اخبار

صدای آمریکا: «حجاب‌زدایی و خیزش زنان: چگونه اعتراضات به قلب هویت حکومتی می‌زند»، عنوان تازه‌ترین گزارش تحلیلی نیویورک‌تایمز از اعتراضات خیابانی در ایران است.

نیویورک‌تایمز در این گزارش با اشاره به این که «پوشش اجباری زنان در جمهوری اسلامی همواره نشانه‌ای از اقتدار حکومتی بوده»، می‌افزاید، اینک اعتراضات خیابانی به رهبری زنان، این اقتدار حکومتی را چنان به چالش گرفته که باعث شده زنان ایرانی نماد چشم‌اندازی متضاد از آینده شوند.

گزارش نیویورک تایمز در ادامه می‌افزاید: طی چند دهه گذشته تاکنون، قوانین حکومتی ناظر بر پوشش اجباری زنان از جمله روسری و مانتوهای ساده و گل و گشاد، از عوامل اصلی جدال میان مردم و حکومت بر سر هویت ملی، اقتدار مذهبی و سیاسی بود و پوشش اجباری زنان از جمله روسری، یادآور اقتدار حاکمیت بود؛ اما اکنون زنان جوان در خیابان‌ها روسری از سر برداشته و آن را به نشانه اعتراض خشمگینانه علیه حاکمیت در هوا تکان می‌دهند تا نماد آشکار شکاف میان مطالبات مردم و تمایلات حکومتی باشد.

عدم اجرای «قانون حجاب» دلیل آشکار بازداشت «مهسا امینی» توسط گشت ارشاد بود. پلیس «اخلاق» مدعی شد مهسا امینی پس از بازداشت به هنگام آموزش اجباری احکام حجاب ناگهان بر زمین افتاده و بر اثر ایست قلبی درگذشت. اما برخلاف این ادعا ویدیو و عکسی از او در حالت کما در بیمارستان پخش شد که نشانگر کبودی صورت و چکیدن خون از گوشش بود.

این ویدیو و عکس بسرعت در فضای مجازی پخش شد و خشم عمومی را برانگیخت و چند روز پس از آن اعتراضات به قتل مهسا به بزرگترین تظاهرات عمومی و بی‌سابقه در ایران تبدیل شد و دامنه آن از خشم عمومی علیه یک مرگ دردناک فراتر رفته، به اعتراضات گسترده‌ای به رهبری زنان تبدیل شده که طیف‌های گسترده‌ای از اقشار جامعه را به مشارکت در یکی از مهمترین جنبش‌های سیاسی ضدحکومتی در تاریخ جمهوری اسلامی برانگیخت.

کشته شدن مهسا امینی در واقع جرقه اعتراضات بود. اما آنچه مردم را به اعتراضات برانگیخت، مجموعه‌ای از تحولات و تغییرات چند دهه اخیر در ایران است که حاکمیت تندرو را ناتوان از پاسخگویی به مطالبات مردم کرد.

نبردهای ایدئولوژیک: بدن زنان

نویسنده گزارش می‌گوید: «سیاسی شدن حجاب نه با قانون اجباری شدن حجاب در جمهوری اسلامی بلکه قانون «کشف حجاب» دوران رضا شاه آغاز شد و به گفته «مونا تاج‌علی» استاد روابط بین‌الملل در کالج اگنس اسکات ایالت جورجیا «کشف حجاب بسیاری از زنان مذهبی و خانواده‌های سنتی را عملا خانه‌نشین کرد.» او در کتابش «بازنمایی سیاسی زنان در ایران و ترکیه: مطالبه صندلی در میز مذاکرات» می‌نویسد، از آن زمان حجاب نه تنها نماد هویت مذهبی، بلکه نماد نبرد بر سر هویت ملی نیز شد. و حال پس از انقلاب اسلامی حجاب بار دیگر به صحنه سیاست ایران بازگشته، نماد هویت اسلامی حکومت جدید شد.

به گفته «مونا تاج علی» از آن پس زنان بی‌حجاب نماد شخصیت سکولار و غربی و زنان دارای حجاب نماد هویت حکومت اسلامی شدند.

«نرگس باجقلی» استاد مطالعات خاورمیانه دانشگاه «جان هاپکینز» و نویسنده کتاب «ایران دگرگون شده: دغدغه‌های حاکمیت اسلامی» می‌گوید: «حجاب اجباری در جمهوری اسلامی نه تنها قانون می‌شود بلکه بخشی از هویت اصلی نظام نیز می‌شود.» به گفته باجقلی، «زنان حجاب‌دار نماد آشکار سطح سلطه حاکمیت بر جامعه شدند و پوشش سیاه، تجسم اقتدار دولتی شدند.»

ایران در حال دگرگونی

اما همین حجاب اجباری ممکن است به شکل غیرمنتظره‌ای به مسیر اعتراضات کنونی کمک کرده باشد چرا که خانواده‌های سنتی اجازه دادند دخترانشان به دانشگاه بروند چنان که امروزه بیش از نیمی از دانش‌آموختگان دانشگاه زن هستند و این آموزش عالی راه ورود زنان به زندگی اجتماعی را بازکرد و باعث شد زنان تحصیل‌کرده خواهان تجدیدنظر در قوانین محدودکننده حکومتی مثل ممنوعیت قضاوت شوند.

مقاله می‌افزاید حال خامنه‌ای ۸۳ ساله در وضعیت سلامتی نامناسبی است و چشم‌انداز مبارزه بر سر جانشینی وی در آینده نزدیک افزایش یافته است و گرچه گفته می‌شود او هنوز از پشتیبانی سپاه پاسداران و بخش‌های بزرگی از بسیج برخوردار است، اما واکنش‌ها به کشته شدن مهسا امینی نارضایتی فزاینده‌ای را حتی میان نخبگان حامی جمهوری اسلامی ایجاد کرد.

در چنین شرایطی حاکمیت در تنگنای سیاسی قرار گرفته و پایگاه سیاسی‌اش نه تنها در حال کوچکتر شدن است، بلکه با یک نیروی سیاسی قدرتمند خارج از حکومت (زنان) مواجه شده که قدرتش روز به روز در حال افزایش است و گرچه برای چندین دهه، سرهای پوشیده زنان نماد تجسم اقتدار فراگیر حاکمیت بود، اما اکنون زنان جوان ایران با هر «گیسوافشانی» این اقتدار رژیم را به چالش می‌گیرند.

اعتراضات سراسری ایران، شهریور و مهر ۱۴۰۱
صدای آمریکا: جواد موگویی، نویسنده و مستندساز نزدیک به دفتر علی خامنه‌ای، در چند پست اینستاگرامی مشاهدات خود را از اعتراضات سراسری در ایران نوشته و گفته است که بسیجی‌ها او را به شدت کتک می‌زدند و «فحش رکیک« می‌دادند.

او که در روزهای گذشته هشدار داده بود میدان‌داری اعتراضات را گروه‌های برانداز جمهوری اسلامی در دست خواهند گرفت، حالا اذعان کرده که معترضان «مردم» و اکثرا کم سن و سال هستند.

این مستندساز نزدیک به دفتر جمهوری اسلامی، برادر خود را «فرمانده گردان بسیج» در کرج معرفی کرده و به نقل از او نوشته «کرج هر شب شلوغ است»، «حالا حالا داستان داریم» و افرادی که در اعتراضات حضور دارند، «همه بچه‌اند.»

موگویی در بخش دیگری از اظهاراتش به نقل از فردی به نام «علی رکاب» نوشت: «به خدا این‌ها مردم‌اند. بسیجی‌ها دیشب دو دختر را می‌زدند. فحش ناموس می‌دادند و می‌زدند.»

او در ادامه نوشته است: «آمدم سر چهارراه قدس. دختری تنها و بی‌روسری داشت داد و بیداد می‌کرد. صدایش را نمی‌شنیدم. ناجایی پرتش کرد توی جوب. چند بسیجی ریختند سرش. ۶۰کیلو نبود. دویدم سمت دختر. داد زدم “نزنید می‌میره!” یکی گفت به‌توچه! ناگهان بدنم سوخت؛ ناجایی با گلوله پلاستیکی پشت سر هم شلیک می‌کرد به دست‌ و سینه‌‌ام. خوردم زمین. دختر هنوز تو جوب بود. موتور رهگذری آمد. گفت “بپر بالا، الان می‌برنت.” کنار دیوار نشستم. عابری آب آورد. یک بسیجی آمد کنارم. با لحن مودبانه گفت چی‌ شده؟ داد زدم “آقا نزنید به خدا سرش می‌خوره به جدول…” ناگهان ۶-۷ بسیجی ریختند سرم. با لگد. بلند شدم. یکیشان داد زد: مادر…»

این مستندساز نزدیک به دفتر رهبر جمهوری اسلامی، پیش از این بازداشت موقت اشتباهی، در اظهاراتی که در ایسنا منتشر شده، کشته شدن مهسا امینی تحت بازداشت را موجب «جریحه‌دار شدن احساسات افکار عمومی» حتی در بدنه «حامیان انقلاب» دانسته و گفته بود: «جریان سلبریتی برای نخستین بار نقش فعال‌تر ولی ساختارشکنانه ایفا می‌کند.»

او با تکرار ادعای «هتک حرمت بانوان چادری» گفته بود که در پی شکل‌گیری اعتراضات به کشته شدن مهسا امینی، «گروه‌های برانداز میدان‌دار» شده‌اند و اعتراضات را به پادشاهی‌خواهان، سازمان مجاهدین خلق، و «گروه‌های تجزیه‌طلب» نسبت داده بود. این در حالی است که معترضان بارها با رد این ادعاها، آن را کارزار دروغین حکومت برای انحراف جریان اعتراضات سراسری خوانده‌اند.

موگویی با ادعای این که اعتراضات به گشت ارشاد بوده است، افزوده بود، این جنبش اعتراضی به «ترکیبی از تروریسم، شورش و براندازی تبدیل می‌شود. جریان اصطاح‌طلب کاملا رهبری جنبش را از دست می‌دهد و مورد هجمه اصولگراها و دستگاه امنیتی قرار می‌گیرد.»

دور جدید اعتراضات از نوزده روز پیش آغاز شده و در همه استان‌های کشور جریان داشته است.

در جریان این دور اعتراضات که پس از مرگ تحت بازداشت مهسا (ژینا) امینی از سر گرفته شده است، تا کنون شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنه‌ای»، «مرگ بر دیکتاتور»، «زن، زندگی، آزادی»، «خامنه‌ای قاتله، حکومتش باطله»، «فتنه ۵۷، عامل هر فلاکت»، «این آخرین پیامه، هدف خود نظامه»، «آذربایجان بیدار است، حامی کردستان است»، «کردستان، چشم و چراغ ایران»، «کشتن برای روسری، تا کی چنین خاک بر سری»، «نه روسری، نه توسری، آزادی و برابری»، «فکر نکنید امروزه، قرار ما هرروزه»، «وای به روزی که مسلح شویم»، «رضا شاه،‌ روحت شاد» داده شده است.

مهسا امینی ۲۲ ساله که به همراه خانواده‌اش از سقز به تهران سفر کرده‌ بود، ۲۲ شهریور توسط گشت ارشاد بازداشت و به مرکز پلیس امنیت اخلاقی، مشهور به بازداشتگاه وزرا منتقل شد. او ساعاتی بعد با آمبولانس به بیمارستان کسری برده شد و در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شد و ۲۵ شهریور جان باخت.

آتش شاکرمی، خاله نیکا شاکرمی، در گزارش تصویری پخش شده از تلویزیون حکومتی ایران
رادیوفردا: در حالی‌که ابهام‌ها در پرونده کشته شدن نیکا شاکرمی همچنان پابرجاست، تلویزیون حکومتی ایران در یک گزارش تصویری، خاله و دایی این دختر ۱۷ ساله که در بازداشت هستند را نشان داد که ادعای رسانه‌های حکومتی مبنی‌بر مرگ او بر اثر «پرت شدن از بلندی» را تکرار می‌کنند.

در این گزارش که شامگاه چهارشنبه ۱۳ مهر از برنامه ۲۰:۳۰ صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش شد، در خلال روایتی یک‌طرفه از مفقود شدن نیکا شاکرمی و چگونگی کشته شدن او، آتش شاکرمی (خاله نیکا) در حال بیان جملاتی که دلخواه حکومت جمهوری اسلامی است، نشان داده می‌شود.

او در این ویدئو با چهره‌ای تکیده به‌همراه خبرنگار ۲۰:۳۰ در کوچه‌ای ظاهر می‌شود که ادعا شده پیکر نیکا شاکرمی در «حیات خلوت» یکی از ساختمان‌های مسکونی آن محل پیدا شده است.

در بخش دیگری از این ویدئو، آتش شاکرمی از اشتیاق خواهرزاده خود برای شرکت در اعتراضات می‌گوید و خبرنگار ۲۰:۳۰ در تکمیل این اظهارات ادعا می‌کند که نیکا برای «دیدن اعتراضات» به بلوار کشاورز رفته بود و سپس به بازگویی ادعاهایی می‌پردازد که اوایل روز چهارشنبه در دیگر رسانه‌های مکتوب حکومتی بازتاب یافته بود.

جنازه نیکا که در کهریزک تحویل خانواده شده و خانواده پس از۱۲ روز متوجه مرگش شده اند چگونه خاله اش (آتش) پس از بازداشت محل پیدا شدن را به بازجو خبرنگار نشان می‌دهد؟!#اعتراف_اجباری#نیکا_شاکرمی #مهسا_امینی

— عبدالله مومنی Abdollah Momeni (@abmomeni) October 5, 2022

در ادامه نیز آتش شاکرمی در اتاقی دیده می‌شود که در پاسخ به خبرنگار ۲۰:۳۰ تکرار می‌کند ویدئوی منتشر شده از دوربین مداربسته، نیکا را نشان می‌دهد. این ویدئو ساعاتی قبل توسط خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه پاسداران منتشر شده بود.

سرپرست دادسرای جنایی استان تهران نیز در همین روز با استناد به ویدئوی دوربین مداربسته مدعی شده بود که نیکا شاکرمی وارد «ساختمانی نیمه‌کاره» می‌شود و این در حالی است که در گزارش تصویری تلویزیون جمهوری اسلامی، خاله نیکا به سمت کوچه‌ای هدایت می‌شود که ساختمان‌های آن مسکونی هستند.

محمود شهریاری همچنین در توضیح دلیل «مجهول‌الهویه بودن» جسد نیکا شاکرمی در سردخانه کهریزک این ادعا را مطرح کرده بود که پس از مدتی، «کوله‌پشتی این خانم در پشت بام ساختمان مجاور کشف شد».

خب حالا که موبایل #نیکا_شاکرمی نشکسته چجوری بگیم از ساختمان ۵طبقه افتاده؟
آهان! کیف و موبایلش اون وسط گیر کرده و خودش سقوط کرده.

– چقدر احمقید آخه! چقدر بی‌شرف. #مهسا_امینی pic.twitter.com/EV2ASwgAtF

— حسن اسدی زیدآبادی (@hasanasadiz) October 5, 2022

در همین حال، فردی که در پایان این گزارش تصویری به عنوان «دایی نیکا شاکرمی» معرفی می‌شود در مکانی نامعلوم تاکید می‌کند که خانواده او مطالبات خود را از طریق «مراجع قانونی» پیگیری خواهند کرد.

علی صالحی، دادستان عمومی و انقلاب تهران، هم در این گزارش تصویری ادعا می‌کند که گواهی پزشکی قانونی نشان می‌دهد نیکا بر اثر «شکستگی در ناحیه سر و گردن و سایر اعضای بدن» و «نه بر اثر ضرب‌وجرح یا شلیک گلوله» جان باخته است.

ساعاتی پیش از پخش این ادعا، سند جدیدی منتشر شد که در آن، دلیل مرگ این نوجوان ۱۷ ساله «صدمات متعدد ناشی از اصابت جسم سخت» عنوان شده است.

مصاحبه آتش شاکرمی خاله #نیکا_شاکرمی قبل از دستگیری و اعتراف تلویزیونی امشبش:
۱. آتش و دیگر اعضای خانواده اصلا به «محل حادثه» نرفته بودند (آتش در گزارش صداوسیما گفت نیکا اینجا افتاده بود)
۲.سپاه گفته بوده که نیکا ۵ روز در بازداشت آنها بوده.
۳.چرا حساب اینستاگرامش پاک شده؟ pic.twitter.com/dE9G0J4MFi

— Parham Ghobadi (@BBCParham) October 5, 2022

پخش اعترافات اجباری بستگان این نوجوان ۱۷ ساله در شرایطی صورت می‌گیرد که آتش شاکرمی پس از مفقود شدن نیکا در جریان اعتراضات روز ۲۹ شهریور در این‌باره اطلاع‌رسانی کرده بود. پس از هشت روز، او در توئیتی اعلام کرد که «نیکا پیدا شد؛ اما نه زنده!»

پیکر بی‌جان نیکا شاکرمی روز ۹ مهر تحویل خانواده‌اش شد اما در حالی که قرار بود در خرم آباد به خاک سپرده شود، ماموران امنیتی جمهوری اسلامی پیکر او را از غسالخانه «رُبودند» و در «قبرستان روستای ویسیان» در استان لرستان، بدون حضور بستگان و نزدیکانش به خاک سپردند.

ابهامات فیلم منتشر شده درباره #نیکا_شاکرمی:
۱- در گزارش تسنیم و مصاحبه خانواده نیکا شاکرمی اشاره شده که نیکا شاکرمی ۲۹ شهریور مفقود شده و در تاریخ فیلم منتشر شده تاریخ ۳۰ شهریور قید شده است.
۲- در گزارش تسنیم قید شده که نیکا ساعت ۲۲ مقابل ساختمان قرار گرفته و وارد شده، در حالی https://t.co/HWdOJirFmt

— Maryam Shokrani (@shokrani_maryam) October 5, 2022

در شبانه‌روز گذشته خبرهایی منتشر شد مبنی‌بر این‌که خاله و دایی نیکا شاکرمی بازداشت و تهدید شده‌اند که باید در مصاحبه با رسانه‌های حکومتی تایید کنند که او از بالای یک ساختمان سقوط کرده است؛ در غیر این صورت خاله (آتش شاکرمی) و دایی او هم «قربانی خواهند شد».

انتشار ویدئوهای اعترافات اجباری از زندانیان سیاسی و کنشگران مدنی در رسانه‌های جمهوری اسلامی سابقه زیادی دارد، اما در پی افزایش اعتراضات سیاسی و اجتماعی اخیر، پخش اعترافات اجباری از شهروندان عادی نیز افزایش یافته است.

گزارش‌ها در مورد چگونگی کشته شدن نیکا شاکرمی بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های اجتماعی و بین‌المللی داشته است، به طوری که تا شامگاه چهارشنبه بازنشر هشتگ نیکا شاکرمی توسط کاربران توئیتر از دو میلیون و ۲۰۰ هزار بار فراتر رفت.

خبر تکمیلی در همین زمینه
بهشت زهرا صحت نامه جواز دفن نیکا شاکرمی را تلویحاً تأیید کرد

در پی انتشار تصویر جواز دفن نیکا شاکرمی که در آن دلیل دلیل فوت «صدمات متعدد ناشی از اصابت جسم سخت» عنوان شده، سازمان بهشت زهرا روز پنج‌شنبه با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «تنها مرجع بررسی و تعیین علت فوت افراد سازمان پزشکی قانونی بوده و سازمان بهشت زهرا تنها پس از صدور جواز دفن از سوی پزشکی قانونی اقدام به طی مراحل تغسیل و تدفین و یا اعزام متوفی به شهرستان می‌نماید.»

سازمان بهشت زهرا تأکید کرده است که انتشار این اطلاعیه «در پی فضاسازی رسانه‌های بیگانه در خصوص علت فوت» نیکا شاکرمی است، با این حال جز تأیید ضمنی صحت نامه هیچ توضیح دیگری نداده و صرفاً اعلام کرده است که مرجع بررسی و تعیین علت فوت افراد سازمان پزشکی قانونی است.

علت مرگ #نیکا_شاکرمی در سامانه بهشت زهرا «صدمات متعدد ناشی از اصابت جسم سخت» عنوان شده!#مهسا_امینی pic.twitter.com/hr8lTmptzg

— داریوش زند (@dariush_Zand) October 5, 2022

رادیوفردا: طرحی از مهسا امینی در دست معترضان در تجمع برلین
اعتراضات فراگیر در ایران در مخالفت با حجاب اجباری که پایه‌های حکومت فاسد، دین‌سالار و تمامیت‌خواه جمهوری اسلامی را به لرزه درآورده، تأثیرهای عمیقی را نیز در دیگر کشورهای درگیر با مسئله حجاب، اعم از اجباری یا اختیاری آن، گذاشته است.

این اعتراضات در کشورهای اسلامی انگشت‌شماری مانند ایران که حجاب زنان اجباری است، نوعی بیدارباش برای شهروندان به ویژه زنان، و زنگ خطری برای حکومت‌ها بوده است.

همزمان این اعتراضات در کشورهای غیراسلامی پیشرفته و دارای دموکراسی مثل فرانسه، که مسئله حجاب اقلیت مسلمان با اصول لائیسته به عنوان یکی از پایه‌های دموکراسی و آزادی‌های مدنی در این کشورها ناسازگار است، تناقض استدلال‌های مدافعان حجاب را بیش از پیش نمایان کرده است.
علیه «اجبار» حجاب

آنچه به اعتراضات کنونی ایران در داخل جهان اسلام اهمیت می‌بخشد این است که پوچی، ویرانگری و انسان‌کشی حجاب اجباری -به عنوان یکی از اصول پایه‌ای تعدادی از حکومت‌های جهان اسلام- را مقابل چشمان شهروندان کشورهای اسلامی و همچنین مردمان سراسر جهان نشان داد.

افتادن حجاب از خشونت مرگبار اعمال حجاب اجباری، آن هم در زمانه‌ای که شرایط برای زنان در کشورهای اسلامی با گذشت زمان بهتر نشده و حتی به وخامت گرویده، فوق‌العاده مهم است.

قدرت گرفتن طالبان در افغانستان و اعمال محدودیت‌های گسترده علیه زنان از جمله اجباری شدن حجاب اسلامی، نمونه‌ای برجسته از این وخامت است.

تجمع اعتراضی زنان افغان در مقابل سفارت جمهوری اسلامی در کابل

طالبان اخیراً تجمع دختران و زنان افغان مقابل سفارت جمهوری اسلامی در کابل را سرکوب کرده و بیم دارد که اعتراضات شجاعانه دختران و زنان در ایران علیه حجاب اجباری به خاک افغانستان نیز کشیده شود.

پیش از تابستان سال گذشته هم، زمانی که هنوز کسی تصور نمی‌کرد افغانستان چنین عقب‌گردی در حوزه زنان تجربه کند، سازمان‌های حقوق بشری نسبت به افزایش فشار بر زنان در جهان اسلام هشدار داده بودند.

سازمان غیردولتی دیده‌بان حقوق بشر در مارس سال گذشته، گزارش داد که فشار بر زنان اندونزی برای رعایت حجاب اسلامی افزایش یافته و دختران دانش‌آموز و زنان کارمند در اداره‌های دولتی تحت «فشار قانونی و اجتماعی بی‌سابقه» قرار دارند.

در حالی که اندونزی دارای اقلیت‌هایی از مسیحیان، هندوها، بودایی‌ها و پیروان دیگر ادیان است، این سازمان حقوق بشری همچنین تاکید کرد که فشار بر زنان اندونزیایی برای رعایت حجاب اسلامی در مورد پیروان دیگر ادیان هم وجود دارد.

این شرایط که دقیقاً همسان با شرایط ایران است، نشان می‌دهد که چگونه اعمال حجاب اجباری در یک کشور می‌تواند علاوه بر آزادی خداناباوران، آزادی خداباوران در دیگر مذاهب را نیز از بین ببرد.

کمیسیون آمریکا در امور آزادی مذهبی بین‌المللی، در گزارش سالانه خود در سال ۲۰۲۰، اندونزی را جزو ۱۵ کشوری اعلام کرد که آزادی مذهبی شهروندان را شدیداً نقض می‌کنند.

روند فراگیری حجاب اسلامی در سه دهه گذشته در اندونزی نشان می‌دهد که چگونه اسلامگرایان توانستند به مرور زمان خود را از این نظر تحمیل کنند.

زنان مسلمان اندونزی در نماز عید فطر در خرداد ۹۹

ریشه‌های حجاب اسلامی در اندونزی به دوران دیکتاتوری ژنرال سوهارتو (۱۹۶۷ تا ۱۹۸۰) بازمی‌گردد، زمانی که وقوع انقلاب در ایران و پیروزی اسلام سیاسی در جهان اسلام، اسلامگرایان اندونزی را تحریک کرد و دختران و زنان با روسری‌های سفید پرچم اسلام سیاسی را در اندونزی برافراشتند.

در آن زمان، حجاب در مدارس، دانشگاه‌ها و اداره‌های اندونزی ممنوع بود، اما در سال ۱۹۹۱ سوهارتو برای تثبیت قدرت خود به اسلام سیاسی نزدیک شد و دختر بزرگ خودش حتی به صورت نمادین روسری سر کرد.

همین چرخش، آغاز اجباری شدن حجاب در اندونزی و نقض حقوق و آزادی‌های زنان بود؛ به طوری که اکنون بر اساس اعلام رسانه‌های اندونزی، بیش از ۶۰ آیین‌نامه درباره الزام حجاب اسلامی در مناطق و شهرهای مختلف این کشور وجود دارد که در مدارس، محل کار و فضاهای عمومی اعمال می‌شود.

سال گذشته دیوان عالی اندونزی دستور سه وزیر این کشور مبنی بر ممنوعیت تحمیل لباس فرم به دانش‌آموزان و معلمان در همه مؤسسات دولتی را لغو و استدلال کرد که حجاب اسلامی «به شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان کمک می‌کند».

حتی حجاب اسلامی در سطح جلسات دولت نیز اجباری شده و همسر رئیس‌جمهور کنونی اندونزی از چند ماه پیش، در حالی که پیشتر هیچ‌گاه بانوی اول کشور حجاب اسلامی نداشته، به طور ناگهانی شروع به پوشیدن روسری کرد.

اما اکنون با اعتراضات ایران علیه حجاب اجباری، فعالان حقوق بشر به ویژه فعالان حقوق زنان در اندونزی جان تازه‌ای گرفته‌اند.

یونیانتی چزیفه از کمیسیون ملی خشونت علیه زنان اندونزی هشدار داده که اعتراضات ایران باید درس عبرتی برای حکومت اندونزی باشد. او به رسانه‌های این کشور گفت: «ما نمی‌خواهیم موضوع پوشش را که باید به قلمرو معنوی شخص اختصاص داده شود، به دولت واگذار کنیم».

جاکارتاپست، روزنامه چاپ پایتخت اندونزی نیز با تأکید بر همین موضع نوشته است: «فاجعه مهسا امینی باید ما را بیدار کند».
علیه «انتخاب» حجاب

اما اعتراضات ایران فقط به داغ شدن بحث حجاب در کشورهای اسلامی منجر نشده است، بلکه رسانه‌ها و روشنفکران در برخی کشورهای غیراسلامی که فقط اقلیت مسلمان دارند، با دیدن جان باختن مهسا امینی و اعتراضات پس از آن، بار دیگر به چالش حجاب در کشورهای خود پرداخته‌اند.

سرآمد این کشورها، فرانسه است که مشخصاً قانونی در مورد لائیسیته دارد. اکنون در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا، نهاد مذهب از نهاد دولت جداست، اما این جدایی در فرانسه بسیار روشن‌تر و قانونی‌تر است.

حساسیت‌ها در مورد حجاب اسلامی در فرانسه همواره وجود داشته اما در روزهای اخیر این حساسیت به دلیل اعتراضات ایران و همچنین به راه افتادن یک کارزار از سوی اسلامگرایان برای رعایت حجاب در مدارس کشور افزایش یافته است. این در حالی است که بر اساس قانون لائیسیته در فرانسه، داشتن هر نوع نماد مذهبی در مدارس و اداره‌های دولتی ممنوع است.

سه روز پیش، یک کمیته بین وزارتی در فرانسه که در زمینه پیشگیری از بزهکاری و افراطی شدن در این کشور فعال است، هشدار داد که یک «جنبش اسلامی» در فرانسه «اصل سکولاریسم در مدارس» را به عنوان یک قانون «اسلام‌هراسانه» معرفی می‌کند و زیر سوال می‌برد.

بر اساس اعلام این کمیته، فعالان اسلامگرا با انتشار محتواهایی در توئیتر و تیک‌تاک، جوانان را به داشتن حجاب اسلامی در مدارس تشویق می‌کنند. آمارها هم حاکی از افزایش حملات به سکولاریسم در سطوح مختلف مدارس در فرانسه است.

در واقع، قانون سکولاریسم در فرانسه که اتفاقاً برای ایجاد یک فضای عمومی آزاد و برابر برای همه پیروان ادیان در کشور تدوین شده، هرگز این گونه مورد حمله اسلامگرایان نبوده است. این در حالی است هنوز زخم حملات مرگبار و خونین اسلامگرایان در مدارس، کنسرت‌ها، دفاتر رسانه‌ها، کلیساها و خیابان‌های فرانسه تازه است.

همچنین در سطح اروپا، رواج تبلیغات مربوط به حجاب اسلامی حتی برای دختران خردسال، ارزش‌های اروپایی را زیر سؤال برده است.

به تازگی، انتشار یک پوستر مربوط به یک جایزه آموزشی اروپا خشم زیادی را برانگیخت. در این پوستر یک دختربچه که شاید حتی به «سن شرعی» نرسیده بود، با حجاب اسلامی نشان داده می‌شد.

پیشتر گزارش‌هایی از لابی‌گری اسلامگرایان در نهادهای اتحادیه اروپا برای ترویج حجاب اسلامی در این قاره هم منتشر شده بود.

در چنین شرایطی، بخشی از روشنفکران و رسانه‌های فرانسوی تساهل و مدارا با اسلامگرایان به نام آزادی و دموکراسی را مجاز نمی‌دانند و اعتراضات ایران، نمونه خوبی را در دسترس این رسانه‌ها و روشنفکران قرار داده تا نشان دهند عاقبت حجاب اسلامی در عرصه عمومی به کجا می‌انجامد.

نمایی از اعتراض‌ها به کشته شدن مهسا امینی در پاریس

در روزهای اخیر برخی از روزنامه‌نگاران و روشنفکران فرانسوی هشدار داده‌اند که حجاب اسلامی نه تنها ناقض حقوق زنان، بلکه آغاز «توتالیتاریسم اسلامی» است.

والری تورانیان، روزنامه‌نگار در مقاله‌ای با عنوان «حجاب: انقلاب در ایران، تسلیم در فرانسه» نوشته است: «توتالیتاریسم اسلامی در هر کجا که رخ دهد، زنان را هدف اصلی خود قرار می‌دهد».

این روزنامه‌نگار حتی از روزنامه چپگرای لیبراسیون که دوشنبه گذشته عکس و تیتر صفحه اول خود را به اعتراضات ایران اختصاص داد انتقاد کرده و نوشته است که این روزنامه «هرگز از ستایش آزادی زنان محجبه دست برنمی‌دارد».
این روزنامه‌نگار با انتقاد از برخی چپگرایان «پست‌مدرن» فرانسوی که روسری را صرفاً یک «آکسسوار مذهبی» می‌دانند که زنان مسلمان آن را «آزادانه» می‌پوشند و بنابراین «غیرقابل‌ انتقاد» است، ادامه داد تسلیم در برابر «دگمی که شما [زنان] را یک موجودی ناپاک و پست‌تر از انسان می‌سازد» یک انتخاب نیست.

این دسته از روزنامه‌نگاران، نویسندگان و روشنفکران فرانسوی با اشاره تحولات جهان اسلام، و عبور کشورهای اسلامی از یک دین سنتی به یک دین سیاسی، تأکید می‌کنند که حجاب اسلامی اکنون به «پرچم اسلام سیاسی» تبدیل شده، بنابراین نباید در برابر آن بی‌تفاوت بود.

کمال داوود، نویسنده مطرح فرانسوی الجزایری‌تبار نیز در مقاله‌ای با عنوان «حجاب یعنی زن‌کشی» نوشت: «حجاب می‌کشد، مرگ مهسا امینی بار دیگر این امر حتمی را گواهی داد».

همچنین سوزان آزمایش، نویسنده فرانسوی ایرانی‌تبار در نشریه نوول اوبس رویکرد «نسبی‌گرایانه» نسبت به حجاب اسلامی را رد کرد و نوشت نباید اجازه داد مسئله حجاب «به حالت عادی» بازگردد.

این دسته از روشنفکران معتقدند حتی آنچه به عنوان «انتخاب آزاد» حجاب نامیده می‌شود، نوعی «تحمیل» ایدئولوژی اسلامی بر زنان است.

بی‌بی‌سی: در تازه‌ترین دور اعتراض‌های سراسری در ایران، در حالی برخی از دانشگاه‌های تهران، از برگزاری کلاس‌های حضوری خودداری کرده‌اند، دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس دست به اعتراض زدند. دانشجویان شعار می‌دادند: «زن، زندگی و آزادی»، «دانشگاه آزاد است، بنیادتان بر باد است».

دانشجویان معترض همچنین خواستار آزادی دانشجویان زندانی شدند.

دانشگاه تربیت مدرس بعد از انقلاب فرهنگی، با هدف تربیت کادر هیئت علمی برای دانشگاه‌ها تشکیل شد. این دانشگاه تنها در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می‌پذیرد و از جمله فارغ التحصیلان آن می‌توان به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عماد افروغ و معصومه ابتکار اشاره کرد.

دانشجویان در اعتراض‌های امروز خود از اساتید دعوت کرده‌اند «تا دست در دست» شاگردانشان، «در صفی متحد» قرار گیرند.

اعتراض‌های اخیر به دنبال کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی، جوان کرد ۲۲ ساله، در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد. سپس یک هفته پیش با اعلام اعتصاب احزاب سیاسی کرد مخالف حکومت ایران، موجی از اعتراض شهرهای کردستان را فرا گرفت و به دیگر نقاط کشور رسید.

دوشنبه گذشته، دانشگاه‌های دولتی در تهران، پایتخت، نخستین تجمعات اعتراضی را سازمان دادند.

اعتراض‌ها به مرگ مهسا امینی به سرعت دانشگاه‌ها و شهرهای مختلف ایران را فرا گرفت. در این مدت، ایرانیان معترض خارج کشور نیز تجمع‌های چندهزار نفره و کم‌سابقه‌ای را سازمان داده‌اند.

با شدت گرفتن اعتراضات و علی‌رغم هشدار مستمر مسئولان، شماری از استادان، چهره‌های دانشگاهی، فرهنگی و ورزشی از همکاری خود با نهادهای دولتی انصراف داده‌اند و برخی نامه‌های استعفای خود را منتشر کرده‌اند.

تا آخرین نفر از دانشجویان دستگیر شده #دانشگاه_شریف آزاد و از آن‌ها دلجویی نشود، هیچ کلاسی برگزار نخواهم کرد.

— علی شریفی زارچی (@SharifiZarchi) September 26, 2022

دانشگاه علم و صنعت؛ روسای دانشگاه جزئی از بدنه سرکوب‌اند

همزمان شماری از دانشجویان دانشگاه علم و صنعت در بیانیه‌ای نوشتند «مسئولان دانشگاه‌ها عملا با نهادهای امنیتی همکاری می‌کنند و جزئی از بدنه سرکوب در کشور شده‌اند.»

آنها نوشته‎اند «شما، اساتید دانشگاه، هنوز همصدا و همپای صدای اعتراض دانشگاه نشده‌اید». دانشجویان معترض نوشته‌اند «سکوت شما به معنای تایید سرکوب و ستم‌هاست.»

دانشگاه علم و صنعت از نخستین دانشگاه‌هایی بود که ۲۹ شهریور به اعتراضات پیوست.

آنها نوشته‌اند «صدای دانشگاه آنقدر رسا و بلند بود که نظم کنونی مجبور به تعطیلی این هفته دانشگاه و سرکوب گسترده دانشگاه و بازداشت فله‌ای دانشجویان شد.»

آنها ادامه دادند «امروز همه اقشار جامعه با هم در این اعتراضات همنوا و همپا شدند.»
درخواست اعتصاب نهادهای صنفی فرهنگیان

اعتصاب پیروز نامی، دبیرکل کانون صنفی معلمان خوزستان در پی فراخوان شورای هماهنگی تشکل‎های فرهنگیان ایران
با ادامه اعتراضات به مرگ مهسا امینی در شهرهای مختلف ایران، بزرگترین تشکل سراسری و صنفی فرهنگیان خواستار خودداری از رفتن به کلاس‌های درس توسط معلمان شده است.

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران از معلمان و دانش آموزان خواسته «در روزهای دوشنبه ۴ مهر و چهارشنبه ۶ مهر» از رفتن به کلاس‌های درس در سراسر ایران خودداری کنند.

روز سه شنبه ۵ مهرماه در ایران تعطیل رسمی است.

این تشکل صنفی فرهنگیان می‌گوید که این دعوت به دلیل اعتراض به «سرکوب گسترده اعتراضات» و «دستگیری تعدادی از دانش آموزان،‌ دانشجویان و معترضان خیابانی» و پادگانی شدن برخی مدارس است.

با دستور غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضائیه ایران «شعب ویژه رسیدگی به جرایم علیه امنیت عمومی در دادسرای عمومی و انقلاب تهران، دادگاه انقلاب و دادگاه تجدیدنظر تشکیل شده است.»

ایران دسترسی به اطلاعات درباره اعتراضات‌ را به شدت محدود کرده است و تا کنون از وضعیت مدارس کشور اطلاعی در دست نیست.

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران، چتر سراسری کانون‌های صنفی معلمان در ایران است.

این تشکل صنفی در سال‌های گذشته بارها در اعتراض به وضعیت معلمان و دانش‌آموزان دست به اعتصاب زده بود.
تعطیلی برخی کلاس‌های دانشگاه شریف

تجمع شنبه شب دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف در محکومیت مرگ مهسا امینی توسط گشت ارشاد

کانال تلگرامی «روزنامه شریف» که اخبار دانشگاه صنعتی شریف تهران را منتشر می‌کند هم خبر از اعتراض برخی از اساتید این دانشگاه و لغو کلاس‌هایشان در اعتراض به دستگیری دانشجویان داده است.

شورای صنفی دانشجویان دانشگاه شریف نیز در نامه‌ای خطاب به روسای این دانشگاه، ضمن درخواست از مسئولان دانشگاه برای پیگیری وضعیت دانشجوهای دستگیرشده و آزادی آن‌ها و از «تصمیمات دوگانه» دانشگاه در زمینه روی آوردن به آموزش مجازی انتقاد کرده بود و از دانشجویان خواسته بود در کلاس‌های درس شرکت نکنند.

در دهمین روز اعتراضات سراسری در ایران، دانشجویان دانشگاههای متعدد در شهرهای مختلف از جمله تهران، تبریز، اهواز ایران اعلام کرده‌اند که در اعتراض به برخوردهای امنیتی و بازداشت دانشجویان معترض از شرکت در کلاس‌های درس خودداری می‌کنند. گفتگو با عباس ولی، تحلیلگر سیاسی: pic.twitter.com/9COF7qhVyc

— BBC NEWS فارسی (@bbcpersian) September 26, 2022

این نهاد صنفی دانشجویان همچنین در نامه‌ای خطاب به حراست دانشگاه شریف نسبت به ورود نیروهای لباس‌ شخصی و افرادی غیر از دانشجویان به دانشگاه اعتراض کرده بود.

در همین حال بنا به اطلاعیه روابط عمومی دانشگاه صنعتی شریف، از بین ۷ دانشجویی که بعد از تجمع اعتراضی روز شنبه بازداشت شدند، ۶ نفر شامگاه یک‌شنبه یک نفر هم بامداد امروز (دوشنبه، ۴ مهر) آزاد شدند و به خوابگاه یا خانه برگشته‌اند.
مهسا امینی

ایران اینترنشنال: رسانه بلومبرگ درباره راه‌هایی که آمریکا می‌تواند به اعتراضات سراسری در ایران کمک کند، یادداشتی منتشر کرده است. در این یادداشت به این سوال نیز پرداخته شده که چرا هر گونه گفت‌وگو درباره احیای توافق هسته‌ای با حکومت ایران، باید متاثر و مرتبط با اعتراضات مردم در این کشور باشد.

بخش‌هایی از این یادداشت را در ادامه می‌خوانید:

ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه که از ایران برای جنگ در اوکراین پهپاد گرفته است، به ابراهیم رئیسی، رییس‌جمهوری ایران بدهکار است. این است که در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد به همتایش لطف کرد و او را از سنگ روی یخ شدن در این مجمع نجات داد.

پوتین همچنین از بسیج ۳۰۰ هزار نیروی ذخیره روس برای جنگ اوکراین خبر داده و تهدید غیرتلویحی هم به استفاده از سلاح هسته‌ای کرده است. اعلام پوتین توجه بین‌المللی از ایران را منحرف کرد؛ جایی که قتل مهسا امینی، اعتراضات سراسری علیه رژیم ایران را برانگیخته است.

رفتار بد نیروهای امنیتی، معمول جمهوری اسلامی است اما مرگ مهسا امینی به‌ ناگاه، طاقت ایرانیان، به‌ویژه زنان را طاق کرد. رسانه‌های اجتماعی از ویدیوهای حجاب از سر برداشتن زنان، چیدن موهایشان و سوزاندن روسری‌ها پر شد.

رژیم ایران طبق معمول برای مقابله با چنین اقداماتی، «دست سنگین» خود را رو کرد.

وقتی رئیسی در نشست سازمان ملل سخنرانی می‌کرد، نیروهای امنیتی او جمع شده بودند و به مردم تیراندازی می‌کردند؛ اما ویدیوها چیز دیگری هم نشان می‌داد: شهروندان مقاومت می‌کردند، پلیس را کتک می‌زدند و ماشین‌هایشان را به آتش می‌کشیدند.

جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «با شهروندان شجاع و زنان دلیر ایران که هم‌‌اکنون برای به دست آوردن حقوق اولیه خود تظاهرات می‌کنند، اعلام همبستگی می‌کنیم.»

اما اشاره بایدن به ایران در سخنرانی‌اش، مورد توجه واقع نشد چرا که لب کلام بایدن درباره پوتین و خطر افزایش تهدید هسته‌ای در اوکراین بود.

رئیسی هنگام سخنرانی بایدن حضور نداشت اما قطعا زیر لب تشکری کرده است از صدقه‌ای که دوست روس‌اش به او داده بود. پوتین تمام توجه مجمع سازمان ملل متحد را بلعیده بود.

رئیسی حالا به تهران بازگشته است و روی توجه معطوف جهان و بایدن به روسیه، حساب می‌کند آن هم در زمانی که رژیم ایران به تنها شکلی که بلد است، مشغول مقابله با اعتراضات است. نشانه‌های شومی که از سرکوب خشونت‌آمیز، مشابه آن‌چه در سال ۲۰۱۹ (آبان ۹۸) روی داد حکایت دارد.

تاکنون دست‌کم ده‌ها تن در این دور از اعتراضات کشته شده‌اند و حکومت ایران دسترسی به اینترنت و دیگر راه‌های ارتباطی را بسته است که خود نشان از این دارد که رژیم نمی‌خواهد حرف خشونت و قساوت آن به بیرون درز کند و به گوش افراد بیشتری برسد.

چالش پیش روی بایدن اما کمک به معترضان داخل ایران است و اینکه اجازه ندهد رژیم ایران بار دیگر آنان را «مزدور » جلوه دهد.

بهترین کاری که آمریکا می‌تواند انجام دهد این است که صدای معترضان را رساتر کند و به آن‌ها کمک کند تا از قطع اینترنت به دست رژیم فرار کنند، بتوانند بهتر با هم ارتباط برقرار کنند و اعتراضاتشان را سازماندهی کنند.

یک راه دیگر همان راهی است که وزارت خزانه‌داری آمریکا انجام داد: در پی اعلام درخواست ایلان ماسک برای معافیت از تحریم‌های مرتبط با جمهوری اسلامی با هدف ارائه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران، وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد صادرات برخی تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای در راستای کمک به آزادی اینترنت در ایران ممکن است.

در سطح دیپلماتیک، وزارت امور خارجه آمریکا باید از هر فرصتی برای معطوف کردن توجه به سمت اعتراضات ایران استفاده کند و از متحدان خود بخواهد همین کار را بکنند.

هر گفته‌ای درباره مذاکره با رژیم ایران درباره احیای توافق هسته‌ای، باید همراه با ابراز مکرر همدلی صمیمانه با معترضان و همچنین تقبیح شدید سرکوب در ایران باشد.
در نهایت، کاخ سفید باید روشن بیان کند هر مقام ایرانی که با سرکوب معترضان در ارتباط باشد، بر اساس «قانون جهانی مگنیتسکی» تحت تحریم قرار خواهد گرفت.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا همچنین از تحریم پلیس اخلاقی ایران (گشت ارشاد) خبر داده است و باید گفت دولت بایدن از جای خوبی شروع کرده است.

معترضان در ایران از خطرات عظیمی که به جان خریده‌اند تا در برابر رژیم بایستند آگاهند اما این بار، مهسا الهام‌بخش آنان برای بر پا خاستن و نه سر فرود آوردن، شده است.

جو بایدن باید پاسخ شجاعت معترضان در ایران را با کمک به آن‌ها برای بلند کردن صدایشان بر سر و صدایی بدهد که پوتین در جهان راه انداخته استقانون مگنیتسکی جهانی.

بی‌بی‌سی: در طول یک هفته گذشته معترضان در شهرهای مختلف ایران تجمع‌های ضدحکومتی برگزار کرده‌اند؛ اعتراضاتی که علیرغم تهدیدهای تازه مقام‌ها برای برخورد با معترضان ادامه یافته است. جرقه این اعتراضات بعد از مرگ مهسا امینی زده شد، دختر ۲۲ ساله‌ای که بعد از بازداشت توسط گشت ارشاد جان باخت.

اما مقامات جمهوری اسلامی بار دیگر دست به سرکوب خونین معترضان زده‌اند. اما این نیروهای سرکوب چه سازمانها، گروه‌ها و یا افرادی هستند و این نیروها از چه ابزاری استفاده می‌کنند؟

نیروهایی که در سرکوب معترضان نقش دارند زیر مجموعه ستاد کل نیروهای مسلح هستند: نیروی انتظامی، سپاه پاسداران و این بار در اعتراضات اخیر نیز مشخص شده است که نیروی زمینی ارتش هم حضور دارد و دستکم یک کشته داده است.

اما از نیروی انتظامی، پلیس پیشگیری، آگاهی، امنیت عمومی، فتا، یگان ویژه و نوپو در سرکوب معترضان دست دارند.

نوپو یا نیروهای ویژه پاسداران ولایت بخشی از نیروی انتظامی ایران است

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی جدای از نیروهای خودش از نیروهای بسیج هم استفاده می‌کند. همچنین از گروهی به نام «نخسا« یا (نیروهای خودجوش سرزمین‌های اسلامی) نیز استفاده شده است.

این گروه می‌گوید که «خودجوش» هستند و «فداییان علی‌خامنه‌ای و سردار قاسم سلیمانی» هستند، اما لوگوی آنها و همچنین حضورشان در سوریه نشان می‌دهد که احتمالا به سپاه وابسته‌اند.

یک گروه شبه‌نظامی به نام نخسا یا «نیروهای خودجوش سرزمین‌های اسلامی» که سابقه حضور در جنگ سوریه را هم دارد، گفته معترضان را در شب‌های اخیر در تهران «قلع و قمع» کرده است.
پرهام قبادی نگاهی کرده به ساختار ماشین سرکوب در ایران pic.twitter.com/YpCBVqQSQM

— BBC NEWS فارسی (@bbcpersian) September 24, 2022

ویدیو حضور در سوریه

در جریان اعترضات آبان ۹۸ ، این گروه گفته در سرکوب معترضان در دانشگاه تهران، دانشگاه امیرکبیر و شهر ملارد دست داشته است.

به گزارش سازمان عفو بین‌الملل در اعتراضات آبان ۹۸ حدود ۳۵ نفر تنها در شهر کوچک ملارد کشته شدند؛ بسیاری‌ از آنها با اصابت گلوله به سر.

اما از کجا معلوم که این گروه اینبار هم در سرکوب شرکت کرده؟ تصویری از کانال تلگرامی این گروه وجود دار که می‌گوید «در تهران از ولیعصر و انقلاب تا صادقیه و نازی آباد و شهر ری» در سرکوب نقش داشتند و به گفته آنها معترضان را «قلع و قمع» کردند.

این یعنی گروهی مسلحی بدون ضبط و ربط سازمانی مشخص، که ظاهرا مجوز کشتن شهروندان را دارد در سرکوب‌ها شرکت کرده است.

یگان پیاده نیروهای ویژه

اما نیروهای یگان ویژه، یک یگان پیاده دارند که معمولا با باتوم و تفنگ ساچمه‌ای هستند.

آنها یگان موتوری هم دارند که قابلیت جابجایی سریع داشته و با گاز موتورها و ویراژ دادن رعب و وحشت ایجاد می‌کنند.

و گروه «نوپو »که مخفف «نیروهای ویژه پاسداران ولایت» است که به «سیاه جامگان» هم معروفند. حکومت می‌گوید نوپو برای عملیات ضدتروریستی و گروگانگیری ایجاد شده، اما اینها همیشه در جریان اعتراضات هم در خیابان‌ها حضور دارند.

اما نیروهای وابسته به سپاه، ظاهرا با لباس‌های نخودی رنگ ظاهر می‌شوند.

در میان این نیروهای سرکوب البته افراد موسوم به «لباس شخصی‌ها» هم هستند، که دقیقا مشخص نیست چه کسانی هستند، اما قطعا بسیجی‌ها جز آنها هستند. اکانت‌های مختلف حتی توانستند مداحان را هم بین آنها شناسایی کنند.

سرکوب اشنویه؛ اینترنت و تلفن ثابت قطع است و نیروهای نظامی درشهر حضور دارند
اوضاع ناآرام پایتخت و دیگر شهرهای ایران یک هفته بعد از مرگ مهسا امینی
آلبوم عکس اعتراضات- تصاویری که «نماد» شدند

موفقیت در سرکوب؟
اما این همه نیرو به دلایل مختلف به معنی موفقیت در سرکوب نیست.

لباس نیروهای یگان ویژه سنگین است که به گفته مختصصان دستکم ۹ کیلو است. یک معترض ممکن است دائم در حال دویدن نباشه، اما اایستادن این نیروها با این لباس سنگین کار آسانی نیست بعلاوه اینکه ساعت های زیادی در آماده باش هستند.

مسئله دیگر این است که مردم معترض اتحاد بیشتری دارند اما چنین اتحادی در بین نیروها همیشه شاید نباشد, نمونه آن ویدیو‌ها از درگیری بین خود نیروهای یگان ویژه که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

همچنین با وجود تجهیزاتی که دارد، تصاویر زیادی از عقب نشستن آنها دربرابر معترضان منتشر شده است.
ابزار جدید

در این اعتراض ها جمهوری اسلامی از دو ابزار جدید هم برای سرکوب استفاده کرده است که یکی از آنها لیزر است؛ معترضان می‌گویند که برای نشانه‌گیری قبل از شلیک است.

ابزار غیرمتعارف دیگه برای سرکوب آمبولانس است که ظاهرا هم برای جایجایی نیرو ازش استفاده می‌کنند، و هم برای دستگیری معترضان و انتقال آنها به بازداشتگاه‌ها.

مشخص نیست شمار کل نیروهای سرکوب چقدر است اما طولانی شدن اعترضات و گستردگی آنها می‌تواند این نیروها را با مشکل مواجه کند.

بعلاوه چیزی که اینبار در اعتراضات به وضوح دیده می‌شود این است که خیلی از معترضها دیگر ظاهرا ترسی از ماموران ندارند و به زبان ساده، ترس‌شان ریخته است.

رادیوفرانسه: لوموند روزنامۀ عصر پاریس علاوه بر سرمقالۀ امروز خود مقاله ای نیز به قلم “کلمان ترم” پژوهشگر مسائل ایران، در بارۀ اعتراض های جاری در این کشور منتشر کرده است. در سرمقالۀ خود لوموند نوشته است که علاوه بر شهامت مردم ایران که نیروهای امنیتی این کشور را برغم خشونت شان به چالش کشیده‌اند، اعتراض های جاری در این کشور بار دیگر یک رژیم بدون مردم را به نمایش گذاشته اند که به همین دلیل همۀ تلاش خود را صرف ادامۀ بقای خود کرده است.

لوموند سپس تصریح می کند که این اعتراض ها در عین حال یک ملت بدون نمایندگان حقیقتاً منتخب را نشان می‌دهند.

“کلمان ترم”، پژوهشگر فرانسوی، در مقالۀ خود در روزنامۀ لوموند با عنوان “رهبران ایران در بن‌بست” نوشته است که رژیم اسلامی نخواهد توانست این بار معترضان را که خواستار لغو حجاب اجباری هستند از میان بردارد و حذف کند. “کلمان ترم” معتقد است که ٤٣ سال نبرد آشکار و پنهان علیه حجاب اجباری اکنون جمهوری اسلامی ایران را در بن بست گذاشته است به این معنا که رژیم ایران یا باید از هویت دینی خود دست بکشد یا وارد وضعیت سرکوب دائمی مردم شود. “کلمان ترم” از لغو حجاب اجباری به عنوان یک جنبش اجتماعی مردمی یاد کرده که در پی تغییرات و دگردیسی های عمیق اجتماعی-فرهنگی در ایران است. پژوهشگر فرانسوی در ادامه افزوده است که رهبران روحانی ایران نمی توانند تا ابد در مقابل مطالبات آزادیخواهانۀ زنان ایران خود را به کری بزنند، زیرا این مطالبات عاقبت نظم اسلامی مرگ‌اندیش در این کشور را سرنگون خواهد کرد.

“کلمان ترم” در جای دیگری از مقاله‌اش به حضور گستردۀ مردان در اعتراض های جاری و در دفاع از حقوق زنان و برابری آنان با مردان اشاره کرده و گفته است که این تحول شکست ایدئولوژیک بزرگی برای رژیم اسلامی ایران است. “کلمان ترم” در جای دیگری از مقاله‌اش می‌افزاید : این بار به وضوح معترضان در ایران به این نتیجه رسیده‌اند که تنها تغییر رژیم قادر است به آپارتاید و تبعیض جنسیتی در جمهوری اسلامی خاتمه دهد و تظاهرکنندگان از جمهوری اسلامی به عنوان یک رژیم ضدایرانی یاد می‌کنند.

دویچه‌وله: گروه هکرهای ناشناس اعلام کرد که بیش از ۳۰۰ دوربین مداربسته در ایران را هک کرده است. رییس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی از طرفداران حکومت خواسته تا بعد از نماز جمعه این هفته در اعتراض به “حرکات هنجارشکنانه” تظاهرات کنند.

گروه آنونیموس−هکرهای ناشناس− که از ابتدای اعتراضات مردمی در ایران به مرگ مشکوک مهسا امینی علیه نهادهای حکومتی جمهوری اسلامی اعلان جنگ سایبری کرده، در صفحه توییترش نوشت که بیش از ۳۰۰ دوربین مداربسته در ایران را هک کرده است.

More than 300 Iranian cameras have been hijacked. #OpIran #Anonymous

— Anonymous (@YourAnonOne) September 22, 2022

این گروه همچنین از حمله به سایت ریاست جمهوری ایران خبر داد و با هشتگ “عملیات ایران” (#OpIran) نوشت: «ما در نبرد کنونی همراه مردم ایران هستیم. ما انونیموس هستیم، منتظرمان باشید.»

https://t.co/Z4DF46dojG | President Website Down.

We stand with the Iranian people in their just struggle.

We are #Anonymous Expect Us! #OpIran pic.twitter.com/fhJbRUqSZU

— Spid3r (@YourAnonSpider) September 21, 2022

با این حال پس از چند ساعت پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری با شناسه http://president.ir بازیابی شده و مجددا در دسترس قرار گرفت.

این گروه در روزهای گذشته سایت‌های متعددی از جمله سایت بانک مرکزی و سایت دولت ایران را هک کرد.

سازمان عفو بین‌الملل نیز با اشاره به اعتراضات مردمی به مرگ مشکوک مهسا امینی در حساب توییتری خود نوشت: «نیروهای امنیتی ایران تظاهرات مسالمت‌آمیز اعتراض به کشته شدن مهسا امینی را با خشونت سرکوب می‌کنند. شلیک گلوله به معترضان دست کم ۸ کشته و ۱۰۰ زخمی برجای گذاشته است.»

Iranian security forces are violently quashing largely peaceful protests sparked by the death in custody of #Mahsa_Amini. The barrage of gunfire unleashed on protesters has left at least 8 people dead and 100s injured. pic.twitter.com/9kMElmdKoL

— Amnesty International (@amnesty) September 21, 2022

تعداد کشته شدگان تا زمان تنظیم این گزارش ۱۰ نفر اعلام شده است.

قطع دسترسی به اینستاگرام از سوی حکومت

با بروز اختلالات شدید در اپلیکیشن‌های واتس‌اپ و اینستاگرام، خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران نوشت: «با تصمیم شورای امنیت کشور دسترسی به اینستاگرام از شب گذشته (چهارشنبه ۳۰ شهریور) از داخل ایران ممکن نیست. همچنین دسترسی به واتس‌اپ هم دارای اختلال است.»

بر اساس این گزارش مشخص نیست این قطع دسترسی تا چه زمانی طول بکشد. فارس نوشته است: «اقدامات خلاف امنیت ملی در بستر این شبکه‌‌ها توسط ضدانقلاب و پاسخگونبودن این پلتفرم‌ها یکی از دلایل این تصمیم است.»

مطالب بیشتر درباره قطعی اینترنت را اینجا بخوانید

از آبان ۱۳۹۸ یکی از راهکارهای حکومت ایران برای مقابله با اعتراضات، قطع اینترنت و محدود کردن دسترسی به شبکه‌های اجتماعی بوده است. این شبکه‌ها نقشی مهم در برنامه‌ریزی حرکات اعتراضی و نیز اطلاع‌رسانی درباره آنها دارند. همچنین اخبار و فیلم‌های مربوط به سرکوب خشن اعتراضات از سوی حکومت نیز از طریق این شبکه‌ها در اختیار رسانه‌های آزاد قرار می‌گیرد.

راهپیمایی حکومتی در روز جمعه

هم زمان با گسترش اعتراضات به حدود ۵۰ شهر ایران، رییس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی فراخوانی برای تظاهرات در روز جمعه اول مهر بعد از نماز جمعه داده است.

محسن محمودی در اظهاراتش به حرکاتی از جمله “آتش زدن قرآن، حمله به مساجد و کشیدن چادر از سر یک زن محجبه” در جریان اعتراضات روزهای اخیر اشاره کرد. بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی و نیز ناظران و تحلیل‌گران این اقدامات را مشکوک خوانده و آنها را به نیروهای خودی و سرکوبگر نسبت داده‌اند.

بیشتر بخوانید: اعتراضات ایران؛ موج سرکوب و قطع دسترسی به اینستاگرام

اغلب کاربران شبکه‌های اجتماعی این حرکات را محکوم کرده و نوشته‌اند که ماموران حکومتی در همه اعتراضات خودشان دست به این اقدامات می‌زنند تا بهانه سرکوب را فراهم کنند.

رییس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی از طرفداران حکومت خواسته تا در اعتراض به این “حرکات هنجارشکنانه” روز جمعه پس از نماز جمعه در تهران در حد فاصل دانشگاه تهران تا میدان انقلاب راهپیمایی کنند.

این ترفند همیشگی مقامات جمهوری اسلامی در مقابله با اعتراضات مردمی است. اولین بار از این ترفند در سال ۱۳۷۸ و پس از درگیری‌های کوی دانشگاه استفاده شد. در تیرماه آن سال پ

س از چندین روز سرکوب دانشجویان، طرفداران خامنه‌ای به خیابان‌ها آمده و علیه معترضان راهپیمایی کردند.

در سال ۸۸ و در جریان اعتراضات موسوم به “جنبش سبز” نیز چندین بار از این ترفند استفاده شد که آخرین مورد آن ۹ دی ۱۳۸۸ بود. در آن زمان با فراخوان شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی طرفداران حکومت از اقصی نقاط ایران به تهران آورده شده و دست به راهپیمایی زدند و علیه رهبران جنبش سبز و معترضان به نتیجه انتخابات شعار دادند.

رادیوفردا: مشهورترین گروه هکری جهان موسوم به «انانیموس» (ناشناس) روز پنج‌شنبه ۳۱ شهریور در حساب توئیتری خود اعلام کرد که علاوه‌بر وب‌سایت‌های مربوط به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و ریاست‌جمهوری، بیش از یک‌هزار دوربین مداربسته داخل ایران را نیز هک کرده است.

گزارش‌های مختلف نشان می‌دهد که نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی از تصاویر دوربین‌های مداربسته در شهرهای مختلف ایران برای شناسایی و بازداشت معترضان استفاده می‌کنند.

گروه هکرهای ناشناس از ابتدای دور جدید اعتراضات در ایران در پی جان‌باختن مهسا امینی، به حکومت جمهوری اسلامی «اعلان جنگ» کرد و در دو روز گذشته چندین سایت مهم حکومتی را هک و از دسترس خارج کرده است.

در جریان حمله به وب‌سایت‌های حکومتی ایران، هکرهای انانیموس پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، درگاه ملی دولت هوشمند، وب‌سایت بانک مرکزی، پزشکی قانونی، وزارت ارشاد و وب‌سایت رادیو و تلویزیون حکومتی جمهوری اسلامی را هدف قرار دادند.

برخی از این وب‌سایت‌ها پس از مدتی به حالت عادی برگشتند و برخی دیگر مانند وب‌سایت رهبر جمهوری اسلامی – هر دو نسخه فارسی و انگلیسی – همچنان از دسترس خارج هستند.