یا مسدود کردن دارایی آنها مجازات کند.

این اتحادیه روز دوم تیر ماه نیز در قالب یازدهمین بسته تحریم‌های خود علیه روسیه در ارتباط با تهاجم نظامی این کشور به اوکراین، هفت نهاد وابسته به جمهوری اسلامی از جمله چهار نهاد ایرانی تولیدکننده پهپاد را تحریم کرده بود.

اوکراین در هفته‌های اخیر به ازسرگیری حملات روسیه با پهپادهای انتحاری «شاهد» ایران به شهرها و تأسیسات خود اشاره کرده است.

آمریکا و بریتانیا نیز در ماه‌های اخیر تحریم‌هایی علیه اشخاص و شرکت‌های مشارکت کننده در ارسال پهپاد به روسیه در نظر گرفته‌اند.

با استفاده از بیانیه شورای اتحادیه اروپا و گزارش‌های رادیوفردا؛ ش.ر/ ع.م

بی‌بی‌سی: اوکراین می گوید روسیه از پهپادهای انتحاری ایران در تجاوز به خاک اوکراین استفاده می کند اما ایران می گوید مقام های اوکراینی هیچ سندی در این زمینه ارائه نکرده‌اند
آمریکا در واکنش به اظهارات حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران که گفته بود اوکراین اسنادی دال بر استفاده روسیه از پهپادهای انتحاری ایران در تجاوز نظامی به آن کشور ارائه نکرده، گفته است که ایالات متحده اسناد مربوط به آن را به مقام های اوکراینی داده است.

متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است «اگر درخواست وزیر امور خارجه ایران از اوکراین برای دریافت مدرک باشد، قطعاً ما ارائه کرده ایم. ما از ابتدای این درگیری اطلاعاتی را با اوکراین به اشتراک گذاشته‌ایم و من مطمئن هستم که بابت ادامه این کار خرسند خواهیم بود».

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی بر مبنای اظهارات وزیر خارجه ایران که آیا شواهدی مبنی بر ایرانی بودن پهپادهای بکار گرفته شده توسط روسیه علیه ایران وجود دارد یا نه گفته از جمله شواهد «پهپاد سرنگون شده با قطعات ایرانی» است.

آقای میلر گفته حمایت آمریکا از اوکراین در ارائه این شواهد به ایران، منوط به تصمیم مقام‌های اوکراینی است.

اوکراین می گوید روسیه در تجاوز نظامی به این کشور از پهپادهای انتحاری ایران از جمله پهپاد-۱۳۶ استفاده می کند.
یک روز پیش از این حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران گفته بود در مذاکراتی که بین ایران و اوکراین به میزبانی عمان انجام شده بود «هیچ سند قابل قبولی از طرف اوکراینی در مورد ادعاهای مطرح شده ارائه نشد».

آقای امیرعبداللهیان گفته بود در تماس تلفنی به همتای اوکراینی خود گفته بود که «مطمئن شدم که هیچ سندی در ارتباط با ادعاهایی که مطرح می‌کنید در اختیار شما نیست و اتهاماتی که به ایران در این زمینه می‌زنید کاملاً غلط و نادرست است».

وزیر خارجه ایران گفته است که اوکراین یک بار بر سر مذاکره در این باره در نشستی که قرار بوده در لهستان برگزار شود، شرکت نکرده و پس از یک دور مذاکره در عمان در همین زمینه، دیگر بر سر میز گفت و گو با ایران حاضر نشد.

آقای امیرعبداللهیان گفته بود «ما در این مدت بارها پیگیری کردیم که این نشست برگزار شود اما طرف اوکراینی در دور جدیدی از این گفتگوها تاکنون حاضر نشده است».

اوکراین ایران را متهم می کند که با در اختیار دادن پهپادهای انتحاری این کشور از جمله پهپاد-۱۳۶ به روسیه در تجاوز نظامی به اوکراین، کمک می رساند.
ولودیمر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین سال گذشته در حالی که کنار لاشه یک پهپاد ایستاده بود گفته بود «مدافعان آسمان ما مانع ورود کرکس‌های دشمن شدند و ۲۳ شاهد را ساقط کردند».

اتحادیه اروپا، بریتانیا و آمریکا برخی از نظامیان و کارخانه های ساخت تسلیحات در ایران به دلیل آنچه ارسال پهپاد به روسیه خوانده اند، تحریم کرده‌اند.

آقای زلنسکی، حدود دو ماه پیش هم از ایران خواسته بود آنچه را ارسال پهپاد به روسیه برای استفاده علیه اوکراین می خواند، متوقف کند.

با این حال آقای زلنسکی گفت که پدافند هوایی کشورش تاکنون مهارت زیادی در ساقط کردن این هواپیماهای انتحاری بدون سرنشین دارد و تا اوایل خرداد ۱۴۰۲، (برابر با مه ۲۰۲۳) تعداد ۹۰۰ فرورند از ۱۱۶۰ دستگاه پهپاد را سرنگون کرده است.

او گفته بود «روی صحبت من با همه است، هم جامعه، هم روحانیون ایران، هم تک‌تک خانواده‌های ایرانی، هم کسانی که می‌توانند بر تصمیم‌های دولت در ایران تأثیر بگذارند. یک پرسش ساده دارم: هم‌دستی با تروریسم روسیه به چه دردتان می‌خورد؟ چرا شما در کنار یک دولت اهریمنی هستید؟»

ایران از ابتدای حمله نظامی روسیه به اوکراین با جانبداری از مسکو، رهبران اوکراینی و سازمان پیمان همکاری های آتلانتیک شمالی (ناتو) را مسبب این تجاوز خوانده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، تیرماه ماه سال گذشته در دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در تهران ناتو را «موجودی خطرناک» خواند و به آقای پوتین گفت که اگر او در اوکراین «ابتکار عمل» را در دست نمی‌گرفت «طرف مقابل با ابتکار خود موجب وقوع جنگ می‌شد».

پس از مدت ها تکذیب فروش پهپاد به روسیه، آقای امیرعبداللهیان سال گذشته اعلام کرد که ایران به روسیه پهپاد داده اما گفت که این اقدام پیش از شروع تجاوز نظامی روسیه به اوکراین بوده است.

وزیر خارجه ایران به تازگی گفته است «ما هیچگاه برای به کارگیری پهپاد ایرانی و یا سلاح ایرانی در جنگ اوکراین امکاناتی را در اختیار مسکو قرار نداده‌ایم».

رادیوفردا: مقام‌های اطلاعاتی آمریکا هشدار دادند که مسکو با کمک ایران در حال ساخت مجتمع تولید پهپاد در جمهوری تاتارستان روسیه است که پس از تکمیل، می‌تواند بر جنگ اوکراین «تاثیر چشمگیری» داشته باشد.

شبکه تلویزیونی «سی‌ان‌ان» روز سه‌شنبه سوم مرداد از قول مقام‌های آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در جریان نشست آن‌ها با گروه کوچکی از خبرنگاران در روز جمعه، گزارش داد که مجتمع ساخت پهپاد در خاک روسیه در حال تکمیل است و این تاسیسات می‌تواند بیشتر از شمار پهپادهای ایرانی تحویل داده‌شده به روسیه، پهپاد تولید کند.

این مقام‌ها در ادامه تصریح کردند که متجمع یاد شده احتمالا تا ابتدای سال آینده میلادی راه‌اندازی شود.

جان کربی، هماهنگ‌کنندۀ ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی کاخ سفید، روز ۱۹ خرداد اعلام کرده بود که مسکو در حال آماده شدن برای تأسیس کارخانه تولید پهپاد در خاک خود با کمک ایران است.

او همچنین گفت روسیه تا ماه مه «صدها پهپاد انتحاری و همچنین تجهیزات تولید پهپاد» را از ایران دریافت کرده بود.

همزمان تصاویری در اختیار رسانه‌ها، از جمله رادیوفردا قرار گرفته، که به گفتۀ این مقام ارشد کاخ سفید، مسیر انتقال پهپادهای ایرانی از بندر امیرآباد در ایران را به بندر «مخاچ قلعه» در روسیه نشان می‌دهد.

تصاویر ماهواره‌ای همچنین از ساخت کارخانه پهپادسازی در منطقه آزاد تجاری آلابوگا در جمهوری تاتارستان روسیه، در ۶۰۰ مایلی مسکو، خبر می‌دهد.

سی‌ان‌ان از قول تحلیلگران می‌نویسد ایران در حال انتقال تجهیزات به روسیه برای کمک به ساخت این مجتمع است.

تحلیلگران امنیتی و اطلاعاتی به این شبکه آمریکایی گفته‌اند که ایران تاکنون ۴۰۰ پهپاد انتحاری شاهد ۱۳۱، ۱۳۶ و مهاجر به روسیه تحویل داده و ارتش این کشور از همه آن‌ها استفاده کرده است.

با این‌حال، گزارش دیگر منابع حاکی است که شمار پهپادهای تحویلی ایران به روسیه بسیار بیشتر از این رقم است و وزارت دفاع اوکراین می‌گوید بیش از ۶۰۰ پهپاد ساخت ایران را ساقط کرده است.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، ۳۰ تیرماه به‌رغم شواهد گسترده‌ای که توسط اوکراین و کشورهای غربی ارائه شده است، مدعی شد که اتهام صادرات پهپادهای ایرانی به روسیه به منظور به‌کارگیری آن‌ها علیه اوکراین، بی‌اساس است.

اظهارات او در حالی است که ایران برای ماه‌ها ارسال پهپاد به روسیه برای هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی اوکراین را تکذیب می‌کرد، اما سرانجام با ارائه شواهد و مدارک معتبر از سوی نهادهای غربی، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، آبان پارسال این موضوع را تأیید کرد، اما مدعی شد که پهپادها قبل از جنگ اوکراین و در شمار محدود تحویل روسیه شده است.

اوکراین با رد این موضوع، جمهوری اسلامی را به «دروغ‌گویی» متهم کرده است.

یک مقام آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا گفته است که روسیه از پهپادهای ایرانی اساسا در هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی و سامانه‌های دفاع هوایی اوکراین استفاده می‌کند.

سی‌ان‌ان می‌نویسد ایران از طریق دریای خزر و با خاموش کردن سیستم ردیابی نفتکش‌ها تسلیحات نظامی را به روسیه منتقل می‌کند.

بر اساس این گزارش، مقامات امنیتی آمریکا چندین پهپاد ساقط شده در اوکراین را در جریان نشست روز جمعه با برخی خبرنگاران محدود نمایش داده و گفته‌اند: «شواهد انکارناپذیری» وجود دارد که این پهپادها ساخت ایران هستند.

به گفته آن‌ها، این پهپادها مشابه نمونه‌هایی است که نیروهای نیابتی ایران در عراق استفاده می‌کنند و تنها نوشته روی پهپادها با خط سیریلیک روسیه است.

آن‌ها به خبرنگاران گفته‌اند که اجازه می‌دهند شخصاً هواپیماهای بدون سرنشین را از نزدیک ملاحظه کنند، زیرا می‌خواهند به سیاست‌گذاران و افکار عمومی «شواهد غیرقابل انکار» مبنی بر اینکه پهپادهای ساخت ایران توسط روسیه در اوکراین استفاده می‌شود، ارائه کنند.

ایالات متحده همچنین می‌خواهد آگاهی شرکت‌های بین‌المللی برای نظارت بهتر بر زنجیره تامین قطعات پهپاد توسط جمهوری اسلامی از بازارهای خارجی را افزایش دهد.

سی‌ان‌ان دی‌ماه پارسال با انتشار گزارشی، از کشف ۴۰ قطعه ساخت شرکت‌های آمریکایی در یک پهپاد ایرانی سرنگون‌شده توسط اوکراین خبر داده بود.

در گزارش این رسانه آمریکایی گفته می‌شود که بر اساس ارزیابی اطلاعاتی اوکراین، از ۵۲ قطعه خارجی استفاده شده در پهپاد انتحاری شاهد-۱۳۶ ایران، ۴۰ قطعه توسط ۱۳ شرکت مختلف آمریکایی ساخته شده و ۱۲ قطعه نیز ساخت شرکت‌هایی از سوئیس، کانادا، ژاپن، تایوان و چین است.

با استفاده از گزارش‌های سی‌ان‌ان و رادیو فردا/د.خ/ک.ر

ایران اینترنشنال: در حالی که استفاده روسیه از پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران علیه اوکراین، جمهوری اسلامی را با بحرانی جدی مواجه کرده، یک موسسه تحقیقاتی در اسرائیل دو چهره اصلی پشت پرده سپاه را در ساخت قطعات و بدنه پهپادهای شاهد-۱۳۶ ‌معرفی کرد که از شرکت‌هایی پوششی برای گریز از تحریم استفاده می‌کنند.

مرکز پژوهشی آلما در اسرائیل روز دوشنبه این دو چهره اصلی سپاه پاسداران در ساخت پهپاد شاهد-۱۳۶ را به نام‌های احسان راحت ورنوسفادرانی و احسان ایمانی‌نژاد، افشا کرد. پیش‌تر نیز گروه هکری لب‌دوختگان اطلاعات مفصل‌تری در این زمینه منتشر کرده بود.

طبق ارزیابی گروه آلما، سپاه قصد دارد از پهپادهای شاهد-۱۳۶ در ونزوئلا نیز استفاده کند، تا به خاک آمریکا برسد.

به گزارش مجتبا پورمحسن، عضو هیات تحریریه ایران‌اینترنشنال، شرکت چکاد صنعت آسماری، یکی از شرکت‌های پوششی سپاه، سازنده قطعات و بدنه پهپادهای شاهد-۱۳۶ است. این شرکت که در میدان ۷ تیر تهران واقع شده، موضوع فعالیتش تولید قطعات بدنه در صنعت هوایی است.

مدیران این شرکت برای فرار از تحریم‌های احتمالی، بخشی از فعالیت خود را در شرکت «چکاد صنعت فراز آسیا» پیگیری می‌کنند.

احسان راحت ورنوسفادرانی چهره کلیدی و مدیرعامل چکاد صنعت فراز آسیا است که اکنون به عنوان دانشمند ارشد آن فعالیت می‌کند. او که متولد بهمن ۱۳۶۲ است، در محله لواسان تهران زندگی می‌کند.

از سوی دیگر، بدنه پهپاد شاهد-۱۳۶ را شرکت داریا فناور برهان شریف می‌سازد. این شرکت در ساخت قطعات و مدارهای الکترونیکی و توسعه سیستم‌های نوری و ارتباطی تخصص دارد و چهره کلیدی آن احسان ایمانی‌نژاد است. او که متولد شهریور ۱۳۶۱ است در بلوار دادمان تهران ساکن است.

داریا فناور برهان شریف نیز برای فرار از تحریم‌ها، بخشی از فعالیت‌هایش را در شرکت «سدید سازه پرواز شریف» پیگیری می‌کند.

اما طراح پهپاد شاهد-۱۳۶ که گروه اسرائیلی آلما به آن اشاره نکرده، هیچکدام از این دو نفر نیستند. عمار موسوی، از نیروهای هوافضای سپاه، طراح اصلی این پهپاد است. او که متولد مرداد ۱۳۶۲ بود، در فروردین ۱۳۹۷ در حمله اسرائیل به پایگاه هوایی تی-۴ سوریه کشته شد.

اسرائیل که پیش‌تر برنامه هسته‌ای و نظامی ایران را هدف قرار می‌داد، در دو سال اخیر بر برنامه پهپادی جمهوری اسلامی نیز متمرکز شده است.

بهار سال گذشته، وزارت دفاع ایران وقوع یک حادثه در یکی از مراکز این وزارت‌خانه در پارچین را تایید کرد، اما آن را نتیجه نشت گاز دانست. در این حادثه یک مهندس مکانیک به نام احسان قدبیگی کشته شد. اما یک روز بعد از آن نیویورک تایمز به نقل از سه منبع ایرانی و یک مقام آمریکایی گزارش داد که این حادثه در نتیجه حمله پهپادهای انفجاری بود که به ساختمان تحقیقات و تولید وزارت دفاع برخورد کردند.

در بهمن ماه سال ۱۴۰۱ نیز، در حمله‌ای که رسانه‌ها آن را به اسرائیل نسبت دادند، یک ناوگان پهپادی جمهوری اسلامی در منطقه ماهیدشت در نزدیکی کرمانشاه منهدم شد.

در خرداد ماه ۱۴۰۱ نیز، ایوب انتظاری، فارغ‌التحصیل دکترای هوافضای دانشگاه شریف، در یزد درگذشت. یکی از بستگان انتظاری مرگ او را مشکوک و در نتیجه مسمومیت غذایی خواند.

به گفته منابع اسرائیلی، انتظاری در حال تحقیق و توسعه درباره برنامه‌های پهپادی و موشک‌های میان‌برد سپاه در یکی از پایگاه‌های موشکی سپاه در جنوب یزد و در عمق ۵۰۰ متری زمین بود.

در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی از جمله علی خامنه‌ای کمک تسلیحاتی خود به روسیه در جنگ اوکراین را انکار می‌کنند، در اواسط خرداد ماه جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، با اشاره به اینکه روسیه در ماه گذشته میلادی صدها پهپاد جدید از ایران دریافت کرده، گفت جمهوری اسلامی به مسکو تجهیزات لازم را برای ساخت کارخانه پهپاد ارائه کرده و روسیه می‌تواند اوایل سال آینده پهپاد ایرانی تولید کند.

سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید با اشاره به اینکه حمایت نظامی ایران و روسیه از یکدیگر از هر دو طرف جریان دارد، گفت ایران به دنبال دریافت میلیاردها دلار تجهیزات نظامی از روسیه از جمله بالگرد و رادار است.

کربی خاطرنشان کرد که روسیه به ایران پیشنهاد همکاری‌های دفاعی بی‌سابقه‌ای از جمله در زمینه موشکی، الکترونیکی و پدافند هوایی داده است.

آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تا کنون جمهوری‌اسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار داده‌اند.

از سوی دیگر، گزارش‌های مختلفی نیز درباره حضور مستشارهای نظامی ایران در کریمه برای آموزش کار با پهپاد به نیروهای روسیه در حمله به اوکراین و نیز تصمیم احتمالی جمهوری اسلامی برای ساخت خط تولید پهپاد در روسیه و نیز ارائه موشک بالستیک به مسکو حکایت دارد.

صدای آمریکا: روزنامه وال‌استریت‌ژورنال در گزارشی اختصاصی نوشته است که محققان غربی با بررسی یک پهپاد ایرانی که بهار امسال بر فراز اوکراین سرنگون شد، دریافتند که یکی از قطعات چینی این پهپاد در سال جاری میلادی ساخته شده است.

بر اساس این گزارش، این کشف نشان می‌دهد که قطعات تولید چین برخلاف فشار فزاینده ایالات متحده برای قطع زنجیره جهانی تولید پهپاد در ایران، همچنان به جمهوری اسلامی می‌رسد و برنامه پهپادی‌اش را تامین می‌کند.

این کشف همچنین نشان می‌دهد که ایران چقدر سریع می‌تواند به روسیه در تهاجم به اوکراین کمک کند، و تنها به سه ماه زمان نیاز دارد تا پهپاد بسازد و به مسکو برساند. این سلاح، مردم اوکراین را به وحشت انداخته است.

به نوشته وال‌استریت‌ژورنال، بازرسان گفتند پهپاد ایرانی که نیروهای اوکراینی در آوریل سال جاری میلادی سرنگون کردند، حاوی یک قطعه مبدل ولتاژ بود که به نظر می‌رسید در اواسط ژانویه سال جاری میلادی (اواخر دی ۱۴۰۱) در چین ساخته شده باشد.

این اولین بار است محققان گروه «پژوهش تسلیحات جنگ»، مستقر در بریتانیا، یک قطعه ساخته شده در سال ۲۰۲۳ میلادی را در پهپادهای ایرانی پیدا می‌کنند. این گروه، زنجیره‌ تامین تسلیحات در جهان را ردیابی می‌کند.

روسیه در سال گذشته میلادی برای تامین نیاز خود به تسلیحات در جنگ علیه اوکراین، به ایران متوسل شد و استفاده مسکو از پهپادهای ایرانی، نمونه‌ای از تعمیق همکاری نظامی بین این دو کشور است.

به گفته ارتش اوکراین، روسیه بیش از ۷۰۰ پهپاد را برای هدف قرار دادن نیروگاه‌ها، شهرها و اهداف‌ نظامی پرتاب کرده است.

اوکراین می‌گوید توانسته است تا حد زیادی، تهدید پهپادها را خنثی کند. با این حال، استفاده مداوم روسیه از این پهپادها، پدافند هوایی این کشور را تحت فشار قرار داده است.

دولت جو بایدن ماه گذشته میلادی گفت که روسیه از تهران خواسته است تا پهپادهای بیشتری به آن کشور ارسال کند. پس از آن، کاخ سفید هفته قبل اعلام کرد که ایران به تازگی صدها فروند پهپاد را با کشتی‌ و از طریق دریای خزر به روسیه فرستاده است.

کشف قطعه چینی ساخت سال ۲۰۲۳ میلادی در پهپاد ساخت ایران، چالش‌های آمریکا و متحدانش را در تلاش برای توقف جریان ارسال قطعات از سراسر جهان به کارخانه‌های هواپیماهای بدون سرنشین در ایران، نشان می‌دهد.

این قطعه چینی که در پهپاد «شاهد-۱۳۶» کشف شد، در سیستم ناوبری آن به کار گرفته شده بود.

وال‌استریت‌ژورنال می‌گوید تحریم‌های جهانی که با هدف توقف جریان قطعات به ایران وضع شده، تأثیر به نسبت متوسطی داشته است. بر اساس این گزارش، اعمال محدودیت‌های صادراتی بر مواردی مانند مبدل‌های ولتاژ، که به طور گسترده در صنعت الکترونیک استفاده تجاری دارد، مشکل پیچیده‌ای است.

بر اساس گزارش‌های سازمان ملل متحد که اقدامات جمهوری اسلامی را در تأمین پهپادهای شبه‌نظامیان حوثی در یمن در سال‌های اخیر مستند کرده است، چین و هنگ‌کنگ مدت‌ها به‌عنوان مراکز توزیع برای تولید پهپادهای ایران مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

بر اساس گزارش پروژه کنترل تسلیحات هسته‌ای ویسکانسین، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در واشنگتن، شرکت‌های چینی نقش فزاینده‌ای در کمک به ایران ایفا می‌کنند.

دیمین اسپلیترز، از مرکز «پژوهش تسیلحات جنگ» گفت که بررسی پهپاد سرنگون شده در اوکراین، حاکی از آن بود که حاوی یک موتور تولید ایران است؛ موتوری که توسط شرکتی ساخته شده است که ایالات متحده و متحدانش بارها به دلیل نقش در برنامه پهپادی ایران، آن را تحریم کرده‌اند.

رادیوفردا: یک مقام ارشد کاخ سفید روز دوشنبه ۲۵ اردیبهشت اعلام کرد شواهد بیشتری در مورد «مشارکت بی‌سابقه نظامی» میان ایران و روسیه وجود دارد و مسکو به‌دنبال خرید پهپادهای تهاجمی بیشتر از تهران است. جان کربی، هماهنگ‌کننده شورای امنیت ملی کاخ سفید، در یک نشست خبری گفت روسیه پس از استفاده از اکثر ۴۰۰ پهپاد انتحاری مدل «شاهد» که پیشتر از ایران خریداری کرده بود، اکنون در تلاش برای خرید پهپادهای جدید از تهران است.

به گفته او، دلایل متعددی وجود دارد که باور کنیم روسیه از این پهپادها برای حمله به اهدافی در خاک اوکراین استفاده خواهد کرد.

اظهارات جان کربی تأییدی بر اظهارات دو روز پیش رئیس‌جمهور اوکراین در این زمینه است.

ولودمیر زلنسکی روز ۲۳ اردیبهشت در آغاز اولین سفرش به چند کشور اروپای غربی پس از حمله روسیه به اوکراین، گفت: «به لطف تحریم‌ها، شمار موشک‌هایی که آن‌ها (روس‌ها) تولید می‌کنند، چندین بار کاهش یافته است اما چالش‌هایی مانند ایران وجود دارد که دوباره بیش از یک‌هزار پهپاد و سلاح‌های دیگر را به آن‌ها (روس‌ها) فروخته است».

آقای زلنسکی افزود سخنانش را براساس «اطلاعات دقیق» بیان می‌کند. او تصریح کرد که روسیه از سلاح‎‌های مشابهی که در یک سال اخیر از ایران دریافت کرده، برای کشتن مردم اوکراین و ضربه به زیرساخت‌های کشور استفاده کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز دوم فروردین امسال در یک سخنرانی در مشهد گفته بود: «ما حمایت از جبهه مقاومت را صریحا اعلام می‌کنیم و حضور در جنگ اوکراین را قاطعانه رد می‎‌کنیم. به‌دروغ ادعا کردند که ایران در جنگ اوکراین مشارکت دادر؛ ابدا چنین چیزی نیست».

روسیه پس از آغاز حمله به اوکراین متوجه شد اهدافش در زمینه تسلط بر این کشور و ساقط کردن دولت حاکم بر کی‌یف سریع به‌دست نخواهد آمد، متوجه نیاز تسلیحاتی خود شد و همکاری‌های نظامی و غیرنظامی روسیه و ایران گسترش یافت.

اما روسیه همزمان تلاش کرده است که از کشورهای دیگری چون هند، چین و متحدین پیشین خود در جمهوری‌های شوروی پیشین تجهیزات نظامی خریداری کند.

هفته گذشته بحث شدیدی در پارلمان آفریقای جنوبی در مورد ارسال کشتی حامل تسلیحات به روسیه درگرفت و آمریکا از دولت آفریقای جنوبی به صراحت انتقاد کرد.

هماهنگ‌کننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت کاخ سفید روز دوشنبه گفت همکاری‌های نظامی ایران و روسیه «برای اوکراین، منطقه و جامعه بین‌المللی زیان‌بار است».

او گفت واشینگتن در پی راه‌هایی برای تحریم بیشتر ایران و روسیه، پس از رایزنی با سازمان ملل و متحدین خود است.

آقای کربی اظهار داشت تعاملات بین تهران و مسکو «دوجانبه» و «تمام عیار» است و ایران نیز به‌دنبال خریدهای نظامی بیشتر از روسیه، شامل بالگرد تهاجمی، رادارها و هواپیماهای آموزشی رزمی از نوع «یاک‌۱۳۰» است.

جان کربی با یادآوری این‌که ایران تلاش برای نهایی کردن قرارداد خرید جنگنده سوخو-‌۳۵ از روسیه را تأیید کرده است، گفت که ارزش این معاملات میلیاردها دلار است.

شماری از رسانه‌های تهران در روزهای گذشته گزارش دادند که نخستین جنگنده‌های روسی سوخو- ۳۵ در روزهای آتی وارد ایران خواهد شد.

شهریار حیدری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، دو ماه پیش گفته بود که این جنگنده‌ها اوایل سال ۱۴۰۲ وارد کشور می‌شوند.

او افزوده بود ایران سامانه‌های پدافند هوایی، موشکی و بالگردها را نیز از روسیه دریافت خواهد کرد اما در این باره توضیح بیشتری نداد.

براساس خبرگزاری‌های آسوشیتدپرس و رویترز، سایت دِهیل و رادیوفردا /ف.ر/ک.ر

بی‌بی‌سی: جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، گفته است که اگر خبر همکاری تازه ایران و روسیه در زمینه تجهیزات سایبری و نظامی که روزنامه وال استریت ژورنال آن را گزارش کرده است درست باشد مایه نگرانی است.

آقای کربی همچنین گفت که آمریکا علیرغم حملات اخیر به نیروهای آمریکایی در سوریه از سوی شبه نظامیان تحت حمایت ایران، ماموریت سوریه را رها نخواهد کرد.

وال استریت ژورنال روز دوشنبه، ۲۷ مارس، در گزارشی به نقل از منابع آشنا با موضوع نوشت که روسیه درحال ارائه توانایی‌های دیجیتال تجسسی به ایران است.

این پس از آن است که ایران پهپادهای نظامی در اختیار روسیه گذاشته که به گفته مقام‌های غربی در جنگ اوکراین به کار گرفته می‌شود.

مقام‌های آمریکایی در ماه دسامبر به خبرگزاری‌ها گفتند که مسکو علاوه بر هواپیمای بدون سرنشین خواستار دریافت موشک‌های زمین به زمین از ایران است.

دویچه‌وله: جمهوری اسلامی صنایع هوایی را در خدمت جنگ روسیه علیه اوکراین قرار داده و نیروهای مسلح آن در ماجراجویی‌های خود از سپر انسانی استفاده می‌کنند. از نظر حامد محمدی، تحلیلگر امور نظامی، اروپا اینک تصمیم به واکنش گرفته است.

شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزا اعلام کرده که پروازهای خود به مقصد تهران را موقتا به دلیل وضعیت نامشخص امنیت حریم هوایی ایران و به طور مشخص اطراف فرودگاه تهران به حال تعلیق درآورده است. در بیانیه لوفت‌هانزا تأکید شده است که گروه امنیتی این شرکت به ارزیابی وضعیت امنیتی پروازها از فرودگاه تهران و تمام حریم هوایی ایران ادامه می‌دهد.

همچنین اتحادیه اروپا شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) را، به اتهام دست داشتن در ساخت و تأمین قطعات پهپادهای نظامی به‌کار گرفته‌شده برای ارتش روسیه علیه اوکراین، در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

توقف پروازهای لوفت‌هانزا، بزرگترین شرکت هواپیمایی آلمان، به ایران و تحریم “هسا” تصمیماتی بود که پس از عملیات ریزپرنده‌ها در آسمان ایران و هدف‌گیری یکی از تأسیسات نظامی اصفهان گرفته شد. میخایلو پودولیاک، مشاور رئیس جمهوری اوکراین، در توییتی تلویحاً سهم کشورش در عملیات هدف‌گیری تأسیسات نظامی اصفهان و یک پالایشگاه نفت را همچون واکنشی به همدستی جمهوری اسلامی و ارتش روسیه پذیرفت.

War logic is inexorable & murderous. It bills the authors & accomplices strictly.
Panic in RF – endless mobilization, missile defense in Moscow, trenches 1000 km away, bomb shelters preparation.
Explosive night in Iran – drone & missile production, oil refineries.
did warn you

— Михайло Подоляк (@Podolyak_M) January 29, 2023

هرچند سطح توان اوکراینی‌ها در چنین اقداماتی جای بحث دارد، اما دست‌کم این پیام به تهران فرستاده شد که حتی به‌رغم جنگ با روسیه، اوکراین در کنار شرکای خود برای پاسخ به تهدیدات جمهوری اسلامی دست‌بسته نیست.

مقامات جمهوری اسلامی منکر ارسال پهپاد به روسیه هستند، همچنان که در سال‌های آغازین جنگ سوریه نیز حضور نظامی خود در این کشور برای حمایت از رژیم بشار اسد را رد می‌کردند. پشتوانه حکومت ایران همواره برای انکار نقش خود در عملیات نظامی “اقدامات پوششی” و “گروه‌های نیابتی” بوده است.

لجستیک نظامی با هواپیماهای تجاری
سال‌هاست سپاه پاسداران در پوشش هواپیماهای مسافربری و تجاری، نیرو و تسلیحات نظامی به سوریه و عراق و سایر کشورها حمل می‌کند؛ مأموریتی که از دوران فرماندهی قاسم سلیمانی بر سپاه قدس به یک روال عادی تبدیل شده است.

کاپیتان امیر اسداللهی، خلبان هواپیمای ایرباس شرکت هواپیمایی “ماهان ایر”، ۲۹ خرداد ۱۳۹۹ در مصاحبه با “باشگاه خبرنگاران جوان” روایت می‌کند: «خرداد سال ۹۲ قرار بود با هفت تن بار ممنوعه به سمت دمشق پرواز کنیم. علاوه بر بار، تقریباً ۲۰۰ مسافر هم داشتیم که حاج قاسم یکی‌شان بود».

در موردی دیگر سردار نصرت‌الله حسینی‌‌پور، از فرماندهان نیروی قدس سپاه در سوریه، در یک سخنرانی در استان فارس گفته بود: «این را بدانید که در جابجایی نیروها به سوریه فقط هواپیمای غول‌پیکر ماهان بود که به داد ما می‌‌رسید، زیرا زیر رگبار دشمن وارد فرودگاه دمشق می‌‌شد و نیروها را پیاده می‌‌کردند».

بر اساس قوانین سازمان بین‌المللی هوانوردی (ایکائو) مندرج در انکس ۱۸ و پیوست‌های آن، حمل انواع و اقسام مهمات از مین، راکت، موشک و چاشنی‌های انفجاری تا موتور موشک، خازن‌های الکترونیک و کلاهک توسط خطوط هوایی مسافری و هواپیماهای غیرنظامی ممنوع است. در واقع سپاه از هواپیماهای تجاری و مسافربری به عنوان “سپر انسانی” استفاده می‌کند.

استفاده از “سپر انسانی”
در جریان سرنگونی پرواز “PS 752” نیز نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از “سپر انسانی” استفاده کردند. فرماندهان بلندپایه نظامی جمهوری اسلامی به “وضعیت جنگی” هنگام پرواز هواپیمای بوئینگ اوکراینی اعتراف کرده بودند.

بر اساس قوانین ایکائو “پیوست ۱۰۰۸۴” دولت‌‌ها مسئول تامین امنیت حریم هوایی ملی و تضمین امنیت خطوط هوایی هستند و پروازهای غیرنظامی باید در مواردی مثل درگیری مسلحانه، ابرهای ناشی از آتشفشان‌‌ها، آزمایشهای موشکی و پرتاب راکت‌‌ها و موشک‌‌ها متوقف شوند.

ایکائو به روشنی می‌‌گوید، دولتها و شرکت‌‌های هواپیمایی و نهادهای مسئول (تمام کشورهای امضاکننده کنوانسیون شیکاگو و کشورهای عضو ایکائو) موظفند برای کاهش ریسک و خطرات پرواز، از ایمنی پروازهای غیرنظامی اطمینان حاصل کنند و در شرایط جنگی پروازهای غیرنظامی را متوقف کنند.

در مورد سرنگونی هواپیمای “اوکراین اینترنشنال” امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، اعتراف می‌کند: «هر خطایی بود در مجموعه نیروهای مسلح است».

طراحی عملیات اخیر ریزپرنده‌ها در آسمان ایران برای هدف‌گیری تأسیساتی استراتژیک، با رشته‌عملیات‌مشابه در گذشته یک تفاوت عمده داشت و آن هدف‌گیری مراکزی بود که جلوی چشم مردم قرار داشتند. به این ترتیب هم انکار آن از سوی مقامات حکومت ممکن نبود و مهم‌تر از آن اینکه نشان داد کارگاه‌ها و مراکز تسلیحاتی در پوشش صنایع غیرنظامی در بطن مناطق شهری فعال‌اند.

شماری از کارخانجات و شرکت‌های غیرنظامی از جمله شرکت “اوج پرواز ما دو نفر” یا “شرکت پرآور پارس” نیز، به دلیل همکاری با نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در ساخت پهپاد و موشک، مورد تحریم قرار گرفته‌اند.

این اقدامات واقعیت‌هایی است که از سالیان پیش در جریان بوده، اما دولت‌های اروپایی تازه تصمیم به تمرکز بر آنها گرفته‌اند.

ممنوعیت استفاده از “سپر انسانی”
استفاده از سپر انسانی با هدف جلوگیری از حمله به نیروها و اموال نظامی بر اساس مقررات ۱۹۰۷ لاهه، بند ۲ ماده ۲۳ کنوانسیون سوم و ماده ۲۸ کنوانسیون چهارم ۱۹۴۹ ژنو، “بند ۴ ماده ۱۲” و “بند ۷ ماده ۵۱” پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های ۱۹۴۹ ژنو ممنوع است.

اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی نیز استفاده از سپر انسانی را ممنوع اعلام کرده است و این احتمال که در ردیف جنایات جنگی قرار بگیرد وجود دارد.

آنچه در بیانیه شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزا زیر عنوان ناامنی اطراف فرودگاه “امام خمینی” تهران مطرح شده، احتمالاً مربوط به استقرار تأسیسات نظامی از جمله لانچرهای موشکی و سامانه‌های پدافندی در آن حوالی است. اداره هوانوردی فدرال آمریکا یک سال پیش از این درباره پرواز هواپیماهای مسافری بر فراز ایران هشدار داده بود.

آن گونه که از شواهد پیداست، سپر انسانی به بخشی از راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی تبدیل شده است. روزنامه “کیهان” چاپ تهران در سرمقاله شماره ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ خود تهدید می‌کند: «اینبار اگر پرنده متجاوزی هدف قرار گیرد، هواپیمای بدون سرنشین نخواهد بود».

بخشی از فعالیت اتمی جمهوری اسلامی نیز در کنار مناطق مسکونی و بافت شهری مستقر شده است یا در پوشش فعالیت‌های غیرنظامی پیگیری می‌شود؛ هرچند که مقام‌های ایران آن را انکار می‌کنند. یکی از مراکز هسته‌ای مشکوک که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روی آن دست گذاشته، در پوشش “گاوداری” بوده، اما رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی آن را انکار می‌کند؛ همچنان که در مورد قالی‌شویی “تورقوزآباد” انکار شد.

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی واحدهای صنعتی غیرنظامی را شریک خود در ساخت تسلیحات نظامی، از جمله موشک و پهپاد، کرده‌اند. پیش از واحدهای غیرنظامی داخلی، این شرکت‌های غربی بودند که خدمات و قطعات را به ایران عرضه می‌کردند؛ یکی از آنها شرکت اتریشی “روتاکس” که موتور پهپاد به ایران می‌فروخت، اما زیر فشارهای بین‌المللی همکاری خود با جمهوری اسلامی را متوقف کرد.

روزنامه “وال استریت ژورنال” ۲۶ آبان ۱۴۰۱ با استناد به اسناد کمیسیون مستقل مبارزه با فساد (NAKO) گزارش داد، بخش عمده‌ای از قطعات پهپادهای ایرانی که روسیه در اوکراین استفاده کرده، ساخت آمریکا و کشورهای اروپایی یا غربی بوده‌اند.

فعالیت‌های ویرانگر نظامی جمهوری اسلامی تازگی ندارد، اما چون عمق آن اینک به مرزهای شرقی اروپا رسیده و به اقدامات فراسطحی تبدیل شده، دولت‌های اروپایی را وادار به واکنش کرده است. توقف پروازهای بین‌المللی در آینده می‌تواند، در صورت تعمیق بحران میان جمهوری اسلامی و غرب، مقدمه‌ای برای اعلام منطقه پرواز ممنوع در آسمان ایران باشد.

بیش از دو سوم هواپیماهای تجاری و مسافربری ایران زمین‌گیر هستند. لری اودنر، مشاور سیاست خارجی دولت رونالد ریگان، در مقاله‌ای که ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ در پایگاه خبری “واشنگتن اگزمینر” منتشر شد، پیش‌بینی کرده بود که “تحریم هوایی” جمهوری اسلامی را به سقوط خواهد کشاند. او گفته بود، اگر دونالد ترامپ بخواهد کار رژیم ایران را تمام کند، باید پرواز خطوط بین‌المللی به ایران را متوقف کند.

تصمیم اروپایی‌ها برای زیر فشار گذاشتن صنایع هوایی جمهوری اسلامی اساس امنیتی دارد و مقدمه گام‌های سرسختانه بعدی علیه حکومت ایران است. این اقدامات احتمالاً مسیر شورای حکام تا شورای امنیت را طی خواهند کرد؛ روندی که می‌توان آن را از پیامدهای شراکت ایران در جنگ روسیه علیه اوکراین و سرکوب خشن خیزش مردمی ۱۴۰۱ توسط حکومت محسوب کرد.

* این یادداشت نظر نویسنده را منعکس می‌کند و الزاما بازتاب‌دهنده نظر دویچه‌وله فارسی نیست.

ایران اینترنشنال: وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرد احتمال می‌رود روسیه ذخایر کنونی تسلیحات ساخت ایران خود را تمام کرده باشد. بر این اساس، مسکو به دنبال تامین مجدد این نوع تسلیحات خواهد بود.

وزارت دفاع بریتانیا روز چهارشنبه دوم آذر در گزارش روزانه خود که در توییتر منتشر شد، اعلام کرد که روسیه در چند روز گذشته از پهپادهای انتحاری ایرانی در حمله به اوکراین استفاده نکرده، احتمالا این پهپادها تمام شده‌اند و روسیه به دنبال تامین دوباره آنهاست.

وزارت دفاع بریتانیا: روسیه به احتمال قوی از ماه سپتامبر تا کنون از صدها پهپاد ساخت ایران، در جنگ با اوکراین استفاده کرده است

ارزیابی افشین شاهی، استاد روابط بین‌الملل از اهمیت مطرح کردن مسئله استفاده روسیه از پهپادهای ساخت ایران در جنگ با اوکراین از سوی وزارت بریتانیا pic.twitter.com/Q9EJ1pbgQ7

— ايران اينترنشنال (@IranIntl) November 23, 2022

وزارت دفاع بریتانیا اضافه کرد که روسیه احتمالا از ماه سپتامبر صدها پهپاد ساخت ایران را در اوکراین به کار گرفته و به سوی اهداف مورد نظرش پرتاب کرده است.

همچنین وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرد پهپادهای ایرانی در اوکراین پیش از این مراکز نظامی و مراکز تولید برق را هدف قرار می‌دادند اما اخیرا روسیه از آنها برای حمله به مراکز پزشکی نیز استفاده کرده است.

این وزارت‌خانه در ادامه تاکید کرد: «حملات روسیه با استفاده ترکیبی از پهپادها و سیستم‌های تسلیحاتی قابل استفاده مجدد سنتی است.»

گزارش اخیر وزارت دفاع بریتانیا در حالی است که پیشتر واشینگتن پست به نقل از منابع امنیتی آمریکایی و غربی خبر داد که روسیه و جمهوری اسلامی برای تولید صدها پهپاد در خاک روسیه به صورت مخفیانه به توافق رسیده‌اند.

بر اساس گزارش واشینگتن پست، در اوایل نوامبر تیمی از کارشناسان صنایع نظامی روسیه به تهران سفر کرده و جزییات توافق برای ایجاد خط تولید پهپادهای ایران در روسیه را نهایی کردند.

در روزهای گذشته، دان بیکن، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا اعلام کرد: «نمی‌توانیم بی‌تفاوت بایستیم تا رژیم تهران به روسیه پهپاد و موشک بدهد تا با آنها اوکراین را ویران کند. رهبران دموکرات باید سیاست‌های حزبی را کنار گذاشته و طرح من برای مقابله با انتقال تسلیحات ایران را به صحن مجلس نمایندگان بیاورند.»

همچنین به تازگی دمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین، از اتحادیه اروپا خواست با اعمال تحریم‌های سنگین، صنعت موشکی روسیه را زمین‌گیر کند.