اخبار

ارونیوز: به گزارش واشنگتن‌پست، فرماندهان سپاه به دنبال توسعه برنامه تسلیحاتی «پالس الکترومغناطیسی» با منشا هسته‌‌ای بودند، زیرا استفاده از چنین سلاحی را ناقض فتوای علی خامنه‌ای علیه بمب اتم نمی‌دانستند و کشته‌شدن دانشمندان هسته‌ای در جریان حملات اسرائیل این برنامه را متوقف کرد. به گزارش واشنگتن‌پست به نقل از منابع اسرائيلی، دانشمندان ایرانی در حال مطالعه بر سلاح «پالس الکترومغناطیسی»

(EMP) بودند که می‌تواند زیرساخت‌های الکترونیکی اسرائیل را کاملا فلج کند. به گفته این منابع، جمهوری اسلامی ایران همچنین به دنبال ساخت بمب هیدروژنی، سلاحی به مراتب قوی‌تر و پیچیده‌تر از بمب هسته‌ای بوده است.

به گزارش این روزنامه آمریکایی این دو برنامه تسلیحاتی ایران در پی کشته‌شدن دانشمندان رده اول و دوم ایرانی در حملات اسرائيل متوقف شدند.

سلاح «پالس الکترومغناطیسی» چیست؟

در نتیجه انفجار یک بمب هسته‌ای در ارتفاع بالا، معمولا ده‌ها کیلومتر بالاتر از سطح زمین سه نوع پالس الکترومغناطیسی موسوم به E1، E2 و E3 تولید می‌شود که می‌توانند بدون ایجاد تلفات انسانی مستقیم، سامانه‌های ارتباطی و تجهیزات الکترونیکی را به‌طور گسترده مختل کنند.

پالس E1، که حاصل تابش اشعه گاما در لحظهٔ انفجار است، موجب آسیب فوری به تجهیزات الکترونیکی حساسی مانند آنتن‌های محلی، کابل‌های کوتاه، مدارهای مجتمع، حسگرها، سامانه‌های حفاظتی، سامانه‌های ارتباطی و رایانه‌ها می‌شود.

پالس E2، رفتاری مشابه رعد و برق دارد و عمدتاً بر دکل‌های آنتن عمودی، خطوط برق‌رسانی باز، و آنتن‌های در حال پرواز مانند هواپیماها اثر می‌گذارد.

پالس E3، با اثرگذاری آهسته‌تر اما گسترده‌تر، می‌تواند شبکه‌های برق تجاری، خطوط تلفن ثابت، کابل‌های زیرزمینی و کابل‌های ارتباطی زیرآبی را برای مدت طولانی مختل یا از کار بیندازد.

به گفته یک منبع اسرائيلی، فرماندهان سپاه پاسداران از تلاش برای ساخت این سلاح حمایت می‌کردند، زیرا معتقد بودند ناقض فتوای علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی علیه تسلیحات هسته‌ای محسوب نمی‌شود.

با این حال، به گفته این مقام اسرائیلی، حرکت سریع به سوی ساخت سلاح هسته‌ای در هر صورت در جریان بود و تنها در انتظار چراغ سبز نهایی از سوی رهبر برای ساخت بمب باقی مانده بود.

واشنگتن‌پست، در این گزارش کشته‌شدن دانشمندان هسته‌ای ایران را «ویران‌گرترین» و همزمان «کم‌تر اهمیت داده شده‌ترین» بخش حملات اسرائیل توصیف کرده است.

به گزارش این روزنامه آمریکایی به نقل از یک منبع اسرائيلی، ایران دیگر «در آستانه دستیابی به بمب هسته‌ای» قرار ندارد و اکنون برای تولید یک سلاح هسته‌ای قابل استفاده، اگر بتواند برنامه هسته‌ای خود را از چشم جهانیان پنهان کند، به دست‌کم یک یا دو سال زمان نیاز دارد.

به گفتهٔ این منبع، تهران ممکن است تلاش کند در مدت زمان کوتاه‌تری یک وسیله هسته‌ای ابتدایی را به نمایش بگذارد، اما اسرائیل احتمالا متوجه انجام چنین آزمایشی خواهد شد و می‌تواند حمله‌ای فلج‌کننده برای جلوگیری از آن انجام دهد.

چنین روایتی، ادعای دولت دونالد ترامپ و اسرائیل مبنی بر این‌که این عملیات به اهداف خود دست یافته است را تقویت می‌کند. شواهد جدید نیز بر این ارزیابی مهر تایید می‌زند، اما برخی مسائل همچنان مبهم باقی مانده‌اند. بنابر این گزارش، ایران ممکن است همچنان سانتریفیوژها، ذخایر اورانیوم یا تسلیحاتی را که در این حملات نابود نشدند را پنهان کرده باشد. همچنین ممکن است با منابع محدود خود به‌سرعت در مسیر ساخت بمب حرکت کند و یا با انجام حملات تروریستی، تهدیدی جدی برای اسرائیل یا ایالات متحده ایجاد کند.

خامنه‌ای: اسرائيل به اهداف خود نرسید

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران روز جمعه در پیامی به مناسبت چهلمین روز کشته‌شدن فرماندهان ارشد و دانشمندان ایران در حملات اسرائيل مدعی شد که اسرائيل در این حملات به هدف خود نرسیده و خواستار شتاب در «حرکت نظامی و علمی» ایران شد و حفظ اتحاد ملی را وظیفه همگانی دانست.

علی خامنه‌ای در این پیام اسرائیل را «دشمن ابله و کوته‌بین» خواند و نوشت: «دشمن ابله و کوته‌بین به هدف خود نرسید. آینده نشان خواهد داد که هر دو حرکت نظامی و علمی شتابنده‌تر از گذشته به سمت افق‌های بلند پیش خواهد رفت.»

آقای خامنه‌ای همچنین برای اقشار مختلف مردم وظایفی را در نظر گرفت و گفت: «حفظ اتحاد ملی وظیفه‌ یکایک ما است. شتاب لازم در پیشرفت دانش و فناوری در همه‌ بخش‌ها وظیفه‌ نخبگان علمی است. حفظ عزت و آبروی کشور و ملت، تکلیف بی اغماض گویندگان و قلم‌زنان است.»

رهبر جمهوری اسلامی ایران افزود: «مجهز کردن روزافزون کشور با ابزارهای حراست از امنیت و استقلال ملی، وظیفه‌ فرماندهان نظامی است. جدیت و پیگیری و به نتیجه رساندن کارهای کشور وظیفه‌ همه‌ دستگاههای مسئول اجرائی است. هدایت معنوی و نورانی‌ کردن دلها و توصیه به صبر و سکینه و ثبات مردمی وظیفه‌ حضرات روحانی است و حفظ شور و شوق و شعور انقلابی وظیفه‌ یکایک ما و به‌ویژه جوانان است.»

رادیوفردا: لارا روزن، روزنامه‌نگار آمریکایی که مذاکرات هسته‌ای را به‌طور تخصصی دنبال و گزارش می‌کند، به‌نقل از یک مقام ارشد آمریکایی نوشت ایالات متحده در حال حاضر چشم‌انداز روشنی برای ازسرگیری مذاکرات با ایران در آینده نزدیک نمی‌بیند.

به‌گفتهٔ روزن، دولت ترامپ در عین حال در حال رایزنی با متحدان اروپایی برای دستیابی به توافقی گسترده‌تر با ایران است.

دونالد ترامپ دو روز پیش گفت مقامات تهران «به‌شدت خواهان مذاکره‌اند» و در عین حال تأکید کرد که برای مذاکره با ایران عجله‌ای ندارد.

همزمان رسانه‌های اسرائیل هم گزارش دادند که این کشور از قدرت‌های اروپایی خواسته است بیش از این منتظر نماند و «مکانیسم ماشه» برای بازگشت خودکار تحریم‌ها علیه ایران را به سرعت فعال کنند.

یدیعوت آحرونوت شامگاه چهارشنبه ۲۵ تیر نوشت یک «مقام ارشد سیاسی» اسرائیل به دولت‌های آلمان، فرانسه و بریتانیا گفته است که «هیچ بهانه‌ای برای عدم استفاده از مکانیسم یادشده وجود ندارد و تمام بهانه‌هایی که تا کنون برای عدم کاربرد این سازوکار مطرح می‌شد، موضوعیت ندارد».

یدیعوت آحرونوت نام این «مقام ارشد سیاسی» کشورش را نبرده اما نوشت گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، روزهای دوشنبه و سه‌شنبه این هفته با وزیران خارجه آلمان و فرانسه در حاشیه نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل دیدار کرد.

این گزارش افزود که بنیامین نتانیاهو نیز در مذاکراتش با سران کشورهای اروپایی درخواست کرده «مکانیسم ماشه» به سرعت علیه ایران اجرا شود.

با این حال، به‌نوشتهٔ یدیعوت آحرونوت، وزیران خارجه قدرت‌های اروپایی به اسرائیل گفته‌اند که اگر این سازوکار را سریعاً عملی کنند، این احتمال مطرح است که ایران غنی‌سازی اورانیوم خود را از ۶۰ درصد به ۹۰ درصد، که درجهٔ تسلیحاتی است، افزایش دهد.

مقامات اسرائیلی و اروپایی به‌طور رسمی در این باره اظهارنظر نکرده‌اند و رادیوفردا مستقلاً قادر به تأیید یا رد این گزارش‌ها نیست.

بپیشتر وب‌سایت اکسیوس به نقل از «سه منبع آگاه» گزارش داد که اروپا و آمریکا در جریان گفت‌وگوی تلفنی وزیر خارجه آمریکا با همتایانش از فرانسه، آلمان و بریتانیا، آخرین روز ماه اوت (نهم مهرماه)، را ضرب‌الاجل مذاکرات جهت دستیابی به یک توافق جدید با ایران تعیین کرده‌اند و در غیر این صورت، «مکانیسم ماشه» فعال خواهد شد.

لارا روزن می‌گوید، با این حال، حتی در میان اروپایی‌ها نیز روشن نیست دقیقاً از ایران چه چیزی خواسته می‌شود. یک مقام اروپایی هم اذعان کرده که گفت‌وگوهای زیادی در جریان است ولی مطالبات هنوز شفاف نیستند.

در سوی مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفته است اروپا و آمریکا حق قانونی، سیاسی یا اخلاقی برای این اقدام ندارند. او با وجود این اعلام کرده تهران هنوز به دیپلماسی متعهد است اما تنها در صورتی به مذاکرات بازمی‌گردد که «به اثربخشی دیپلماسی اعتماد حاصل شود».

رهبر جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه، در اولین سخنرانی عمومی خود پس از جنگ با اسرائیل، ادامهٔ فعالیت دیپلماسی «با جهت‌گیری دقیق» را به‌موازات فعالیت نظامی تأیید کرد و آن را اقدامی «درست» خواند.

رادیوفردا: روزنامه وال استریت جورنال روز یکشنبه هشتم تیرماه در گزارشی در خصوص عملیات اسرائیلی «نارنیا»، به نقل از آندره‌آ استرایکر، یک پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها در واشینگتن، نوشت که قتل‌های هدفمند «دانشمندان هسته‌ای ایران» اعتماد دیگر افراد در این حوزه را «از بین برده است».

او افزود این امر به «توانایی ایران در جذب افراد برخودار از تجربه در ساخت اجزای خاص سلاح‌های هسته‌ای ضربه زده است».

رسانه‌های اسرائیل دو هفته پیش جزئیات عملیات «نارنیا» را منتشر کرده و گفته بودند که نیروهای ارشد اطلاعاتی اسرائیل در یک دوره طولانی اقدام به غربالگری دانشمندان هسته‌ای ایران کرده و مهم‌ترین آن‌ها را شناسایی کردند تا در ضربات غافلگیرانه هدف قرار گرفته و با هم کشته شوند و امکان گریز از آن‌ها سلب شود.

گزارش رسانه‌های اسرائیل حاکی بود که طرح کشتن دانشمندان طراز اول برنامه هسته‌ای آن‌چنان رؤیایی تصور می‌شد که خود آن را عملیات «نارنیا» نام نهادند؛ نامی برگرفته از مجموعه داستان‌های تخیلی نوشته سی.اس. لوئیس.

وال استریت جورنال در گزارش خود با استناد به مقامات و کارشناسان امنیتی نوشت حملات اسرائیل علیه دانشمندان، «ضربه محکمی به توان ایران برای رقابت در مسیر ساخت بمب وارد کرده است» زیرا دست‌کم ۱۱ دانشمندی که تا روز آتش‌بس در هفته گذشته کشته شدند، دارای تجارب علمی در آزمایش و ساخت اجزای کلاهک هسته‌ای، مانند سیستم‌های انفجاری، مواد منفجره قوی و منابع نوترونی بودند؛ امری که برای ایجاد یک واکنش زنجیره‌ای در بمب هسته‌ای مورد نیاز است.

اریک برِوِر، مدیر سابق امنیت ملی امریکا در امر مقابله با گسترش سلاح‌های هسته‌ای، به وال استریت جورنال گفت اگر ایران در میانه تلاش برای ساخت بمب بوده یا آن را یک گزینه بالقوه در آینده نزدیک تصور کرده بود، از بین رفتن دانشمندانش به آسانی قابل جایگزینی نیست.

دیوید آلبرایت، رئیس مؤسسه علوم و امنیت بین‌الملل، فریدون عباسی دوانی را یکی از اهداف مهم دانسته؛ فردی که ۱۵ سال پیش از یک ترور دیگر جان بدر برد و در تلویزیون ایران گفت کشورش «تمامی دانش لازم را برای ساخت سلاح هسته‌ای دارد» و افزوده بود که «اگر به من بگویند بمب بساز، من آن را خواهم ساخت».

رونِن سولومون، یک تحلیلگر اسرائیلی، به وال استریت جورنال گفت ایران در دو دهه گذشته از دانشگاه‌هایی مانند بهشتی (ملی سابق)، صنعتی شریف و مالک اشتر برای پویایی تخصص خود در زمینه سلاح‌های هسته‌ای استفاده کرده و در این مراکز علمی دانشمندان هسته‌ای تحقیقات و آزمایش‌های خود را با هماهنگی با دانشجویان جوان‌تر انجام می‌دهند تا نخبه‌های جوان وارد قلب برنامه هسته‌ای ایران شوند.

ایران و «امان»، سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل ترور ۱۱ دانشمند هسته‌ای در درگیری ۱۲ روزه دو کشور را تأیید کردند. ۹ دانشمند همزمان در ساعت نخست عملیات در بامداد ۲۳ خرداد کشته شدند، یک دانشمند چند روز پس از شروع عملیات و دیگری در آخرین ساعات پیش از آغاز آتش‌بس.

صدای آمریکا: همزمان با بالا گرفتن درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، آمریکا ابراز تمایل و امیدواری کرد که مذاکرات میان تهران و واشنگتن ادامه یابد.

یک مقام بلندپایه دولت ایالات متحده در پیامی اختصاصی به صدای آمریکا گفت «اگرچه روز یکشنبه دیداری برگزار نخواهد شد، اما ما همچنان به گفت‌وگوها پایبند هستیم و امیدواریم ایرانی‌ها به‌زودی به میز مذاکره بازگردند.»

بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، عصر شنبه اعلام کرده بود که مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده که قرار بود یکشنبه ۲۵ خرداد برگزار شود، لغو شده است.

پیش از این، عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ادامه مذاکرات میان تهران و واشنگتن را در شرایطی که حملات اسرائیل ادامه دارد، «بی‌معنا» توصیف کرده بود.

اما دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ابراز امیدواری کرده است که رسیدن به توافق با تهران همچنان میسر باشد.

او روز جمعه چند دقیقه پیش از رفتن به اتاق وضعیت برای جلسه‌ای راهبردی درباره جمهوری اسلامی به آکسیوس گفت که باور دارد حمله گسترده اسرائیل احتمال دستیابی به توافق هسته‌ای میان آمریکا و جمهوری اسلامی را افزایش داده است.

دونالد ترامپ استدلال کرد که پس از حملات فلج‌کننده اسرائیل، جمهوری اسلامی اکنون انگیزه بیشتری برای رسیدن به توافق دارد.
او گفت: «نتوانستم آن‌ها را در عرض ۶۰ روز به توافق برسانم. خیلی نزدیک بودند، باید آن را انجام می‌دادند. شاید حالا اتفاق بیافتد.»

دونالد ترامپ همچنین در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز گفت: «من تلاش کردم جمهوری اسلامی را از تحقیر و مرگ نجات دهم. من واقعاً سخت تلاش کردم که این اتفاق نیافتد، چون دوست داشتم یک توافق حاصل شود.»

بی‌بی‌سی: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تازه‌ترین گزارش فصلی خود اعلام کرد که انباشت سریع اورانیوم با غنای بالای ایران، «باعث نگرانی جدی» است. در گزارش دیگری رافائل گروسی، مدیرکل آژانس از «همکاری کمتر از حد انتظار» تهران در زمینه نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرده است. این دو گزارش بلافاصله واکنش اسرائیل را در پی داشت که آن را «هشدار روشنی» مبنی بر «عزم ایران برای به سرانجام رساندن برنامه تسلیحاتی اتمی» آن کشور توصیف کرد.

آقای گروسی در «گزارش جامع» برنامه اتمی ایران اعلام کرده که آن کشور در سال جاری میلادی ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد خود را از ۲۷۴/۸ کیلوگرم در اوایل فوریه به ۴۰۸/۶ کیلوگرم در بهار امسال افزایش داده است.

اورانیوم با غنای ۶۰ درصد از نظر خلوص به سطح مورد نیاز برای تسلیحات هسته‌ای که حدود ۹۰ درصد است، بسیار نزدیک است.

ایران بارها تأکید کرده که به‌دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست اما در عین حال برنامه غنی سازی اورانیوم را حق خود می داند و گفته از آن دست برنخواهد داشت.

بر اساس گزارش مدیرکل آژانس، ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند.

در گزارشی جداگانه و جامع، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از «همکاری کمتر از حد انتظار» تهران در زمینه نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرده است.

این گزارش بنابر درخواست اعضای شورای حکام و بر اساس قطعنامه این شورا تهیه شده است.

در این گزارش همچنین آمده است: «در حالی‌که ایران به همکاری در زمینه اجرای پادمان‌های معمول ادامه می‌دهد، در برخی جنبه‌ها همکاری آن با آژانس کمتر از سطح رضایت‌بخش بوده است.»

مدیرکل در این گزارش به‌ویژه به «عدم پیشرفت ایران در ارائه توضیح درباره مواد هسته‌ای کشف‌شده در سایت‌های اعلام‌نشده» اشاره کرده است.

«به‌طور مشخص، ایران بارها یا به سؤالات آژانس پاسخ نداده، یا پاسخ‌های فنی و معتبر ارائه نکرده و برخی از مکان‌ها را طبق فهرست این گزارش پاک‌سازی کرده که این مسئله باعث مختل شدن فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس شده است.»

خبرگزاری بلومبرگ می‌گوید نسخه‌ای از گزارش محرمانه را در اختیار دارد که در آن مدیرکل آژانس گفته «قادر نیست تضمین دهد که برنامه هسته‌ای ایران صرفاً صلح‌آمیز است.»

هر دو گزارش مدیرکل در جریان نشست شورای حکام که اواخر خرداد برگزار می‌شود، بررسی خواهد شد.

واکنش دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به گزارش‌های آژانس

پس از انتشار گزارش‌های جدید مدیرکل آژانس درباره ایران، اسرائیل به آن واکنش نشان داده و جمهوری اسلامی ایران را به داشتن عزمی راسخ برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم کرد.

در بیانیه‌ دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل آمده است که این گزارش «هشدار روشنی» است مبنی بر این‌که «ایران کاملاً مصمم است برنامه تسلیحات هسته‌ای خود را به سرانجام برساند.»

بر پایه این بیانیه: «چنین سطحی از غنی‌سازی تنها در کشورهایی وجود دارد که به‌طور فعال به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای هستند و هیچ توجیه غیرنظامی‌ برای آن وجود ندارد.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود به‌صورت یک‌جانبه ایالات متحده را از توافق اتمی برجام با ایران خارج شد.

این توافق در ازای محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران، رفع تحریم‌های شورای امنیت و تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا را در پی داشت و در جریان تصویب قطعنامه‌ ۲۲۳۱ در شورای امنیت، به تأیید سازمان ملل متحد هم رسید.

در حال‌ حاضر تحریم‌های اتمی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال می‌شود اما دو کشور از اواخر فروردین امسال مذاکراتی را با هدف یک توافق اتمی تازه شروع کردند.

هر دو دولت ایران و آمریکا از آنچه «پیشرفت در مذاکرات» می‌خوانند، ابراز خرسندی می‌کنند اما خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات‌های اروپایی گفته است که با محتوای انتقادی گزارش اخیر آژانس از ایران، سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان همراه با ایالات متحده به دنبال تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌ای علیه ایران هستند.

سه دولت اروپایی پیش‌ از این گفته بودند که در صورتی‌ که آژانس از نحوه همکاری ایران رضایت نداشته باشد، امکان دارد از سازوکار پیش‌بینی‌شده در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل موسوم به سازوکار ماشه، برای بازگشت خودکار تحریم‌های شورای امنیت استفاده کنند.

مهلت تصمیم‌گیری درباره این موضوع، مهرماه امسال به پایان می‌رسد.

صدای آمریکا: وزارت خارجه آمریکا می‌گوید جمهوری اسلامی با شروط دونالد ترامپ از جمله توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم پای میز مذاکره با واشنگتن نشسته است.

روز پنج‌شنبه تَمی بروس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری به خبرنگاران گفت: «ایران پای میز مذاکره است و براساس خطوط قرمز رئیس‌جمهور ترامپ – از جمله این‌که هرگز نباید سلاح هسته‌ای در کار باشد و غنی‌سازی نباید صورت گیرد – در هر نشست پیشرفت داریم.»

این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی از جمله علی خامنه‌ای و وزیر خارجه حکومت در اظهار نظرهای عمومی می‌گویند که حاضر به توقف غنی‌سازی نیستند.

در عین حال تمی بروس در واکنش به افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره نزدیک یا دور بودن دستیابی به توافقی با جمهوری اسلامی، با تاکید بر پیشرفت در مذاکرات، نسبت به اظهارنظرهای زودهنگام هشدار داد.

این واکنش در پی اظهارات عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی صورت گرفت. دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا روز سه‌شنبه گفت که ممکن است در هفته‌های آینده توافقی با تهران حاصل شود. اما وزیر خارجه جمهوری اسلامی روز چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفت رسانه‌ها در حال گمانه‌زنی درباره توافقی قریب‌الوقوع هستند، اما به‌نظر او «هنوز به آن نقطه نرسیده‌ایم».

تَمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری روز پنج‌شنبه، گفت که ایالات متحده از پرداختن به جزئیات مذاکرات خودداری می‌کند.

او گفت: «مردم شروع به گمانه‌زنی می‌کنند چون شاید کسی در رادیو حرفی بزند، حدس بزند و شروع به شایعه‌پراکنی کند. ما این کار را نمی‌کنیم. ما آموخته‌ایم که صحبت درباره جزئیات چیزی به‌حساسیت مذاکرات صلح یا آتش‌بس کمکی نمی‌کند. ممکن است برای برنامه‌های رادیویی جالب باشد، اما شیوه ما این نیست. توافقات جدی از این راه حاصل نمی‌شوند.»

او از اظهار نظر مستقیم درباره اظهارات وزیر خارجه جمهوری اسلامی خودداری، اما بر «مثبت» بودن روند مذاکرات تأکید کرد و گفت: «آنچه من می‌دانم این است که همه گزارش‌ها پس از جلسات ما حاکی از این بوده که مذاکرات خوب پیش رفته و پیشرفت حاصل شده.»

در یکی از آخرین اظهار نظرها از سوی مقامات ایرانی، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفته بود: «ایران هرگز تعلیق برنامه غنی‌سازی خود را نخواهد پذیرفت. غنی‌سازی بخش جدایی‌ناپذیر برنامه صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای و صنعت هسته‌ای کشور است و باید حفظ شود.»

این در حالی است که واشنگتن بارها تأکید کرده ادامه غنی‌سازی در هیچ سطحی در ایران قابل قبول نیست.

«استیو ویتکاف» نماینده ویژه کاخ سفید پیش‌تر در مصاحبه‌ای با شبکه ای‌بی‌سی با تاکید بر خط قرمز آمریکا گفته بود: «ما یک خط قرمز بسیار واضح داریم و آن هم غنی‌سازی است. حتی ۱ درصد ظرفیت غنی‌سازی هم برای ما قابل قبول نیست. هر توافقی باید بدون غنی‌سازی باشد، چرا که غنی‌سازی راه را برای ساخت سلاح هموار می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود.»

رادیوفردا: وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران می‌گوید: «رسانه‌ها همچنان در حال گمانه‌زنی دربارهٔ توافقی قریب‌الوقوع میان ایران و آمریکا هستند. مطمئن نیستم که واقعاً در چنین نقطه‌ای قرار داشته باشیم».

عباس عراقچی روز پنجشنبه هشتم خرداد در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت که «مسیر توافق از میز مذاکره می‌گذرد، نه از طریق رسانه‌ها».

او نامی از این رسانه‌ها نبرد، اما به نظر می‌رسد که اشارهٔ او به طور مشخص به گزارش شبکهٔ تلویزیونی سی‌ان‌ان باشد که روز چهارشنبه به نقل از منابع آگاه از گفت‌وگوها بین ایران و ایالات متحده نوشته بود که دو کشور «در حال نزدیک شدن به یک توافق کلی هستند که ممکن است در دیدار بعدی آمریکا و ایران، که احتمالاً در خاورمیانه برگزار می‌شود، نهایی شود».

این گزارش، خوش‌بینی رئیس‌جمهور آمریکا به دستیابی به توافقی با ایران ظرف چند هفته آینده را تأیید کرده بود.

دونالد ترامپ روز چهارشنبه گفت: «اگر بتوانیم به سندی قوی برسیم، سندی بسیار محکم با بازرسی‌ها و بدون هیچ اعتمادی- چون من به کسی اعتماد ندارم- آن‌وقت نیازی به حمله نخواهد بود. من خواهان [سندی] بسیار قوی هستم، که طبق آن بازرسان ما بتوانند وارد شوند، هرچه لازم بود ضبط کنند، هرجا لازم بود را نابود کنند، اما کسی کشته نشود».

وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی در مقابل تأکید کرده که ایران خواهان توافقی است که «منافع همه طرف‌ها را تأمین کند»، «همه تحریم‌ها را لغو و حقوق هسته‌ای ایران، از جمله غنی‌سازی، را محقق کند».

موضوع غنی‌سازی در خاک ایران به یک اختلاف کلیدی بین دو کشور تبدیل شده است. در حالی که ایالات متحده به برنامهٔ هسته‌ای صلح‌آمیز ایران چراغ سبز نشان داده است، اما می‌گوید ایران باید غنی‌سازی اورانیوم درهر سطحی را برچیده و مواد هسته‌ای لازم را از خارج وارد کند.

تهران غنی‌سازی را «خط قرمز» خود دانسته و توقف آن را رد کرده است.

عباس عراقچی همچنین به آنچه که «آخرین خبر جعلی علیه دیپلماسی ایران و آمریکا» خوانده است، واکنش نشان داده و گفته که «استفاده ابزاری از نام ایران برای حمله به منتقدان داخلی در آمریکا، حتی برای اسرائیل نیز اقدامی بی‌ارزش است».

ظاهراً اشارهٔ وزیر خارجهٔ ایران به گزارش روز چهارشنبه «فاکس نیوز» باشد که نوشته بود «یک برآورد جدید اطلاعاتی ادعا می‌کند که ایران همچنان برنامه فعال سلاح‌های هسته‌ای خود را دنبال می‌کند، برنامه‌ای که می‌تواند برای پرتاب موشک‌های بلندبرد مورد استفاده قرار گیرد».

استناد این رسانه به «مقامات اتریشی» بوده است، ادعایی که هیچ رسانه مستقل دیگری آن را تأیید نکرده است.

این گزارش فاکس نیوز در حالی است که تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده، در ماه مارس به کمیته اطلاعات سنای آمریکا گفته بود جامعه اطلاعاتی ایالات متحده «همچنان ارزیابی می‌کند که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست و علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برنامهٔ سلاح هسته‌ای را که در سال ۱۳۸۲ متوقف کرده بود، تأیید نکرده یا مجوز آن را نداده است».

دونالد ترامپ از ایران خواسته است هرچه سریع‌تر به توافقی برای برچیده شدن برنامهٔ هسته‌ای خود برسد، وگرنه علیه آن تحریم‌های ثانویه وضع کرده و «بمباران» خواهد شد.

زادیوفردا: وب‌سایت خبری اکسیوس می‌گوید ایران در دیدار دیپلمات‌های خود با نمایندگان اروپا، درست پیش از مراسم تحلیف ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، «پیشنهاد» مذاکره دربارۀ یک توافق هسته‌ای جدید با حضور دولت آمریکا را مطرح کرده است.

اکسیوس روز پنج‌شنبه چهارم بهمن‌ به نقل از «دیپلمات‌های اروپایی» نوشت که نمایندگان ایران در دیدار با مذاکره‌کنندگان اروپایی پیشنهاد گفت‌وگو درباره توافقی جدید و جدا از برجام را مطرح کرده‌اند.

به نوشتۀ این وبسایت، نمایندگان تهران اصرار داشته‌اند که اروپایی‌ها این پیشنهاد را با دولت دونالد ترامپ مطرح کرده و پاسخ واشینگتن را به تهران منتقل کنند.

مقام‌های جمهوری اسلامی هنوز به این گزارش واکنش نشان نداده‌اند.

اشاره اکسیوس به دیدار نمایندگان ایران و قدرت‌های اروپایی در ژنو برای بحث دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای تهران است که تنها یک هفته پیش از بازگشت دونالد‌ ترامپ، رئیس‌جمهور جدید ایالات متحده آمریکا، به کاخ سفید انجام شد.

این دیدار روز ۲۴ دی‌ماه با حضور مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه ایران، و همتایان او از سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان محرمانه انجام شد و جزئیات زیادی از آن منتشر نشده است.

کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزیر خارجه ایران، که در این دیدار حضور داشت تنها کسی بود که در شبکه ایکس نوشت که در این نشست «ایده‌هایی را در دو حوزهٔ رفع تحریم و هسته‌ای که برای حصول به یک توافق ضروری هستند» بررسی کردیم و «این اتفاق نظر وجود داشت که باید برای رسیدن به یک توافق مذاکرات از سر گرفته شود».

یک مقام ارشد اتحادیه اروپا روز جمعه به خبرنگاران در بروکسل گفت که تمامی نشانه‌ها از جمله صحبت‌های دونالد ترامپ حاکی از آن است که آمریکا، یعنی دولت ترامپ، این‌بار با ایرانی‌ها می‌خواهد نوعی گفت‌وگو درباره برنامه هسته‌ای داشته باشد و ابراز امیدواری کرد که این توافق به دست آید.

این مقام که نخواست نامش فاش شود افزود:‌ «همزمان با اتحادیه اروپا، مسئول سیاست خارجی این اتحادیه نقش نهادی در شورای امنیت سازمان ملل دارد که برجام را تأیید کرده است. بنابراین، او هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام است. طی چهار سال گذشته، ما وظیفه دیگری نیز پیدا کرده‌ایم که تسهیل مذاکرات بین ایالات متحده و ایران بوده است».

این مقام ارشد اتحادیه اروپا سپس گفت:‌ «باید ببینیم واکنش تهران چه خواهد بود و آیا می‌خواهد مستقیم با آمریکایی‌ها گفت‌وگو کند یا نه».

این مقام بلند پایه اتحادیه اروپا در ادامه حضور اتحادیه اروپا در این فرایند را مهم ارزیابی کرد و به خبرنگاران گفت: «به دو دلیل عمده اتحادیه اروپا در این فرآیند حضور خواهد داشت؛ اول این‌که ما به شدت به استفاده صلح‌آمیز و غیرنظامی از برنامه هسته‌ای ایران علاقه‌مندیم و دوم اینکه تحریم‌هایی وجود دارد که توسط اتحادیه اروپا اعمال شده‌اند، نه توسط کشورهای عضو. بنابراین نیاز به اقدامی از سوی اتحادیه اروپا در این‌باره است».

در کمتر از یک هفته‌ای که از تحلیف دونالد ترامپ می‌گذرد، او چند بار دربارهٔ ایران صحبت کرده، اما تاکنون به «پیشنهادی» که اکسیوس گزارش داده، اشاره نکرده است.

رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه پنج‌شنبه همزمان با امضای فرمان‌های اجرایی گفت امیدوار است که برای حل مسائل ایران نیازی به اقدام نظامی نباشد.

او در دولت اول خود، سیاست «فشار حداکثری» را در برابر ایران در پیش گرفت که به‌شدت بر درآمدهای تهران از فروش نفت اثر گذاشت و گفته می‌شود که دولت دوم او نیز احتمالاً این سیاست را پی خواهد گرفت.

ایران در سال ۱۳۹۴ با قدرت‌های غربی ازجمله ایالات متحده به توافق هسته‌ای موسوم به «برجام» دست یافت که بر اساس آن و در مقابل رفع تحریم‌های آمریکا و اروپا علیه تهران، جمهوری اسلامی هم ابعاد برنامۀ هسته‌ای خود را محدود می‌کرد.

با این حال در سال ۱۳۹۷، همزمان با دور اول ریاست‌‌جمهوری ترامپ، دولت آمریکا از برجام خارج شد. تهران هم در مقابل به‌شکل تدریجی از تعهدات برجامی خود عدول کرد و از جمله به میزان انباشت و غلظت غنی‌سازی اورانیوم افزود؛ موضوعی که نهایتاً در سال گذشته میلادی به صدور دو قطعنامۀ انتقادی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجامید.

رئیس‌جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه در پاسخ به سوال مجری شبکه فاکس‌نیوز که از او پرسید آیا به حکومت ایران اعتماد دارد؟ گفت باید به توافقی دست یافت که راه‌هایی برای اعتماد کامل به آن باشد و جدول زمانی دقیقی داشته باشد.

بی‌بی‌سی: سخنگوی وزارت امور خارجه ایران می‌گوید تهران و سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا جمعه مذاکره می‌کنند. اسماعیل بقائی گفت که این مذاکرات در مورد «مسائل دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی» از جمله «موضوع فلسطین، لبنان و موضوع هسته‌ای» خواهد بود.

پیشتر خبرگزاری‌ کیودو ژاپن به نقل از منابع دیپلماتیک ایران گزارش کرده‌ بود که تهران و سه کشور اروپایی از روز جمعه ۲۹ نوامبر (۹ آذر) دور تازه‌ای از «مذاکرات هسته‌ای» را در ژنو آغاز می‌کنند.

به گفته آقای بقائی این مذاکرات جدید «در ادامه گفتگوهای انجام شده با آنها در حاشیه اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک» است.

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز پنجشنبه (۲۱ نوامبر/ اول آذر)، قطعنامه پیشنهادی چهار کشور غربی را تصویب و ایران را برای گسترش فعالیت‌های هسته‌ای و عدم همکاری‌ لازم با آژانس محکوم کرد. این دومین قطعنامه علیه ایران در شش ماه گذشته بود.

در این قطعنامه از مدیر‌کل آژانس خواسته شد قبل از نشست بعدی شورای حکام در ماه مارس، گزارش جامعی از وضعیت فعالیت‌های هسته‌ای و میزان همکاری‌ ایران با آژانس ارائه کند.

هدف قدرت‌های غربی از این قطعنامه، افزایش فشار دیپلماتیک بر ایران برای بازگشت به تعهداتش در توافق‌های هسته‌ای با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است.

ایران گفته‌ بود که در صورت تصویب قطعنامه شورای حکام فورا واکنش نشان خواهد داد و ساعتی پس از تصویب قطعنامه در بیانیه‌ای گفت «تعداد متنابهی سانتریفیوژ جدید و پیشرفته» راه‌اندازی خواهد کرد.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران امروز در واکنش به صدور قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «پاسخ متقابل ایران در دستور کار قرار گرفته و راه‌اندازی مجموعه‌ای از سانتریفیوژهای جدید و پیشرفته آغاز شده است.»

آقای قالیباف گفت «این قبیل تصمیمات سیاسی» باعث می‌شود که کشورها برای حفظ امنیت ملی خود «به سمت اقدامات خارج از پروتکل‌های آژانس» بروند.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، هم روز گذشته گفت: «ایران خود را برای مقابله با تهدیدها آماده کرده است» اما در عین حال «تعامل را به تقابل» ترجیح می‌دهد.

او در مقاله‌ای که در روزنامه ایران، روزنامه رسمی دولت، به چاپ رسید، با اشاره به افزایش فشار سه کشور اروپایی و آمریکا گفت آنها تاکنون نتوانسته‌اند به نتیجه مورد نظر خود برسند.

آقای کمالوندی گفت «تعداد کشورهای حمایت‌کننده از قطعنامه‌های ارائه شده هر بار نسبت به دفعه قبل» کمتر شده است و «افزایش سطح و میزان غنی‌سازی و توسعه زیرساخت‌های صنعت هسته‌ای ایران هر بار بیشتر از قبل» کشورهای غربی را در رسیدن به اهدافشان ناکام گذاشته است.

توضیح تصویر، هدف قدرت‌های غربی از این قطعنامه افزایش فشار دیپلماتیک بر ایران برای بازگشت به توافق‌های هسته‌ای است

دونالد ترامپ در دوران اول ریاست‌جمهوری خود، آمریکا را یک‌جانبه از برجام خارج کرد و تحریم‌هایی فراگیر را به اجرا گذاشت. ایران هم متقابلا مرحله به مرحله اجرای تعهدات خود در برجام را متوقف کرد.

پس از روی کار آمدن جو بایدن، دولت حسن روحانی و دولت ابراهیم رئیسی مذاکراتی را برای احیای برجام و رفع تحریم‌ها دنبال کردند اما هیچ کدام به نتیجه‌ای نرسید.

برنامه راهبردی جامع اقدام مشترک که به اختصار برجام نامیده شد، توافقی است که یک سال قبل از به قدرت رسیدن آقای ترامپ در روز سه‌شنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۴، میان ایران و پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل (آمریکا، فرانسه، بریتانیا، روسیه و چین) به علاوه آلمان به امضا رسید و از دی ماه همان سال اجرایش آغاز شد.

https://twitter.com/AboumoslemS/status/1860674555645231561

رادیوفردا: شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ضمن محکوم کردن گسترش فعالیت‌های هسته‌ای ایران، با صدور قطعنامه‌ای خواستار همکاری فوری تهران با این نهاد شد و از مدیرکل آژانس خواست که یک «گزارش جامع» درباره ایران تهیه کند.

جمهوری اسلامی ایران در نخستین واکنش به صدور این قطعنامهٔ توبیخی اعلام کرد سانتریفوژهای پیشرفته راه‌اندازی می‌کند. وزیر خارجه اسرائیل نیز گفت سال ۲۰۲۵ یک سال پرقصه خواهد بود.

این قطعنامه که دومین قطعنامهٔ شورای حکام علیه ایران طی شش ماه اخیر به شمار می‌رود، شامگاه پنجشنبه اول آذر به تصویب رسید.

قطعنامهٔ توبیخی ایران با ۱۹ رأی موافق و ۱۲ رأی ممتنع به تصویب رسید و چین و روسیه و بورکینافاسو سه کشوری بودند که به آن رأی منفی دادند. ونزوئلا نیز به‌دلیل عدم پرداخت حق عضویت خود اجازهٔ رأی دادن نداشت.

پیش‌نویس این قطعنامه از سوی فرانسه، آلمان و بریتانیا پیشنهاد شده بود و با حمایت ایالات متحده ارائه شد. این سه کشور اروپایی ساعاتی پیش از تصویب قطعنامه شورای حکام نیز در بیانیه‌ای مشترک خواستار کاهش فوری ذخایر اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران تا سطح ۶۰ درصد شده بودند.

برخی دیپلمات‌ها در آژانس به آسوشیتدپرس گفته‌اند این قطعنامه زمینه‌ٔ لازم برای کشورهای اروپایی را فراهم می‌کند تا تحریم‌ها علیه ایران را مهرماه سال آینده، زمانی که بند موسوم به «غروب آفتاب» در توافق برجام به پایان می‌رسد، برگردانند.

به گزارش رویترز، در قطعنامه جدید شورای حکام آژانس بار دیگر از ایران خواسته شده است تا فوراً برای سوالات طولانی‌مدت آژانس درباره کشف آثار اورانیوم در مکان‌های اعلام‌نشده توضیح معتبر ارائه کند.

در دو قطعنامه توبیخی قبلی نیز که در نوامبر ۲۰۲۲ و ژوئن امسال تصویب شد بر «ضرورت و فوریت» پاسخگویی ایران به پرسش‌های باقی‌مانده تاکید شده بود.

همچنین در این قطعنامه از مدیرکل آژانس خواسته شده است تا یک «گزارش جامع» درباره وضعیت فعالیت‌های هسته‌ای ایران تهیه و آن را برای بررسی به نشست بعدی شورای حکام [ماه مارس ۲۰۲۵] ارائه کند.

بر اساس این قطعنامه، گزارش مدیرکل آژانس باید «یک ارزیابی جامع و به روز در مورد وجود یا استفاده احتمالی از مواد هسته‌ای اعلام‌نشده در ارتباط با مسائل باقی‌مانده گذشته و حال در مورد برنامه هسته‌ای ایران، از جمله گزارش کامل همکاری ایران با آژانس در این موضوعات» باشد.

قطعنامه جدید در آستانه بازگشت ترامپ به کاخ سفید

به نوشته خبرگزاری رویترز قدرت‌های غربی امیدوارند که قطعنامه جدید بتواند ایران را برای مذاکره درباره توافق جدید هسته‌ای تحت فشار بگذارد.

قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل که بر توافق هسته‌ای قبلی، موسوم به برجام، صحه گذاشت در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ میلادی (۲۶ مهر ۱۴۰۴) به انقضا می‌رسد و محدودیت‌های هسته‌ای علیه ایران پایان می‌یابد.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، چندی پیش هشدار داد که اگر تا پیش از این تاریخ مذاکراتی برای توافق جدید انجام نشود «ممکن است کشورهای اروپایی که هنوز در برجام هستند دنبال کار اسنپ‌بک [یا مکانیسم ماشه به معنای بازگشت خودکار تحریم‌های قبل] بروند».

از سوی دیگر خبرگزاری رویترز افزوده است که با وجود تلاش فعلی برای بازگرداندن ایران به مذاکرات هسته‌ای، معلوم نیست که دونالد ترامپ در دوره جدید ریاست جمهوری خود از چنین مذاکراتی حمایت کند.

دونالد ترامپ اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از برجام را رسما اعلام کرد و سیاست فشار حداکثری علیه ایران را به اجرا گذاشت.

پس از آن نیز مقام‌های جمهوری اسلامی فعالیت‌های هسته‌ای را طی چند مرحله افزایش دادند و درجه خلوص غنی‌سازی اورانیوم را تا ۶۰ درصد، یعنی نزدیک به سطح تولید جنگ‌افزار اتمی، بالا بردند.

با این اوصاف، زمان کوتاهی پیش از صدور قطعنامه در شورای حکام، علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی ایران، به دولت آتی آمریکا پیشنهاد مذاکره برای دستیابی به «توافق بعدی» را داد.

علی لاریجانی گفت «اگر دولت ترامپ برجام و مفاد آن را ناکارآمد می‌داند»، ایران حاضر است در صورتی که آمریکا «شرایطی را بپذیرد»، بر سر «توافق بعدی» مذاکره و «نتایج را امضا کند».

اولین واکنش ایران به قطعنامه جدید

جمهوری اسلامی ایران در نخستین واکنش به صدور قطعنامهٔ توبیخیِ شورای حکام آژانس اعلام کرد سانتریفوژهای پیشرفته راه‌اندازی می‌کند.

رسانه‌های ایران بلافاصله پس از انتشار خبر صدور قطعنامه شورای حکام آژانس، متنی را به‌عنوان «بیانیه مشترک وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی ایران» منتشر کردند.

به نوشته این بیانیه مشترک، رئیس سازمان انرژی ایران «دستور انجام اقدامات موثر، از جمله راه‌اندازی مجموعه‌ معتنابهی از سانتریفیوژهای جدید و پیشرفته از انواع مختلف را صادر کرد».

این بیانیه مشترک با انتقاد شدید از سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان، آنها را به اتخاذ «رویکرد سیاست‌زده، غیر واقع‌بینانه و مخرب» در قبال ایران متهم کرده و مدعی شده است که قطعنامه پیشنهادی آنها در زمانی ارائه شد که «ایران و آژانس در مسیر تعامل سازنده قرار داشتند».

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، حدود ده روز پیش به ایران سفر کرد و پس از بازگشت از این سفر اعلام کرد که ایران قصد دارد ذخیره اورانیوم تا ۶۰ درصد غنی‌شده خود را بیش از میزان فعلی افزایش ندهد.

به گزارش رویترز، سه کشور اروپایی پیشنهاد دقیقه آخر ایران برای محدود کردن ذخایر اورانیوم خود را «ناکافی و غیر صادقانه» خواندند.

رویترز همچنین به نقل از دیپلمات‌ها گزارش داده که پیشنهاد ایران مشروط به عدم صدور قطعنامه بود.

پیش از این رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در گزارش خود اعلام کرده بود که مقدار ذخایر تا ۶۰ درصد غنی‌شده ایران در ماه‌های اخیر نسبت به سه ماه پیشتر حدود ۱۸ کیلوگرم افزایش یافته و به ۱۸۲ کیلوگرم رسیده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی همواره بر صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای ایران تاکید داشته‌اند اما در ماه‌های اخیر از احتمال «تغییر دکترین هسته‌ای و نظامی» سخن گفته‌اند.

نماینده جمهوری اسلامی ایران در آژانس نیز در واکنش به این قطعنامه گفت در این روند که در وین رخ داد، به نتایج سفر رافائل گروسی به ایران توجه نشد، «درحالی‌که سفر اخیر مدیر کل آژانس به ایران با نتایج خوبی همراه بود، وعده‌های داده‌شده عملی شد و نقشه راه بین ایران و مدیر کل مورد توافق قرار گرفته بود».

چرا بورکینافاسو در کنار ایران ایستاد؟

جمهوری اسلامی ایران با دولت‌های بنگلادش، اندونزی، پاکستان، آفریقای جنوبی و ارمنستان روابط خوبی دارد، اما این کشورها در کنار الجزایر، برزیل، مصر، کلمبیا، غنا، هند و تایلند به قطعنامه رأی ممتنع دادند.

تنها کشوری که در کنار روسیه و چین به قطعنامه رأی مخالف داد، دولت بورکینافاسو در آفریقا بود.

محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، دو ماه پیش در سفر به وین با وزیر علوم بورکینافاسو دیدار کرد و دو کشور از «امضای تفاهم‌نامه همکاری هسته‌ای» بین دو کشور خبر دادند. ایران غیر از «همکاری هسته‌ای»، روابط نظامی با بورکینافاسو را نیز در دورهٔ اخیر افزایش داده است.

واکنش اسرائیل

وزیر خارجه اسرائیل روز جمعه دوم آذر قطعنامهٔ توبیخی شورای حکام آژانس را «قطعنامه‌ای مهم» خواند و در شبکه ایکس نوشت «خطرناک‌ترین حکومت در جهان نباید خطرناک‌ترین سلاح را داشته باشد. برای این امر، جامعهٔ بین‌المللی باید فشار بر حکومت آیت‌الله‌های ایرانی را افزایش دهد».

گیدئون سعار روز پنج‌شنبه نیز، هم‌زمان با نشست شورای حکام در وین، در گفت‌وگو با روزنامهٔ اسرائیل‌هیوم گفت که اسرائیل «به هر قیمتی که شده از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای جلوگیری خواهد کرد».

او همچنین بدون توضیحات بیشتر گفت که «از این نظر، سال ۲۰۲۵ یک سال دراماتیک (پرقصه) خواهد بود».