اخبار

تابناک:
در حالی که تنش‌ها بین ایران و آمریکا در فضای فیزیکی خلیج فارس و خاورمیانه در حال افزایش است، این تنش‌ها ظاهرا در فضای سایبری و مجازی نیز به تدریج به اوج خود می رسد.

در حالی که تنش‌ها بین ایران و آمریکا در فضای فیزیکی خلیج فارس و خاورمیانه در حال افزایش است، این تنش‌ها ظاهرا در فضای سایبری و مجازی نیز به تدریج به اوج خود می رسد.

به گزارش «تابناک»، ستاد فرماندهی سایبری ایالات متحده مدعی شده که پنجشنبه شب اقدام به یک عملیات دیجیتالی فوق سری علیه یکی از گروه های سایبری ایران کرده است که به گفته این ستاد وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و در حملات اخیر به نفت کش های ژاپنی در دریای عمان نیز دخیل بوده؛ این در حالی است که ایران بارها هرگونه مداخله در این حملات را تکذیب کرده است.

عملیات دیجیتالی-سایبری مخفی پنتاگون علیه گرو وابسته به سپاه / افزایش تنش به فضای مجازی هم رسید

بر اساس ادعای ستاد فرماندهی سایبری آمریکا، این گروه ایرانی طی سال های اخیر اقدام به رصد و هدف قرار دادن شناورهای نظامی و غیر نظامی به شکل دیجیتالی در تنگه هرمز کرده و همین امر به این گروه اجازه داده است که توان حمله به شناورها و کشتی های در حال تردد از این مسیر را داشته باشد.

ستاد فرماندهی آمریکا در این زمینه اطلاعات بیشتری در این خصوص ارائه نکرده، ولی «دیوید هوگو» مدیر فنی در آژانس امنیت ملی آمریکا NSA گفته که این گروه سایبری ایرانی، مشغول به گردآوری اطلاعات به شکل سنتی بوده است. وی گفته: «فکر می کنم این گروه بیشتر مشغول آن بوده تا دریابد که سیاست گذاران آمریکایی در خصوص آنها چه می دانند.»

وی در مورد اقدامات و علمیات این گروه گفته، ایشان در پی نفوذ به حساب های کاربری نظامی آمریکا از طریق جاسوسی از گذرواژه ها و تکنیک های Brute Force و ورود گذرواژه ها به شکل انبوه تا زمانی که یکی از آنها صحیح از کار درآید، بوده اند.

وی گفته است «گروه های سایبری ایرانی روز به روز به رقبای بسیار سخت تری از آنچه تا کنون با آنها روبه رو بوده ایم، تبدیل می شوند. یکی از دغدغه های جدی ما طی سال گذشته، مقابله با حجم انبوه عملیات های سایبری ایران و پیچیدگی آنها بوده است».

این در حالی است که خبرگزاری یاهو، در گزارش خود پیرامون این مسأله به نقل از یکی از مقامات سابق اطلاعاتی آمریکا گفته که تلاش های ایران برای هدف قرار دادن کشتی ها در منطقه طی سال های گذشته بسیار پیچیده شده است؛ عملیاتی که قبلا بسیار ساده و برای سرقت اطلاعات پروفایل طراحی شده بود، امروزه به تلاش های پیچیده برای دستیابی به اطلاعات سری تبدیل شده است.

در همین رابطه، «ماتئو لویت» مدیر برنامه ضدتروریسم مؤسسه خاور نزدیک واشنگتن، به یاهو بیان کرده: «هیچ تعجب نمی کنم اگر گفته شود، ایران باز هم راه دیگری برای قدرت‌نمایی پیدا کرده است، به ویژه در رابطه با کشتیرانی در منطقه. ایران در تلاش برای پاسخ دادن به کمپین فشار حداکثری آمریکاست، به خصوص زمانی که فشارهای بیشتری و سخت تر میزان نفتی که ایران قادر به صادرات آن است و مقدار پولی که از این صادرات به دست می آورد را کاهش داده است.»

هنوز ایران واکنش رسمی به این ادعای ستاد فرماندهی سایبری ایالات متحده نداشته، ولی موضوع تقابل های ایران و ایالات متحده در فضای سایبری نه موضوعی است جدید و نه در زمینه تنش های اخیر موضوعی است تعجب برانگیز. آنچه به نظر می رسد این است که بالا گرفتن تنش ها در فضای فیزیکی به تدریج به افزایش تقابل های مجازی و سایبری ایران و آمریکا هم در منطقه و هم در خارج از منطقه نیز منجر خواهد شد.

رادیوفردا: روزنامه نیویورک تایمز روز پنج‌شنبه، ۳۰ خردادماه، به نقل مقام‌های آمریکایی گزارش داد که دونالد ترامپ در واکنش به سرنگونی پهپاد آمریکایی، دستور «حمله محدود» به ایران را صادر کرده، اما در حالی که این عملیات در مراحل اولیه بود، حمله را متوقف کرد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز همین گزارش را به نقل از منابع خود تایید کرده است.

هیچ یک از این دو رسانه به نام منبع خود در دولت دونالد ترامپ اشاره نکرده‌اند.

نیویورک تایمز می‌نویسد که در حالی که شماری از مقامات نظامی و سیاسی منتظر بودند که حمله به برخی از مواضع ایران ساعت هفت عصر به وقت واشینگتن انجام شود، دونالد ترامپ دستور توقف حمله را صادر کرده است.

این گزارش اضافه کرده است، ترامپ دستور حمله به تعداد مشخصی از مراکز نظامی ایران از جمله مراکز راداری و پدافند موشکی را صادر کرده بود.

یک مقام بلندپایه دولت آمریکا به نیویورک تایمز گفت، در حالی که این عملیات در مراحل اولیه خود بود و هواپیماهای بمب‌افکن و ناو هواپیمابر آمریکا آماده حمله شده بودند، این عملیات متوقف شد.

شبکه تلویزیونی ای‌بی‌سی نیز به نقل از منابع مطلع گزارش داد رئیس جمهوری آمریکا دستور حمله به ایران را صادر کرد، اما از تصمیم خود بازگشت.

به نوشته ای‌بی‌سی، دلایل تغییر تصمیم دونالد ترامپ برای متوقف کردن این عملیات مشخص نیست.

در همین زمینه نیویورک تایمز می‌نویسد که مشخص نیست که آیا حمله به تعویق افتاده یا کاملاً لغو شده است.

هنوز کاخ سفید یا وزارت دفاع آمریکا به گزارش رسانه‌های آمریکا در این خصوص واکنشی نشان نداده‌اند.

بامداد روز پنج‌شنبه سپاه پاسداران اعلام کرد که یک فروند پهپاد آمریکایی را بر فراز قلمرو ایران ساقط کرده است. این در حالی است که آمریکا می‌گوید این پهپاد در آب‌های بین‌المللی هدف قرار گرفته شده است.

ساعاتی پس از انتشار خبر سرنگونی یک پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران، دونالد ترامپ در توییتر خود نوشت: «ایران اشتباه خیلی بزرگی کرد.»

دونالد ترامپ همچنین در خصوص نحوه پاسخ به این اقدام ایران گفت: «به‌زودی معلوم خواهد شد. من نمی‌خواهم در این مورد زیاد حرف بزنم. ایران اشتباه بزرگی کرد.»

به گفته مقام‌های نظامی ایران، پهپاد آمریکایی «در ساعت ۴:۰۵ صبح امروز» [پنج‌شنبه] و «توسط سامانه سوم خرداد» پس از «ورود به حریم هوایی ایران» رهگیری و منهدم شده است.

از سوی دیگر، ژنرال جوزف گاستلا، فرمانده نیروی هوایی ستاد فرماندهی مشترک آمریکا، عصر پنج‌شنبه گفت که پهپاد آمریکایی که دیشب با یک فروند موشک زمین به هوای ایران سرنگون شد، در ۳۴ کیلومتری دور از ساحل این کشور و در ارتفاع بالا در حال پرواز بود.

بر اساس قوانین بین‌المللی ۱۲ مایل دریایی (۲۲ کیلومتر)، مرز ساحلی کشورها محسوب می‌شود.

وزیر امور خارجه ایران هم می‌گوید، بخشی از بقایای لاشه این پهپاد در آب‌های ایران پیدا شده است.

آرمان: ایران اگر الحاق به کنوانسیون‌های مورد نظر کارگروه ویژه اقدام مالی FATF را نپذیرد، کلیه روابط بانکی‌اش با کشورهای دیگر مختل می‌شود. در این صورت معلوم نیست دولت ما چگونه بخواهد تبادلات مالی خود را با دیگر کشورها انجام دهد و سرانجام تجارت بین‌المللی جمهوری اسلامی چه خواهد شد. در کنار توطئه تبلیغاتی دشمنان، من عدم تصویب این لوایح را به الگوی رفتاری مشخص و عجیب برخی مربوط می‌دانم. آن‌ها فهمیده‌اند که هرگاه چیزی از ما بخواهند یا توصیه‌ای به ما کنند، برخی از مسئولان ما دقیقا عکس آن عمل می‌کنند و می‌خواهند ثابت کنند که حرف غربی‌ها برای ایران ارزشی ندارد. در مسأله الحاق به کنوانسیون‌های مبارزه با تأمین مالی تروریسم و مبارزه با جرائم سازمان یافته فراملی نیز همین مسأله به وجود آمده است. خاطرمان هست که چندی پیش و در جریان راه‌اندازی کانال مالی اینستکس، کشورهای اروپایی به ایران توصیه کردند که هرچه زودتر لوایح چهارگانه FATF را تصویب کند و نهایت همکاری را با این کارگروه ویژه اقدام مالی داشته باشد تا سریع‌تر تبادل مالی میان اروپا آغاز شود. آمریکایی‌ها نیز چندی بعد از زبان مایک پمپئو، وزیر امور خارجه همین درخواست را مطرح کردند. این کشورها دریافته‌اند که اگر حرفی به مسئولان ما بزنند و آن‌ها را به انجام کاری بخوانند، مسئولان ما به نوعی لج می‌کنند و در نتیجه آنها با این سخنان یک فضای تبلیغاتی ایجاد می‌کنند تا ایران به این کنوانسیون‌ها نپیوندد و در نتیجه در روابط اقتصادی خود با دیگر کشورهای جهان دچار مشکل شود. آن‌ها خیرخواه ما نیستند، بلکه با شناسایی نقاط ضعف مسئولان ما از این نقاط ضعف علیه جمهوری اسلامی استفاده می‌کنند. مسئولان ما باید با این مسأله عاقلانه برخورد کنند، همان‌گونه که با خروج آمریکا از برجام رفتار کردند. اگر ما به خاطر خواست اروپا و آمریکا الحاق به این کنوانسیون‌ها را نپذیریم به خود آسیب زده‌ایم. حرف‌های دیگری نیز مطرح می‌شود که این نوع لوایح دخالت بیگانه در کار ما را تسهیل می‌کند که به گمان من وقتی ما وارد اقتصاد جهانی شدیم و خواهان باقی‌ماندن در آن هستیم، باید شرایط و قوانین بازی را بپذیریم. در اقتصاد مقاومتی که رهبر انقلاب روی آن تأکید دارند، به این مسأله اشاره شده است. توصیه به صادرات، گسترش ارتباطات تجاری با جهان، تشویق به درآمدزایی از توریسم و انتقال دانش از خارج به داخل کشور از جمله مواردی است که در اقتصاد مقاومتی از آن سخن گفته شده است. بنابراین اگر این مسائل مورد توجه قرار نگیرد، خلاف اقتصاد مقاومتی عمل شده و این اشتباهی نابخشودنی است. متأسفانه در کشور ما مسائل سیاسی و برخی ژست‌ها از نوع تندروانه رواج یافته و هرکس می‌خواهد خود را مصمم نشان دهد. در حالی که مصالح ملی ارزشمندتر از این قهرمان‌نمایی‌هاست. ما باید تلاش خود را معطوف به کاهش آلام مردم کنیم. اخیرا یکی از علما گفته بود که چرا مردم باید تاوان سیاست‌های ما را بدهند؟ معنای این حرف روشن است، وقتی تحریم وجود دارد این مردم هستند که هزینه می‌دهند. وزیر و وکیل و مسئول که تاوانی نمی‌دهند. دشمن نیز این را دریافته و تلاش می‌کند مردم را محروم نگه دارد. یقینا اگر به ضرب‌الاجل FATF بی‌توجهی شود، شاهد رشد نرخ ارز و بالا رفتن قیمت‌ها خواهیم بود و تاوان این مسائل را باز هم مردم باید بپردازند.

* فعال سیاسی

بی‌بی‌سی: دفاتر شرکت‌های نفتی بین‌المللی در عراق هدف موشک‌پرانی قرار گرفته است.

صبح روز چهارشنبه، ٢٩ خرداد (١٩ ژوئن)، پلیس عراق گزارش کرد که یک موشک در محوطه مجتمع اداری-مسکونی برجسیا در بصره که دفاتر شماری از شرکت‌های نفتی بین‌المللی در آن قرار دارد منفجر شد و به خساراتی به بار آورد. در اثر انفجار موشک، دو کارگر عراقی هم زخمی شده‌اند.

این ساختمان در غرب بصره واقع شده و دفاتر محلی شماری از شرکت‌های نفتی بزرگ از جمله اکسون موبیل، شل و انی ایتالیا در آن واقع شده است.

بعضی از کارکنان محلی گفته‌اند که صدای سه انفجار را شنیدند اما پلیس تا کنون اصابت یک موشک را تایید کرده است.

منابع پلیس موشک پرتاب شده را از نوع کاتیوشا، که نوعی موشک برد کوتاه است گزارش کرده و گفته‌اند که موشک در فاصله حدود یکصد متری بخشی از این مجتمع منفجر شد که دفتر اصلی و ساختمان‌های مسکونی کارکنان شرکت آمریکایی اکسون موبیل در آن واقع است.

سفارت آمریکا در بغداد – چندی پیش یک خمپاره به نزدیکی ساختمان سفارت اصابت کرد

مجتمع برجسیا در نزدیکی حوزه نفتی زبیر واقع شده که شرکت ایتالیایی انی استخراج نفت از آن را در دست دارد.

به گفته یک منبع امنیتی، شرکت اکسون در نظر دارد فورا حدود بیست کارمند غیر بومی خود را از بصره خارج کند.

ماه گذشته، در پی هشدار دولت ایالات متحده در مورد تهدیدهای امنیتی از سوی ایران و گروه‌های شبه‌نظامی عراقی وابسته به آن و تصمیم به خارج کردن کارکنان غیر ضروری سفارت آمریکا در عراق، شرکت اکسون نیز کارمندان غیربومی خود را از عراق تخلیه کرد.

این شرکت بعدا کارکنان خود را برای ادامه عملیات به عراق باز گرداند.
ایالات متحده حکومت جمهوری اسلامی ایران را مسئول حمله به نفتکش‌ها دانسته اما مقامات جمهوری اسلامی این اتهام را رد کرده‌اند

دولت عراق به منظور افزایش تولید نفت خود به طور گسترده به همکاری با شرکت‌های خارجی از جمله شرکت اکسون موبیل آمریکا روی آورده است. از نظر سطح تولید در اوپک، عراق در حال حاضر پس از عربستان سعودی در رده دوم قرار دارد و دولت این کشور برای جبران هرگونه کمبود در بازار جهانی نفت ابراز آمادگی کرده است.

پیش از این نیز گزارش‌هایی از پرتاب موشک به نقاطی در نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد منتشر شده بود که ایالات متحده شبه‌نظامیان وابسته به حکومت جمهوری اسلامی ایران را مسئول آنها معرفی کرده است.

موشک‌پرانی به سوی دفاتر شرکت‌های نفتی در بصره در حالی گزارش می‌شود که در هفته‌های اخیر، انتقال نفت از منطقه خلیج فارس و دریای عمان دستخوش ناامنی بوده است.

ماه گذشته، درچهار نفتکش متعلق به نروژ، امارات متحده عربی و عربستان سعودی در آب‌های امارات انفجارهایی روی داد و هفته گذشته نیز به دو نفتکش در دریایی عمان حمله شد. همچنین، ماه گذشته شبه‌نظامیان حوثی، که از حمایت جمهوری اسلامی ایران برخوردارند، خطوط لوله انتقال نفت عربستان را با پهپاد حامل مواد منفجره هدف قرار دادند.

مقامات آمریکایی حکومت ایران را مسئول این حملات معرفی کرده‌اند.

پیشتر، برخی از مقامات جمهوری اسلامی هشدار داده بودند که در صورت توقف صادرات نفت ایران، صدور نفت از منطقه خلیج فارس مختل خواهد شد اما اتهام دست داشتن در حملات اخیر به نفتکش‌ها را رد کرده و این وقایع را “مشکوک” خوانده‌اند.

رادیوفردا: دولت دونالد ترامپ در شش ماه اول آغاز کارش این سیاست را در پيش گرفت که شاید با تغییر مواضع روسیه بتواند حمایت آن کشور ازاعمال فشار بر ایران را جلب کند. اما این ایده به مرور زمان تحلیل رفت و تحت تأثیر تداوم همکاری‌های استراتژیک مسکو و تهران و در عین حال همکاری‌های نزدیک نظامی دو کشور در جنگ داخلی سوریه به شکست انجامید.

اما ظاهراً این ایده اخیراً دوباره مطرح شده است.

به نظر می‌رسد دولت آمریکا معتقد است اکنون که جنگ داخلی سوریه در عمل به پایان رسیده، مسکو ممکن است در زمینه مقابله با اقدامات زیان‌بار ایران در سطح منطقه و مقابله با نفوذ آن کشور در سوریه و مناطق دیگر به واشینگتن کمک کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که مقامات آمریکایی قصد دارند در دیدارهای سه‌جانبه آمریکا، روسیه و اسرائیل که قرار است در هفته‌های آینده در اسرائیل برگزار شود، این مذاکرات را از سر گرفته و در مباحث مربوط به وضعیت سوریه موضوع کلی مناسبات روسیه و ایران را مطرح کنند.

شکی نیست که گرایش به طرح مجدد این مسئله تحت تأثیر نشانه‌های اخیر از اختلاف بین مسکو و تهران قوت گرفته است.

دولت روسیه اواخر ماه می در اقدامی که از نظر نمادین اهمیت ویژه‌ای داشت درخواست ایران برای خرید سامانه موشک‌های ضد هوایی اس ۴۰۰ را رد کرد. ظاهراً روسیه نگران است که برخورداری ایران از این تسلیحات تعادل ژئوپلیتیک در منطقه خاورمیانه را برهم خواهد زد و ممکن است باعث وقوع جنگ‌های بیشتری شود.

به گفته کارشناسان این تصمیم مسکو عمل‌گرایانه است. روسلان پوخوف از کارشناسان پژوهشکده «مرکز تحلیل امور استراتژیک و فناوری در روسیه» می‌گوید: «هرگونه تقویت واقعی و یا تخیلی قدرت ایران می‌تواند به تشدید تنش منجر شود. عدم موافقت مسکو با این درخواست ایران نشان می‌دهد که دولت روسیه قصد دارد مناسبات با عربستان سعودی و اسرائیل را توسعه دهد و در را به روی مذاکره با دولت آمریکا باز نگاه دارد.»

نشانه‌های دیگری از چرخش سیاست روسیه را می‌توان مشاهده کرد. در هفته‌های اخیر گمانه‌زنی در مورد بروز اختلاف ژئوپلیتیک بین مسکو و تهران در مورد آینده سوریه افزایش یافته است. سوریه برای مسکو یک مشتری مهم و از منظر ایران یک متحد مهم و استراتژیک است. گفته می‌شود نظامیان روسیه در هفته‌های اخیر شبه‌نظامیان شیعه طرفدار ایران را از محدوده بندر طرطوس، محل استقرار نیروی دریایی روسیه بیرون رانده‌اند. به نظر کارشناسان این حادثه بخشی از تشدید رقابت دو کشور برای تحکیم موقعیت خود در سوریه است.

همه این مسائل ممکن است باعث شود که روسیه در مورد سیاست آمریکا در قبال ایران نرمش بیشتری نشان دهد. حداقل دولت آمریکا امیدوار است که چنین تغییری در مواضع روسیه روی دهد.

ولی جلب موافقت ولادیمیر پوتین در مورد مناسبات روسیه و ایران به شدت دشوار خواهد بود. روابط استراتژیک تهران و مسکو چند دهه سابقه دارد. مناسبات سیاسی دو کشور به دوران اتحاد شوروی بازمی‌گردد و طی ربع قرن اخیر این مناسبات در نتیجه معاملات تسلیحاتی و منافع مشترک دو کشور در زمینه مقابله با گروه‌های سنی تندرو در خاورمیانه و آسیای مرکزی و مخالفت با آنچه تسلط آمریکا بر جهان تلقی می‌شود، تحکیم شده است. با وجود بروز اختلافات تاکتیکی بين روسیه و ایران در سوریه شکستن مناسبات استراتژیک آنها بسیار دشوار خواهد بود.

با این وجود کاملاً واضح است که دولت روسیه در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری از پایان جنگ سرد در خاورمیانه حضور فعالی دارد و تلاش می‌کند بین حفظ مناسبات تاریخی و استراتژیک با ایران و تماس‌های اقتصادی و استراتژیک با سایر کشورهای منطقه که همه جمهوری اسلامی ایران را خطری برای موجودیت خود می‌دانند تعادلی به وجود بیاورد. مقامات آمریکایی امیدوارند که همین موضوع برای تجدید نظر مسکو در مورد مناسبات با حکومت ایران کافی باشد.
نظرات طرح شده در این یادداشت الزاماً بازتاب دیدگاه رادیوفردا نیست.

دویچه‌وله: فرستنده تلویزیونی سی ان ان (CNN) به نقل از یک مقام آمریکایی خبر داد که ایران چند ساعت قبل از حمله‌ای که به دو نفت‌کش در دریای عمان، با موشک به یک پهپاد آمریکایی حمله کرده است. این موشک به هدف نخورده است.

یک مقام آمریکایی به فرستنده تلویزیونی سی ان ان (CNN) گفته است که ساعاتی پیش از حمله به دو نفتکش در دریای عمان یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکا هدف حمله موشک‌های زمین‌به هوای ایران قرار گرفته است. بنابر همین خبر این موشک به هدف نخورده و به آب افتاده است.

در این خبر گفته شده است که پهپاد آمریکایی از نوع MQ-9 Reaper قبل از آتش گرفتن نفت‌کش‌ها، قایق‌های ایرانی را مشاهده کرده است. سی ان ان در گزارش خود آورده است: «منبع یاد شده نگفته است که آیا هواپیمای بدون سرنشین قایق‌هایی را که یک حمله واقعی را انجام می دادند دیده‌ یا خیر.»

به دنبال حمله به دو نفت‌کش در دریای عمان، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا گفته بود که خدمه نفتکش پس از مشاهده نزدیک شدن قایق تندروی سپاه پاسداران به کشتی، از عملیات آن‌ها فیلم تهیه کرده‌اند.  همین منبع مدعی شده بود که قایق تندرویی که به نفتکش‌ نزدیک شده از نوع قایق‌های گشتی سپاه پاسداران بوده است.

سی ان ان در گزارش خود تاکید کرده است: «با این حال، این اولین ادعا مبنی بر این است که ایالات متحده اطلاعاتی مربوط به فعالیت‌های ایران قبل از حمله دارد و سی ان ان هنوز هیچ تصویری از پهپاد آمریکایی ندیده است.»

منبع خبری سی‌ان‌ان همچنین گفته است که یک پهپاد آمریکایی در روزهای منتهی به انفجار تانکرها هدف قرار گرفته و در دریای سرخ سرنگون شده است. به گفته این منبع، گمان می‌رود که موشکی ایرانی، شلیک‌شده از سوی شورشیان حوثی یمن این پهپاد را منهدم کرده است.

حمله به دو نفت‌کش در دریای عمان در هفته گذشته تنش میان ایران و آمریکا را وارد مرحله جدیدی کرد. آمریکا ایران را مسئول حمله به دو نفتکش نزدیک به تنگه هرمز می‌داند. اما  ایران به شدت این اتهام را رد می‌کند.

مواضع کشورهای مختلف در این رابطه متفاوت است. وزیر خارجه آلمان معتقد است ویدیوی منتشرشده برای مقصر شناختن ایران کافی نیست. در مقابل جرمی هانت، وزیر امور خارجه بریتانیا از موضع آمریکا جانبداری کرده و گفته است: «دلیلی وجود ندارد که در ارزیابی آمریکا در مورد دست داشتن جمهوری اسلامی ایران در این حملات تردید کنیم.» آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل خواهان تحقیقاتی مستقل در این زمینه شده است.

رادیوفردا: رئیس جمهور ایران روز شنبه اعلام کرد که در صورت «عدم دریافت پاسخ مناسب» از طرف غربی در مهلت ۶۰ روزه، جمهوری اسلامی «به ناچار اقدامات بیشتری»، احتمالا در چارچوب برنامه اتمی خود، خواهد داشت.

حسن روحانی در عین حال به ماجرای حمله به دو نفتکش در دریای عمان اشاره نکرد و به سکوت خود در این زمینه ادامه داد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، حسن روحانی روز ۲۵ خرداد در نشست پنجمین کنفرانس «تعامل و اعتمادسازی در آسیا» موسوم به سیکا گفت: «ایران به صورت یک‌طرفه نمی‌تواند تنها طرف متعهد به برجام باقی بماند و سایر کشورها نیز لازم است سهم خود را برای حفظ این توافق مهم بپردازند.»

آقای روحانی اضافه کرد: «در صورت عدم دریافت پاسخ مناسب، به ناچار اقدامات بیشتری انجام خواهیم داد.»

وی در عین حال گفت: «با وجود خروج آمریکا و از سرگیری تحریم‌های غیرقانونی یک‌جانبه این کشور و نیز حمایت ناچیز سایر طرف‌های موافقتنامه از آن، همچنان معتقد هستیم که انجام تعهدات پذیرفته شده توسط همه طرف‌های ذی‌ربط، نقش مهمی در افزایش ثبات منطقه‌ای و جهانی ایفا خواهد کرد.»

آقای روحانی اعلام نکرد که ایران در صورت «عدم دریافت پاسخ مناسب» چه اقداماتی را انجام خواهد داد.

#رئیس_جمهور در نشست #سیکا: ایران به صورت یکطرفه نمیتواند متعهد به برجام باقی بماند بلکه سایر طرف ها نیز باید سهم خود را بپردازند pic.twitter.com/U5chSjtVGZ

— خبرگزاری صداوسیما (@iribnewsFa) June 15, 2019

ایران روز چهارشنبه، ۱۸ اردیبهشت، رسما خروج خود از «برخی» تعهدات خود ذیل قرارداد اتمی موسوم به برجام را اعلام کرد.

در همان روز حسن روحانی اعلام کرد: «اگر در ۶۰ روز به نتیجه نرسیدیم دو اقدام دیگر را شروع می‌کنیم و سطحی در غنی‌سازی‌ برای ما مطرح نخواهد بود.»

تهران روز ۳۰ اردیبهشت اعلام کرد که ضمن حفظ درصد غنی‌سازی بر اساس برجام، میزان تولید اورانیوم با غنای پایین را به چهار برابر افزایش داده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز ۱۰ خرداد در گزارش فصلی خود اعلام کرده بود که غنی‌سازی و ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران همچنان در حد تعیین‌شده قرار دارد و تهران به تعهدات خود در توافق هسته‌ای موسوم به برجام پایبند است.

روز شنبه همچنین هلگا اشمید، معاون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، با عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، در این دیدار طرفین درباره تحریم‌های آمریکا و کاهش «تعهدات» ایران در برجام گفت‌وگو کردند.

هلگا اشمید پیش از سفر به ایران، به امارات، عمان و قطر رفته بود.

آن طور که در بیانیه دفتر سیاست خارجی اتحادیه اروپا قید شده، این سفر با هدف کاهش تنش‌ها در منطقه انجام می‌شود و فرصتی است تا اتحادیه اروپا راه‌هایی برای تنش‌زدایی در منطقه بیابد.
منابع: خبرگزاری‌های ایرنا و صداوسیما و رادیوفردا/ا. م./ف. دو.

رادیوفردا: آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز پنج‌شنبه ۲۳ خرداد در دیدار با شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، نه تنها مذاکره که پاسخ به پیام دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوری آمریکا را هم رد کرد. او گفت آمریکا توان براندازی جمهوری اسلامی را ندارد، ایران بدون آمریکا و با وجود تحریم‌ها، پیشرفت خواهد کرد، اگر بخواهد بمب اتم بسازد، آمریکا کاری نمی‌تواند بکند.

او البته قیدوبندهایی در سخنانش داشت، گفت برای ترامپ پیام ندارد ولی حرف‌هایی دارد که به نخست‌وزیر ژاپن می‌گوید، «مذاکره تحت فشار» را نمی‌پذیرد، از اینکه آمریکا از برجام خارج شده، گلایه و انتقاد کرد و به همزمانی افزایش تحریم‌ها علیه پتروشیمی ایران و بحث مذاکره ایران و آمریکا هم اشاره کرد و این رفتارها را «غیرصادقانه» خواند.

سخنان صریح او در قبال مذاکره، چهره یک «رهبر انقلابی» را از او به تصویر می‌کشد که این روزها در حال تشویق «خط مقاومت» است و قیدوبندهایی که در حرف‌هایش بود، نشان‌هایی نه چندان پررنگ از پیام‌های دیپلماتیک به دولت آمریکا داشت.

حسن روحانی، رئيس‌جمهوری ایران و محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران قبلا افزایش تحریم‌ها را به «جنگ اقتصادی» تعبیر کرده و آن را مایه تنش دانسته‌اند. آنها می‌گویند اگر قرار است از تنش‌ها کاسته شود، باید «جنگ اقتصادی» متوقف شود.

مقام‌های حکومت ایران همچنین بازگشت دولت آمریکا به برجام را پیش‌شرط هرگونه مذاکره دانسته‌اند و انتظار دارند میانجی‌ای که به تهران می‌آید، یکی از این گزینه‌ها را روی میز بگذارد و به تعبیر حسام‌الدین آشنا، مشاور حسن روحانی، دستش پر باشد. آنها صرف دعوت به مذاکره را کافی نمی‌دانند. سخنان و اشارات رهبر جمهوری اسلامی هم به نوعی همین معنا را داشت ولی با آرایه‌های «انقلابی» و توام با خشم و لحن آتشین.

لحن آتشین آقای خامنه‌ای البته ریشه و کاربرد داخلی هم دارد. رهبر جمهوری اسلامی، هفت سال پیش تحت فشار سنگین تحریم‌ها ناچار به پذیرش مذاکره محرمانه با آمریکایی‌ها شد.

در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، از نگاه بعضی تحلیل‌گران، شخصیتی تماشاگر یا همراه داشت تا رئيس‌جمهوری بر سر کار آید که نماد مذاکره و به تعبیر حامیان آقای خامنه‌ای، نماد سازش باشد. او برای راه‌انداختن سریع‌تر قطار مذاکره، عبارت «نرمش قهرمانانه» را به کار برد، با وجود اینکه بسیاری از مریدانش، برجام را «سند ننگ» می‌خواندند، در نهایت سند برجام را تایید کرد. همچنین وقتی ترامپ تهدید کرد که برجام را پاره می‌کند، آقای خامنه‌ای گفت اگر برجام را پاره کنند، ما برجام را آتش می‌زنیم ولی بعدا ناچار شد که توضیح دهد به خاطر مصلحت چنین نکرده است.

شروط او برای اجرای برجام نه از سوی هیات ایرانی جدی پیگیری شد و نه از سوی جامعه جهانی جدی گرفته شد، چند بار به هیات نظارت بر اجرای برجام تذکر داد که به وظیفه خود در قبال «کندی اجرای برجام» عمل کنند ولی این هیات کار خاصی نکرد و وقتی دید هیچ‌کس مسئولیت را بر عهده نمی‌گیرد، گفت حالا اگر برجام هم درست اجرا نشود، وظیفه رهبر نیست که وارد شود.

در همه این موارد، اگرچه او ظاهرا لحنی طلبکارانه داشت و از تحقق پیش‌بینی‌هایش درباره غیرقابل اعتمادبودن آمریکایی‌ها سخن می‌گفت ولی از نگاه منتقدانش، «رهبری نامطمئن، مذبذب و ترسو» بود که تحت فشار، تن به مذاکره می‌دهد، ناتوان از واکنش موثر است و وقتش برسد «جام زهر» می‌نوشد.

رهبر جمهوری اسلامی مرداد ۱۳۹۳ در دیدار با دیپلمات‌های ایرانی درباره «آفت مذاکره با آمریکا» گفت: «این کار ما را در افکار عمومی ملت‌ها و دولت‌ها به تذبذب متهم می‌کند و غربی‌ها با تبلیغات عظیم خودشان، جمهوری اسلامی را دچار انفعال و دو گانگی جلوه می‌دهند .«مشخص نیست که افکار عمومی جهان درباره میل یک دولت به مذاکره، چنین برداشت‌هایی داشته باشد ولی در داخل ایران، گروه‌های نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی همواره درباره مذاکره با آمریکا، چنین تصور و تصویری داشته‌اند. در این تصویرسازی، او نیز مصون نبود و گفته می‌شد که تحت فشار تن به مذاکره داده است.

آتش و خشمی که امروز در سخنان رهبر جمهوری اسلامی عریان شد، تلاشی برای نفی این برداشت‌ها بود. او با این تاکید می‌خواست به مخاطبان داخلی خاص خودش پیام دهد که نومید نباشید، «من دیپلمات نیستم، انقلابی هستم»، مذاکره پشت‌پرده‌ای در کار نیست و همزمان به مخاطبان خارج بگوید که به استیصال کشاندن او در فضای فشار و تحریم، می‌تواند بازی را در نقطه صفر نگه دارد.

حتی نحوه پخش اظهارات امروز آقای خامنه‌ای که کم‌سابقه بود، در همین راستا برنامه‌ریزی شده بود. رهبر جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر، بارها تاکید کرده است که دوگانه جنگ یا مذاکره مطلوب او نیست و او راه سوم یعنی مقاومت را انتخاب می‌کند.

گزینه مقاومت در روزهای اخیر زیر سایه کلمه «میانجی» قرار گرفته بود.

تاکید ویژه رسانه‌ها بر نقش نخست‌وزیر ژاپن که قرار بود واسطه مذاکره یا آشتی ایران و آمریکا یا حداقل بانی برگرداندن آنها به میز مذاکره باشد، در تقابل با الگوی مقاومت بود که رهبر جمهوری اسلامی چند ماهی است می‌کوشد پرچم آن را در حوزه دیپلماسی، بالا نگه دارد.

تدوین و پخش سریع بخشی از دیدار آقای خامنه‌ای با شینزو آبه، برای تداوم این مسیر بود. او می‌خواهد فرایند پیش‌رو را فعلا در کنترل خود داشته باشد و یک عامل جدید مثل «میانجی» همه ابعاد بازی‌ برای ترمیم وجهه داخلی‌اش را برهم نزند.

می‌توان پیش‌بینی کرد که سرانجام دیپلماسی مقاومت هم مانند اقتصاد مقاومتی خواهد شد ولی نکته مهم‌تر، تداوم اصرار خودمحورانه رهبر جمهوری اسلامی برای حفظ پرستیژش به جای تمرکز بر حل بحران، رو به رشد است؛ الگویی سابقه‌دار و پرهزینه.

بی‌بی‌سی: سنتکام ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا ویدیویی را منتشر کرده است و می‌گوید این ویدیو یک قایق گشتی ایرانی را نشان می‌دهد که تلاش می‌کند مینی عمل نکرده را از بدنه نفتکش‌ کوکوئا جدا کند. این نفت‌کش پیشتر‌در دریای عمان ابتدا منفجر و بعد دچار آتش سوزی شد. آمریکا ایران را عامل این انفجار خوانده و ایران اتهامات را رد کرده است.

سنتکام می گوید این قایق سپاه پاسداران در حال جدا کردن مین عمل نکرده از یکی از نفتکش هاست pic.twitter.com/wiD16CnK0a

— BBCKambiz (@BBCFattahi) June 14, 2019

پیشتر رسانه‌های آمریکایی از قول مقام‌های این کشور گزارش داده‌ بودند فیلمی از یک قایق تندروی ایرانی وجود دارد که در حال حرکت در کنار نفت‌کش منفجر شده کوکوئا و جدا کردن یکی از مین‌های منفجر نشده از بدنه آن است.

به گفته مقام‌های آمریکایی که نامشان در این رسانه‌ها عنوان نشده بعد از انفجار یک مین بر بدنه نفت‌کش کوکوئا، خدمه کشتی هنگام بازرسی کشتی یک مین هشت اینچی منفجر نشده را بر بدنه شناسایی کرده‌اند. خدمه کشتی بین بریج و هواپیمای شناسایی آمریکایی نیز وجود این مین را تایید کرده‌اند. براساس این گزارش‌ها کمی بعد همین هواپیمای شناسایی متوجه می‌شود خدمه چند قایق کوچک ایرانی تلاش می‌کنند این مین منفجر نشده را از بدنه کشتی جدا کنند تا به ادعای آنها مدرکی برای ارتباط مستقیم ایران به این حملات وجود نداشته باشد.

به گفته مقام‌های آمریکایی هواپیمای شناسایی نیروی دریایی آمریکا فیلم کاملی از تحرکات این قایق ایرانی ضبط کرده است.

رسانه‌های آمریکایی گفته‌اند این تصاویر در اختیار آنها قرار داده نشده است.

شبکه خبری سی‌ان‌ان به نقل از یک مقام دیگر آمریکایی گفته است چندین قایق کوچک ایرانی حتی بعد از حضور کشتی برینبیج آمریکا در صحنه انفجار به تردد در نزدیکی این محل مشغولند تا جایی که ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا هشدار داد هیچ دخالتی را در حوزه ماموریت و فرماندهی این کشتی تحمل نخواهد کرد.
حق نشر عکس CENTCOM
Image caption خدمه کشتی جنگی بینبریج آمریکا برای کمک به نفت‌کش کوکوئا آمدند.

روز پنجشنبه دو نفتکش در نزدیکی آب‌های ایران در دریای عمان هدف حمله قرار گرفتند. منابع ژاپنی گفتند این کشتی‌ها حامل “محموله‌های مرتبط با ژاپن” بوده‌اند. سخنگویان دولتی ایران این حادثه را “مشکوک” توصیف کردند و آمریکا ایران را عامل این حملات خواند.

براساس این گزارش‌ها، کشتی‌ها پس از وقوع انفجار، آتش گرفتند.

این دومین بار ظرفش یک ماه گذشته است که نفت‌کش‌ها در این منطقه با مشکلاتی روبه‌رو می‌شوند. در جریان آتش‌سوزی‌های روز ۱۲ می که در نزدیکی بندر فجیره (متعلق به امارات) رخ دادند نیز آمریکا، ایران را مسئول “خرابکاری” نامید. ایران آن اتهام را نیز رد کرده بود.

حملات روز پنج‌شنبه، واکنش‌های گسترده بین‌المللی نیز به دنبال داشت و از جمله آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل آن را محکوم کرد. آقای گوترش گفت که منطقه تاب یک درگیری بزرگ را ندارد.

در پی اتفاقات روز پنج‌شنبه در خلیج فارس و دریای عمان، قیمت نفت دو و دو دهم درصد در بازارهای جهانی افزایش یافت.

دویچه‌وله: وزیر خارجه آلمان به واشنگتن سفر کرده است. او در این سفر با وزیر خارجه آمریکا دیدار و درباره نتایج سفرش به ایران گفت‌وگو می‌کند. بنابر بر گزارش رسانه‌های آلمانی، ماس با نتایج دلخواه ایران از این سفر بازنگشته است.

هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان همراه با ینس پلوتنر، مدیر سیاسی وزارت امور خارجه آلمان روز چهارشنبه ۲۲ خرداد (۱۲ ژوئن) به واشنگتن سفر کرد. برنامه او در این سفر دیدار و گفت‌وگو با همتای آمریکایی خود مایک پمپئو است. بنا بر گزارش خبرگزاری آلمان او قصد دارد در این دیدار نتایج سفر خود به ایران و مذاکراتش با مقا‌م‌های این کشور را در میان بگذارد.

این سفر تنها یک روز پس از بازگشت او از تهران و دیدارش با حسن روحانی، رئیس جمهوری و محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران انجام می‌شود. سفر ماس بنا بر تفسیر بسیاری از رسانه‌های آلمانی نتایج چندانی در تنش‌زادیی میان ایران و آمریکا به همراه نداشته است. مورگان اورتگا، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در این رابطه گفته است که ایالات متحده آمریکا به “فشار حداکثری” خود بر ایران ادامه می‌دهد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

سفر یک روزه هایکو ماس به تهران به یکی از داغ‌ترین مسائل مورد بحث در رسانه‌های آلمان تبدیل شد. مخرج مشترک اظهارنظرها درباره نتایج سفر او به ایران این است که اروپا در نهایت نمی‌تواند ایران را از مهلکه تحریم‌ها و فشار آمریکا نجات دهد.

یک نمونه روزنامه اقتصادی سیاسی هندلزبلات آلمان است که زبان صاحبان سرمایه در این کشور است. هندلزبلات روز سه‌شنبه در تفسیری خطاب به ایران نوشت: «تو هیچ فرصتی نداری، اما از آن استفاده کن!»

در این تفسیر به سفر هایکو ماس به منطقه با هدف دیالوگ، تنش‌زدایی و جلوگیری از مسابقه تسلیحات هسته‌ای در منطقه اشاره شده و آمده است: «تلاش وزیر امور خارجه را باید در کفه ترازویی بگذاریم که در کفه دیگرش کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و رئیس جمهوری ایالات متحده دونالد ترامپ نشسته‌اند؛ کفه‌ای که به مراتب سنگین‌تر است.»

موضعگیری “زود دویچه” از این نیز آشکارتر بود. این روزنامه معتبر آلمان این پرسش را مطرح کرد که چرا ایرانی‌ها در برابر چین چنین انتظاراتی ندارند، در حالی که این کشور یکی از خریداران کلان نفت ایران بوده و اکنون خرید خود را به حداقل رسانده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به نظر گروهی از تحلیلگران امتیازی که اروپا قصد دارد در مقابل پایبندی ایران به برجام به این کشور بدهد، راه اندازی اینستکس (ساز و کار مالی جدید اروپا برای ایران جهت دورزدن تحریم‌های آمریکا) با این تصریح است که این سازوکار قادر به رفع همه فشارهای تحریم‌های شدید آمریکا علیه اقتصاد ایران نیست، هر چند که کشورهایی مانند هلند و روسیه هم برای پیوستن به ‌آن اعلام آمادگی کرده باشند.

آنها هم‌چنین تاکید می‌کنند که به خاطر فشار حداکثری آمریکا ایران رسما صادراتی نخواهد داشت که درآمدی وارد اینس‌تکس کند تا بتواند با آن مطالبات صادرکنندگان کالا به این کشور را تسویه کند. از این گذشته امتناع و تعلل ایران در امضای دو پروتکل مربوط به “گروه مالی ویژه” (FATF) در زمینه‌های پولشویی و تامین مالی تروریسم هم کار را برای اروپا در گسترش و تقویت اینس‌تکس سخت‌تر کرده است.

سفر ماس به آمریکا هم‌زمان است با ورود شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن به ایران. برنامه سفر دو روزه آبه نیز دیدار و گفت‌وگو با حسن روحانی و آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به منظور میانجیگری در تنش میان ایران و آمریکاست. نخست وزیر ژاپن قبل از سفر به ایران با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفت‌وگویی تلفنی داشت. حال باید دید شینزو آبه با کدام نتایج از تهران به توکیو باز خواهد گشت.