اخبار

ایسنا: سخنگوی کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی گفت که بر اساس مصوبه امروز این کمیسیون، مجازات اعدام حاملین مواد مخدر برای کسانی که پیش از این محکوم به اعدام شده بودند حذف خواهد شد.

حسن نوروزی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: پیش از این در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس در قالب “اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر” مقرر شده بود که حمل مواد مخدر در صورتی که باندی و مسلح نبوده باشد و متهم بیش از 15 سال حبس نداشته باشد مشمول حکم اعدام نمی شود در همین رابطه در جلسه عصر امروز( یکشنبه) کمیسیون یک تبصره به این حکم اضافه شد که بر اساس آن کسانی که در جرایم مواد مخدر 5 و 10 سال زندان دریافت می‌کنند تخفیف نخواهند داشت.

وی افزود: به موجب تبصره دیگری که در کمیسیون قضایی و حقوقی مصوب شد این قانون عطف به ماسبق می‌شود و کسانی که پیش از این در جرایم مواد مخدر محکوم به اعدام شده بودند در صورتی که شرایط مصوب در قانون جدید را داشته باشند مشمول مجازات جایگزین اعدام خواهند شد. همچنین در مصوبه دیگری مقرر شد کسانیکه نسبت به احکام پیشین خود عفو دریافت کرده بودند در صورتی که قانون جدید برای آن‌ها مزیت بیشتری داشته باشد می‌توانند از احکام این قانون استفاده کنند.

سخنگوی کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی خاطر نشان کرد: درباره این که آیا کسانی که نسبت به تولید ، توزیع،‌فروش و ساخت مواد مخدر اقدام می‌کنند حکم اعدام دریافت می‌کنند یا خیر دو نظر در کمیسیون وجود دارد که عده ای موافق حکم اعدام برای این افراد و عده ای مخالف آن هستند. لذا بررسی و تصمیم گیری درباره این موضوع به جلسه آینده کمیسیون موکول شد.

این موضوع فعلا در کمیسیون حقوقی – قضایی مجلس تصویب شده و برای تصویب نهایی باید در صحن مجلس بررسی و به رأی تمامی نمایندگان مجلس گذاشته شود.

برچسب‌ها: اجتماعی, حذف اعدام, حقوق بشر, سیاسی, مواد مخدر

گویانیوز: اختصاصی خبرنامه گویا – هنگامه شهید فعال سیاسی اصلاح‌طلب، روزنامه‌نگار و عضو حزب اعتماد ملی طی نامه‌ای که از طریق «یک منبع آگاه» برای انتشار به خبرنامه‌ی گویا ارسال شده، از حسن روحانی رئیس‌جمهور اسلامی ایران به شدت انتقاد کرده و نوشته است: «كجاي منشور حقوق شهروندي نوشته است عنوان ‘متهم سياسي’ و ‘لايحه جرم سياسي’ فقط و فقط شعاري فريبنده براي عرصه بين المللي است و اصولا تمام متهمان سياسي را به جرم امنيتي روانه بازداشتگاه‌هاي غيرقانوني با تحقيرآميزترين روش‌ها مي‌كنند.»

هنگامه شهیدی فعال سیاسی اصلاح‌طلب در نیمه شب پنج‌شنبه ۱۹ اسفند ماه ۱۳۹۵، در حالی که به توصیه پزشکانش در استراحت مطلق پزشکی به سر می‌برد، توسط مأمورین وزارت اطلاعات بازداشت و دو روز بعد با پروازی امنیتی به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل گردید. وی طی دست‌نوشته‌ای اعلام کرد که از لحظه بازداشت دست به اعتصاب غذا خواهد زد.

خانم شهیدی در بخش دیگری از نامه‌ی خود به حسن روحانی نوشته است: «شما قرار بود در روزهاي پس از خفقان دوره احمدي‌نژاد ‘راه نفس اصلاح طلبان’ باشيد نه اينكه مانند احمدي‌نژاد براي رسيدن به رياست جمهوري نفس آنها را نيز بِبُريد.»

متن نامه سرگشاده هنگامه شهیدی به حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران به شرح زیر است:

جناب آقاي حسن روحاني رياست محترم جمهوري
سلام عليكم

جنابعالي با راي و پشتوانه مردمي «اصلاح‌طلبان» و تاكيد و سفارش مرحوم فقيد آيت‌الله «هاشمي رفسنجاني» و آقاي «خاتمي» به مردم، نايل به جمع آوري آرايي شديد كه آن آرا شما را به امثال «قاليباف» و «جليلي» ترجيح داد؛ در دوران رياست آقاي «علوي» بر «وزارت اطلاعات» تفاوت‌هاي بسياري در لايه‌هاي اين وزارتخانه بوجود آمد؛ تندروهايي كه در زمان وزارت آقايان «اژه‌اي» و «مصلحي» بر مسند اين وزارتخانه بودند و از «وزارت اطلاعات» ديوي مانند «ساواك» براي مردم و فعالان سياسي ساخته بودند، مجبور شدند به «سازمان اطلاعات سپاه» كوچ كنند و تا همين اواخر هم رويه «وزارت اطلاعات» بسيار معتدل و معقول بود اما از دي‌ماه و بهمن‌ماه خبرهايي مي‌رسيد مبني بر اينكه جنابعالي براي شركت مجدد در انتخابات رياست جمهوري و «مصونيت قضايي» برادر محترمتان، در خصوص بازداشت‌هاي اخير با «سازمان اطلاعات سپاه» معامله كرديد و به همين دليل براي اولين بار در دوران رياست جمهوري شما، پروژه مشتركي از سوي «سازمان اطلاعات سپاه» و «وزرات اطلاعات» توانست شكل گيرد و اين دو نهاد اقدام به بازداشت گسترده روزنامه‌نگاران و فعالان سياسي و مدني بي‌گناهي كردند كه مرغ عروسي و عزاي همه انتخابات‌ها هستند و شما نيز «سكوت» را ترجيح داديد!

البته خوب يادم هست در جايي كه پاي بازداشت خواهرزاده تان و نام برخي وزراي كابينه در «پروژه نفوذ» مطرح بود، هر روز فريادتان به آسمان بلند بود كه “روزنامه‌نگار نبايد بازداشت شود!

جناب آقاي روحاني!

جنابعالي «حقوقدان» هستيد نه «سرهنگ»! و البته بنده به مانند شما مدعي حقوقداني نيستم و خود را تنها يك «حقوق خوان» مي‌دانم اما از شما مي‌پرسم شما كه «سرهنگ» نبوديد پس چرا معامله‌گري كرديد؟

بارها و بارها پس از ارائه لايحه «منشور حقوق شهروندي» به طرق مختلف اعتراضات و ايرادات را برايتان نوشتم؛ شما كه «حقوقدان» هستيد و مدعي «منشور حقوق شهروندي» لطفا بفرماييد:

– كجاي اين منشور مي‌گويد كه بدون ابلاغيه كتبي براي متهمي حكم بازداشت صادر شود؟
– كجاي اين منشور مي‌گويد خانواده متهمين تهديد و ارعاب شوند؟
– كجاي اين منشور مي‌گويد يك استاد دانشگاه را از حق تدريس محروم و تهديد به اسيدپاشي كنند و به علت پي‌گيري «حقوق شهروندي» از دست رفته‌اش از «كميسيون امنيت ملي مجلس» و نهادهاي ذي‌ربط، برايش حكم بازداشت صادر كنند تا صدايش خفه شود؟
– كجاي اين منشور نوشته است دو روز پس از نوشتن و انتشار دل‌نوشته‌اي از روزهاي زندان وحشتناك سال ٨٨، در كمال بي‌اخلاقي و بي‌تقوايي عكس‌هاي خانوادگي مراسم عروسي فرزندان اينجانب و مهندس آقايي را در شبكه‌هاي مجازي منتشر و ما را متهم به برگزاري عروسي مختلط در باشگاه دولتي (بانك صنعت و معدن) كرده و آقاي «خاتمي» رييس دولت اصلاحات را نيز متهم به حضور در عروسي مختلط! كنند و وقتي پيگير محاكمه و مجازات خاطيان (كانال تلگرامی قيچي) مي‌شويم به جاي آنها ما بايد به زندان برويم؟
– كجاي منشور حقوق شهروندي نوشته است عنوان “متهم سياسي” و “لايحه جرم سياسي” فقط و فقط شعاري فريبنده براي عرصه بين المللي است و اصولا تمام متهمان سياسي را به جرم امنيتي روانه بازداشتگاههاي غيرقانوني با تحقيرآميزترين روشها ميكنند.
– كجاي منشور حقوق شهروندي نوشته است اولين «مجرم سياسي» پس از تصويب «لايحه جرم سياسي» (مهندس هدايت‌الله اقايي) كه هشت سال معاون وزير دولت اصلاحات بوده و برادر دو شهيد است و ٦٢ سال سن دارد را به جرم توهين به رهبري بدون حضور هيات منصفه براي ايفاي وظايف نمايندگي‌اش در ٢٥ سال پيش محاكمه و محكوم کنند و مورد مخاصمات شخصي قاضي پرونده‌اش با وي قرار گيرد؟

آقاي رييس جمهور!

شما قرار بود در روزهاي پس از خفقان دوره احمدي‌نژاد «راه نفس اصلاح طلبان» باشيد نه اينكه مانند احمدي‌نژاد براي رسيدن به رياست جمهوري نفس آنها را نيز بِبُريد.

اكنون كه اين نامه سرگشاده به شما منتشر شده است، به طور قطع اينجانب در يكي از بازداشتگاه‌هاي «وزارت اطلاعات» و يا «سازمان اطلاعات سپاه» تحت شديدترين بازجويي‌ها هستم و پيش از آن اعلام كرده‌ام به دليل غيرقانوني دانستن اين بازداشت، از لحظه اول وارد اعتصاب غذا و دارو خواهم شد و از همين‌جا نيز به جنابعالي و مردم ايران اعلام مي‌كنم كه به كساني كه مرا بازجويي مي‌كنند، به دليل رويه غيرقانوني‌شان بازجويي پس نخواهم داد و هر حكمي از اين «بيدادخانه» صادر شود را مي‌پذيرم و به آن اعتراضي نخواهم كرد چون اصولا عدالتي در سيستم قضايي كشور وجود ندارد و قضات دادگاه انقلاب و دادستاني، «ماشين امضاي نهادهاي امنيتي هستند»؛ پس ديگر چه نيازي به دفاع از خود است؟

در آخر توصيه‌ام به جنابعالي به عنوان «مجري قانون اساسي» نظارت بيشتر بر اعمال و رفتار نهادهاي موازي امنيتي و جلوگيري از اعمال نفوذ آنها بر «وزارت اطلاعات» است چرا كه تنها مرجع قانوني كه حق ايفاي وظايف امنيتي در كشور را دارد «وزارت اطلاعات» است.

از شما مي‌خواهم به عنوان «رياست جمهوري ايران» و «رييس قوه مجريه»، حافظ منافع و امنيت «ملت ايران» باشيد و به عنوان يك «حقوقدان» جلوي فعاليت‌هاي غيرقانوني «حفاظت اطلاعات قوه قضاييه»، «سازمان اطلاعات سپاه»، «پليس امنيت كشور» و … براي پرونده سازي‌هاي بيهوده براي روزنامه‌نگاران و فعالان سياسي و مدني- اجتماعي و فرزندان اين مرز و بوم بايستيد، چرا كه قطعا درد مشترك همه ما تنها و تنها كشوري به نام «ايران» است.

با احترام
هنگامه شهيدي
فعال سياسي اصلاح‌طلب و روزنامه‌نگار

برچسب‌ها: آزادی بیان, حقوق بشر, درگیری جناحی, سانسور, سرکوب, سیاسی, هنگامه شهید

آمدنیوز: صبح امروز با يورش مأمورين سازمان اطلاعات سپاه، ادمين‌هاي چند كانال خبري اصلاح‌طلب و طرفدار دولت حسن روحاني بازداشت و به مكان نامعلومي منتقل شدند.

يك منبع آگاه به خبرنگار «آمدنيوز» گفته است كه در اين يورش صبح‌گاهي، ادمین‌های کانال‌هاي «اصلاح‌طلبان نیوز»، «اصلاحات نیوز»، «مجمع اصلاح‌طلبان» و «حامیان دولت» بازداشت شده‌اند.

بر اساس اظهارات اين منبع آگاه، برخي از اين كانال‌ها از پیام‌رسان تلگرام حذف شده‌اند و برخي ديگر نيز از صبح امروز هيچ مطلبي را منتشر نكرده‌اند.

یکی از منابع خبری اطلاع داده که «سعید نقدی» فعال رسانه‌ای اصلاح‌طلب، ادمین کانال‌های دانشجویان اصلاح‌طلب و حامیان دولت و یکی از ادمین‌های تلخند سیاسی در یورش امروز سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شده است.

فشارها بر دولت حسن روحاني از زماني افزايش يافته كه وي با «طرح مشترك سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات» براي بازداشت فعالين سياسي و مدني موافقت كرد، به شرط آن‌كه اين نهادها از آزار و بازداشت احتمالي «حسين فريدون» و «اقوام رئيس جمهور» دست بردارند.
با اين توافق بود كه «طاهره قيومي» دختر خواهرزاده «حسن روحاني» و رئيس مركز اطلاع‌رساني دولت كه مدت يك ماه را در بازداشت نيروهاي امنيتي به سر برده بود، پس از بازجويي «جعفري دولت آبادي» دادستان تهران در محل دادسراي فرهنگ و رسانه، بدون سپردن هيچ وثيقه‌اي از زندان اوين آزاد و فشارهاي رسانه‌اي سنگين عليه «حسين فريدون» به ناگاه كاهش يافت.

پس از آن موج بازداشت فعالان مدني، سياسي و روزنامه‌نگاران با هدايت «صادق آملي لاريجاني» و «دادستان تهران» براي تأثيرگذاري بر روند انتخابات سال ١٣٩٦ افزايش يافته و در نهايت تعجب اين بازداشت‌هاي گسترده و غيرقانوني تا كنون مورد اعتراض رئيس جمهور قرار نگرفته است.

گفتني است «آمدنيوز» در آبان ماه ۱۳۹۵ از سناريوي چند لايه سازمان اطلاعات سپاه براي انتخابات رياست جمهوري خبر داده بود.

برچسب‌ها: آزادی بیان, حقوق بشر, درگیری جناحی, سانسور, سرکوب, سیاسی

بی‌بی‌سی: برخی تجربیات گذشته نشان داده که ورود همزمان دستگاه های متفاوت به حیطه برخوردهای خبرساز، نتیجه درگرفتن نوعی رقابت میان آنها بوده

در هفته های اخیر، نمونه هایی از زندانی شدن یا صدور احکام زندان برای فعالان ایرانی عرصه عمومی صورت گرفته که کمابیش نامتعارف بوده است.

دوشنبه ۲۳ اسفند اعلام شد که دادگاه انقلاب محمدحسین کروبی، فرزند مهدی کروبی را به خاطر انتشار نامه پدرش به ۶ ماه حبس تعزیری محکوم کرده است. مهدی کروبی در این نامه خواستار برگزاری محاکمه علنی خود شده بود ولی تنها نتیجه آن، صدور حکم زندان برای فرزند وی بود.

محکومیت زندان محمدحسین کروبی به دلیل انتشار نامه پدر، یادآور حکم زندان ۶ ساله احمد منتظری پسر آیت الله منتظری به دلیل انتشار فایل صوتی پدر خود در مورد اعدام های ۱۳۶۷ است. حکمی که به گفته قوه قضاییه ۲۱ سال بود و با تخفیف به ۶ سال رسید و ۴ اسفند به اجرا گذاشته شد. اما بعد از پادرمیانی برخی مراجع تقلید، متوقف ماند.

درروزهای شنبه و یکشنبه گذشته، دستگیری پرحاشیه دو روزنامه نگار نیز، توجه افکار عمومی را به خود جلب کرد. اولی هنگامه شهیدی بود که بعد از حوادث سال ۱۳۸۸ دستگیر و پس از تحمل ۱ سال زندان آزاد شده بود و حکم جدیدی هم نداشت. دومی، احسان مازندرانی بود که ۲۳ بهمن بعد از ۲ سال حبس آزاد شده بود ولی پریروز، دوباره دستگیر شد، ظاهرا با این توضیح که آزادیش “اشتباهی” صورت گرفته است.

این دستگیری ها، در شرایطی صورت گرفته که صدور احکام غیابی زندان برای تعداد قابل توجهی از چهره ها، فعالان و روزنامه نگاران خارج از ایران هم خبرساز شده است. احکامی که ظاهرا بهمن ماه در صفحات آگهی حداقل یک روزنامه (“حمایت” وابسته به قوه قضاییه) منتشر شده و تا مدتی از چشم ها پنهان مانده بود.

اتفاقاتی از قبیل بازداشت مجدد روزنامه نگاری که به تازگی آزاد شده، صدور احکام غیابی برای افراد مقیم خارج از کشور یا محکومیت ۱۶ ساله برای خواننده ای که سال ها در خارج از ایران بوده، احتمالا حتی برای مخاطبانی که به اخبار برخوردهای نامتعارف قضایی و امنیتی عادت کرده اند هم عجیب هستند

مطابق این احکام، فائقه آتشین یا “گوگوش” (خواننده معروف)، سعید کریمیان (مدیر شبکه “جم تی وی”)، فرشته قاضی (روزنامه نگار)، نیک آهنگ کوثر (روزنامه نگار) و تارا اینانلو (عکاس)، به همراه مرضیه آرمین، امین انواری رستمی، آرمان حقیقت، فرهاد نیکویی و سهراب امجدی (از فعالان منتقد حکومت) به ۱ تا ۱۶ سال زندان محکوم شده اند.

برخوردهای انجام شده در هفته های اخیر، البته بیشتر از موارد ذکر شده بوده و موارد بالا، صرفا آنهایی هستند که نوعی ویژگی های نامتعارف داشته اند.

اتفاقاتی از قبیل بازداشت مجدد روزنامه نگاری که به تازگی آزاد شده، صدور احکام غیابی برای افراد مقیم خارج از کشور یا محکومیت ۱۶ ساله برای خواننده ای که سال ها در خارج از ایران بوده، احتمالا حتی برای مخاطبانی که به اخبار برخوردهای نامتعارف قضایی و امنیتی عادت کرده اند هم عجیب هستند.

مهمتر اینکه، خبرهایی که از حواشی این برخوردها منتشر شده نشان می دهد که تنها یک نهاد واحد قضایی-امنیتی در پشت همه آنها نبوده و دستگاه هایی مختلف درگیر این برخوردها بوده اند.

برخی تجربیات گذشته نشان داده که ورود همزمان دستگاه های متفاوت به حیطه برخوردهای خبرساز، نتیجه درگرفتن نوعی رقابت میان آنها بوده است. مثلا، وقتی در سطوح بالای حکومت، هشداری در مورد “نفوذ” فرهنگی یا امنیتی مطرح شده و نهادهای گوناگون کوشیده اند اثبات کنند که در برخورد با آن، از نهادهای رقیب کارآمدتر هستند.

آیا این بار هم چنین اتفاقی افتاده است؟ نمی توان در مورد پاسخ این سوال مطمئن بود.

ولی به طور کلی می توان گفت که دوره های مهم انتخابات در ایران، اغلب با اوج گیری تلاش دستگاه های امنیتی برای اثبات “کارآمدی” خود – ولو با اقدامات به کلی نامرتبط با امنیت- همراه بوده است.

تلاشی که ممکن است باعث شود تا در دو ماه منتهی به انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم، شاهد شگفتی های بیشتری در برخورد با فعالان عرصه عمومی باشیم.

برچسب‌ها: احکام عجیب, حقوق بشر, سیاسی, گوگوش

آفتاب: حمید بقایی مدعی شد که در صورت رئیس‌جمهور شدن، مبلغ یارانه‌ها را به ۲۵۰ هزار تومان خواهد رساند.
آفتاب‌‌نیوز :
سرویس سیاسی- حمید بقایی که قصد دارد در انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۶ کاندیدا شود امروز (دوشنبه) در نشستی اعلام کرد: یارانه را در گام اول ۱۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان، در گام دوم تا ۲۰۰ هزار تومان و در گام سوم به ۲۵۰ هزار تومان می‌رسانم.

به گزارش آفتاب‌نیوز؛ وی مبلغ یارانه قابل پرداخت در شرایط فعلی در گام اول را ۱۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان عنوان کرد.

بقایی همچنین از اجرای طرح بیمه بازنشستگی زنان خانه‌دار در صورت پیروزی در انتخابات خبر داد.

بقایی: یارانه‌ نقدی را به ۲۵۰ هزار تومان می‌رسانم/قالیباف: می‌توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد

قالیباف: می‌توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد

در همین حال، شهردار تهران نیز گفته است: معتقدم با مدیریت بهینه منابع مالی و هزینه های دولت می توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد.

محمدباقر قالیباف در بخشی از مصاحبه تفصیلی خود با سالنامه همشهری گفته است: ارزش یارانه‌ای که در سال 89 به مردم داده شد، الان در آستانه سال 96 به یک سوم کاهش پیدا کرده ‌در حالی که هزینه‌ها سرسام‌آور شده. مردم حق دارند بگویند که حداقل باید ارزش یارانه نقدی مطابق با تورم افزایش پیدا می‌کرد و من معتقدم با مدیریت بهینه منابع مالی و هزینه‌های دولت می توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد.ممکن است بگویند که الان پول نداریم؛ بله‌، چون درست مدیریت نکرده ایم چون در اقتصاد به شیوه منتظران منفعل عمل کرده ایم؛ زلف همه معضلات را به حل و فصل چالش های بین المللی گره زدیم و سفره دولت را از سفره مردم بزرگتر کردیم. من معتقدم بیشتر از آن که باید به فکر بردن نفت بر سر سفره مردم باشیم باید به فکر حذف نفت از سفره دولت باشیم.

برچسب‌ها: انتخاباتی, حمید بقایی, سیاسی, شارلاتانیزم, عوامفریبی, محمدباقر قالیباف, یارانه

عصرایران: مشاور جانشین ولیعهد عربستان سعودی گفت: دیدار شاهزاده محمد بن سلمان و ترامپ بسیار موفقیت آمیز بود.

شاهزاده محمد بن سلمان جانشین ولیعهد عربستان سعودی در سفر به واشنگتن با دونالد ترامپ رئیس ایالات متحده آمریکا دیدار و گفتگو کرد.

به گزارش عصرایران، این نخستین دیدار این دو مقام سعودی و آمریکایی است.

رویترز نوشت: مشاور جانشین ولیعهد سعودی این دیدار را نقطه تحول تاریخی توصیف کرد.

این مشاور اضافه کرد: جانشین ولیعهد سعودی و ترامپ بر این نکته توافق کردند که ایران یک مشکل امنیتی در منطقه است.

این ملاقات روز سه شنبه در کاخ سفید واشنگتن برگزار شد.
شاهزاده محمد پسر پادشاه سعودی است و علاوه بر سمت جانشین ولیعهد، سمت های وزیر دفاع و رئیس دفتر پادشاه را برعهده دارد.
در سلسله مراتب حکومت عربستان سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، بعد از پادشاه و ولیعهد، نفر سوم است اما به لحاظ واقعیت های موجود، او هم اکنون بعد از پادشاه، پرقدرت ترین مقام دولت ریاض است.

مشاور جانشین ولیعهد عربستان سعودی گفت: دیدار شاهزاده محمد بن سلمان و ترامپ بسیار موفقیت آمیز بود. این ملاقات، نقطه تحول تاریخی در روابط میان دو کشور است؛ به ویژه بعد از اینکه در دوره ای مواضع دو کشور در برابر پرونده های مختلف فاصله داشتند. این ملاقات روابط دو کشور را در مسیر صحیح خود بازگرداند.

مشاور جانشین ولیعهد عربستان سعودی در بیانیه ای اضافه کرد: این ملاقات انتقال بزرگی در روابط میان دو کشور در همه زمینه های سیاسی، نظامی، امنیتی و اقتصادی است. این موضوع به دلیل درک بالای رئیس جمهور ترامپ از اهمیت روابط میان دو کشور و نگاه شفاف او به مشکلات منطقه است.

برچسب‌ها: آمریکا, ایران, خاورمیانه, روابط بین‌المللی, سیاسی, عربستان

رادیوفرانسه: با نزدیک شدن انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران، سخنرانی‌های تبلیغی اعضای دولت و حضور آنها در همایش‌های انتخاباتی افزایش یافته است. محمود علوی وزیر اطلاعات، با شرکت در یک همایش انتخاباتی در اصفهان، تأکید کرد که کار وزارت اطلاعات باید مطابق با اخلاق باشد. او مداخله در حریم خصوصی مردم را از نظر دین اسلام “معصیت” دانست.

روز سه شنبه ٢۴ اسفند/١۴ اسفند، حجت الاسلام محمود علوی، وزیر اطلاعات در همایشی به اسم “انتخابات ٩۶” که در اصفهان برگزار شد بر مسئلۀ امنیت تأکید کرد و گفت: “تامین امنیت همراه با سرور و نشاط باعث شکوفایی جامعه به ویژه علم، فناوری، فرهنگ و هنر می‌شود”.
او گفت “هرنوع حرکتی که به امنیت روانی جامعه آسیب برساند، ممنوع است”.
به گفتۀ وی کار اطلاعاتی باید “اخلاق‌محور” باشد و نباید مردم را بترساند. به گفتۀ علوی “ایجاد رعب فقط باید در مقابل دشمن باشد…  داعش باید از نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بترسد نه شهروندان داخلی”.

وزیر اطلاعات همچنین بر لزوم احترام به “حریم خصوصی” تأکید کرد و گفت: “با معصیت نمی توان امنیت برقرارکرد. اسلام اجازۀ ورود به حریم خصوصی مردم را نمی‌‌دهد و این کار معصیت است و معصیت ما را به جایی نخواهد رساند”.
به گفتۀ علوی “نیت‌ خوانی” ممنوع است و نباید با آبروی مردم بازی شود.
وزیر اطلاعات تذکر داد که در آستانۀ انتخابات ریاست جمهوری، “حضور و مشارکت مردم” عامل تعیین‌کننده‌ای است و افزود: “وزارت اطلاعات با اقدام‌های قانونی و اخلاق‌محور تلاش خواهد کرد تا از ایجاد فضای تخریبی در انتخابات جلوگیری شود”.

برچسب‌ها: امنیتی, حریم خصوصی, حقوق بشر, سرکوب, سیاسی, ملای حیله‌گر

دویچه‌وله: در ماه‌های پایانی سال ۹۵ بارش شدید باران باعث جاری شدن سیل در برخی از استان‌های ایران شد اما خشک‌سالی همچنان ادامه دارد. میزان بارندگی در کل سال در شماری از استان‌ها بسیار کمتر از سال قبل بوده است.

میانگین بارندگی در مناطق مختلف ایران از ابتدای سال آبی جاری تا روزهای پایانی اسفند ماه ۱۵۰ میلی‌متر بر مترمربع بوده که در مقایسه با دوره مشابه سال آبی گذشته چهار درصد کاهش داشته است.

سال آبی یک دوره دوازده ماهه است که ابتدای پائیز هر سال آغاز و تا پایان تابستان سال بعد ادامه دارد. مقام‌های وزارت نیرو میانگین بارندگی در سرتاسر یک سال آبی در ایران را بین ۲۴۰ تا ۲۵۰ میلی‌متر اعلام کرده‌اند که بخش اصلی آن به دو فصل پایانی سال مربوط است.

به‌گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، رحیم میدانی معاون آب و آبفای این وزارت‌خانه روز گذشته (دوشنبه ۲۳ اسفند) با استناد به آمار بارش‌های سراسر ایران نوشت: «از شش حوضه اصلی کشور چهار حوضه در مقایسه با دوره درازمدت با کاهش بارش‌ها روبرو بوده و تنها دو حوضه بارش‌هایی بیشتر از متوسط بلندمدت را تجربه کرده‌اند.»

بیشتر بخوانید: هشدار معاون وزیر نیرو درباره جنگ و درگیری بر سر آب

حوضه آبریز دریای خزر یکی از مناطقی است که با پنج درصد کاهش بارندگی در دو فصل گذشته نسبت به میانگین درازمدت روبرو بوده و بیشترین کاهش به میزان ۲۷ درصد در حوضه مرزی شرق ایران رخ داده است.

خوزستان در صدر استان‌های کم باران

در نیمه نخست سال آبی جاری تنها حوضه‌های آبریز فلات مرکزی و قره قوم ۴ و ۱۱ درصد افزایش بارندگی داشته‌اند. حوزه قره قوم در شمال شرقی ایران قرار دارد و شامل مناطقی در مرزهای مشترک با افغانستان و ترکمنستان می‌شود.

بررسی آمار ارائه شده از میزان بارندگی در بخش‌های مختلف کشور حاکی است که از ۳۱ استان ایران ۲۱ استان در دو فصل گذشته در قیاس با دراز مدت به لحاظ کم‌آبی در وضعیت نامناسبی قرار دارند.

بیشتر بخوانید: یازده استان ایران در معرض سیل و سرما

بیشترین کاهش بارندگی در شش ماه گذشته با ۵۰ درصد به استان بحران‌زده خوزستان تعلق دارد که مدت‌هاست با معضلاتی چون آلودگی آب و افزایش شدید ریزگردها دست به گریبان است. استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه و ایلام با ۳۷ درصد کاهش بارندگی در ردیف بعدی قرار دارند.

در حالی که میانگین بارندگی در شش ماه گذشته افت داشته، در بسیاری از مناطق بخش بزرگی از بارش‌ها در چند روز رخ داده و به جاری شدن سیل در استان‌هایی مانند فارس، بوشهر، کهکیلویه، لرستان، خوزستان، هرمزگان و کرمان در پایان بهمن ماه منجر شده است.

کاهش آب ورودی به سدها

به گفته‌ معاون وزیر نیرو به دلیل کاهش بارندگی در پائیز و زمستان که فصل‌های اصلی بارش محسوب می‌شوند حجم آب ورودی به دخیره‌گاه سدها نیز دچار افت محسوسی شده و آب ورودی به سدی مانند سد درودزن شیراز که تأمین کننده اصلی آب شرب این شهر است نسبت به سال گذشته ۴۴ درصد و به سد سفیدرود ۵۲ درصد کاهش داشته است.

رضا انصاری رئیس مجمع نمایندگان استان فارس گفت که برآورد اولیه میزان خسارت ناشی از سیل تخریب ۵ هزار واحد مسکونی در استان فارس است.

رحیم میدانی می‌گوید به دلیل “مدیریت آب خروجی از سدها”، به رغم کاهش شدید بارندگی حجم آب ذخیره شده در پشت اغلب سدها در وضعیتی مشابه سال گذشته قرار دارد. این “مدیریت” به طور معمول با کاهش جریان آب در پائین‌دست رودخانه‌ها انجام می‌شود که یکی از علت‌های مهم کم‌آبی و خشک شدن بسیاری از تالاب‌ها و دریاچه‌ها به شمار می‌رود.

اگر میانگین بارندگی در ایران را بالاترین حد اعلام شده یعنی ۲۵۰ میلی‌متر در نظر بگیریم باز هم کمتر از یک سوم متوسط جهانی خواهد بود. مطابق داده‌های وزارت نیرو بین ۸۰ تا ۹۰ درصد مساحت ایران را مناطق فراخشک، خشک و نیمه‌خشک تشکیل می‌دهند.

خشک‌سالی انباشته و ادامه کم‌آبی

در کنار کم آبی و طولانی‌تر شدن دوره‌های خشک‌سالی، تغییرات اقلیمی و آب و هوایی نیز از عواملی هستند که تهدیدی جدی برای ساکنان مناطق خشک و نیمه‌خشک به حساب می‌آیند.

شاهرخ فاتح، رئیس مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی ابتدای امسال به خبرگزاری ایسنا گفته بود: «همه ۳۱ استان کشور در ماه گذشته (اسفند ۹۴) از حدود یک تا چهار و نیم درجه سلسیوس گرم‌تر از شرایط طبیعی و مورد انتظار این ماه خود بوده‌اند.»

بیشتر بخوانید: خشک‌سالی و آلودگی هوا؛ دو دشمن اصلی سلامت مردم ایران

فاتح خاطر نشان کرد که عمده مناطق مرکزی، نیمه جنوبی و شرقی ایران و حتی بخش‌هایی از مازندران، البرز و قزوین درگیر “خشک‌سالی بلندمدت و انباشته” هستند و این شرایط با بارندگی‌های مقطعی بهبود پیدا نمی‌کند.

به نظر می‌رسد که با کاهش بارندگی در پائیز و زمستان تامین آب شرب کلان‌شهری مانند تهران بزرگ که بیش از یک هفتم جمعیت ایران را در خود جا داده در سال آینده با مشکل جدی روبرو شود. مطابق آمار وزارت نیرو میزان آب ورودی به پنج سد اصلی اطراف تهران در دو فصل گذشته ۲۸ درصد کمتر از مدت مشابه در سال قبل بوده است.

برچسب‌ها: اجتماعی, خشکسالی, سیاسی, کم آبی, محیط زیست

بی‌بی‌سی: زیر سئوال بردن آمارهای اقتصادی دولت از سوی رهبر جمهوری اسلامی امری بی سابقه است اما گویا آیت الله خامنه ای حاضر است به خاطر انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ برخی رویه های سابق خود را نیز نقض کند. او ۸ سال پیش اما از «دروغگو» خوانده شدن محمود احمدی نژاد توسط نامزدهای معترض و تشکیک آنان درباره آمارهای دولت، برآشفته شده و سخنان آنان را « خجالت‌آورترین اهانت‌ها و تهمت‌ها»خوانده بود.

حتی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ هم میرحسین موسوی، مهدی کروبی و محسن رضایی کمتر اصل آمارهای دولت را زیر سئوال بردند و انتقادشان بیشتر به «وارونه نمایی»آمارها بود. از جمله آنان می گفتند احمدی نژاد بر خلاف روال معمول تورم نقطه به نقطه را به جای تورم سالانه که معیار اصلی تورم است،جا می زند.

پس از حوادث سال ۸۸ نیز یکی از سئوالهای مطرح شده در بازجویی از روزنامه نگاران زندانی، زیر سئوال بردن آمارهای اقتصادی دولت احمدی نژاد و انتقاد از سیاست‌های اقتصادی او بود.

آیت الله خامنه ای در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری آمارهای دولت حسن روحانی را زیر سئوال برد

با این حال آیت الله خامنه ای در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری آمارهای دولت حسن روحانی را زیر سئوال برده و گفته که « بیان شاخص‌های کلان خوب است، البته اگر آمارها قابل خدشه نباشد، اما به هر حال اینها در زندگی و معیشت مردم در کوتاه‌مدت و میان‌مدت اثر نمی گذارد».

به جز ابراز تردید درباره آمارهای دولت،این بخش از سخنان رهبر جمهوری اسلامی که این آمارها در «زندگی مردم اثر نمی گذارد» نیز خارج از عرف معمول است. شاید از یک فرد عادی بتوان پذیرفت که وضعیت اقتصادی را با سفره خود بسنجد نه آمارهای دولت،اما برای مقامات آمارهای کلان نشاندهنده وضعیت اقتصادی کشور است و به جز آن مکانیسم دیگری وجود ندارد.

از دولت هاشمی رفسنجانی به بعد، شعار دولت ها «آمارها سخن می گویند» بوده و آیت الله خامنه ای نیز درسخنرانیهای خود بارها این آمار را نشانه «حرکت رو به جلوی» انقلاب ۵۷ خوانده است.

آیت الله خامنه ای در دوره مشابه در دولت احمدی نژاد، یعنی یک سال قبل از پایان رسمی دولت اول او و در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری با استناد به همان آمارهای دولت گفته بود که «قطار پیشرفت کشور به‌سرعت در حال حرکت است؛ اگرچه برخی مسافران آن، این حرکت را احساس نمی‌کنند».

او در آن دیدار همچنین از «تلاشِ دشمنان برای القای شیطان ناامیدی و اهریمن بدبینی» و «تزریق ناامیدی» سخن گفته بود. سخنانی که با گفته های امروزش هیچ نسبتی ندارد. گویا در دولت حسن روحانی دیگر آمارها برای رهبر جمهوری اسلامی سخن نمی گویند و او به این نتیجه رسیده که به صورت علنی آمار دولت را زیر سئوال ببرد.

احمدی نژاد دو بیانیه در دفاع از خود و زیر سئوال بردن آمارهای روحانی منتشر کرده بود. او پس از آن نیز تهدید کرد که به روحانی «پاسخ‌های کوبنده و پی‌درپی»خواهد داد.

بیشتر بخوانید:

جهانگیری به انتقادها از عملکرد دولت در ‘اقتصاد مقاومتی’ پاسخ داد

آیت‌الله خامنه‌ای: نباید به انتظار سرمایه‌گذاری خارجی نشست

احمد جنتی خطاب به حسن روحانی: اگر اقتصاد مقاومتی محقق نشده عذرخواهی کنید

روحانی در پاسخ به جنتی: ما پیروز اقتصاد مقاومتی هستیم

رمز این رفتار متفاوت البته در همان جمله مشهور نهفته است. «نظر من به نظر» احمدی نژاد«نزدیک تر» است. گویا با وجود «منع» احمدی نژاد از نامزدی در انتخابات، باز هم نظر خامنه ای به او «نزدیک تر» است. پیش از سخنان رهبر جمهوری اسلامی، احمدی نژاد دو بیانیه در دفاع از خود و زیر سئوال بردن آمارهای روحانی منتشر کرده بود. او پس از آن نیز تهدید کرد که به روحانی «پاسخ‌های کوبنده و پی‌درپی»خواهد داد.

آقای خامنه ای هر چند که احمدی نژاد را از نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری «منع» کرده اما گویا مخالفتی با فعالیت او و نزدیکانش برای انتخابات ندارد. شاید از دیدگاه او آنان مدتی به حسن روحانی حمله می کنند و درنهایت پس از آنکه وظیفه خود را برای تضعیف دولت انجام دادند، حمید بقایی رد صلاحیت خواهد شد.

درکنار احمدی نژاد، احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان و رئیس مجلس خبرگان رهبری و امامان جمعه نیز درچند روز گذشته به حسن روحانی تاخته اند.

رئیس مجلس خبرگان رهبری درنشست این مجلس از حسن روحانی خواسته که «اگر به اقتصاد مقاومتی عمل نکرده، حتی المقدور از مردم عذرخواهی کند».نشست این مجلس هم به محلی برای استیضاح برنامه های اقتصادی دولت تبدیل شد،از سخنان برخی از اعضای این مجلس گرفته تا سخنان فرمانده قرارگاه خاتم الانبیا سپاه پاسداران به عنوان مهمان ویژه نشست.

درخواست اسحاق جهانگیری،معاون اول حسن روحانی، برای شرکت درنشست مجلس خبرگان رهبری و ارائه گزارشی از عملکرد اقتصادی دولت هم بی پاسخ ماند

درخواست اسحاق جهانگیری، معاون اول حسن روحانی، برای شرکت درنشست مجلس خبرگان رهبری و ارائه گزارشی از عملکرد اقتصادی دولت هم بی پاسخ ماند.

اما چرا رهبر جمهوری اسلامی و نزدیکانش این بار اقتصاد را هدف گرفته اند.آنان در دولت محمد خاتمی نیز در مقابل برنامه های سیاسی دولت اعلام می کردند، دغدغه اصلی مردم اقتصاد است نه سیاست. این بار اما انگیزه دیگری در میان است. توافق اتمی وین و اقتصاد دو برگ برنده اصلی دولت حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ است چرا که دولت در حوزه های سیاسی نتوانسته چندان به وعده های خود عمل کند.

از این روز نزدیکان رهبر جمهوری اسلامی از چند ماه پیش حمله به این دو برگ برنده را آغاز کرده اند. امامان جمعه، فرماندهان سپاه و دیگر نهادهای وابسته به رهبر جمهوری اسلامی در ماه های گذشته بارها تکرار کرده اند که «برجام هیچ نتیجه ای نداشته است». آقای خامنه ای نیز بارها گفته که سفر هیاتهای اروپایی به ایران پس از توافق اتمی وین «دستاورد محسوسی نداشته است».

درمقابل اما دولت روحانی نه صدا و سیما را در اختیار دارد که به انتقادها پاسخ دهد و نه حتی درسالهای گذشته برای خود یک تیم اطلاع رسانی قوی تدارک دیده است.

هدف رهبر جمهوری اسلامی و نزدیکانش از این حملات ممکن است یک دوره ای شدن ریاست جمهوری حسن روحانی نباشد و اصل ریاست جمهوری دوباره او را پذیرفته باشند. هدف آنان اما می تواند کاهش آرای روحانی و به طور کلی وجود یک رئیس جمهور ضعیف در چهار سال دوم باشد.

حمله به روحانی می تواند عاملی برای اتحاد اصولگرایان و تقویت روحیه نزدیکان رهبر جمهوری اسلامی نیز باشد.

درکنار این فواید برای آیت الله خامنه ای و نزدیکانش، زیر سئوال بردن آمار دولت روحانی این زیان را برای رهبر جمهوری اسلامی خواهد داشت که دیگر آمارهای قبلی و بعدی او از پیشرفتهای جمهوری اسلامی نیز قابل تردید خواهد بود، چرا که تنها مرجع تولید آمار در ایران دولت است.

از سوی دیگر اصرار آیت الله خامنه ای بر ادامه جریان سازی علیه دولت روحانی به معنای دخالت او در انتخابات ریاست جمهوری تلقی شده و در فضای سیاسی، خاطره درگیریهای انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ را بار دیگر زنده خواهد کرد.

برچسب‌ها: انتخاباتی, درگیری جناحی, سیدعلی خامنه‌ای, شارلاتانیزم, عوامفریبی, ملای حیله‌گر

بی‌بی‌سی: هفت کپه آتش و پریدن از روی آن با زمزمه «زردی من از تو، سرخی تو از من» را می‌توان ماندگارترین آیین چهارشنبه سوری، آخرین سه شنبه شب سال دانست که همچنان در کوچه‌پس‌کوچه‌های ایران، افغانستان و تاجیکستان انجام می‌شود.هفت کپه آتش و پریدن از روی آن با زمزمه «زردی من از تو، سرخی تو از من» را می‌توان ماندگارترین آیین چهارشنبه سوری، آخرین سه شنبه شب سال دانست که همچنان در کوچه‌پس‌کوچه‌های ایران، افغانستان، تاجیکستان، بخشی از ازبکستان و حتی قرقیزستان انجام می‌شود. مراسمی برای استقبال بهار و زنده شدن طبیعت که نمی‌توان برای آن، رسوم و تاریخچه‌ای مکتوب یافت.

نخستین نشانی ثبت شده از چهارشنبه سوری اما در تاریخ بخارا، تالیف محمد بن جعفر نرشخی (۲۸۶ – ۳۴۸) آمده است که طبق آن، در زمان سامانیان به این مراسم «جشن سوری» می‌گفتند که حتی منجر به آتش‌سوزی در قصر منصور بن نوح شده بود: «…و چون امیر منصور بن نوح به مُلک بنشست، اندر ماه شوال سال سیصد و پنجاه، به جوی مولیان، فرمود تا آن سرای را دیگر بار عمارت کردند و هرچه هلاک و ضایع شده بود بهتر از آن به حاصل کردند. آن گاه امیر به سرای بنشست و هنوز سال تمام نشده بود که چون “شب سوری” چنان که “عادت قدیم” است، آتشی عظیم افروختند. پاره ای از آن بجست و سقف سرای در گرفت و دیگر باره جمله سرای بسوخت.»

فردوسی هم در شعرهایش به این «عادت قدیم» اشاره‌هایی داشته است: ستاره شمر گفت بهرام را که در «چهارشنبه» مزن کام را/ اگر زین بپیچی گزند آیدت همه کار ناسودمند آیدت/ یکی باغ بُد درمیان سپاه از این روی و زان روی بُد رزمگاه/ بشد “چارشنبه” هم از بامداد بدان باغ که امروز باشیم شاد/ببردند پر مایه گستردنی می و رود و رامشگر و خوردنی/ ز جیحون همی آتش افروختند زمین و هوا را همی سوختند.

بیشتر بخوانید:

چهارشنبه سوری یا چهارشنبه سوزی؟

بازگشت ثمین باغچه‌بان با ‘چهارشنبه سوری’

مراسم چهارشنبه سوری در هرات

آیت‌الله مکارم: چهارشنبه سوری یک بدعت خرافی است

یلدا از کجا میآید

در کنار روشن کردن آتش و پریدن از روی آن، فال‌گوش ایستادن، قاشق‌زنی و کوزه شکستن دیگر آیین‌هایی هستند که خصوصا در دهه‌های گذشته بیش از امروز به انجام می‌رسید. مردم نیت می‌کردند و پشت دیوارها فال‌گوش می‌ایستادند تا از پچ‌پچ‌هایی که می‌شنیدند نیت خود را تعبیر کنند. در همان شب، کوزه‌ها پر از آب می‌شد و از پشت بام به پایین میفتاد تا نحسی و بدی سال گذشته از میان برود. در قاشق‌زنی هم جوانان صورت‌های خود را می‌پوشاندند، به در خانه‌ها می‌رفتند و صاحب‌خانه را با صدای کوبیدن قاشق‌ها به ظرف خبر می‌کردند تا به آن‌ها شیرینی و آجیل‌های مشکل‌گشا بدهند. طبق باورهای کهن ارواح پیش از سال جدید به میان بازماندگان می‌آمدند، روی خود را می‌پوشاندند و به رسم یادگاری به عزیزان خود هدیه‌ای می‌دادند. رسمی که مشابه آن را در شب هالووین می‌بینیم.

خداداد رضاخانی، تاریخ‌دان مقیم آمریکا معتقد است که رسوم چهارشنبه سوری، «تک و بی‌بدیل» نیست، هر کدام از آن‌ها را می‌توان در فرهنگ‌های دیگر هم یافت. مثل همین قاشق‌زنی در هالووین، بان فایر در انگلیس یا از روی آتش پریدن در بخش‌هایی از ترکیه. در تقویم ارامنه هم روز چهاردهم فوریه، چهل روزه شدن مسیح به عنوان «عید ترندز» نام‌گذاری شده که محور آن آتش است. غروب روز سیزدهم در حیاط‌ کلیساها و خانه‌ها آتشی روشن می‌شود و روز بعد با اجرای مراسم عبادی، این جشن به پایان می‌رسد. ارمنی‌ها از نظر قومی و زبانی به اقوام هند و اروپایی تعلق دارند و از نظر جغرافیایی، ارمنستان در منطقه‌ای واقع شده که گمان می‌رود منشا کوچ اصلی اقوام آریایی باشد. موعد چهارشنبه سوری، شش هفته پس از این جشن است.

حق نشر عکس Mehr Image caption نانوشته ماندن این آیین کهن باعث شده که روایت‌های بسیاری پیرامون آن به وجود آید؛ ربط دادن چهارشنبه سوری به زرتشت یا اسلام. اما عموم تاریخ‌دانان و پژوهش‌گران معتقدند که این آیین ارتباطی به مذهب ندارد و تاکنون سندی از چنین گمانی پیدا نشده بلکه سینه به سینه تا به امروز منتقل شده است.اما هیچ سندی وجود ندارد که چه زمانی، چه کسانی و بر چه اساسی تصمیم گرفتند برخی از این رسوم را در شب چهارشنبه آخر سال جمع کنند و به پایکوبی بپردازند. آقای رضاخانی تاکید دارد که اگرچه سنت‌ها به مرور زمان تغییر می‌کنند اما هیچ‌وقت از بین نمی‌روند.

نانوشته ماندن این آیین کهن باعث شده که روایت‌های بسیاری پیرامون آن به وجود آید؛ ربط دادن چهارشنبه سوری به زرتشت یا اسلام. اما عموم تاریخ‌دانان و پژوهش‌گران معتقدند که این آیین ارتباطی به مذهب ندارد و تاکنون سندی از چنین گمانی پیدا نشده بلکه سینه به سینه تا به امروز منتقل شده است. نماد آتش را به زرتشت نسبت می‌دهند و اسلام را از جهت نام‌گذاری آن مطرح می‌کنند. به این صورت که پیش از ورود اعراب به ایران، طبق تقویم زرتشت، هر ماه به سی روز تقسیم می‌شد و هر روز نامی مشخص داشت، در نتیجه هفته‌ای نداشتیم که «چهارشنبه» و مراسم «چهارشنبه سوری» به آن نسبت داده شود. به باور این گروه، قیام مختار برای خون‌خواهی از حسین بن علی، امام سوم شیعیان با برپایی آتش روی بام‌ها اتفاق افتاد.

به باور رضاخانی ریشه‌های تاریخی چهارشنبه سوری به «قرن‌ها و هزاران سال پیش» برمی‌گردد که نوشتاری از آن موجود نیست: «آیین چهارشنبه سوری تمامی شاخصه‌های آیینی کهن را داراست. رسوم آن در فرهنگ مدرن شهرنشین یا قرون وسطای شهرنشین محلی از اعراب ندارد. ما نمی‌دانیم در هزاران سال پیش چه رسوم دیگری برای این مراسم وجود داشت، در نتیجه ممکن است در تاریخ از آن استفاده‌های مختلفی شده باشد. مثلا در مورد قیام مختار، ممکن است او از آتش روشن کردن استفاده کرده باشد مثل زمان جنبش سبز که مردم بدون اعتقاد به “الله اکبر” روی پشت‌بام‌ها فریادش می‌زدند. اما هیچ سندی مربوط به اسلامی بودن آن وجود ندارد و استفاده احتمالی مختار را هم نمی‌توان به چهارشنبه سوری ربط داد.»

از سوی دیگر به گفته این تاریخ‌دان ایده هفته‌گذاری از ابتکارات «بابلی‌های باستان» بوده است، در نتیجه در دنیای قبل از اسلام هم «هفته» شناخته شده بود:‌ «در آن زمان هم برای آبیاری مزارع و گذر فصل‌ها و ارتباط آن به کشت و زار به هفته نیاز داشتند. اسامی روزهای هفته هم اگرچه جدید به نظر می‌آید ولی یونانی‌ها هم مثل ما روزهای هفته را با تلفیق عدد و کلمه می‌خوانند. اما برای این‌که در چه روزی این مراسم برگزار می‌شده، هیچ سندی نیست.»

حق نشر عکس Tasnim Image caption امروز در ایران جشن چهارشنبه سوری به مهمانی‌های خصوصی تبدیل شده که گاه شاید هیچ خبری از آتش هم در آن نباشد. یا نارنجک‌های دست‌سازی که توسط شهروندان عادی ساخته و منفجر می‌شود و موجب آسیب خوردن افراد مختلف خصوصا کودکان می‌شود.اما از یک جهت می‌توان چهارشنبه سوری را برای نگهداشتن تقویم به زرتشت ربط داد. تقویم زرتشتی ۱۲ ماه ۳۰ روزه دارد یعنی یک سال ۳۶۰ روزه. در نتیجه ۵ روز پایانی سال گمشده‌اند. به گفته رضاخانی متدیانان آیین زرتشت این ۵ روز را به مناجات و رفتن به عبادت‌گاه می‌پرداختند و خود را برای سال نو و نوروز آماده می‌کردند و برای همین «شاید تعیین چهارشنبه سوری در یکی از آخرین جشن‌های پیش از نوروز به این ۵ روز گمشده مرتبط باشد.»

عبدالغنی نیک‌سیر، پژوهش‌گر افغانستانی و عضو هیات مدیره انجمن ادبی هرات نیز در این خصوص معتقد است که چهارشنبه سوری «میراثی» است از زمان «آریایی‌ها که ربطی به مذهب ندارد» و امروز به فرصتی برای شادی و گردهمایی تبدیل شده است. در افغانستان، مردم آخرین سه شنبه شب سال را در باغ «ملت» هرات جمع می‌شوند و با روشن کردن آتش این شب را تجلیل می‌کنند:‌ «اما متاسفانه به دلیل چند دهه جنگ در افغانستان، پرداختن به این رسم هم کم‌تر شده است. دغدغه مردم، جنگ است اما در کوچه‌پس‌کوچه‌ها پیش از رسیدن بهار می‌توان پایبندی به این آیین را کم و بیش مشاهده کرد.»

در این میان بسیاری از علاقه‌مندان به آیین‌های کهن کوشیده‌اند تا از طرق مختلف، چنین رسمی را زنده نگه دارند. به عنوان نمونه مراسم چهارشنبه سوری در گذشته همراه با ترانه‌هایی خاص اجرا می‌شد که اسماعیل خان مهرتاش، موسیقی‌دان (۱۲۸۳ – ۱۳۵۹) ضمن بازسازی برخی از این ترانه‌ها روی آن‌ها آهنگ گذاشت و از شاعران طنزپرداز آن زمان خواست تا برای آن‌ها شعر بسرایند. این ترانه‌ها در تئاتر «باربد» لاله‌زار بین دو پرده نمایشنامه یا هنگام تغییر دکور صحنه به اجرا در می‌آمد. بعدها رادیو و تلویزیون بخشی از این ترانه‌ها را در چهارشنبه سوری پخش می‌کردند.

هیچ‌ نمی‌دانیم که در تاریخ کهن، مراسم چهارشنبه سوری به چه نحو دیگری برگزار می‌شده، اما آن‌چه امروز از آن باقی‌مانده نیز با این آیین کهن متفاوت است. جنگ در برخی از کشورها مثل افغانستان، یا ممنوعیت شادی و گردهمایی در ایران، در تغییر این آیین‌ها بی‌نقش نبوده است.

امروز در ایران جشن چهارشنبه سوری به مهمانی‌های خصوصی تبدیل شده که گاه شاید هیچ خبری از آتش هم در آن نباشد. یا نارنجک‌های دست‌سازی که توسط شهروندان عادی ساخته و منفجر می‌شود و موجب آسیب خوردن افراد مختلف خصوصا کودکان می‌شود. چه بسا بسیاری از کودکان و نوجوانان، امروز از سر «زردی من از تو، سرخی تو از من» هم بی‌خبرند. همان‌طور که ثمین باغچه‌بان پیش از مرگش، یک روز پیش از نوروز ۱۳۸۷، در یادداشتی نوشته بود: «… چهارشنبه سوری از یاد بچه‌های ما رفت…».

برچسب‌ها: اجتماعی, تاریخی, چهارشنبه سوری, فرهنگی