اخبار

رادیوفردا: فعالان حقوق بشر و نزدیکان مهدی حاجتی، عضو شورای شهر شیراز، روز پنج‌شنبه ۲۲ اسفند از بازداشت مجدد او خبر دادند.

بر اساس گزارش خبرگزاری هرانا، آقای حاجتی با دستور شعبه ۱۰ دادیاری دادگاه انقلاب شیراز بازداشت شده است.

دلیل بازداشت مهدی حاجتی هنوز مشخص نیست، اما برخی از نزدیکان او در شبکه‌های اجتماعی این گمانه را مطرح کرده‌اند که وی به خاطر نوشته‌های اخیرش در شبکه‌های اجتماعی و انتقاد از شیوه مواجهه نهادهای حکومتی ایران با شیوع ویروس کرونا در کشور بازداشت شده است.

آقای حاجتی یک روز قبل از بازداشت خود در صفحه توئیترش نوشته بود: «دشمن دشمن نکنید! دشمن ملت ایران امروز آن کسانی هستند که برای رو کم کنیِ دشمن فرضی حاضر شدند بر سر جان هموطنان ما قمار کنند. دشمن ملت ایران دقیقا امثال کسانی است که نگذاشتند قم قرنطینه شود. حال ایران ما خوب خواهد شد، اما حافظه‌اش را از دست نخواهد داد».

مهدی حاجتی پیش از این نیز به دلیل دفاع از حقوق شهروندان بهایی بازداشت شده و دادگاه او را به همین اتهام به یک سال زندان محکوم کرده بود که حدود هشت ماه از این حکم را در زندان گذراند.

بی‌بی‌سی: بهرام پارسایی، نماینده شیراز در مجلس دهم

بهرام پارسایی، نماینده شیراز در مجلس ایران و سخنگوی کمیسیون اصل نود مجلس گفته است که متهمین ردیف اول شیوع ویروس کرونا در ایران کسانی هستند که عامل ورود این ویروس بودند و “قطعا سازمان هواپیمایی که مانع انجام پرواز به چین نشد در کنار ایرلاین ماهان از متهمان ردیف اول است”.

آقای پارسایی در گفتگو با خبرگزاری ایسنا گفته است “کشور ما مثل خیلی از کشورهای دیگر از این آلودگی عاری بود و اگر ما بخواهیم متهمان شیوع کرونا در کشور را رده بندی کنیم، متهمین ردیف اول کسانی هستند که عامل ورود این ویروس به کشور بودند”.
وی گفته است که “موضوع تداوم پرواز برخی ایرلاین‌ها به چین را در قالب تحقیق و تفحص از سازمان هواپیمایی دنبال خواهد کرد.”

به گفته آقای پارسایی “اگر احیانا جلسات مجلس تشکیل نشود، انتظار داریم قوه قضاییه راسا به این موضوع ورود کند زیرا ما معتقدیم اتهام این افراد سنگین‌تر از کسانی است که ماسک احتکار می‌کنند.”

نماینده شیراز در مجلس دهم می‌گوید: “اگر مبادی ورودی به درستی کنترل می شد و پروازها به چین متوقف می‌شد امروز این هزینه‌ها را متحمل نمی‌شدیم.”

او افزود: “پروازهای ایران به چین در حالی تداوم پیدا کرد که سایر کشورها پروازهای خود را به این کشور متوقف کرده بودند و یک ایرلاین ایرانی می‌گفت که برای وارد کردن کالای پزشکی به این کشور می‌رود در حالی که هم مسافر می‌برد و هم مسافر بقیه کشورها را جابجا می‌کرد”.

رادیوفردا: گزارش‌ها و تصاویر هوایی حاکی از حفر خندق‌های «بزرگ و غیرمعمول» در قبرستان بهشت معصومه قم برای دفن قربانیان ویروس کرونا است.

روزنامه آمریکایی واشینگتن‌پست روز پنجشنبه ۲۲ اسفند با انتشار تصاویری، گزارش داده که وسعت این قبرهای دسته‌جمعی به حدی بزرگ است که از فضا قابل مشاهده است.

بر اساس این گزارش، مقام‌های جمهوری اسلامی ایران چند روز بعد از اعلام رسمی ورود کرونا به کشور، شروع به حفر قبرهای دسته‌جمعی در این قبرستان کردند.

در آن زمان، با توجه به اینکه مقام‌های ایران شمار قربانیان را دو نفر اعلام کرده بودند، حفاری چنین خندق‌های بزرگی، غیرمعمول و عجیب به نظر می‌رسد.

Coronavirus burial pits so vast they’re visible from space.

Iranian authorities began digging a pair of trenches for victims just days after the government disclosed the initial outbreak. https://t.co/3S4dgLisbu pic.twitter.com/UJwEWEAdhi

— The Washington Post (@washingtonpost) March 12, 2020

واشینگتن‌پست می‌نویسد: تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌‌دهد که حفر تعداد زیادی قبر از دوم اسفند، یعنی دو روز بعد از اعلام رسمی فوت دو نفر در قم، آغاز شد و در روزهای بعد به دامنه آن افزوده شده است. تا حدود یک هفته، دو رشته بزرگ خندق به طول ۹۰ متر در این قبرستان کنده شده و به قدری بزرگ است که توسط ماهواره‌ها از فضا نیز به راحتی قابل مشاهده است.

بر اساس این گزارش، تحلیل‌های کارشناسی، اظهارات مقامات و ویدئوهایی که شاهدان منتشر کرده‌اند، بیانگر این است این قبرها به خاطر افزایش شمار قربانیان کرونا در قم کنده شده است.

مقام‌های ایران روز پنجشنبه رسما فوت ۴۲۹ نفر را تایید کرده‌اند، اما این گزارش می‌گوید شواهد حاکی از آن است که شمار قربانیان «بسیار بیشتر» از این رقم است.

احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده قم، پنجم اسفند خبر داده بود که تا آن زمان حدود ۵۰ نفر در استان قم بر اثر ابتلا به ویروس کرونا جان خود را از دست داده‌اند. مقام‌های وزارت بهداشت این سخنان را تکذیب کردند، ولی هنوز هیچ آمار تفکیکی در این زمینه ارائه نکرده‌اند.

پس از ارائه این آمار، یک فایل صوتی از جلسه روز ۱۵ اسفند ستاد مدیریت بحران استان قم به بیرون درز کرد که در آن فردی از دفن ۱۲۰ جنازه به دلیل ابتلا به ویروس کرونا سخن می‌گوید. این اظهارات تاکنون از سوی مقام‌های وزارت بهداشت تأیید یا تکذیب نشده است.

وزارت بهداشت ایران می‌گوید که ۸۴۶ نفر در قم مبتلا به ویروس کرونا هستند، اما طی روزهای گذشته از انتشار آمارهای فوتی جداگانه برای این شهر طفره رفته‌اند.

واشینگتن‌پست می‌نویسد همه شواهد نشان می‌دهد که شمار قربانیان کرونا در این شهر یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفری، بسیار بیشتر از آن چیزی است که دولت رسما اعلام می‌کند.

یک کارشناس نیز با اشاره به کپه‌های آهک در قبرستان به این روزنامه گفته است این حجم بزرگ از آهک تنها می‌تواند برای قبرهای دسته‌جمعی قربانیان کرونا استفاده شود.

مقامات ایران استفاده از آهک برای دفن کردن قربانیان کرونا را تایید کرده‌اند. از آهک برای جلوگیری از انتشار عفونت و پخش بو استفاده می‌شود.

این گزارش همچنین به ویدئوهایی که شبکه فارسی بی‌بی‌سی از شاهدان محلی منتشر کرده، اشاره کرده است که مردانی را در حال حمل تابوتی به سمت چاله‌هایی نشان می‌دهد که هر کدام شامل چندین قبر است.

یک مرد نیز به تاریخ ۹ اسفند در این ویدئو می‌گوید تاکنون ۸۰ نفر را در این قبرها دفن کرده‌اند، اما مقامات ایران مدعی هستند ۳۴ نفر را دفن کرده‌اند.

یک مرد دیگر در ویدئویی به تاریخ ۱۳ اسفند می‌گوید دو هفته بعد از اعلام رسمی قربانیان کرونا، در قبرستان بهشت معصومه بوده است و یک کارگر در این قبرستان به او گفته است که حداقل ۲۵۰ نفر از قربانیان کرونا را دفن کرده‌اند. آن زمان مقامات ایران مدعی فوت ۷۷ نفر در قم بودند.

وی در این ویدئو به قبرهایی اشاره می‌کند که به تازگی اجساد در آنها دفن شده و می‌گوید همه این قبرها تازه هستند.

روزنامه «دیلی‌میل» نیز با انتشار تصاویر هوایی از قبرستان معصومه قم نوشته است وجود این تعداد از قبرهای دسته‌جمعی نشان از شمار بالای قربانیان کرونا در شهر قم دارد، خصوصا اینکه طی هفته‌های گذشته حفر این خندق‌ها سرعت گرفته است.

این گزارش نیز به تل‌های بزرگ آهک در قبرستان بهشت معصومه اشاره کرده و می‌گوید معمولا آهک برای قبرهای دسته‌جمعی بکار می‌رود.

مقامات ایران متهم هستند که برای مدت‌ها ورود کرونا به کشور را پنهان کرده و اکنون نیز شمار قربانیان را پنهان می‌کنند.

بر اساس آماری که رادیو فردا از اظهارات پراکنده مقام‌های رسمی محلی و منابع وزارت بهداشت به‌دست آورده است، تا روز دوشنبه ۱۹ اسفند حداقل ۹۲۷ نفر در ۳۰ استان ایران بر اثر ابتلا به ویروس کرونا جان باخته‌اند.

بر اساس گزارش‌ روزنامه‌های واشینگتن‌پست، دیلی‌میل و رادیو فردا/ ف.ق/ ک.ر

ایران وایر: یک منبع آگاه به «ایران‌وایر» می‌گوید: «تا دو روز پیش روسای بیمارستان‌ها می‌توانستند هنگام اعلام آمار مبتلایان به ویروس کرونا و تلفات ناشی از آن به بیمارستان امام خمینی، از آمار کل مبتلایان و تلفات سوال کنند. ولی از روز دوشنبه در پاسخ به آن‌ها هم گفته شده است اجازه اعلام آمار کل را نداریم و فقط شما آمار بیمارستان خودتان را بدهید.»
بیمارستان امام خمینی مرکز جمع‌آوری آمار مبتلایان و تلفات ویروس کرونا در تهران است و روسای سایر بیمارستان‌ها روزانه در تماس با این بیمارستان، آمار مبتلایان و تلفات ویروس کرونا را به آن اعلام می‌کنند.
به گفته این منبع آگاه، تا روز دوشنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۸ پیش روسای سایر بیمارستان‌ها وقتی آمار مبتلایان در بیمارستان خودشان را اعلام می‌کردند، از آمار مابقی بیمارستان‌های تهران هم می‌پرسیدند: «مسوول جمع‌آوری آمار هم ارقامی را که تا آن لحظه از بیمارستان‌های دیگر اعلام شده بودند، جمع و یک رقمی را اعلام می‌کرد.»

اعداد و ارقامی که به روسای بیمارستان‌ها اعلام می‌شده، به گفته این منبع آگاه، تفاوت فاحشی با آمار رسمی‌‌ که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی روزانه به رسانه‌ها اعلام می‌کند، داشته‌اند.
یک پزشک متخصص عفونی ضمن تایید این خبر، به «ایران‌وایر» می‌گوید دلیل عدم ارایه آمار، دستور اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است: «اطلاعات سپاه به شدت کادر درمان و وزارت بهداشت را برای ارایه آمار، تحت فشار قرار داده است. می‌خواهند بگویند همه چیز تحت کنترل است در حالی که واقعا هیچ چیز تحت کنترل نیست.»
صحت آمار رسمی با انتشار آمار از سوی مقام‌ها و خبرنگاران محلی و پیام‌های مختلف از سوی پرستاران و پزشکان مراکز درمانی در شهرهای مختلف در شبکه‌های اجتماعی، مورد تردید جدی بسیاری قرار گرفته است.

روز سه‌شنبه ۲۰ اسفند ۱۳۹۸، «کیانوش جهانپور»، رییس اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت که آمار مبتلایان و قربانیان کرونا را روزانه اعلام می‌کند، وقتی درباره تناقض آمار و تردید مردم درباره آمار وزارت بهداشت مورد پرسش قرار گرفت، گفت: «ما اصراری نداریم که کسی آماری را که ما می‌دهیم، باور کند. ما آمار می‌دهیم تا مردم ما هوشیارتر و آگاه‌تر شوند. دلیلی هم برای کتمان آمار مبتلایان کشور نداریم.»
او در توضیح، افزود که در آمار ارایه شده از سوی مسوولان محلی، مقصود برخی به درستی بیان نشده و در انتخاب واژه‌ها به درستی دقت نشده است.

مسوول اطلاع رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آمارهای ارایه شده از سوی سایر منابع را نادرست می‌خواند و می‌گوید این افسانه‌بافی‌ها مبدا ناشناس دارند و از بیرون مرزها هدایت می‌شوند.
در دو روز گذشته، مقام‌های کشور، مسوولان محلی و خبرنگارانی که درباره ویروس کرونا به اظهار نظر پرداخته بودند، اظهارات خود را تکذیب کرده‌اند. روز یک‌شنبه ۱۸ اسفند، «باشگاه خبرنگاران جوان» گزارش کرده بود که «محمدحسین قربانی»، نماینده تام‌الاختیار وزارت بهداشت در رشت در جلسه فوق‌العاده همان روزِ «کمیسیون بهداشت، محیط زیست و خدمات شهری» شورای اسلامی رشت، مرگ بالغ بر ۲۰۰ نفر به دلیل ابتلا به بیماری «کووید ۱۹» را اعلام کرده است. اما تنها ساعتی بعد، قربانی این خبر را تکذیب و اعلام کرد تمامی این ۲۰۰ نفر بر اثر ابتلا به کرونا فوت نکرده‌اند.
«مصطفی فقیهی»، صاحب امتیاز سایت «انتخاب» روز دوشنبه ۱۹ اسفند در حساب توییترش نوشت: «تعداد فوتی مشکوک به کرونا نزدیک به دو هزار نفر در کشور است. بیش از ۱۳۰ نفر تنها دیروز در تهران و گیلان فوت کرده‌اند. آقای نمکی بیش از این نمک بر زخم مردم نپاش.»
او هم ساعاتی پس از انتشار این آمار، توییت خود را پاک کرد و در توضیحی نوشت: «از توییت من سوء برداشت شد. تاکید من بر آمار مشکوک به کرونا بود که می‌تواند آنفلوانزا یا هر بیماری دیگری باشد. به همین دلیل توییت قبلی را پاک کردم.»
«مسعود پزشکیان»، نایب رییس مجلس شورای اسلامی سه‌شنبه شب در یک برنامه تلویزیونی گفته بود «علی لاریجانی»، رییس مجلس در نامه‌‌ای به آیت‌الله «علی خامنه‌‌ای»، خواستار آن شده است که ستاد مدیریت مقابله با کرونا را از دوش وزارت بهداشت بردارند و رییس‌جمهوری شخصا فرماندهی این ستاد را بر عهده بگیرد. او اما صبح امروز اظهاراتش را پس گرفت و گفت سخنانش به گونه‌‌ای دیگر بیان شده‌اند و مقصودش مصوبات شورای عالی امنیت ملی بوده است.

در چند روز گذشته، برخی مقامات از این که مسوولیت ستاد مقابله با کرونا برعهده وزارت بهداشت است، انتقاد کرده‌اند. آن‌ها می‌گویند وزارت بهداشت از اختیارات کافی برای مدیریت ستاد مقابله با بحران برخوردار نیست.
مسعود پزشکیان هم که دیشب به طور تلویحی همین موضوع را مطرح کرده بود، امروز حرفش را پس گرفته است.
یک منبع آگاه به «ایران‌وایر» می‌گوید: «فشار اطلاعات سپاه روی پزشکان و کادر درمانی وحتی مسوولان و خبرنگاران برای اطلاع‌رسانی در مورد کرونا به شدت بالا است.»

در چند روز گذشته خبرهایی بر تحت فشار قرار گرفتن خبرنگاران برای انتشار خبرهای مربوط به ویروس کرونا منتشر شد.

به گفته پزشکی که در یکی از بیمارستان‌های قرنطینه کار می‌کند، افرادی از اطلاعات سپاه در واحد حراست بیمارستان‌ها مستقر شده‌‌اند و به طور مرتب پرسنل را بازخواست می‌کنند: «هر آماری که در شبکه‌های اجتماعی از سوی کادر درمانی یک بیمارستان منتشر می‌شود، هر چند اگر با نام مستعار باشد اما پرسنل به حراست احضار می‌شوند و مورد تهدید قرار می‌گیرند.»

روز گذشته، «میزان»، خبرگزاری وابسته به قوه قضاییه نیز از برخورد ضابطان قضایی با انتشاردهندگان اخبار جعلی در مورد ویروس کرونا خبر داد. پزشکی که با «ایران‌وایر» صحبت کرده است، می‌گوید: «این‌ها می‌گویند فقط آمار رسمی ما درست است و مابقی آمار جعلی هستند. در حالی که ما می‌بینیم آدم‌ها چه‌طور با علایم کرونا می‌آیند و جان می‌دهند.»
به گفته این پزشک، تا روز گذشته به آن‌ها گفته بودند در جواز دفن بیمارانی که قرنطینه هستند اما جواب آزمایش کرونای آن‌ها هنوز نیامده است، از ذکر علت مرگ به دلیل ابتلا به کرونا یا آنفلوانزا خودداری و عبارت «مشکل حاد تنفسی» را ذکر کنید.

او که در یکی از مراکز درمانی شهرستان کار می‌کند، می‌گوید: «ما خیلی وقت است که درمان را با علایم بالینی شروع کرده‌ایم. فرستادن تست کرونا و آمدن جواب آن از مرکز شهرستان، حداقل ۱۲ ساعت طول می‌کشید. اوایل طرف می‌رفت و وقتی برمی‌گشت، چند نفر دیگر را مبتلا کرده بود.»

به گفته این فرد مطلع، بیمارانی که پیش از آمدن جواب تست کرونا فوت می‌کردند، در فهرست قربانیان کرونا و یا مبتلایان قرار نمی‌گرفتند: «جواب تست این افراد حتی به پزشک معالج هم داده نمی‌شد. برای همین افراد به شکل عادی مراسم تدفین برگزار می‌کردند.»

این در حالی است که قربانیان کرونا باید به روش خاصی در قبرهای عمیق و آهک پاشی شده توسط افرادی که لباس مخصوص بر تن دارند، دفن ‌شوند تا از انتشار ویروس جلوگیری شود.
از روز گذشته اطلاعیه‌‌ای در کانال‌های تلگرامی پزشکان قرار گرفته که به امضای دکتر «مصطفی امینی»، سرپرست نظارت و اعتبار بخشی بیمارستان‌ها رسیده است. در این اطلاعیه نوشته شده است: «با توجه به اهمیت علایم بالینی و سی‌تی‌اسکن ریه، در تشخیص بیماری در صورت فوت و تشخیص بالینی قوی مبنی بر ابتلا به کرونا در گواهی فوت صادر شده بیمار به عنوان کیس قطعی کرونا ثبت گردد.»
منبع مطلع «ایران‌وایر» می‌گوید: «حداقل این افراد با تجهیزات درست تدفین می‌شوند و از احتمال ابتلای دیگران جلوگیری می‌شود. اما در موردهایی که ما مطمئن بودیم کرونا دارند ولی در گواهی فوت نوشته شد بیماری تنفسی و بدون هیچ تجهیزاتی به صورت عمومی دفن شدند، چه؟ می‌دانید این اشتباه بزرگ چه‌قدر در شیوع این بیماری موثر بود؟»

رادیوفرانسه: مصرف الکل متانول، عواقب وخیمی برای سلامت و بینایی دارد.

مصرف الکل‌ صنعتی با هدف پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا، باعث مرگ دستکم ٣٦ نفر در اهواز و ٧ نفر در کرج شده است. بیمارستان لقمان تهران نیز از ثبت روزانه ۵ مسمومیت ناشی از مصرف الکل غیرخوراکی در پی شیوع کرونا خبر داده است. این در حالیست که مصرف الکل هیچ تاثیری در پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا ندارد و تنها برای ضدعفونی کردن سطوح استفاده می شود.

دکتر علی احسان‌پور، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، روز سه شنبه ٢٠ اسفند، اعلام کرد که شمار جان باختگان ناشی از مسمومیت الکلی در اهواز، به ٣٦ نفر رسیده است. وی گفت: «مسمومیت الکلی در بین تعدادی از افراد در اهواز، به دلیل مصرف الکل تقلبی رخ داده است و تا کنون ۲۷۰ نفر به بیمارستان‌های این شهرستان مراجعه کرده و تحت درمان قرار گرفته‌اند».
علی احسان پور افزود: «بیشترین پذیرش در بیمارستان امام خمینی اهواز انجام گرفته که بنا به ضرورت، بیمارستان‌های گلستان و آیت‌الله کرمی نیز پذیرای مسموم‌شدگان خواهند بود».
به گفتۀ وی بیش از ۱۵۰ نفر از مراجعه کنندگان، بهبود یافته و از بیمارستان‌های اهواز مرخص شده‌اند».

در پی شایعۀ تأثیر مصرف الکل برای مقابله با ویروس کرونا، افراد زیادی به مصرف الکل صنعتی و مشروبات الکلی تقلبی روی آوردند که بر اثر مسمومیت ناشی از آن به بیمارستان‌ها مراجعه کردند. علی بیرانوند معاون دادستان اهواز نیز در این خصوص گفت: «تا کنون ٧ نفر در این زمینه شناسایی و بازداشت شده اند».

فرهاد ابول‌نژادیان، رئيس دانشگاه علوم پزشکی اهواز گفته بود که «آمار قربانیان مصرف الکل نباید از شمار قربانیان کرونا بالاتر رود».
تا ظهر روز سه شنبه ٢٠ اسفند، آمار مبتلایان به ویروس کرونا در خوزستان ١١٠ نفر ثبت شده و دست کم ۱۸ نفر از آنها جان خود را از دست داده اند.

افزایش مراجعه به بیمارستان لقمان تهران به دلیل مسمومیت الکلی
مسعود مردانی، عضو هیأت علمی بیمارستان لقمان حکیم در تهران گفت: «در دو هفتۀ اخیر، مواردی که با علائم مسمومیت با الکل متانول یا الکل صنعتی به بیمارستان لقمان مراجعه کرده‌اند، چندین برابر شده است». وی با تأکید بر اینکه مصرف الکل خوراکی باعث جلوگیری از ابتلا به کرونا نمی‌شود، خاطرنشان کرد: «اگر مصرف الکل خوراکی باعث ابتلا به کرونا نمی‌شد، امروز در تمام کشورهایی که مصرف الکل آزاد است کسی به کرونا مبتلا نمی‌شد».
مسعود مردانی تصریح کرد: «متأسفانه برخی افراد سودجو، الکل‌های صنعتی را که نارنجی رنگ هستند، با یک مادۀ بی‌رنگ کننده مخلوط می‌کنند و رنگ الکل صنعتی را از بین می‌برند و آن را به جای اتانول به مردم می‌فروشند؛ مردم هم با مصرف آن مسموم می‌شوند».

شمار قربانیان ناشی از مصرف الکل در کرج به ٧ نفر رسید
محمد آقایاری معاون دادستان عمومی و انقلاب کرج نیز با اعلام خبر مرگ ٧ نفر در استان به دلیل مسمومیت الکلی گفت: «متاسفانه چندین نفر در استان البرز دچار مسمومیت الکلی شده‌اند که تاکنون ٧ نفر جان خود را از دست داده‌اند». وی افزود: «این افراد با فریب محتویات فضای مجازی و به گمان مقابله با کرونا یا درمان آن، اقدام به مصرف الکل متانول کرده بودند که پس از مسمومیت جان خود را از دست دادند».
او با هشدار نسبت به عواقب جانی و صدمۀ مصرف الکل متانول به سلامت و بینایی تصریح کرد: «تحقیقات به منظور برخورد قضایی در خصوص افراد دخیل در این موضوع در جریان است».

رادیوفردا: یادداشتی از یوحنا نجدی: اظهارات رئیس دانشگاه علوم پزشکی و یک عضو شورای شهر تهران، مبنی بر ورود ویروس کرونا به ایران از طریق طلاب چینی، اگرچه شتابزده از سوی روحانیون قم‌نشین تکذیب شد، اما نگاه‌ها را به سوی یکی از بودجه‌خوارترین نهادهای شبه‌دینی در جمهوری اسلامی روانه کرد: «جامعه المصطفی».

صحبت بر سر نهادی در شهر مذهبی قم است که از سوی دولت حسن روحانی مورد حمایت جریان اصلاح‌طلب، «۳۰۰ میلیارد تومان» بودجه برای سال آینده به آن اختصاص داده شده است. بنیان اصلی «جامعه المصطفی» به نخستین ماه‌های پس از انقلاب بازمی‌گردد که ابتدا شورایی موسوم به «سرپرستی طلاب غیرایرانی» با حضور افرادی همچون محمد فاضل لنکرانی و علی مشکینی تشکیل شد.

به مرور زمان، روحانیون انقلابی به نهادسازی بویژه در خصوص حوزه‌های علمیه و البته طلاب داخلی و خارجی روی آوردند و دو نهاد «مرکز جهانی علوم اسلامی» (مخصوص طلاب غیرایرانی ساکن ایران) و «سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور» (مخصوص حوزه‌های علمیه خارج از کشور) تشکیل شد.

در خاطرات و مصاحبه‌های برخی از روحانیون از جمله علیرضا اعرافی، رئیس پیشین «جامعه المصطفی» آمده که تداخل وظایف این دو نهاد، به مشکلاتی انجامید و از این رو، سال ۱۳۸۷ با فرمان علی خامنه‌ای این دو نهاد در یکدیگر ادغام شدند و بدین ترتیب «جامعة المصطفی العالمیة» تأسیس شد.

در رقابت تنگاتنگ چاپلوسی برای رهبر جمهوری اسلامی، تاکنون روایت‌های متعددی درباره نحوه انتخاب نام این نهاد شبه‌دینی منتشر شده است. از جمله، رئیس شورای سیاستگذاری حوزه علمیه خواهران می‌گوید که «پس از برگزاری جلسات مختلف در دفتر رهبری» سرانجام وقتی نام «جامعه المصطفی» مطرح شد، «ایشان تبسمی بر لب نشاندند» و «رضایت خویش را اعلام کردند». از آن «تبسم آقا» تا امروز، هر ساله صدها میلیارد تومان از پول و ثروت مملکت خرج طلبه‌هایی از اوگاندا، بورکینافاسو، ساحل عاج، اندونزی و غیره همراه با خانواده‌هایشان می‌شود.

«جامعه المصطفی» یکی از نهادهای زیر نظر شخص رهبر جمهوری اسلامی است به طوری که رئیس آن اگرچه توسط هیئت امنا انتخاب می‌شود اما با تأیید علی خامنه‌ای رسمیت می‌یابد. درباره اهمیت این نهاد شبه‌مذهبی برای علی خامنه‌ای، همین بس که در بسیاری از مراسم‌ها و نشست‌های «جامعه المصطفی» شماری از نزدیک‌ترین افراد به رهبر جمهوری اسلامی (از جمله محسن قمی، معاون روابط بین‌الملل بیت؛ محمد محمدی گلپایگانی، رئیس دفتر و البته غلامعلی حداد عادل، پدر عروس خامنه‌ای) به عنوان مدعو یا سخنران حضور می‌یابند و «پیام آقا» را قرائت می‌کنند.

بعد از تأسیس «جامعه المصطفی» علیرضا اعرافی با حکم علی خامنه‌ای به ریاست آن منصوب شد و تا آبان ۱۳۹۷ در این سمت بود و از آن زمان تاکنون علی عباسی بر صندلی ریاست آن تکیه زده است.

«جامعه المصطفی» بی‌تردید یکی از مهم‌ترین نهادهای شبه‌دینی برای بازتولید اسلامِ سیاسیِ شیعی و مطلوب جمهوری اسلامی است و از همین رو، فارغ از تحریم و برجام و منازعات سیاسی و خط فقر و همه اینها، سالانه صدها میلیارد تومان بودجه به آن اختصاص می‌یابد. اما این بودجه کلان، کجا و چگونه خرج می‌شود؟

آنگونه که در سایت خود «جامعه المصطفی» آمده، این نهاد «انبوهی از طلاب از سراسر گیتی» را با هدف «ترویج اسلام ناب محمدی» تحت پوشش خود قرار داده است و روز به روز شعبه‌ها و مراکز متعددی را در کشورهای مختلف تأسیس می‌کند. ‌رئیس هیئت امنای «جامعه المصطفی» در آبان ماه سال گذشته از تأسیس و فعالیت حوزه علمیه و مؤسسه آموزشی در بیش از ۱۰۰ کشور مختلف خبر داد.

اغلب مسئولان «جامعه المصطفی» به بهانه سرکشی به مراکز مختلف در سایر کشورها، با چمدانی بسته همیشه آماده سفر هستند؛ آنچنانکه رئیس کنونی «جامعه المصطفی»، پیشتر مسئول بخش اروپای این نهاد بوده و رئیس سابق آن نیز در بیشتر مصاحبه‌هایش به سفری اشاره می‌کند یا خاطره‌ای می‌گوید: «قبل از تأسیس جامعة المصطفی هم سفرهای خارجی داشتم اما بعد از تأسیس، سفرهای خارجی به یکی از کارهای اصلی بنده و دوستان تبدیل شد».

بخش زیادی از بودجه، تسهیلات و امکانات نیز برای همسر و فرزندان طلاب «جامعه المصطفی» چه در داخل و چه در خارج از ایران صرف می‌شود به طوری که اساساً بخش جداگانه‌ای به نام «مرکز امور طلاب و خانواده‌ها» در داخل «جامعه المصطفی» تأسیس شده است. طلبه‌ها خوابگاه، آپارتمان و یا حتی ودیعه مسکن دریافت می‌کنند و بسیاری خدمات دیگر همچون کمک هزینه سفر، وام قرض‌الحسنه، مساعدت‌های ازدواج و برخی دوره‌های آموزشی و کاربردی برای همسر و فرزندان‌شان نیز به آنها اختصاص می‌یابد.

در حال حاضر، طلبه‌هایی از ۱۳۰ کشور اغلب همراه با همسر و فرزند، با پول مردم ایران تحت پوشش «جامعه المصطفی» قرار دارند و به گفته رئیس پیشین آن، در «بیش از شصت کشور صدها موسسه و مرکز» راه‌اندازی شده است: «همین قدر بگویم که دامنه تشکیلات جامعة المصطفی از منچستر و نیویورک تا مادگاسکار و کاستاریکا امتداد یافته است».

دی ماه سال ۱۳۹۵ از قول «مسئول مؤسسه آموزشی جامعه المصطفی در پاریس» اعلام شد که «از ۲ سال پیش» و «در بهترین نقطه پاریس» مؤسسه‌ای تأسیس شده است. به گفته حسین امامی، این مؤسسه «۲۷ هزار متر مربع و ۴ طبقه» است. پاریس یکی از گران‌ترین شهرهای اروپا به شمار می‌رود و تأسیس چنین مؤسسه‌ای قطعاً با هزینه سرسام‌آوری صورت گرفته است.

رئیس کنونی «جامعه المصطفی» نیز می‌گوید که «بیش از ۵۰۰ مرکز تابعه و پیوسته» تحت کنترل این نهاد تبلیغی جمهوری اسلامی قرار دارد. آذرماه سال گذشته هم یک مقام مسئول از حضور «بیش از ۱۰۰ هزار طلبه از ۱۳۶ کشور» در «جامعه المصطفی» خبر داد. آنگونه که در برخی از سایت‌های امنیتی در ایران اشاره شده، بسیاری از نیروهای فعال در گروه‌های شبه‌نظامی طرفدار حکومت جمهوری اسلامی، همچون «زینبیون» پاکستان، «فاطمیون» افغانستان، حامیان شیخ ابراهیم زکزاکی در نیجریه و البته «مدافعان حرم» از جمله طلبه‌های سابق و کنونی «جامعه المصطفی» هستند.

از این بین، طلبه‌های افغان همواره سهم بزرگی داشته‌اند به طوری که رئیس وقت جامعه المصطفی در سال ۱۳۹۳ گفته بود که بیش از ۵۰۰۰ طلبه افغان در ایران و افغانستان، حمایت‌های ما را دریافت می‌کنند. بی‌دلیل نیست که همواره شماری از اعضای گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی، افغان هستند. مسئول فرهنگی لشکر فاطمیون در زمستان سال ۱۳۹۶ اعلام کرد که شمار کشته‌های افغان‌ این لشکر در سوریه به دو هزار نفر و تعداد مجروحین نیز به هشت هزار تن رسیده است.

تاکنون بیش از ۴۰ هزار طلبه از «جامعه المصطفی» فارغ‌التحصیل شده‌اند. فراموش نکنیم که «جامعه المصطفی» تنها ۲۰ درصد از ظرفیت خود را به طلبه‌های ایرانی اختصاص می‌دهد و ۸۰ درصد آن، مخصوص طلاب خارجی است.

بودجه چند صدمیلیاردی دست‌کم در ظاهر باید به نحوی خرج شود؛ از این رو، گاه فراخوان‌های عجیبی از سوی «جامعه المصطفی» منتشر می‌شود. از جمله مردادماه سال ۱۳۹۶ اعلام شد که یکی از مؤسسه‌های زیرمجموعه آن به نام «مؤسسه زبان و فرهنگ‌شناسی» در رشته زبان اندونزیایی دانش‌پژوه می‌پذیرد. و یا همین دی ماه گذشته، رئیس «جامعه المصطفی» خواستار توجه و فعالیت «حوزه علمیه» در زمینه «هوش مصنوعی» شد و دیری نخواهد پایید که به همین بهانه، میلیاردها تومان بودجه به طلاب اختصاص داده شود.

اگر می‌خواهید کمی با رئیس کنونی «جامعه المصطفی»، کسی که فقط ظرف یک سال آینده ۳۰۰ میلیارد تومان بودجه تحت کنترلش است، آشنا شوید، شاید فقط این جمله او کفایت کند: «حاضرم سوگند بخورم سطح زندگی بیش از ۷۰ درصد مردم اروپا پایین‌تر از مردم ایران است». او البته توضیح نداده که چرا کرور کرور مردم ایران بویژه نخبگان و تحصیلکرده‌ها در صف فرار از نظام جمهوری اسلامی و مهاجرت به همان «سطح زندگی پایین‌تر» هستند و یک نفر از آن طرف برای زندگی در «سطح زندگی بالاتر» در نظام ولایت فقیه درخواست نمی‌دهد.

در همان روزهایی که مثلاً طلبه اوگاندایی با پول مردم ایران در حال انتخاب مسکن دو یا سه خوابه برای خود و خانواده‌اش در قلب ایران است، دختران سوخته مدرسه درودزن استان فارس که حالا خانم‌هایی جوان و دانشجو هستند، بعد از گذشت ۱۴ سال از سوختن در کلاس درس، هیچ سرپناهی برای پیگیری روند درمانی خود ندارند: «ما باید هر دو سه ماه یک بار برای درمان به شیراز بیاییم و عمل کنیم، اما در شیراز هیچ جا و مکانی نداریم که چند روز در آنجا اسکان داشته باشیم». پاسخ اما چیزی جز همان جمله همیشگی نیست: «یک شماره بگذارید؛ تماس می‌گیریم». قرار است تماس بگیرند!

یادداشت‌ها آرا و نظرات نویسندگان خود را بیان می‌کنند و لزوماً بازتاب دیدگاه رادیو فردا نیستند.

آنا: در حالی که باید ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا تصمیم‌گیرنده نهایی باشد و همه دستگاه‌ها پیرو تصمیم این ستاد باشند، اما بارها شاهد اتخاذ تصمیمات متفاوت از سوی سایر دستگاه‌ها بوده‌ایم.

به گزارش خبرنگار حوزه دولت گروه سیاسی خبرگزاری آنا، پنجشنبه هفته گذشته (۱۶ اسفند ماه) بود که ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا اعلام کرد ساعات کاری ادارات تهران همچنان تا ساعت ۱۳ خواهد بود، اما ۲۴ ساعت نگذشت که ستاد مبارزه با کرونا در تهران طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد، ساعت کاری تمام ادارات به حالت عادی بازگشته است.

بر اساس مصوبه ستاد فرماندهی مبارزه با بیماری کرونا، ساعات کار همه ادارات و دستگاه‌های اجرایی در سراسر کشور از شنبه ۱۷ اسفندماه برابر روال عادی تعیین شده است.

بر این اساس، برخی اخبار منتشرشده مبنی بر تفاوت ساعات اداری در استان‌های مختلف، موضوعیت نداشته و همه دستگاه‌ها، موظفند برابر روال عادی و مطابق برنامه قانونی قبلی به خدمت‌رسانی به مردم و مراجعان اهتمام کنند.

گفتنی است، این افزایش ساعت برخلاف نظر مسئولان بهداشتی ستاد مقابله با کرونا در تهران است و باید مشخص شود که چرا نظر ستاد فرماندهی مقابله با کرونا در نظر گرفته نمی‌شود.

این تغییرات مکرر در تصمیم‌گیری و سردرگمی ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا در اتخاذ یک تصمیم واحد، در حالی اتفاق می‌افتد که سعید نمکی، وزیر بهداشت علی‌رغم اظهارات رئیس جمهور که در نخستین جلسه ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا گفته بود از شنبه همه چیز به روال عادی بازمی‌گردد، اعلام کرد: «پیک اصلی بیماری کرونا در هفته‌های آتی و روزهای آینده به اوج خود خواهد رسید.»

حتی در راستای تکمیل اقدامات پیشگیرانه و مهار کرونا، وزیر بهداشت از تعطیلی مدارس و دانشگاه تا پایان سال خبر داد و از مردم درخواست کرد که از انجام سفر خودداری کنند و تا آنجا که ممکن است در خانه‌ها بمانند و همچنین زمان برگزاری کنکور کارشناسی ارشد و دکتری به خاطر این ویروس به تعویق افتاد.

کلاف سردرگم دولت در مقابله با کرونا

در حالی که باید در این شرایط ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا تصمیم‌گیرنده نهایی باشد و همه دستگاه‌ها پیرو تصمیم این ستاد باشند، اما بارها شاهد تصمیمات متفاوت از سوی سایر دستگاه‌ها بوده‌ایم.

به عنوان مثال، ستاد فرماندهی مقابله با کرونا اعلام می‌کند، ساعات کاری ادارات تا ساعت ۱۳ خواهد بود، اما ستاد مبارزه با کرونا در تهران چند ساعت بعد طی اطلاعیه‌ای اعلام می‌کند ساعت کاری تمام ادارات را به حالت عادی باز می‌گرداند یا در نهایت شگفتی ستاد مبارزه با کرونا در قم، خراسان جنوبی و خراسان رضوی پا را فراتر می‌گذارد و اعلام می‌کند نه‌تنها ساعت کاری ادارات این استان‌ها به روال عادی باز نخواهد گشت، بلکه تمامی ادارات و دستگاه‌های اجرایی استان‌های مذکور به جزء مراکزی امدادی و خدماتی در روز شنبه تعطیل هستند.

این تعدد تصمیم‌گیری و نبود یک نسخه واحد در امر مقابله با ویروس کرونا برای سراسر کشور، نشان از ضعف ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا دارد که نمی‌تواند هماهنگی‌های لازم را میان ستادهای استانی برقرار کند، حتی با وجود گذشت هفته‌ها از شیوع این بیماری در شهرهای مختلف و علی‌رغم توصیه‌های جدی وزارت بهداشت در ممنوعیت سفرهای برون‌شهری، ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا هنوز یک تصمیم مقتدرانه در خصوص اعمال محدودیت در انجام سفرهای برون‌شهری نگرفته و تا به امروز هم، اگر برخی محدودیت‌ها و اقدامات پیشگیرانه و مراقبتی صورت گرفته به حرکت خودجوش بسیج، گروه‌های جهادی، سپاه، ارتش و نیروی انتظامی باز می‌گردد.

رئیس‌جمهور باید فرمانده میدان باشد

عدم وجود هماهنگی‌های لازم و ضعف ستاد فرماندهی مبارزه با کرونا، ایجاب می‌کند تا خود رئیس‌جمهور مستقیماً وارد عمل شده و مسئولیت نظارت مستقیم و دقیق بر فرآیند مدیریت و مقابله با این ویروس خطرناک را بر عهده داشته باشد.

حجت‌الاسلام مجتبی ذوالنوری، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس در صفحه توئیتر خود در همین رابطه می‌نویسد: « جناب رئیس‌جمهور! فرماندهی و مسئولیت کنترل کرونا باید به عهده شخص رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی باشد نه وزیر بهداشت؛ زیرا کنترل این بیماری فراگیر روبه رشد با امکانات کل کشور ممکن است و کل دولت و امکانات زیر امر یک وزیر نیستند. تا دیر نشده به مسئولیت خود عمل کنید.».

«بحرانا» ویروسی که بلای جان تدبیر و امید است

از سویی دیگر منتقدان دولت و مردم بر این باور هستند که این نخستین عملکرد ضعیف دولت در مقابل با بحران‌ها نیست. در قضیه گرانی بنزین در آبان ماه سال جاری هم رئیس جمهور در پاسخ به انتقادهای مردمی درباره تصمیم نابهنگام دولت در افزایش قیمت بنزین گفته بود که خودش هم روز جمعه فهمیده بود که بنزین گران شده است، مطلبی که توسط معاون سیاسی وزیر کشور رد شد.

در دوران بحران ارزی هم دولت دچار سردرگرمی شد. فروردین سال ۹۶ اسحاق جهانگیری به یکباره اعلام کرد دلار ۴ هزار و ۲۰۰ تومان می‌شود. این فرآیند دستوری دولت به گفته کارشناسان و منتقدان سبب از بین رفتن ۲۰ میلیارد دلار از ذخایر ارزی کشور شد؛ بنابراین نبود مدیریت واحد برای حل بحران‌ها و نبود مدیر میدانی دولت را همواره دچار بحران کرده است.

رادیوفردا: در حالی که وزارت بهداشت ایران تعداد قربانیان کرونا را ۱۹۴ نفر اعلام کرده است، آماری که رادیو فردا از اظهارات مقامات رسمی محلی و نمایندگان مجلس جمع‌آوری کرده است حکایت از فوت حداقل ۴۷۷ نفر در ۲۷ استان دارد.

آمار افراد فوت شده در استان قم که کانون شیوع کرونا در ایران بوده و همچنین استان تهران توسط مقامات وزارت بهداشت اعلام نشده است.

با این حال، احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده قم، پنجم اسفند خبر داده بود که تا آن زمان حدود ۵۰ نفر در استان قم بر اثر ابتلا به ویروس کرونا فوت کرده‌اند. مقام‌های وزارت بهداشت این سخنان را تکذیب کردند ولی هنوز هیچ آمار تفکیکی در این زمینه ارائه نکرده‌اند.

به جز قم و تهران، استان‌های شمالی ایران بیشترین تعداد افراد مبتلا و قربانی به دلیل ابتلا به ویروس کرونا داشته‌اند.

در همین حال به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ستاد پیشگیری از کرونا در استان گلستان اعلام کرد که ۵۰ نفر در این استان بر اثر ابتلا به کرونا فوت شده‌اند.

محمدحسین قربانی، نماینده تام‌الاختیار وزیر بهداشت در گیلان، نیز در جلسه‌ای در رشت گفته که آمار درگذشتگان مبتلا به کرونا در گیلان «بالغ بر ۲۰۰ نفر» است.

با این حال، آقای قربانی ساعاتی پس از انتشار این خبر گفت: «تعداد فوتی‌های استان گیلان از اول اسفند و طی ۱۶ روز پیش ۲۰۰ نفر اعلام شده است و این تعداد فوتی بر اثر کرونا نبوده و بسیاری از فوتی‌ها بر اثر بیماری‌های مختلف مثل بیماری قلبی و تنفسی بوده است و ۲۱ فوتی تست کرونا مثبت داشتیم».

روز یکشنبه همچنین غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، نماینده رشت درمجلس، اعلام کرد که آمار مقامات دولتی درباره تعداد افراد فوت شده در استان گیلان «واقعی نیست» و «روزانه فقط ۳۰ الی ۴۰ نفر در استان جان خود را از دست می‌دهند».

موضوع شیوع کرونا در ایران به طور ناگهانی روز ۳۰ بهمن با اعلام خبر مرگ دو نفر در شهر قم پرسروصدا شد بدون اینکه رسانه‌های ایران گزارشی درباره ابتلای افراد به این ویروس منتشر کنند. این نوع رفتار باعث شد که بسیاری، جمهوری اسلامی را به «پنهانکاری» و «کوچک جلوه دادن» بحران کرونا متهم کنند.

حتی برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و چهره‌های سیاسی به این رفتار حکومت اعتراض کردند و خواستار شفافیت درباره گسترش این ویروس در ایران شدند.

اعتراض‌های زیادی نیز نسبت به قرنطینه نشدن شهر قم به عنوان کانون شیوع ویروس کرونا در شبکه‌های اجتماعی صورت گرفت ولی مقام‌های وزارت بهداشت این اقدام را مربوط به جنگ جهانی دوم دانستند.

در دو هفته اخیر شیوع این ویروس در ایران به گونه‌ای شدت گرفته که اکنون استان‌های شمالی به کانون‌های جدید کرونا تبدیل شده است.

درباره تعداد افراد فوت شده در استان مازندران بر اثر ابتلا به کرونا تاکنون چندین گزارش منتشر شده است.

عباس موسوی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران، تعداد افراد قربانی شده در اثر ابتلا به کرونا این استان را ۲۱ نفر اعلام کرد اما گزارش‌های غیر رسمی حکایت از فوت افراد بیشتری دارد.

محمدعلی شاعری، رئیس مجمع نمایندگان مازندران، در این زمینه اعلام کرد که «تلفات هر لحظه در حال افزایش است».

تعداد افراد فوت شده در استان تهران هنوز اعلام نشده است.

در همین حال حسن اینانلو، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی استان البرز، خبر داد که ۱۹ نفر در بیمارستان‌های این استان بر اثر ابتلا به کرونا جان خود را از دست داده‌اند.

محمد جمالیان، رئیس دانشگاه علوم پزشکی اراک، هم تعداد افراد فوت شده در استان مرکزی به دلیل ابتلا به کرونا را ۱۳ نفر اعلام کرد.

همچنین بر اثر آمار ستاد استانی پیشگیری و مقابله با کرونا، آمار افراد فوت شده در یزد به ۱۰ نفر رسیده است.

محمدحسین صومی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تعداد افراد فوت شده در استان آذربایجان شرقی بر اثر ابتلا به این ویروس را ۱۱ نفر اعلام کرد.

جواد آقازاده، رئیس دانشگاه علوم پزشکی، آذربایجان‌غربی، نیز تعداد افراد فوت شده در این استان را دو نفر اعلام کرد. همچنین به گفته اخوان اکبری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، ۹ نفر در این استان فوت شده‌اند.

آرش نجیمی، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، نیز خبر داده که تست کرونا ۱۲ نفر از افراد فوت شده مثبت بوده است.

علی احسان‌پور، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، اعلام کرده که تعداد جان‌باختگان کرونا در استان خوزستان به ۱۶ نفر رسیده است.

محمد حسین ارداقیان، مسئول روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی قزوین، تعداد قربانیان کرونا در این استان را ۹ نفر اعلام کرده است.

محمد دهقانی فیروزآبادی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، اعلام کرده که سه نفر در این استان فوت شده‌اند که هر سه از شهرستان بیرجند بوده‌ و بالای ۵۰ سال سن داشته‌اند.

همچنین به گفته حسین فرشیدی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان هرمزگان، پنج نفر در این استان به خاطر کرونا فوت شده‌اند.

محمدرضا نیکبخت، رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان، نیز تعداد افراد فوت شده در این استان را پنج نفر اعلام کرده است.

همچنین به گفته محمد کریمیان، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام، تعداد افراد فوت شده در استان ایلام نیز روز یکشنبه به سه نفر رسید.

مجید شیرانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، از فوت یک نفر در استان چهار محال و بختیاری خبر داده است. در استان زنجان نیز سه نفر فوت شده‌اند.

عبدالرسول همتی، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، تعداد افراد فوت شده در این استان را دو نفر اعلام کرد.

نوید دانایی، رئیس علوم پزشکی استان سمنان، نیز از مرگ دو بیمار مبتلا به کرونا در مناطق تحت پوشش این دانشگاه خبر داده است.

محمد هاشمی شهری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، اعلام کرد که یک نفر به دلیل ابتلا به کرونا فوت شده است.

بر اساس آمار علوم پزشکی کردستان نیز پنج نفر در این استان فوت شده‌اند.

همچنین به گفته ابراهیم شکیبا،سخنگوی ستاد مدیریت کرونا در استان کرمانشاه، سه نفر در این استان فوت شده‌اند.

همچنین بر اساس آخرین اعلام مسئولان دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، یک نفر و بر اساس آمار دانشگاه علوم پزشکی همدان، سه نفر در این دو استان فوت شده‌اند.

مقامات استان خراسان رضوی آمار کل قربانیان کرونا در این استان را اعلام نکرده‌اند و تنها آمار افراد فوت شده در برخی از شهرستان‌های این استان اعلام شده است.

به گفته محسن عظیمی‌نژاد، رئیس دانشکده علوم پزشکی نیشابور، ۱۴ نفر مشکوک به ویروس کرونا در نیشابور فوت کرده‌اند که از این تعداد، فوت چهار نفر بر اثر ابتلای قطعی به کرونا تاکنون تأیید شده است.

محمدجواد یزدانی، رئیس شبکه بهداشت و درمان کاشمر، نیز خبر داده که از چهار بیمار مبتلا به ویروس کرونا در این شهرستان سه نفر جان خود را از دست دادند.

همچنین یک نفر در قوچان به دلیل ابتلا به کرونا فوت شده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری‌های ایسنا، ایرنا، فارس، صدا و سیما و تسنیم/ ا.م/ ک.ر