اخبار

دیگربان: ایسنا با انتشار گزارشی در تمجید از قاسم سلیمانی٬ فرمانده نیروی «قدس» سپاه از جهاد مغنیه به عنوان خواهرزاده این فرمانده سپاه نام برده است.

این خبرگزاری نوشته براساس برخی گزارش‌ها عماد مغنیه نسبت فامیلی (خواهرزاده) با سلیمانی داشته است.

جهاد مغنیه فرزند عماد مغنیه دی ماه امسال به همراه گروهی از نیرو‌های حزب‌‌الله در سوریه در پی حمله موشکی اسرائیل کشته شد.

نام جهاد مغنیه از زمانی بر سر زبان‌ها افتاد که تصاویری از وی در مراسم ختم مادر قاسم سلیمانی در تهران منتشر شد.

«جهاد عماد مغنیه» فرزند «عماد مغنیه» از فرماندهان بلند‌پایه حزب‌الله لبنان بود که پدرش ۲۳ بهمن ماه سال ۱۳۸۶ در دمشق ترور شد.

در برخی از گزارش‌ها که از زندگی‌نامه عماد مغنیه منتشر شده آمده وی دارای یک همسر ایرانی بوده؛ به نظر می‌رسد این زن٬ خواهر قاسم سلیمانی باشد.

رادیوفردا: توسط حسن هاشمیان

بعد از گذشته دو هفته از آغاز عمليات «آزادسازی تکريت» هنوز نتايج روشن درباره سرنوشت آن ارائه نشده است.

در حاليکه خبرگزاری های شيعه عراق و به دنبال آن مراکز خبری جمهوری اسلامی در ايران پيروزی های شبه نظاميان شيعه موسوم به «حشد شعبی» را جشن گرفته اند، اما بيانيه ارتش عراق خبر از متوقف شدن نبرد و انتظار برای رسيدن امدادهای جديد داده است.

در طول نزديک به دو هفته نبرد که از دوم ماه مارس شروع شد، شبه نظاميان شيعه و به خصوص «عصائب اهل حق» نقش محوری در اين عمليات داشته و نيروهای «خط شکن» بودند، اين در حالی است که ارتش عراق در نبردهای زمينی خطوط مقدم جبهه شرکت نداشت.هادی عامری مرد شماره يک ايران در عراق فرمانده «حشد شعبی»يا شبه نظاميان بسيجی را به عهده دارد.

اين فرد نزديک به ۲۵ سال از عمر خود را در ايران گذرانده و از اشخاص مورد وثوق قاسم سليمانی است.سابقه فرماندهی «سپاه بدر» را برای مدت طولانی در اختيار داشت و در دولت نوری مالکی وزير حمل و نقل بود.

با وجود اينکه حيدر عبادی نخست وزير عراق حمله به تکريت را در راستای مبارزه با تروريسم و آزادسازی بخشی از ملت عراق ناميده که در اسارت نيروهای داعش افتادند، اما هادی عامری اين عمليات را «انتقام سپايکر» لقب داده که نيروهای تحت امر وی بايد از «تکفيری ها» بگيرند.سپايکر يک پايگاه نيروی هوائی در نزديکی تکريت است که داعش در زمان تصرف آن ۱۷۰۰ سرباز عراقی که بيشتر آنها شيعه و از مناطق جنوب عراق بودند را اعدام کرد.

شبه نظاميان شيعه و در رأس آن «عصائب اهل حق» اهالی منطقه «آلبوعجيل» تکريت را متهم می کنند که در جنايت سپايکر دست داشتند.در روزهای اخير نام اين منطقه بر سر زبان بيشتر شبکه های تلويزيونی جهان عرب افتاد، زيرا برخی اخبار منتشر شده در سايت ها و شبکه های اجتماعی از جنايتی ديگر در منطقه آلبوعجيل حکايت کردند که عصائب اهل حق را متهم می کنند اين منطقه را بطور کامل با تمام ساکنين و مزارع آن سوزاندند.

احمد طيب مفتی الازهر به رويداد آلبوعجيل واکنش نشان داد و بيانيه ای شديد الحنی را در محکوميت آنچه تحت عنوان «جنايت» در استان صلاح الدين عراق ناميد، صادر کرد.حيدر عبادی در واکنش به اين بيانيه بطور ضمنی قبول کرد که جنايت هائی در تکريت اتفاق افتاده اما آنها را به نفوذی ها و گروه های «خودسر» نسبت داد.يکی از مراجع شيعه در نجف به نام بشير نجفی از مفتی الازهر خواست برای اطمينان، يک گروه تحقيق به منطقه اعزام کند،اما افراد نزديک به احمد طيب گفته اند که فرستادن گروه تحقيق به عراق در اين روزها يعنی ورود به بايگانی پرونده های «ماست مالی شده» است.

با تحول جنگ تکريت به يک روياروئی مذهبی در منطقه آن هم در عالی ترين سطح آن ميان رهبران دينی جهان اسلام، به نظر می رسد ايالات متحده امريکا تمايلی به ايستادن در کنار هيچ يک از گروه های درگير و متهم شدن به جانبداری از يکی از طرفين نزاع جاری را ندارد. آمريکا در حال حاضر هم از سوی شيعيان و هم از سوی جهان اهل سنت متهم شده است که از خصم آنها در اين نزاع جانبداری کرده است.

رسانه های شيعه در روزهای گذشته نيروهای ائتلاف را متهم کردند که در ۲۴ دسامبر گذشته نيروهای عراقی در منطقه «بيجی» را بمباران کرده و ۲۲ نفر از آنها را کشته است. از آن سو نيروهای سنی امريکا را متهم می کنند که همراه با شبه نظاميان شيعه به جنگ سنی ها آمده است.

ولی امريکا در اين نبرد تلاش کرده است داعش را بعنوان دشمن مشترک همه قلمداد کند و همکاری همه را در اين راستا خواسته است.اما زمانی که شبه نظاميان شيعه دست به اقداماتی مشابه آنچه که داعش انجام می دهد، می زنند،کوشش امريکا با دشواری مواجه می شود و اهداف آن در گرد و غبار ستيز مذهبی گم می شود.

امريکا تمايلی ندارد که جنگ آن عليه داعش در منطقه تبديل به روياروئی مذهبی ميان سنی ها و شيعيان گردد. اما هم تندروهای شيعی و هم افراط گرايان سنی جنگ مذهبی را دامن می زنند و از آن بعنوان «مکانيسم ضد امريکائی» استفاده می کنند.

عصائب سنی

برای روياروئی با تبليغاتی که بر عليه شبه نظاميان شيعه صورت می گيرد، هم قاسم سليمانی و هم هادی عامری در ماه های گذشته تلاش کردند تشکلی از نيروهای عشايری اهل سنت مشابه آنچه تحت عنوان «عصائب اهل حق» شيعی معروف شده، بوجود بياورند.

بخشی از عشيره آل جبور که در بيشتر مناطق سنی عراق سکنی دارد با اين طرح همکاری کردند و گروهی متشکل از ۲۵۰ نفر به رهبری فردی به نام «خالد جباره» در منطقه «عَلم» تکريت را بعنوان «عصائب عَلم» بوجود آوردند.جنگجويان عشيره آل جبور در ميان نيروهای دولتی و داعش تقسيم شده اند و بخشی از نيروهای دولتی اين عشيره همپيمان قاسم سليمانی و هادی عامری شدند.منطقه عَلم در شمال تکريت واقع است و همراهی آن با نيروهای تحت فرماندهی هادی عامری نقش مهمی در پيشروی اين نيروها به سوی تکريت و محاصره آن داشته است.

اين نيروها نخستين نيروهای سنی هستند که به صفوف عصائب اهل حق پيوستند.اختلافات آنها با داعش و عدم همکاری آنان با «دولت اسلامی» به اعدام تعداد زيادی از جوانان منطقه به دست داعش منجر شد.از اينرو اکنون اين عشائر برای انتقام گرفتن قيام کرده اند و از آن سو رهبران داعش ريختن خون آنها را مانند شبه نظاميان شيعه مباح کرده اند.

اما در ميان اين و آن ، عَلم تنها مکانی است که نشانی از فرقه گرائی مذهبی در آن ديده نمی شود و شبه نظاميان شيعه و سنی در کنار يکديگر بر عليه داعش می جنگند.اين موضوع اميدواری های زيادی برانگيخته که چنين همکاری مشترک به مناطق ديگر کشيده شود.به ويژه که منطقه عَلم در مقايسه با ساير مناطق ديگر تکريت، کمتر آثار تخريبی جنگ در آن ديده می شود.

چالش های جنگ تکريت

منطقه تکريت اگرچه به راحتی به دست داعش سقوط کرد اما برای بازپس گيری آن چالش های بزرگی در برابر دولت عراق و متحدين آن قرار دارد:

۱-مشکل حفاظت از مناطق آزاد شده: اکنون پرسش اساسی اين است که بعد از آزادسازی تکريت چه نيروئی حفاظت آن را به عهده خواهد گرفت؟در گذشته ارتش عراق با تمام تجهيزات و آموزش هائی که ديده بود ثابت کرد که توان پايداری در برابر تروريست های داعش را ندارد و براساس اين تجربه، رهبری فعلی دولت عراق مايل نيست اين وظيفه را در اختيار آن بگذارد.

در طول حمله به تکريت هم شاهد بوديم که نيروی ارتش نقش مکمل و حمايتی به عهده گرفته بود و در رأس حملات قرار نداشت.اما واگذاری مناطق آزاد شده به دست شبه نظاميان شيعه مانند عصائب اهل حق، يک ستيز دائمی را در منطقه دامن خواهد زد و احتمال جنگ شيعی-سنی را افزايش خواهد داد.از اينرو يافتن شريک بومی در منطقه برای اداره شهرها و مناطق آزاد شده بسيار حائز اهميت شده است.اما اين شريک با دو مشکل اساسی مواجه است.

نخست برخی از گروه های تندرو شيعه که هيچ شريک سنی در اين مناطق را برنمی تابند و همه سنی ها را تروريست و همکار داعش يا حزب بعث می دانند و دوم رهبران برخی از احزاب سنی که هنوز به دولت شيعه عراق اعتمادی ندارند و مايلند به جای دولت حيدر عبادی با امريکا و کشورهائی اروپائی برای اداره مناطق خود به تفاهم برسند.رهيافت آينده در ميان اين ديدگاه های متناقض هنوز روشن نيست و به همين دليل نمی توان براحتی درباره آينده اين مناطق سخن گفت.

۲-ائتلاف های منطقه ای: از هم اکنون جنگ تکريت به پيدايش ائتلاف های منطقه ای برای متوقف کردن پيشروی جمهوری اسلامی در کشورهای عربی منتهی شده است.ايران به طور آشکارا درگيری نيروهای خود را در جنگ تکريت علنی کرده است و قاسم سليمانی ديگر حضور خود را در عراق مخفی نمی کند.

نيروهائی که در حال حاضر در نوک حمله به تکريت قرار دارند چه حشد شعبی و چه نيروهائی امنيتی به ايران نزديک هستند و از اينرو اين فرضيه را تقويت کرده که همه آنها توسط قاسم سليمانی رهبری می شوند.

در هفته های گذشته ملک سلمان پادشاه عربستان در فاصله کمی با رهبران هشت کشور منطقه ای ديدار داشت و بعد از مباحثات طولانی سخن از يک «بلوک بندی سنی» در برابر توسعه طلبی های جمهوری اسلامی به ميان رفت.کشوری خارج از دائره عربی مانند پاکستان آمادگی خود را برای ورود به اين ائتلاف جديد اعلام کرد و ترکيه حاضر شده است در نبرد آزادسازی موصل در آينده ای نه چندان دور شرکت کند.

ورود ايران به جنگ تکريت حتی می تواند اقدامات بعدی کشورهای منطقه ای را تسريع کند و رهبران ايران سخت در اشتباه خواهند بود اگر محاسبات خود در ورود به عراق را همانند دخالت در کشور فقيری مثل يمن برآورد کنند.

کافی است فردی با روحيه توسعه طلبی خامنه ای پيدا شود تا جنگی ديگر مانند سال ۱۹۸۰ در منطقه شعله ور شود.

دویچه‌وله: ابو جعفر حطاب قاضی القضات گروه “دولت اسلامی” محکوم و سر بریده شد. بنا به گزارش‌های رسیده صدور احکام سخت‌گیرانه و افراطی علیه مخالفان و اسرای جنگی دلیل این اقدام بوده است.

بنا به گزارش تارنمای اشپیگل اتهام قاضی حطاب “زیاده روی و اغراق در صدور احکام علیه مخالفان” بوده است. به نظر می‌رسد که تعصب و سرسختی وی در قضاوت حتی برای ابوبکر بغدادی رهبر گروه دولت اسلامی هم بیش از حد بوده است. این قاضی “تکفیر” را هم اغراق آمیز بکار می‌گرفت و تفسیر می‌کرد.

تارنمای اشپیگل آنلاین روزپنجشنبه (۱۲ مارس/ ۲۱ اسفند) درباره این قاضی نوشت که وی تا کنون بسیاری از افراد را به مرگ محکوم کرده بود. ابوجعفر حطاب به گروه تروریستی “انصار الشریعه” در تونس تعلق داشت. بعدها وی به عنوان قاضی عالی دادگاه شرع گروه “دولت اسلامی” فعالیت کرد و بر مبنای قوانین خلافت اسلامی حکم صادر ‌کرد.

چرا سر قاضی داعش بریده شد؟

تارنمای اشپیگل در توضیح بریده شدن سر قاضی عالی دادگاه شرع گروه دولت اسلامی، ابتدا تلاش می‌کند موضوع تکفیر در اسلام را بشکافد. زیرا صدور اغراق آمیز احکام و تکفیر بلای جان قاضی حطاب شده است. اشپیگل همچنین می‌نویسد پدیده تکفیر به یک ابزار ایده‌آل برای متعصبان مذهبی تبدیل شده و این واژه در اسلام بسیار مورد بحث و جدل قرار گرفته است.
پتر کاسیگ، امدادگر آمریکایی و یکی از قربانیان گروه دولت اسلامی که گردن زده شد

پتر کاسیگ، امدادگر آمریکایی و یکی از قربانیان گروه دولت اسلامی که گردن زده شد

تکفیر از کلمهٔ عربی کفر مشتق شده و در اتهام تکفیر، شخصِ تکفیری، دیگر مسلمانان را به ناخالص بودن و انحراف از راه اسلام متهم می‌کند و مجازات آن مرگ است.

دانشگاه الازهر در قاهره که به عنوان مهم‌ترین مرکز اسلامی اهل سنت شناخته می‌شود تکفیر را رد می‌کند. در تاریخ هزار ساله دانشگاه الازهر تکفیر کاربردی نداشته است. این مرکز علمی و دینی اسلامی در سال گذشته از تکفیری و مرتد شناختن گروه دولت اسلامی خود داری کرد و اعلام نمود که افراد معتقد و مومن حتی در صورت ارتکاب هر گونه گناهی نباید مرتد و تکفیری اعلام شوند.

تارنمای اشپیگل در ادامه اشاره می‌کند که تکفیر در عربستان سعودی کاربرد دارد و از این لحاظ این موضوع به دکترین گروه دولت اسلامی هم شبیه است. برای گروه دولت اسلامی تکفیر حتی قلب ایدئولوژی آن به حساب می‌آید و شیعه مهم‌ترین دشمن است.

حطاب رهبر القاعده را هم کافر و مرتد اعلام کرد

ابو جعفر حطاب قاضی عالی دادگاه شرع و رهبر “هیات شرع” گروه دولت اسلامی به صورت رسمی، ایمن الظواهری رهبر القاعده را هم تکفیر کرد. حطاب مغز متفکر و صحنه‌گردان هیات شرع به حساب می‌آمد. این هیات مخالفین گروه دولت اسلامی از جمله “جبهه نصرت” ، دیگر گروه اسلام‌گرا در سوریه که با شبکه القاعده هم‌پیمان است را کافر و مرتد اعلام کرده بود.

قاضی ارشد دولت اسلامی به صورت اغراق آمیز اعلام کرده بود کسی که کافر را مرتد اعلام نکند خود کافر است. وی ایمن الظواهری، رئیس گروه تروریستی القاعده را به این دلیل مرتد اعلام کرد‌ ، چرا که به گفته حطاب وی شیعیان را به اندازه کافی دشمن تلقی نمی‌کند. اما او با احکام اغراق آمیز خود سرانجام خشم سران گروه دولت اسلامی را هم برانگیخت.

بیشتر بخوانید: رقابت شدید تروریست‌های “دولت اسلامی” و “القاعده”

تارنمای روزنامه “المونیتور” هم می‌نویسد دستگیری حطاب قاضی القضات گروه دولت اسلامی و همفکران او را در چند هفته اخیر بوده است. هنوز مشخص نیست که چه سرنوشتی در انتظار دیگر دستگیر شدگان است.

رادیوفرانسه: به عقیده کریم پاکزاد، به این دلیل که آمریکا قصد دارد خاورمیانه را ترک کرده و نیروهای خود را بیشتر بطرف شرق دور متمایل کند، در نتیجه برای ثبات این منطقه احتیاج به قدرتی دارد که توانایی ایجاد ثبات در این منطقه را داشته باشد. به روایت پاکزاد آمریکائی ها فکر می کنند که چنین کشوری فقط می تواند ایران باشد.
گفتگو با کریم پاکزاد، حقوقدان و پژوهشگر بنیاد مطالعات بین المللی و استراتژیکی در فرانسه
گوش کنید (09:24)

صبح امروز خبرگزاری ها از ورود نیروهای عراقی به تکریت خبردادند. آنها بخش شمالی شهر را تصرف کرده و به پیشروی خود ادامه می دهند.

این در حالی است که در ایران مقامات نظامی از حضور قاسم سلیمانی در صف اول نیروهای حمله کننده به تکریت خبر می دهند و به روایت خبرگزاری فرانسه در شبکه های اجتماعی عکس هائی از او منتشر شده است.
این در حالی است که یکی از روسای سابق سازمان سیا بنام مایکل هایدن از این که نیروهای ایرانی در عراق نقش حساسی بعهده گرفته اند اظهار ناخشنودی کرد. او گفت گر چه ایران و آمریکا در مبارزه علیه داعش هدف مشترکی دارند، اما این دو کشور برای دوران پس از داعش هدف های کاملاً متفاوتی را دنبال می کنند. او مدعی شد که آمریکا مایل است عراق حاکمیتی با ترکیب شیعه و سنی داشته باشد در حالیکه ایران برای تامین برتری شیعیان در عراق می جنگد.

در گفتگوئی با دکتر کریم پاکزاد پژوهشگر مرکز ملی مطالعات استراتژیک فرانسه، معتقد است که میان دولت باراک اوباما با جمهوری خواهان این کشور بر سر ایران اختلاف وجود دارد. در حالیکه جمهور خواهان امریکا مخالف قدرت گیری ایران هستند، دولت اوباما مخالفتی با نقش بازی کردن ایران در عراق ندارد.

به‌عقیده کریم پاکزاد به این دلیل که آمریکا قصد دارد خاورمیانه را ترک کرده و نیروهای خود را بیشتر بطرف شرق دور متمایل می کند، در نتیجه برای ثبات منطقه احتیاج به قدرتی دارد که توانائی ایجاد ثبات در این منطقه را داشته باشد. به‌روایت پاکزاد آمریکائی ها فکر می کنند که چنین کشوری فقط می تواند ایران باشد.

در پرسشی درباره اختلافات میان شیعیان و سنی ها در عراق کریم پاکزاد اعتقاد دارد که کنار رفتن نوری مالکی و روی کار آمدن العبادی تحولات بسیار مهمی را بدنبال داشته است. اکنون یک چهارم دولت عبادی را سنی ها تشکیل می دهند و پست های مهمی همچون وزارت جنگ در اختیار یک شخصیت سنی است. دولت عراق می کوشد تا اشتباه یکجانبه نگری نیروهای شیعه علیه سنیان تکرار نشود. از این رو عراق دیگر عراق زمان نوری المالکی نیست. به‌عقیده پاکزاد حتی ایران هم به این اعتقاد رسیده است که اگر می خواهد ثباتی در عراق وجود داشته باشد باید به این تنش ها پایان داد.

دویچه‌وله: به گفته مایکل هیدن، رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، اهداف ایران و ائتلاف بین‌المللی در عراق با یکدیگر هماهنگی ندارند. وی تصریح کرد که ایران در پی تثبیت قدرت شیعیان در ساختار سیاسی عراق است.

مایکل هیدن، رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، روز سه‌شنبه (۱۰ مارس/ ۱۹ اسفند) با اشاره به نبردهای کنونی در نزدیکی شهر تکریت گفت که افزایش نفوذ ایران در عراق “رضایت‌بخش” نیست.

نیروهای ارتش عراق و شبه‌نظامیان شیعه که گفته می‌شود از سوی نیروهای ایرانی رهبری می‌شوند در حال حاضر شهر تکریت، زادگاه صدام حسین را به محاصره خود در آورده‌اند و در برخی نقاط مقاومت گروه “دولت اسلامی” را در هم شکسته‌اند.
هیدن گفت: «من از نفوذ فزاینده ایران در عراق ناراضی هستم. من هم‌چنین ناخشنودم که در جنگ تکریت این‌گونه به نظر می‌رسد که شیعیان به یک شهر سنی حمله کرده‌اند.»

ژنرال هیدن که از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ سرپرستی سازمان سیا را برعهده داشت، افزود: «ملاک قضاوت این خواهد بود که در صورت تصرف شهر تکریت، شبه نظامیان شیعه چگونه با شهروندان سنی رفتار خواهند کرد.»

هیدن این سخنان را در “بنیاد جدید آمریکا” در چارچوب میزگردی پیرامون مبادله بین‌الملی اطلاعات میان سازمان‌های امنیتی اعلام کرد. رئیس پیشین سازمان سیا تصریح کرد که به دلیل سیاست‌ مقابله با گروه “دولت اسلامی” آمریکا نباید با ایران دست به تبادل اطلاعات بزند.

“عدم انطباق میان اهداف ایران و آمریکا در عراق”

به گفته هیدن جمهوری اسلامی ایران در عراق “اهداف مهم” دیگری را که منطبق با منافع آمریکا نیست، دنبال می‌کند. رئیس پیشین سیا گفت که آمریکا خواهان دولتی در عراق است که “از حقوق تمامی اقلیت‌های قومی و مذهبی” حمایت کرده و خواستار مشارکت اقلیت‌ها در اداره این کشور باشد.

هیدن افزود: «روشن است که سیاست ایران بر این پایه استوار است که شیعیان بر دولت عراق تسلط داشته باشند.» به گفته هیدن این سیاست در نهایت بدان‌جا منتهی می‌شود که سنی‌ها هرچه بیشتر در اپوزیسیون قرار گیرند و به این ترتیب گروه‌”دولت اسلامی” قادر خواهد شد اعضای بیشتری را از درون اپوزیسیون سنی عراق به خود جلب کند. وی در پایان خواستار اتخاذ سیاست دیگری در قبال گسترش نفوذ “دولت اسلامی” شد.

پیشتر ژنرال مارتین دمپسی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز از نقش ایران در عراق ابراز نگرانی کرده بود. دمپسی روز شنبه (۷ مارس) تصریح کرده بود که در صورت عدم انطباق میان اهداف ایران و نیروهای ائتلاف بین‌المللی در عراق، مشکلات جدید، در منطقه ایجاد خواهد شد.

بی‌بی‌سی:

در این کاریکاتور می بینیم که حتی یک زندان هم پنجره دارد ولی بخش اندرونی خانه ها که زنان در آن زندگی می کنند پنجره ای ندارد

بیش از یک قرن پیش از آنکه مجله طنز شارلی ابدو به خاطر حمله مسلحانه مسلمانان تندرو و قتل گروهی از کارکنان آن در سراسر جهان به شهرت برسد، مجله دیگری با طنز سیاسی مشابه شارلی ابدو در افکار عمومی مسلمانان ساکن امپراطوری روسیه و ایران نقش مهمی ایفا می کرد.

طنزنامه هفتگی ملانصرالدین توزیع اولین نسخه هایش را از آذربایجان شروع کرد. این جریده که برای زمانه خود بسیار انقلابی بود، با شهامت و زبانی تند نه فقط مذهب و روحانیت و اقلیت صاحب قدرت، بلکه حتی تزار روسیه و شاه ایران را به سخره می گرفت.

مجله ملانصرالدین که در سال ۱۹۰۶ تاسیس شد، نه فقط در مورد مسائل ژئوپلیتیک مهم منطقه و زمانه بلکه در مورد موضوعات حساس اجتماعی مثل حقوق زنان و یا تجدد غرب گرایانه نظر می داد.

جلد اولین شماره مجله نصرالدین که در سال ۱۹۰۶ منتشر شد

جلیل محمدقلی‌زاده، سردبیر و مدیر مجله، معروف به میرزا جلیل، یک ادیب و داستان نویس سرشناس آذربایجانی بود. شخصت اصلی معروف ترین کتابش با عنوان “میّت” یک خداناباور مست است که به خاطر گفتن حقایق مربوط به عقب ماندگی جامعه دیوانه تلقی می شود، جامعه ای که شوهر دادن دختران نه ساله به مردان ۵۰ یا ۶۰ ساله امر پذیرفته و رایجی بود.

ملانصرالدین، نامی که برای این مجله انتخاب شده بود، شخصیت افسانه ای است که در ادبیات و فرهنگ عامه اکثر کشورهای خاورمیانه به عنوان یک ملای ظاهرا ساده لوح ولی با بصیرت معروف است.

مجله ملانصرالدین روی جلد اولین شماره خود “بیداری ملت های در خواب فرو رفته مشرق زمین” را نشان می دهد.

این مجله به مدت ۲۰ سال منتشر شد و سعی می کرد دنیای مدرن آن روزگار قالب کاریکاتور و طنز سیاسی به مردم نشان دهد.

این کاریکاتور نشان می دهد که با یک بچه، سگ ها و سایر جانوران مثل آشغال رفتار می شود در صورتیکه مردم قرآن را با احترام ویژه ای در دست گرفته اند

عبدالرحیم‌بای حق وردیف نویسنده سرشناس آذربایجانی در خاطرات خود می نویسد: “اولین شماره جریده ملانصرالدین مثل بمب صدا کرد. ملاها می گفتند نباید اجازه داد که این مجله وارد خانه مسلمین شود. اما اگر این مجله وارد خانه یک مسلمان شد باید آن را با انبر برداشت و توی خلا انداخت.”

مجله ملانصرالدین برخلاف سایر جراید آن زمان آذربایجان که به شدت تحت تاثیر زبان ترکی استانبولی، روسی و یا فارسی بودند، به زبانی صریح و مستقیم آذربایجانی های کم سواد و تحصیل نکرده را مورد خطاب قرار می داد.

زبانی که این مجله به کار می گرفت و درک کاریکتاتورهای آن بسیار ساده بود. هدف اصلی انتقادها و حملات این مجله روحانیونی بودند که از نظر نویسندگان مجله دشمنان اصلی آموزش و سکولاریسم تلقی می شدند.

میرزا جلیل می گفت که مجله او محصول دورانی بود که اکثریت مردم بی سواد بودند و تزارهای روسیه و شاهان ایران بر آنان حکومت می کردند و توسط روحانیون هدایت می شدند.

این مجله به زبان ترکی آذربایجانی چاپ می شد که هنوز به خط عربی بود و بعد با روی کار آمدن شوروی الفبای لاتین جای آن را گرفت. هر از چند گاهی به زبان روسی نیز منتشر می شد.

دو کاریکاتوری که در زیر می بینید لحن بسیار گزنده ای دارند و نتیجه تحصیل در مدارس دینی معمول در کشورهای آسیایی را با محسنات آموزش در مدارس سکولار اروپایی مقایسه می کند.

دانش آموزان وارد یک مدرسه سنتی می شوند و مثل خر از آن خارج می شوند

دانش آموزان وارد یک مدرسه مدرن می شوند و مثل بزرگسالان تحصیلکرده و مودب از آن خارج می شوند

مجله ملانصرالدین به حقوق و برابری زنان توجه ویژه ای داشت و همواره فریاد می زد که زنان نه تنها در جامعه بلکه در محیط خانواده نیز هیچ حقی ندارند و شوهران و مردان به اشکال مختلف حتی کتک زدن زنان به آنها اجحاف می کنند.

مجله ملانصرالدین به صراحت با دخالت مذهب در امور خصوصی و آزادی افراد در یک جامعه سکولار مخالف بود.

اما به طنز گرفتن روحانیون و دفاع از حقوق زنان بدون خطر نبود. روحانیون ایران علیه ملانصرالدین و برای قتل میرزا جلیل فتوا صادر کردند. او در شهر تفلیس پایتخت گرجستان جایی که مجله منتشر می شد، مورد حمله قرار گرفت و همواره به اشکال مختلف تهدید می شد.

در آن زمان شهر تفلیس مرکز فرهنگی قفقاز جنوبی بود.

در کاریکاتور بالایی تولد یک پسر مایه جشن و شادی است، در کاریکاتور پایینی تولد یک دختر به خصوص برای پدرش مثل عزاست

میرزا جلیل در جایی گفته بود: “اگر من این مجله را به جای تفلیس در باکو و یا ایروان (پایتخت ارمنستان امروزی که آن زمان اکثریت جمعیت آن را آذربایجانی ها تشکیل می دادند) منتشر می کردم حتما دفتر کار من را نابود و من را هم می کشتند.”

ملانصرالدین برای بسیاری از خوانندگان خود دریچه ای برای آشنایی با عالم سیاست هر چند در قالب طنز را گشود.

در کاریکاتور زیر می بینیم که سلطان وقت امپراطوری عثمانی که با شروع جنگ علیه یونان سعی دارد جزیره کرت را پس بگیرد، توسط “قدرت های جهانی” زیر دوش آب سرد برده شده تا آتش او را بخوابانند.

“ماجرای جزیره کرت: لازم نیست داغ کنید.”

میرزا جلیل زیر نفوذ ادبی نویسندگان روس مثل نیکلای گوگول و آنتوان چخوف بود.

تعدادی از کاریکاتوریست های زبردست از جمله اسکار شمرلینگ یک آلمانی ساکن تفلیس و عظیم عظیم زاده اهل آذربایجان و چند شاعر طنز پرداز از جمله میرزا علی اکبر صابر که در اشعار خود از حقوق زنان و توسعه آموزش و پرورش دفاع می کرد، با این مجله همکاری می کردند.

مجله ملانصرالدین در پایه گذاری جمهوری دمکراتیک آذربایجان که در سال ۱۹۱۸ پس از انقلاب روسیه و سقوط رژیم تزاری شکل گرفت، نقش مهمی ایفا کرد. عمر این جمهوری فقط دو سال طول کشید و در سال ۱۹۲۰ بلشوئیک ها آذربایجان را به جمهوری های سوسیالیستی شوروی افزودند.

زینال ممدلی، کارشناس مطبوعات در آذربایجان می گوید: “اکثر وزیران دولت جمهوری دمکراتیک آذربایجان خوانندگان دائمی مجله ملانصرالدین بودند.”

کارزار دائمی این مجله در دفاع از حقوق زنان در نهایت باعث شد که در سال ۱۹۱۹ جمهوری دمکراتیک آذربایجان تقریبا همزمان با کشورهایی مثل بریتانیا و یا آمریکا، به زنان کشور حق رای بدهد.

با ورق زدن صفحات مجله ملانصرالدین که در موزه ملی آذربایجان نگهداری می شود، به خوبی می توان دید که این مطالب طنز و کاریکاتورهای آن برای دوران خودش تا چه حد جسورانه بودند.

در این شماره مربوط به سال ۱۹۲۹ کنسول بریتانیا و همسرش در انگلستان (چپ) و در ایران (راست) به تصویر کشیده شده اند

به عنوان مثال در یکی از شماره های سال ۱۹۲۹ این مجله کاریکاتوری را از پبامبر اسلام ولی بدون کشیدن صورت او منتشر کرد. البته در آن سالها آذربایجان یکی از جمهوری های اتحاد شوروی بود و این مجله در شهر باکو پایتخت جمهوری چاپ می شد. اما هنوز هم اکثریت جمعیت جمهوری آذربایجان مسلمانان معتقدی بودند.

در این کاریکاتور می بینیم که حضرت محمد با عیسی مسیح مشغول گفتگو است و به مناسبت جشن کریسمس عده ای مشغول میخواری هستند. کاملا مشخص است که ملانصرالدین مشروب خوردن مسلمانان با وجود حرام بودن این کار در آئین اسلام را مسخره کرده است.

اما کار مجله ملانصرالدین برای همیشه ادامه نیافت. در اوایل دهه سی میلادی مقامات جمهوری آذربایجان به میرزا جلیل گفتند که باید نام مجله را به الله سیز (بی خدا) تغییر دهد و از معیارها و اصول ایدئولوژیک حاکم بر اتحاد شوروی تبعیت کند.

میرزا جلیل حاضر نشد شروط آنها و سانسور مجله را بپذیرد و همکاری او با مجله به پایان رسید.

خودنویس: گفتگوی شبکه ان‌بی‌سی با جواد ظریف از دید مخاطبان بسیاری از رسانه‌های بنفش و سبز و شبکه‌های خبری بزرگ خارج از کشور پنهان ماند. ظریف در تایید حرف رهبر جمهوری اسلامی، خواستار نابودی رژیم اسرائیل شد.

گفتگوی [2] ان کوری، خبرنگار شبکه ان‌بی‌سی آمریکا با جواد ظریف، پوشش نسبتا مناسب و «مثبت» در شبکه‌های فارسی زبان خارج از کشور گرفت. اما بخشی از این گفتگو از دید سردبیران و خبرنگاران و مترجمان این شبکه‌ها پنهان ماند، درست مثل سخنان وزیر امور خارجه در شورای حقوق بشر سازمان ملل که از سوی رسانه‌های بزرگ و کوچک حامی دولت و اصلاح‌طلبان، نادیده گرفته شد.

در بخشی از گفتگو، خبرنگار ان‌بی‌سی، پرسش‌هایی را درباره نگاه جمهوری اسلامی به حکومت اسرائیل می‌پردازد. ان کوری می‌پرسد که بر اساس توئیت رهبری «معظم»، اسرائیل باید نابود شد. جواد ظریف که تا پیش از آن منکر این مساله شده بود، سخنان آیت‌الله خامنه‌ای را تایید می‌کند:

آن کوری: از آنجایی که تمایز قائل شده‌اید، می‌خواهم بدانم پس چرا ایران می‌خواهد رژیم اسرائیل را نابود کند؟
ظریف: قصد ما نابود کردن نیست. ما نمی‌خواهیم هیچ کسی را نابود کنیم.
آن کوری: خب، رهبر معظم ایران در پیام توئیتر خود نوشت که این رژیم اسرائیل باید نابود شود.
…
ظریف: این…این…باید نابود شود. این رژیم یک تهدید است، یک تهدید است. رژیمی که به کشتار کودکان بی‌گناه واقدامات خصمانه روی می‌آورد. ایران هرگزخاک کشوردیگری را اشغال نکرده است؛ ما دقیقا برخلاف اسرائیل، تهدید به استفاده از نیروی نظامی نکرده‌ایم. اسرائیل تقریبا هر روز تهدید می‌کند که علیه ایران از نیروی نظامی استفاده خواهد کرد و سابقه‌دار است. مسلم است که اگر آنها علیه ایران از نیروی نظامی استفاده کنند، ما از خود دفاع خواهیم کرد، کما اینکه در گذشته نیز با فداکاری‌های عظیم چنین کاری کردیم. اما به دنبال اشغال یا تهدید هیچ کسی نیستیم.

بی‌بی‌سی: نمرود نام معرب و محلی شهر آشوری کالخو (کالح) در استان نینوای عراق است

مقام های عراقی می‌گویند گروه موسوم به “دولت اسلامی” (داعش) روز پنجشنبه عملیات تخریب شهر باستانی نمرود در نزدیکی موصل را آغاز کرده است.

وزارت جهانگردی و آثار تاریخی عراق با صدور بیانیه ای گفته است گروه داعش پس از نماز ظهر با بولدوزر و دیگر ادوات سنگین، تخریب این شهر تاریخی را آغاز کرد.

شهر تاریخی نمرود که از آن به عنوان نگین تمدن آشوری یاد می‌شود در قرن ۱۳ پیش از میلاد و در حاشیه رود دجله، حدود ۳۰ کیلومتری جنوب‌شرقی موصل، بنیان گذاشته شد.

وزارت جهانگردی و آثار تاریخی عراق خواستار نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد برای رسیدگی به این موضوع شده، اما درباره میزان خسارت به شهر نمرود جزییاتی ارایه نکرده است.

انتشار گزارش‌های مربوط به تخریب شهر نمرود یک هفته پس از پخش ویدئویی است که شبه‌نظامیان داعش را در حال خرد کردن آثار باستانی در موزه موصل نشان می‌داد.

سازمان ملل متحد حمله هفته قبل را به عنوان جنایت جنگی محکوم کرد.

شبه‌نظامیان داعش، نگهداری از آثار و اماکن باستانی را مصداق “بت‌پرستی” می‌دانند و معتقدند که چنین آثاری باید تخریب شود.

استان نینوا که شهرهای موصل، نمرود و برخی از دیگر اماکن تاریخی عراق در آن قرار دارند از تابستان سال ۲۰۱۴ به تصرف شبه‌نظامیان داعش درآمده است.

عملیات نیروهای عراقی و کرد برای بازپس‌گرفتن نینوا با همکاری ایران و پشتیبانی کشورهای ائتلاف علیه داعش همچنان جریان دارد.

با این حال خبرگزاری فرانسه گزارش می‌دهد که عملیات اصلی برای بیرون راندن داعش از استان نینوا احتمالا چند ماه دیگر انجام می‌شود و تا آن زمان اماکن تاریخی متعددی در اختیار گروه “دولت اسلامی” باقی خواهد ماند.

دیگربان: پیکر ۱۶ ایرانی و افغان کشته شده در سوریه برای تشییع و خاکسپاری وارد ایران شده و به خاک سپرده شد.

رضا بخشی٬ محمود حکیمی، جاوید یوسفی، نعمت‌الله نجفی، قاسم سادات٬ حسین حسینی و علیرضا توسلی هفت افغانی هستند که پیکر آن‌ها در شهر مشهد تشییع شده است.

حسین حسینی و حمید یزدانی دو افغان کشته شده دیگر در سوریه هستند که پیکر آن‌ها پس از تشییع در تهران به خاک سپرده شد.

سروان پاسدار محمد صاحب‌کرم اردکانی یکی از درجه‌داران رسمی سپاه پاسداران نیز روز گذشته در سوریه کشته شده که قرار است پیکر وی در روز‌های آینده به ایران انتقال داده شود.

فرهاد خوشه یکی دیگر از ایرانی‌های کشته شده در سوریه است که پیکر وی قرار است روز پنجشنبه در لنگرود تشییع و به خاک سپرده شود.

پیکر محمدعلی خاوری هم روز چهارشنبه (۱۳ اسفند) پس از تشییع در ورامین در گلزار «شهدای» این شهر به خاک سپرده شد.

نعیم رضایی و حسین احمدی دو تبعه دیگر افغان هستند که پیکر آن‌ها روز شنبه در «اشتهارد» شهر کرج به خاک سپرده شد.

شش روز پیش نیز پیکر حسن جعفری و محمد حسینی دو افغان ساکن اصفهان در این شهر به خاک سپرده شد.

بی‌بی‌سی: جیمز کلپر مدیر اطلاعات ملی آمریکا در مصاحبه ای با شبکه سی بی اس گفته است که ایران نقشی جدی در مقابله با داعش در عراق دارد و رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا گفته که شرکت ایران در عملیات این هفته در عراق شفاف تر از همیشه بوده است.

آقای کلپر که وظیفه هماهنگی ۱۷ سازمان اطلاعاتی آمریکا را به عهده دارد در مصاحبه اش با چارلی رز که سه شنبه از سی بی اس پخش شد گفت که ایرانی ها “مقدار زیادی سلاح” از جمله هواپیماهای بدون سرنشین به عراق برده اند.

آقای کلپر گفت که ایران “تعهدی جدی در این نبرد” دارد و شماری از ایرانی ها در ظرفیت ارائه مشاوره به دولت عراق علیه گروه دولت اسلامی (داعش) کار می کنند.

ژنرال مارتین دمپسی رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا هم در یک جلسه سنا گفت که کمک نظامی ایران به شبه نظامیان شیعه عراق چیز تازه ای نیست اما در عملیات این هفته در عراق به صورتی شفاف تر انجام شد.

عملیات ارتش عراق برای بازپس گیری شهر تکریت از داعش دوشنبه شروع شد و یکی از شبه‌نظامیان شیعه حاضر در عملیات به نفیسه کوهنورد خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی گفت که قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس ایران هم برای مشارکت در هدایت این عملیات وارد استان صلاح‌الدین شده است.

ژنرال دمپسی در جلسه کمیته خدمات مسلحانه سنا گفت:‌ “این عیان ترین حمایت ایران است” که “در قالب کمک توپخانه” و سایر کمک ها انجام می شود.

ژنرال دمپسی گفت:‌ “بی پرده بگویم، فقط در صورتی مساله ساز خواهد بود که به فرقه ای گری منجر شود”.

اشتون کارتر وزیر دفاع آمریکا هم گفت که او هم نگران تنش فرقه ای است و واشنگتن از نزدیک اوضاع را زیر نظر دارد:‌ “امیدوارم فرقه ای گری روی زشت خود را آشکار نکند.”
آقای کلپر گفت که ایرانی ها “مقدار زیادی سلاح” به عراق برده اند

هرچند این اولین بار نیست که ایران برای نبرد با داعش به عراق کمک می کند، اما به گزارش رسانه های آمریکا مقام های آمریکایی می گویند نبرد تکریت شاهد بزرگترین حمایت ایران از یک عملیات تهاجمی در عراق است.

رویترز هم در گزارشی نوشت که ائتلاف تحت رهبری آمریکا هنوز در عملیات تکریت شرکت نکرده که شاید به دلیل حضور ایران باشد. آقای کارتر گفت که عراق برای این عملیات از واشنگتن کمک نخواسته است.

به گفته ژنرال دمپسی شبه نظامیان شیعه حدود دو سوم نیرو در عملیات تکریت را تشکیل می دهند و باقی نیروهای ارتش عراق هستند.

هرچند ایران و آمریکا هر دو با داعش در جنگ هستند اما می گویند در این زمینه همکاری ندارند.

جان کری وزیر خارجه آمریکا هفته پیش گفته بود که ایالات متحده و ایران دارای “منافع مشترک” در شکست دادن داعش هستند اما همکاری ندارند.

کریستین وورموت رئیس سیاستگذاری پنتاگون روز سه شنبه تایید کرد که هیچ هماهنگی یا تماسی میان نیروهای ایرانی و آمریکایی در عراق وجود ندارد.

پیشتر در روز سه شنبه گزارش شد که عملیات تهاجمی ارتش عراق برای بازپس گرفتن تکریت به دلیل وجود بمب‌های کنار جاده‌ای با مانع رو‌به‌رو شده است.

خبرگزاری فرانسه نوشت که درگیری‌های شدیدی میان دو طرف در حومه شهرک الدور در جنوب تکریت در جریان است.

منابع محلی گفته‌اند که نیروهای دولتی عراق با حمایت شبه‌نظامیان شیعه و جنگجویان قبایل سنی در دومین روز عملیات برای بازپس‌گیری شهر تکریت، موفقیت کمی داشته‌اند.

تکریت که زادگاه صدام حسین، رهبر سابق عراق است، تابستان سال گذشته به کنترل نیروهای داعش در آمد.