اخبار

ارونیوز: در این گزارش ویدئویی، مجموعه‌ای از مهم‌ترین مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و اندیشکده‌های بین‌المللی طی ۲۴ ساعت منتهی به نیمروز چهارشنبه ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ (دهم دیماه ۱۴۰۴) گردآوری شده است. نسخه‌ کامل‌تر را می‌توانید در متن تفصیلی زیر دنبال کنید.

در این بازه زمانی، ایران به یکی از محورهای اصلی پوشش خبری خبرگزاری‌ها و رسانه‌های بین‌المللی تبدیل شده است. بخش قابل‌توجهی از این توجه، به اعتراضات اجتماعی در داخل کشور و واکنش دولت مسعود پزشکیان اختصاص دارد.

هم‌زمان، اتحادیه اروپا با صدور بیانیه‌ای رسمی، نسبت به «بازداشت‌های خودسرانه فعالان مدنی» در ایران ابراز نگرانی شدید کرد و خواستار آزادی تمامی افرادی شد که به دلیل استفاده مسالمت‌آمیز از حقوق بنیادین خود از جمله «آزادی بیان و تجمع» بازداشت شده‌اند.

در عرصه تحولات بین‌المللی و امنیتی نیز تنش‌ها میان تهران و واشنگتن بار دیگر برجسته شده است. اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا درباره احتمال اقدام نظامی در صورت بازسازی برنامه‌های هسته‌ای یا موشکی ایران، با واکنش تند مقام‌های ایرانی مواجه شد و رئیس‌جمهوری ایران نسبت به هرگونه «تجاوز» هشدار داد.

در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه یک روز پس از دیدار ترامپ و بنیامین نتانیاهو تاکید کرد که ایران آماده مذاکره‌ای مبتنی بر احترام متقابل است.

هم‌زمان، ایالات متحده از اعمال تحریم‌های جدید علیه افراد و نهادهای مرتبط با برنامه‌های موشکی و پهپادی ایران خبر داد. در واکنش به تشدید لحن‌ها، روسیه نیز با ابراز نگرانی نسبت به افزایش تنش‌ها، خواستار خویشتنداری طرف‌ها شد.

علاوه بر این، اقدامات متقابل ایران در خصوص «تروریستی» اعلام کردن نیروی دریایی سلطنتی کانادا، در رسانه‌های خارجی از جمله کانادا مورد توجه قرار گرفت.

در ادامه، چهار تحلیل و گزارش منتخب در رسانه‌ها و اندیشکده‌های بین‌المللی را بررسی خواهیم کرد.
تایمز اسرائیل: ناآرامی‌ها در ایران و تاثیر آن بر توازن منطقه‌ای خاورمیانه

اعتراضات اخیر در ایران نشان‌دهنده یک ضعف داخلی عمیق در جمهوری اسلامی است؛ ضعفی که تحلیلگر تایمز اسرائیل می‌گوید بر انتخاب‌های استراتژیک تهران و توازن منطقه‌ای اثرگذار است، اما به معنای فروپاشی قریب‌الوقوع نظام حاکمیتی آن نیست.

گیل توبول، تحلیلگر مسايل ژئوپلیتیک در مقاله‌ خود نوشت که تعطیلی بازارها، که به لحاظ تاریخی و سنتی نماد وفاداری به نظام بوده، اکنون یک سیگنال سیاسی بسیار قوی محسوب می‌شود و نشان می‌دهد نارضایتی به قلب اقتصادی کشور رسیده است؛ اما حاکمیت روحانیون در چندین نوبت ثابت کرده که «گرچه از نظر ایدئولوژیک سخت‌گیر است، اما در تصمیمات راهبردی خود منطقی و حساب‌شده عمل می‌کند و در نتیجه اولویت اصلی آن همچنان تضمین بقا و ثبات نظام است و نه اقدام شتاب‌زده و بی‌پروای نظامی».

برای ایران، جنگ مستقیم با اسرائیل امروز یک ریسک وجودی خواهد بود؛ چراکه موجب تشدید بحران اقتصادی، آسیب‌پذیری جغرافیایی ایران در برابر حملات و احتمال تبدیل اعتراضات اجتماعی به مخالفت سیاسی گسترده خواهد شد.

این تحلیلگر بر این نکته تاکید می‌کند که برای خاورمیانه، ضعف داخلی ایران به معنای پایان یا فروپاشی حاکمیت آن نیست، بلکه باعث تغییر رفتار تهران در منطقه می‌شود. ایران تحت فشار تلاش می‌کند همچنان نقش یک بازیگر مرکزی را حفظ کند، اما از عبور از خطوط قرمز که می‌تواند واکنش‌های غیرقابل کنترل ایجاد کند، اجتناب می‌کند.

به نوشته کارشناسان، این وضعیت باعث شده که تهران به جای اقدامات مستقیم، از استراتژی‌های غیرمستقیم مانند اعمال فشار نامتقارن، فعال‌سازی شبکه‌های متحد، ارسال سیگنال‌های نظامی سنجیده یا نمایش‌های نمادین قدرت استفاده کند. چنین رویکردی به ایران امکان می‌دهد موضع مقاومت خود را با حداقل هزینه سیاسی حفظ کند. کشاندن ایران به یک جنگ مستقیم می‌تواند به تهران مشروعیت داخلی‌ بدهد که در شرایط کنونی از آن برخوردار نیست.

آقای توبول معتقد است که این وضعیت باعث نگرانی بازیگران منطقه‌ای شده است. اسرائیل با احتیاط ایران را رصد می‌کند، چراکه حاکمیت ضعیف شده در ایران ممکن است غیرقابل پیش‌بینی شود، اما لزوما درگیری مستقیم نمی‌طلبد. این تحلیل تأکید می‌کند که کشاندن ایران به یک جنگ مستقیم می‌تواند به تهران مشروعیت داخلی‌ بدهد که در شرایط کنونی از آن برخوردار نیست.

بر همین اساس، راهبرد اسرائیل بر تقویت بازدارندگی، افزایش فشارهای حساب‌شده و مهار شبکه‌ها و بازوهای منطقه‌ای ایران استوار است و هم‌زمان تلاش می‌کند از تشدید تنش‌هایی که ممکن است یک بحران داخلی در ایران را به یک مسئله ملی و فراگیر تبدیل کند، جلوگیری کند.

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

کشورهای خلیج فارس هم با عدم قطعیت مواجه‌ هستند؛ زیرا ایران تحت فشار می‌تواند ضعف خود را با اقدامات غیرمستقیم، به ویژه در حوزه‌های دریایی و انرژی جبران کند.

از نگاه واشنگتن، نگرانی اصلی فروپاشی ناگهانی و بی‌سامان ایران است که می‌تواند صحنه داخلی را متلاطم و سایت‌های حساس از جمله برنامه هسته‌ای را در معرض خطر قرار دهد. بنابراین مدیریت شکنندگی ایران اولویت دارد و هدف فشار اقتصادی و دیپلماتیک، تضعیف نظام بدون سوق دادن آن به اقدامات نظامی خطرناک است. 

از نگاه واشنگتن، نگرانی اصلی فروپاشی ناگهانی و بی‌سامان ایران است که می‌تواند صحنه داخلی را متلاطم و سایت‌های حساس از جمله برنامه هسته‌ای را در معرض خطر قرار دهد. بنابراین مدیریت شکنندگی ایران اولویت دارد و هدف فشار اقتصادی و دیپلماتیک، تضعیف نظام بدون سوق دادن آن به اقدامات نظامی خطرناک است.

در نهایت، این تحلیل اینگونه جمع‌بندی می‌کند که شکنندگی داخلی ایران به معنای فروپاشی یا جنگ فوری نیست، بلکه نشان‌دهنده منطقه‌ای است که تهران با حداقل ریسک موجود، حداکثر نفوذ نامتقارن خود را حفظ می‌کند. این سناریو، سناریوی صلح نیست بلکه تنش مستمر به عنوان مدرن‌ترین شکل بی‌ثباتی را نمایش می‌دهد.
نیوزمکس: ترامپ برای اینکه به عنوان «رئیس جمهور صلح» شناخته شود باید برای «تغییر رژیم» در ایران تلاش کند

الن درشویتس، وکیل مشهور آمریکایی معتقد است که اگر آقای ترامپ بخواهد به عنوان «رئیس‌جمهور صلح» شناخته شود، باید از تغییر نظام در ایران حمایت کند.

آقای درشویتس در مصاحبه‌ای با شبکه نیوزمکس، ایران را «بزرگ‌ترین مانع برای صلح و ثبات بلندمدت در خاورمیانه» معرفی کرد و گفت که اقدام قاطع علیه تهران، از جمله «دادن چراغ سبز به اسرائیل برای حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران»، می‌تواند در نهایت موجب کاهش تنش‌ها شود، نه تشدید آن.

وی تاکید کرد که سقوط رهبری ایران می‌تواند راه را برای توافق‌های منطقه‌ای گسترده، از جمله عادی‌سازی روابط با عربستان و سایر کشورهای عربی هموار کند.

او افزود که آمریکا لازم نیست مستقیما عملیات نظامی انجام دهد و نتانیاهو فقط چراغ سبز آمریکا را نیاز دارد.
وای‌نت‌نیوز اسرائیل: چراغ سبزی که اسرائیل برای اقدام علیه ایران منتظرش بود

وب‌سایت اسرائیلی «وای‌نت‌نیوز» در یادداشتی تحلیلی مدعی شد که اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، عملا به‌منزله چراغ سبزی است که تل‌آویو مدت‌ها برای اقدام علیه ایران در انتظار آن بوده است.

به‌نوشته این رسانه، حتی پیش از آن‌که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل اطلاعات جدید جمع‌آوری‌شده درباره فعالیت‌های هسته‌ای و به‌ویژه بازسازی برنامه موشک‌های بالستیک ایران را به تیم امنیتی آمریکا ارائه دهد، آقای ترامپ با مواضع صریح خود، حمایتش از اقدام اسرائیل را بیان کرد.

وای‌نت‌نیوز می‌نویسد رئیس‌جمهور آمریکا حتی به‌صورت علنی، با یک عملیات برنامه‌ریزی‌شده اسرائیل برای تضعیف توانمندی‌های ایران موافقت کرده است.

وانت‌نیوز در ادامه به واکنش علی شمخانی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی اشاره می‌کند که در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داده است «در دکترین دفاعی ایران، برخی پاسخ‌ها پیش از آن‌که تهدید به مرحله اجرا برسد، تعیین‌تکلیف می‌شوند». نویسنده این یادداشت، این موضع‌گیری را نشانه‌ای از آمادگی ایران برای واکنش پیش‌دستانه ارزیابی می‌کند.

این رسانه همچنین یادآور می‌شود که اسرائیل اوایل ماه جاری سطح آماده‌باش خود را بخاطربرگزاری یک رزمایش موشکی در ایران افزایش داده است.

به‌ادعای وای‌نت‌نیوز، نگرانی اصلی تل‌آویو این است که چنین رزمایش‌هایی می‌تواند به‌سرعت از حالت تمرین به حمله واقعی تبدیل شود؛ سناریویی که گفته می‌شود پیش از جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن نیز در محاسبات ایران مطرح بوده است.

به‌تحلیل نویسنده، پرسش کلیدی در شرایط کنونی این است که «چه کسی شلیک اول را انجام می‌دهد. آیا اسرائیل دست به حمله پیش‌دستانه علیه پرتابگرهای موشکی خواهد زد یا ایران شلیک آغازین را بر عهده خواهد گرفت؟ واکنش اولیه در این میدان می‌تواند سرنوشت دور بعدی نبردها را رقم بزند.» 

به‌تحلیل نویسنده، پرسش کلیدی در شرایط کنونی این است که «چه کسی شلیک اول را انجام می‌دهد. آیا اسرائیل دست به حمله پیش‌دستانه علیه پرتابگرهای موشکی خواهد زد یا ایران شلیک آغازین را بر عهده خواهد گرفت؟ واکنش اولیه در این میدان می‌تواند سرنوشت دور بعدی نبردها را رقم بزند».

در بخش دیگری از این گزارش، وای‌نت‌نیوز به اعتراضات اخیر در تهران اشاره کرده و می‌نویسد که این تحولات به‌معنای فروپاشی قریب‌الوقوع نظام نیست. از نگاه این رسانه اسرائیلی، تغییر واقعی قدرت در ایران تنها در صورتی محتمل است که از درون ساختار نظامی [ارتش] رخ دهد؛ ساختاری که به‌گفته نویسنده، نسبت به بدنه سیاسی ـ اقتصادی حاکم، حرفه‌ای‌تر و کمتر ایدئولوژیک است.

یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید

در مقابل، سپاه پاسداران به‌دلیل پیوندهای عمیق ایدئولوژیک و منافع اقتصادی گسترده، همچنان وفادارترین ستون بقای نظام به‌شمار می‌رود و به همین دلیل، اعتراضات خیابانی به‌تنهایی توان سرنگونی حکومت را ندارد.
رونامه کانادایی لو دووار: چرا ایران نیروی دریایی کانادا را تروریستی اعلام کرد؟

روزنامه کانادایی «لو دووار» ضمن پرداختن به اقدام ایران برای معرفی نیروی دریایی کانادا به‌عنوان یک سازمان «تروریستی»، این تصمیم تهران را بیش از هر چیز «نمادین» توصیف و احتمال درگیری یا تنش مستقیم با کانادا را بسیار پایین ارزیابی کرد، چراکه دو کشور عملا از سال ۲۰۱۲ میلادی روابط دیپلماتیک ندارند.

ایران این اقدام را «عملی متقابل» در واکنش به تصمیم کانادا در سال ۲۰۲۴ برای ثبت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست نهادهای «تروریستی» عنوان کرده است.

به تحلیل این رسانه، اقدام ایران بیشتر یک نمایش قدرت داخلی است تا اینکه تهدیدی واقعی برای کانادا باشد. این رسانه با پرداختن به اینکه چرا ایران این اقدام را با تاخیر ۱۸ ماهه پس از تصمیم کانادا انجام داده است، به نقل از حمید عنایت، تحلیلگر سیاسی و متخصص مسائل ایران می‌نویسد که «ایران در شرایطی به سر می‌برد که شدیدا تضعیف شده است و نیاز دارد قدرت و تسلط خود را به نیروهای داخلی خودش ثابت کند».

لو دووار اشاره می‌کند که واکنش ایران مشابه رفتار گذشته این کشور در برابر اقدام آمریکا در سال ۲۰۱۹ است، زمانی که واشنگتن سپاه پاسداران را در فهرست «تروریستی» قرار داد و ایران در پاسخ تمام نیروهای آمریکایی در منطقه را «تروریست» اعلام کرد.

اگرچه استرالیا نیز اخیرا سپاه پاسداران را در فهرست «نهادهای حامی تروریسم» قرار داده، ایران هنوز واکنشی رسمی نسبت به این اقدام نشان نداده است.

این روزنامه یادآور می‌شود که قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های «تروریستی» موضوعی بود که برای سال‌ها و به‌ویژه پس از سرنگونی پرواز اوکراینی در ژانویه ۲۰۲۰ در ایران، از سوی اعضای اپوزیسیون در اتاوا و جامعه ایرانیان مقیم کانادا پیگیری می‌شد.
رفتن به

بی‌بی‌سی: از روز گذشته ویدیویی از یک معترض در تهران که وسط خیابان مقابل تعداد زیادی از موتورسواران یگان ویژه نشسته بود، در شبکه‌های اجتماعی بارها بازنشر شده و به نماد اعتراض‌ها به افزایش قیمت ارز و مشکلات معیشتی تبدیل شده است.

این ویدیو روز دوشنبه هشتم دی‌ماه از دو زاویه در دو سمت خیابان جمهوری مقابل پاساژ علاءالدین گرفته شده است.

مردی که در ویدیو دیده می‌شود، وسط خیابان نشسته است، سرش را پایین انداخته و کاپشنش را روی سرش می‌کشد. حدود ۲۷ نیروی یگان ویژه بر ترک موتور یا ایستاده مقابل او دیده می‌شوند.

ویدیو کیفیت چندان خوبی ندارد اما به‌سرعت اسکرین‌شات‌هایی از این ویدیو که اغلب با هوش مصنوعی کیفیتش بالا رفته و دستکاری شده بود، منتشر شد.

در مواردی کاربران اسکرین‌شات‌های دستکاری شده را به عنوان تصویر واقعی منتشر کردند.

به نظر می‌رسد که کاربران این اسکرین‌شات‌ها را بر اساس تصویر واقعی به منظور بالا بردن کیفیت تصویر و تاثیرگذارتر کردنش با استفاده از هوش مصنوعی دستکاری و منتشر کردند.

برای مثال در تصویر سمت چپ پایین که کیفیت آن با هوش مصنوعی تغییر داده شده، خط‌های عابر پیاده دیده می‌شود، در حالی که در ویدیوی اصلی به دلیل اینکه ویدیو از پشت پنجره گرفته شده، انعکاس تصویر کلیدهای پیانویی که در اتاق فیلمبردار وجود دارد،‌ روی شیشه افتاده است، اما هوش مصنوعی کلیدهای پیانو را به عنوان خط عابر پیاده شناسایی کرده و آن را بازسازی کرده است.

در این تصویر همچنین فردی که وسط خیابان نشسته سرش را بالا گرفته، در حالی که در تصویر اصلی سر او پایین است.

تعداد دیگری از اسکرین‌شات‌هایی که با هوش مصنوعی بازسازی‌شده، تغییرات دیگری در تصویر واقعی ایجاد کرده است؛ مانند اضافه کردن دود یا تعداد نیروهای یگان ویژه، تغییر شیوه نشستن و لباس فردی که در خیابان است.

همه این موارد باعث شده تا تصویر واقعی کمتر دیده شود.

پس از انتشار این ویدیو، ویدیوی دیگری منتشر شد که در آن می‌بینیم نیروهای یگان ویژه این معترض را کتک می‌زنند.

مشخص نیست این فرد کیست، اما برخی از کاربران در شبکه‌های اجتماعی گفته‌اند «او از نیروهای امنیتی بوده و به دلیل مخالفت با سرکوب معترضان اقدام به نشستن وسط خیابان کرده است.» بی‌بی‌سی مستقلا نمی‌تواند این موضوع را تایید کند.

در ویدیوی دوم، صدای فردی شنیده می‌‌شوند که می‌گوید «از خودشونه». سپس این فرد از جایش بلند می‌شود و به سمت یکی از ماموران موتورسوار می‌رود و با او صحبت می‌کند، اما لحظاتی بعد یکی دیگر از نیروهای یگان ویژه او را کتک می‌زند و صدای فرد دوباره شنیده می‌شود که می‌گوید: «زدنش، زدنش»

از روز گذشته بعضی از کاربران از این تصویر، برای خلق هنر اعتراضی الهام گرفتند و تصاویری ساختند که بارها در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و بعضی از کاربران اقدام این معترض را «شجاعانه» توصیف کردند.

رادیوفردا: اعتراض‌ها به گرانی در ایران روز سه‌شنبه ۹ دی با ادامه تعطیلی بازارها در تهران و شیراز همراه شد. ویدیوهای منتشرشده از پایتخت از تعطیلی گسترده بخش‌هایی از بازار و شکل‌گیری تجمعات پراکنده اعتراضی، ازجمله در محدوده ونک و خیابان ملاصدرا، حکایت دارد.

بر پایه این گزارش‌ها، بازار بزرگ تهران برای سومین روز پیاپی در اعتصاب به سر می‌برد و فضای امنیتی در برخی نقاط شهر مشاهده می‌شود. تجمع‌هایی در محدوده خیابان ملت و سرای ملی گزارش شده و فعالیت اقتصادی در بخش‌هایی از بازار متوقف شده است.

همچنین گزارش‌هایی از اعتصاب و تجمع بازاریان در خیابان صابونیان در بازار شوش تهران، سرای ملی، بازار زرگرها در بازار بزرگ تهران و محدوده بازار سید اسماعیل منتشر شده است. معترضان در بازار آهن تهران (شادآباد) نیز تجمع کرده‌اند.

از اصفهان، کرمانشاه، شیراز و یزد نیز گزارش‌هایی از تجمعات اعتراضی طی روز سه‌شنبه مخابره شده و در مشهد، تصاویر از حضور سنگین نیروهای امنیتی و ضدشورش حکایت دارد.

به گفته منابع محلی، این اعتراض‌ها در واکنش به گرانی، تورم و فشارهای معیشتی صورت گرفته است.

برخی تصاویر از روز سه‌شنبه نشان‌دهندۀ حمله گارد ویژه با گاز اشک‌آور به معترضان در میدان شوش تهران است.

تصاویری منتشر شده که نشان می‌دهد نیروهای انتظامی وارد بازارچه‌ها شده‌اند و کسبه را تهدید به بازگشایی مغازه‌هایشان می‌کنند.

دیگر گزارش‌ها حاکی است روز سه‌شنبه معترضان از سمت چهارراه گلوبندک به سمت بخشی از خیابان خیام حرکت کردند و در این محدوده، درگیری و تنش گزارش شده و مأموران برای متفرق کردن جمعیت اقدام کرده‌اند.

برخی تصاویر نیز از تجمع و راهپیمایی دانشجویان در دانشگاه‌های تهران، علم و صنعت، طباطبایی، علم و فرهنگ، خواجه‌نصیر و بهشتی تهران و دانشگاه صنعتی اصفهان طی روز سه‌شنبه حکایت دارد.

گزارش‌ها و تصاویر منتشرشده از کرمانشاه نیز حاکی از تجمع و راه‌پیمایی گسترده مردم و کسبه در خیابان مصدق این شهر در روز سه‌شنبه ۹ دی است. بر پایه این گزارش‌ها، اعتراض‌ها با حضور پرشمار شهروندان ادامه داشته و شماری از پاساژها و مراکز کسب‌وکار از جمله پاساژهای سروش، ولیعصر، میرداماد، ارگ و حافظ تعطیل شده‌اند.

تصاویر دریافتی از کرمانشاه نشان‌دهندۀ حضور سنگین مأموران حکومتی و شلیک گاز اشک‌آور از سوی آنان به سوی جمعیت است.

به گفته منابع محلی، این اعتراض‌ها در واکنش به آنچه معترضان «فروپاشی اقتصادی» و «بحران معیشتی» می‌خوانند، شکل گرفته است.

اعتراض‌های این سه روز به‌دنبال افزایش شدید قیمت ارزهای خارجی و سکه طلا صورت می‌گیرد که روز یکشنبه از مراکز خرید عمده مرکز شهر تهران آغاز شد.

واکنش‌ها به اعتراضات

گسترش اعتراض‌ها به گرانی و نوسان شدید قیمت ارز در ایران با واکنش‌هایی در داخل و خارج کشور همراه شده است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه در سخنانی مدعی شد که «معیشت مردم دغدغه هر روز» اوست و گفت «اقدامات اساسی برای اصلاح نظام پولی و بانکی و حفظ قدرت خرید مردم» در دستور کار دولت قرار دارد.

او همچنین اعلام کرد که به وزیر کشور مأموریت داده است «از مسیر گفت‌وگو با نمایندگان معترضان، مطالبات برحق آن‌ها را بشنود».

رئیس‌جمهوری توضیح نداد منظور از نمایندگان معترضان چه کسانی هستند و چرا این اقدامات پیش از آغاز اعتراض‌ها اجرا نشده بود.

او اما سپس با «جمعی از رؤسای اصناف، اتحادیه‌ها، اتاق‌های بازرگانی و اعضای هیئت امنای بازار» دیداری داشت.

در مقابل، رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفت تا زمانی که «این رژیم» بر سر کار است، وضعیت اقتصادی کشور «رو به زوال» خواهد بود. او همچنین نیروهای امنیتی را خطاب قرار داد و نوشت: «این نظام در حال فروپاشی است. در مقابل مردم نایستید. به مردم بپیوندید».

هم‌زمان، وزارت خارجه ایالات متحده با انتشار پیامی در حساب فارسی خود در شبکه ایکس اعلام کرد که آمریکا از «صدای مردم ایران» حمایت می‌کند و اعتراض‌ها را نشانه خستگی جامعه از «سیاست‌های شکست‌خورده» جمهوری اسلامی دانست.

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، نیز گفت مردم ایران خواهان آزادی هستند و سال‌ها از حکومت روحانیان رنج برده‌اند.

مایک پومپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، نیز در واکنش به این اعتراض‌ها نوشت مردم ایران سزاوار دولتی «نماینده و پاسخگو» هستند و حکومت جمهوری اسلامی با «افراط‌گرایی و فساد» کشوری را که می‌توانست شکوفا باشد، ویران کرده است.

همچنین سناتور راجر ویکر، از ایالت می‌سی‌سی‌پی، اعلام کرد که از اعتراض ایرانیان علیه «اقتصادی ویران» حمایت می‌کند.

در داخل ایران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، گفت «بدخواهان» در پی کشاندن مطالبات مردم به «آشوب» هستند و مدعی شد مردم مانع «انحراف اعتراض‌ها» خواهند شد.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت نیز گفت اعتراض‌ها را به رسمیت می‌شناسیم و دولت صداهای تند را هم خواهد شنید.

به‌گفته خانم مهاجرانی مردم زمانی صدای خود را بلند می‌کنند که فشار بالایی بر آن‌ها وارد شده باشد.

در همین حال، مصطفی تاج‌زاده، زندانی سیاسی، اعتراض‌های مردمی را «حق» شهروندان دانست و ریشه بحران کنونی را در ساختار سیاسی حاکم توصیف کرد. هم‌زمان گزارش‌هایی از ارسال پیامک‌های هشدارآمیز برای شهروندان در ایران منتشر شده که در آن نسبت به حضور در تجمع‌های اعتراضی هشدار داده شده است.

اعتراض‌ها که از یکشنبه با تجمع بازاریان در تهران آغاز شد، روز دوشنبه به شهرهای دیگری نیز گسترش یافت و شعارهایی علیه وضعیت اقتصادی و حاکمیت سر داده شد.

روز دوشنبه گروهی از نمایندگان مجلس با ارسال نامه‌ای خواستار اصلاح لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ و بازنگری در سیاست‌های ارزی دولت شدند و هشدار دادند افزایش نرخ ارز به تشدید تورم و فشار معیشتی می‌انجامد.

درپی این تحولات، مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهوری اعلام کرد که محمدرضا فرزین از سمت ریاست کل بانک مرکزی کنار رفته و عبدالناصر همتی «جایگزین او خواهد شد».

تعطیلی‌های اعلام‌شده از سوی دولت

در همین حال، دولت ایران اعلام کرد که تمامی اداره‌ها و مؤسسه‌های دولتی، مدرسه‌ها، دانشگاه‌ها، بانک‌ها و شهرداری‌های استان تهران روز چهارشنبه ۱۰ دی تعطیل خواهند بود.

به گفتهٔ کارگروه مدیریت مصرف بهینهٔ انرژی استان تهران، این تصمیم به‌دلیل سرمای هوا و ضرورت تأمین برق و گاز اتخاذ شده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری‌های داخلی، تعطیلی شامل مراکز درمانی، امدادرسان، خدماتی، واحدهای انتظامی و شعب کشیک بانک‌ها نمی‌شود. همچنین اعلام شده است که امتحانات دانشگاهی طبق برنامه برگزار خواهد شد و تعطیلی مراکز آموزش عالی شامل آزمون‌ها نیست.

کارگروه مدیریت مصرف بهینهٔ انرژی با اشاره به کمبود برق و گاز در روزهای سرد، از شهروندان خواسته است با کاهش مصرف انرژی از قطع برق و افت فشار گاز جلوگیری کنند.

اعلام این تعطیلی یک روز پس از اعتراض‌ها در برخی شهرهای ایران از جمله تهران انجام شد؛ اعتراض‌هایی که در واکنش به افزایش قیمت ارز و بحران اقتصادی شکل گرفت. گزارش‌ها حاکی است که در دو روز گذشته، استان تهران از کانون‌های اصلی این اعتراض‌ها بوده است.

به گفتهٔ مقام‌های دولتی، علاوه بر استان تهران، استان‌های همدان و خراسان رضوی از جمله شهر مشهد نیز روز چهارشنبه تعطیل خواهند بود.

رادیوفردا: ویدئوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که تجمع‌های اعتراضی در نقاط مختلفی از بازار و مناطق مرکزی تهران روز دوشنبه هشتم دی برای دومین روز برپا شد و شعارهای اعتراضی علیه وضع اقتصادی ایران و حکومت سر داده شد.

درپی این تحولات، مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهوری اعلام کرد که محمدرضا فرزین از سمت ریاست کل بانک مرکزی کنار رفته و عبدالناصر همتی «جایگزین او خواهد شد».

این برای دومین روز پیاپی است که به‌دنبال افزایش شدید قیمت ارزهای خارجی و سکه طلا، تجمع‌هایی در بازارها و مراکز خرید عمده مرکز شهر تهران برپا می‌شود.

بنابر برخی گزارش‌ها، بازار بین‌الحرمین در روز دوشنبه تعطیل شد. گزارش‌ها حاکی است که بازار آهنگران و صرافان نیز تعطیل شده و خیابان‌های ناصر خسرو، سعدی جنوبی، لاله‌زار، چهارراه استانبول و محدودهٔ بازار چهارسوق شاهد بسته‌شدن مغازه‌ها و تجمع صاحبان کسبه‌ها بود.

ویدئوها همچنین حاکی از تجمع اعتراضی در بازار مبل یافت‌آباد تهران است.

بنابر این گزارش‌ها، «در لاله‌زار جنوبی مغازه‌ها بسته‌اند و صدای شعار مرگ بر دیکتاتور، به گوش می‌رسد».

ویدئوهای ارسالی دیگری نیز از درگیری معترضان با مأموران حکومتی در چهارراه استانبول و سردادن شعار «بی‌شرف، بی‌شرف» علیه این مأموران حکایت دارد.

خبرگزاری فارس در گزارش روز دوشنبه خود با «یک مقام آگاه در وزارت اطلاعات» نیز گفت‌وگو کرده و او شعارهای سیاسی معترضان در تجمع این دو روز را «سناریوی امنیت‌زدایی دشمن» توصیف کرده است.

درپی این تحولات، مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهوری روز دوشنبه اعلام کرد که محمدرضا فرزین از سمت ریاست کل بانک مرکزی کنار رفته و عبدالناصر همتی «جایگزین او خواهد شد».

عبدالناصر همتی در آغاز دولت مسعود پزشکیان، وزیر امور اقتصادی و دارایی بود که با رای نمایندگان مجلس، استیضاح و از کار برکنار شد. او به غیر از سمت‌های مختلفی که در بیش از چهار دهه گذشته داشته است، از سال ۹۲ تا ۹۵ رئیس کل بانک مرکزی بود.

کارشناسان، تداوم نوسان دلار، رشد اونس جهانی طلا و کمبود عرضه را عامل اصلی تشدید قیمت‌ها در بازارهای ایران می‌دانند.

این در حالی است که وعدهٔ مداخله «گسترده و سنگین» بانک مرکزی هنوز مانع شتاب قیمت‌ها نشده و انتقادها از عملکرد این نهاد افزایش یافته است.

روز دوشنبه گروهی از نمایندگان مجلس با ارسال نامه‌ای خواستار اصلاح لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ و بازنگری در سیاست‌های ارزی دولت شدند و هشدار دادند افزایش نرخ ارز به تشدید تورم و فشار معیشتی می‌انجامد.

آنان از چندنرخی‌بودن ارز و کاهش ارز ترجیحی انتقاد کرده و خواستار تک‌نرخی‌شدن ارز شدند.

در همین حال، روز دوشنبه غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه گفت که «دستور شناسایی و برخورد با عوامل نوسانات ارزی را صادر کرده» و از دادستان کل کشور خواست: با کسانی که به گفته او در مسیر «دشمن» حرکت می‌کنند، با جدیت برخورد شود.

جواد فلاحیان، کارشناس امور اقتصادی، پیشتر به سایت «تجارت‌نیوز» گفته بود که حتی تغییر رئیس کل بانک مرکزی نیز فقط می‌تواند اثر روانی کوتاه‌مدت داشته باشد.

در همین حال خبرگزاری فارس از قول «منابع آگاه» از «تشکیل جلسات شورای هماهنگی اقتصادی برای اتخاذ تصمیمات مؤثر» خبر داده است.

خبرگزاری ایسنا نیز در خبری با عنوان «گزارش میدانی» خود از بازار آزاد ارز در میدان فرودسی تهران نوشته است که «با توجه به شرایط بازار ارز و سکه، تعداد زیادی از صرافی‌های رسمی، با نصب اطلاعیه‌هایی روی شیشه مغازه‌ها اعلام کردند که معامله‌ ارزی انجام نمی‌دهند و برخی از صرافی‌ها نیز به طور کامل کرکره را پایین کشیده و تعطیل بودند».

بر اساس این گزارش، «همچنین اغلب صرافی‌ها از معامله ارزی خودداری کرده‌ و دربارهٔ سکه نیز به سختی شاهد حضور فروشنده و خریدار در صرافی‌ها بودیم. بیشتر صرافی‌ها از تعطیلی نسبی بازار با توجه به نوسانات شدید ابراز نگرانی و ناراحتی داشتند».

رادیوفردا : انتشار مستندی دربارۀ حمایت ترانه علیدوستی، بازیگر سینما، از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و پیامدهای این حمایت برای او، موج گسترده‌ای در فضای مجازی فارسی‌زبان به راه انداخته است.

این هنرمند در مستند «ترانه» ساختۀ پگاه آهنگرانی که اخیراً از تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی پخش شد، دیدگاه‌های خود را دربارۀ حجاب اجباری، فمینیسم، تعهد اجتماعی هنرمند، نحوۀ بازداشت و زندانی‌شدنش و ابتلا به بیماری خودایمنی روایت می‌کند.

خانم علیدوستی در سال ۱۴۰۱ پس از ماه‌ها حمایت علنی از اعتراضات به جان‌باختن مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد، و مخالفت با حجاب اجباری و اعدام معترضان از جمله محسن شکاری، بازداشت شد.

سخنان این بازیگر سینما مبنی مسئولیت اجتماعی هنرمندان در همراهی با مطالبات مردمی و مخالفت علنی‌اش با حضور در سینمایی که از جامعه «عقب افتاده»، با استقبال گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی مواجه شده است.

نمادی از «جسارت و عاملیت زن ایرانی»

کاربران شبکه‌های اجتماعی، به‌دنبال همراهی سرسختانۀ علیدوستی با مطالبات مردمی به‌رغم هزینه‌های بسیار برای او و ابتلا به یک نوع بیماری خودایمنی که به پوست و موی این بازیگر آسیب جدی وارد کرده، بیش از همه از جسارت ترانه تقدیر کرده‌اند.

بیماری ترانه علیدوستی که یک سال او را خانه‌نشین کرد، نوعی بیماری خودایمنی است که در آن سلول‌های دفاعی به پوست بدن از سر تا کف پا حمله می‌کنند. او حالا پس از رویش دوبارۀ موهایش و عادی شدن چهره‌اش، جلوی دوربین نشسته است.

کاربرانی با اشاره به بیماری ترانهٔ علیدوستی و شمار دیگر از معترضان زندانی پس از آزادی از زندان، خواستار بررسی و تحقیق این موضوع و احتمال دست‌داشتن حکومت ایران در این بیماری‌ها شده‌اند.

کاربران در عین حال از انتخاب کلمات، نحوهٔ نشستن، بالاگرفتن سر و در عین حال اظهارات صادقانۀ علیدوستی از زندگی شخصی‌اش، نوشته و او را نمادی از «جسارت و عاملیت زن ایرانی» معرفی کرده‌اند.

کاربران متعددی نوشته‌اند که ترانهٔ علیدوستی نشان داد که باید برای «انتخابِ شجاعت» هزینه داد.

اواخر مستند، ترانه در اقدامی کم‌سابقه و ساختارشکنانه در جمهوری اسلامی، با مایو در استخری در تهران شنا می‌کند و به دوربین لبخند می‌زند.

این صحنه‌ یادآور فیلم «اورکا»‌ است که هرگز مجوز پخش نگرفت و در آن فیلم، ترانهٔ علیدوستی در نقش شناگری بازی کرد که می‌خواست رکورد گینس برای شنا در آب‌های آزاد را بشکند.

کاربرانی دربارۀ این‌که اظهارات ترانهٔ علیدوستی، اجازه نداد در گیر و دار مسائل سیاسی و اقتصادی ایران، اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» از یاد برود، نوشته‌اند و تأکید کرده‌اند که حرف‌های شجاعانۀ او «امید و جان تازه‌ای» به اعتراضات بخشید.

کاربران دیگری نیز سخنان خانم علیدوستی را «صدای زخمی» توصیف کرده‌اند که «سال‌هاست فریاد می‌زند. صدای زنی که ایستاده، هزینه داده و عقب ننشسته».

ترانهٔ علیدوستی پس از تأیید ممنوع‌الکار شدن او و برخی از بازیگران زن سینمای ایران توسط وزارت ارشاد، در اینستاگرام نوشته بود: «اگر دیگر در فیلم‌هایتان بازی نمی‌کنم یک ثانیه هم فکر نکنید شمایید که توانسته‌اید محرومیتی برای من بسازید».

او افزوده بود: «من پارچه‌ای که خواهرانم را کشت را برای فیلم‌های شما به سر نمی‌کنم».

دیارمیرزا : به نقل از دنیای اقتصاد، گزارش‌های سیاستی دولت از گسترش فقر به دلیل تشدید تحریم‌ها سخن می‌گویند؛ موضوعی که به نظر می‌رسد در کنار آن باید عامل ناکارآمدی در تصمیم‌گیری‌ها از سوی برخی دستگاههای دولتی را هم لحاظ کرد. حالا پژوهشگران از افزایش فاصله طبقاتی همزمان با فقر در کشور خبر می‌دهند و بر این باورند که بخش عمده‌ای از ثروت کشور در دست یک درصد از جامعه قرار دارد. این آمار را دکتر علی حیدری، پژوهشگر اقتصادی بر اساس جدیدترین گزارش‌های آماری منتشر شده در ایران و جهان می‌گوید.

گزارش‌های سیاستی دولت از گسترش فقر به دلیل تشدید تحریم‌ها سخن می‌گویند؛ موضوعی که به نظر می‌رسد در کنار آن باید عامل ناکارآمدی در تصمیم‌گیری‌ها از سوی برخی دستگاههای دولتی را هم لحاظ کرد.

علی حیدری، پژوهشگر اقتصادی با اشاره به انتشار گزارش نابرابری جهانی می‌گوید: گزارش نابرابری جهانی که به بررسی نابرابری‌های اقتصادی و ثروت در سطح جهان می‌پردازد، حکایت از آن دارد که وضعیت ایران به شدت در این گزارش نگران کننده است؛ به نحوی که اگرچه سهم درآمدی ده درصد بالای جمعیت در کل جهان به صورت میانگین ۵۰ درصد است؛ اما این رقم در ایران به ۵۶ درصد می‌رسد.

وی افزود: در حوزه ثروت نیز، سهم ثروت یک درصد بالای جمعیت کشور در ایران ۲۹ درصد است؛ به این معنا که ۲۹ درصد ثروت کشور در دست یک درصد افراد است که این امر نشان می‌دهد اوضاع در این حوزه نیز خوب نیست.

حیدری ادامه داد: همچنین از نظر نرخ فقر نیز اگر روند را بررسی کنیم، مشاهده می‌شود در سال ۹۹ حدود ۲۹ میلیون نفر زیر خط فقر قرار داشتند و در سال ۱۴۰۲ و در سال ۱۴۰۳، جمعیت زیر خط فقر به ۳۶ درصد رسیده است که نشانگر آن است که حدود ۳۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر زیر خط فقر قرار دارند.

وی ادامه داد: در فاصله ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ حدود ۵ میلیون نفر به فقرای کشور اضافه شده‌اند.

این پژوهشگر اقتصادی در رابطه با اثر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران اظهار داشت: تحریم در کشور ما، یک اثرات چندوجهی بر جامعه می‌گذارد و به خصوص در حوزه قشری که بازنشسته یا کارگر و یا حتی کارمند هستند نیز اثرات منفی بسیاری باقی می‌نهد.

وی تصریح کرد: علت‌العلل اصلی این موضوعات و فقیرتر شدن جامعه، بحث تحریم‌ها و عدم امکان تامین کالاها، مواد اولیه، تجهیزات، تکنولوژی‌ها و فناوری‌های روز دنیا است.

حیدری گفت: در حوزه تحریم‌ها، ایران مجبور شده برای دور زدن تحریم، به سمت فضای پنهان‌کاری و عدم شفافیت پیش رود و همین امر می‌تواند این ثروت و فاصله طبقاتی را بیشتر کند.

او ادامه داد: ما متاسفانه نظام مالیاتی قوی، مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر مجموع درآمد را نداریم و این باعث شده که اختلافات طبقاتی زیاد شود.

حیدری معتقد است که کشور نتوانسته از ابزار بازتوزیع درآمد در کاهش فاصله طبقاتی استفاده کند و این باعث شده است که بخشی از منابعی که باید صرف افراد فرودست جامعه شود، به آنها نرسد.

بی‌بی‌سی: قوه قضائيه ایران از اجرای حکم اعدام عقیل کشاورز،‌ دانشجوی معماری به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل و «تصویربرداری از اماکن نظامی و امنیتی» ‌در صبح امروز (شنبه ۲۹ آذر/۲۰ دسامبر) خبر داده است. به گفته قوه قضائيه آقای کشاورز اردیبهشت ۱۴۰۴ از سوی گشت حفاظت ارتش در شهر ارومیه در حال «تصویربرداری از ساختمان ستاد لشکر پیاده» این شهر بازداشت شد.

به گزارش میزان، رسانه قوه قضائیه، عقیل کشاورز در «سال ۱۳۹۴ در رشته مهندسی معدن پذیرفته شده بود اما پس از سه ترم به علت عدم قبولی در دروس مربوطه از دانشگاه کناره‌گیری می‌کند و در نهایت در رشته معماری ادامه تحصیل می‌دهد.»

میزان همچنین گفته است که «اعضای خانواده او دارای تمایلات سلطنت طلبانه بوده و عموی او نیز سابقه عضویت و هواداری» از سازمان مجاهدین خلق را داشته است.

از زمان جنگ ۱۲ روزه اسرائيل و ایران شماری از افراد به اتهام جاسوسی و همکاری اطلاعاتی با اسرائيل در ایران بازداشت و محاکمه شده‌اند.

سازمان حقوق بشر ایران می‌گوید که تنها در سال جاری میلادی بیش از ۹۴۰ نفر در ایران اعدام شده‌اند.

رادیوفردا: کانادا چهار مقام‌ ارشد قضایی و نظامی جمهوری اسلامی را به‌دلیل مشارکت در «نقض حقوق بشر» و «هدایت سیاست‌های سرکوبگرانه» تحریم کرد.

این افراد عبارتند از محسن کریمی فرمانده منطقه‌ای قرارگاه نجف اشرف در کرمانشاه، احمد خادم سید‌الشهدا فرمانده قرارگاه منطقه‌ای کربلای نیروی زمینی سپاه، مصطفی محبی رئيس برکنار شده سازمان زندان‌های استان تهران و حسن آخریان رئيس سابق بند یکِ زندان رجایی‌شهر.

در بیانیۀ وزارت خارجه کانادا که روز دوشنبه، ۲۴ آذر صادر شده، آمده که این چهار نفر، در «نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر» در جمهوری اسلامی ایران دخیل بوده‌ و نقش مهمی در «تسهیل و هدایت سیاست‌های سرکوبگرانه» داشته‌اند.

وزارت خارجه کانادا تأکید کرده که این کشور در برجسته کردن بی‌توجهی مداوم حکومت ایران به حقوق بشر مردم خود و درخواست تغییر تردید نخواهد کرد.

در بیانیه روز پنج‌شنبه وزارت خارجه کانادا در عین حال آمده است که حکومت ایران، همچنان به سرکوب اعتراضات و مخالفت‌ها در نقض تعهدات حقوق بشری بین‌المللی ادامه می‌دهد.

کانادا تأکید کرده که ضروری است که جمهوری اسلامی دربارهٔ همه موارد نقض حقوق بشر مطابق با حقوق بین‌الملل تحقیق کند، عدالت را برای قربانیان تضمین کرده و اطمینان حاصل کند که سیاست‌ها و رویه‌هایش تعهدات حقوق بشری‌اش را رعایت می‌کنند.

با اعمال این تحریم‌های تازه، کانادا از اکتبر ۲۰۲۲ تاکنون ۱۸ دور تحریم علیه مقامات و نهادهای ایرانی مسئول نقض حقوق بشر اعمال کرده است.

کانادا تاکنون، برای بیست و سومین سال پیاپی، رهبری تصویب قطعنامه وضعیت حقوق بشر در ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد را برعهده داشته است.

با این اقدامات جدید، کانادا اکنون بیش از ۲۱۰ فرد ایرانی و ۲۵۴ نهاد ایرانی را تحریم کرده است.

در سال ۲۰۱۲، نیز کانادا ایران را بر اساس قانون مصونیت دولت‌ها به عنوان دولتی حامی تروریسم تعیین کرد.

این تعیین، همراه با قانون عدالت برای قربانیان تروریسم، به قربانیان اجازه می‌دهد علیه جمهوری اسلامی برای خسارات یا آسیب‌های ناشی از عمل تروریستی مرتبط با ایران که در هر نقطه‌ای از جهان رخ داده باشد، اقدام حقوقی انجام دهند.

از سال ۲۰۰۳، کانادا قطعنامه سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران را رهبری کرده و با بیش از ۴۰ حامی مشترک برای کسب حمایت گسترده بین‌المللی در این زمینه همکاری کرده است.

این قطعنامه همچنان عنصر مرکزی تلاش‌های بین‌المللی برای جلب توجه به وضعیت حقوق بشر ایران و فشار برای بهبود آن است.

توضیح: تصویر از سایت بی‌بی‌سی است:

از راست: مصطفی محبی،‌ رئیس سابق سازمان زندان‌های استان تهران، احمد خادم سیدالشهدا،‌ فرمانده قرارگاه کربلا نیروی زمینی سپاه و محسن کریمی،‌ فرمانده قرارگاه نجف اشرف در کرمانشاه. از حسن آخریان ،‌ رئیس سابق بند یک زندان رجایی‌شهر که به «جلاد» شهرت دارد، نفر دوم از راست، عکسی موجود نیست.

رادیوفردا: گروه شبه‌نظامی سنی «جیش‌العدل» اعلام کرده است که با چند گروه کوچک‌تر بلوچ متحد شده و ائتلاف جدیدی را برای هدف قرار دادن حکومت مذهبی ایران تشکیل داده است.

در بیانیه‌ای ویدئویی که ۱۹ آذرماه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، سخنگویی ناشناس گفت که این گروه جدید «جبهه مقاومت مردمی» نام دارد و هدف از تشکیل آن را «افزایش توان مبارزه» با «استبداد جمهوری اسلامی» توصیف کرد.

«جیش‌العدل» که از سوی ایران و آمریکا به عنوان گروهی «تروریستی» شناخته می‌شود، مدعی است برای حقوق اقلیت بلوچ با جمهوری اسلامی مبارزه می‌کند.

نکتهٔ قابل‌توجه این است که در این بیانیه اشاره‌ای صریح به استقلال بلوچستان نشده و سخنگو به جای آن بر وحدت گسترده‌تر ایرانیان علیه حکومت تأکید کرده است.

به نظر می‌رسد جیش‌العدل از هدف اولیهٔ جدایی‌طلبانه خود فاصله گرفته و در تلاش برای معرفی خود به‌عنوان بخشی از جنبش مخالفان سراسری جمهوری اسلامی است، که می‌تواند تغییری مهم در اهداف اعلام‌شدهٔ این گروه ارزیابی شود.

عبدالستار دوشوکی، مدیر مرکز مطالعات بلوچستان در لندن، نیز در گفت‌وگو با رادیو فردا مشاهده‌ای مشابه را مطرح کرده و گفته است پرچم گروه جدید هیچ نمادی از جنبش‌های جدایی‌طلب بلوچ ندارد.

او گفت: «این ممکن است نشان دهد که جیش‌العدل تا حدی از مواضع سنتی خود فاصله گرفته است.»

آقای دوشوکی یادآور شد که از زمان روی کار آمدن جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۷، گروه‌های مسلح بلوچ با انگیزه‌های مذهبی یا قومی علیه حاکمان شیعه ایران فعالیت کرده‌اند و افزود تنها گذر زمان نشان خواهد داد که این تغییر جهت تا چه اندازه واقعی است.

او اضافه کرد که جیش‌العدل همچنان بزرگ‌ترین و شناخته‌شده‌ترین عضو این ائتلاف است، در حالی که دیگر گروه‌های عضو در سال‌های اخیر عمدتاً غیرفعال بوده‌اند.

تاکنون هیچ واکنش رسمی از سوی تهران نسبت به تشکیل این ائتلاف جدید ابراز نشده است.

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بیانیه اخیر جیش‌العدل را کم‌اهمیت جلوه داده و مدعی شده است که این گروه صرفاً «پوست‌اندازی» کرده تا حامیان مالی احتمالی را جذب کند.

حکومت ایران مدت‌ها است که ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی را به تسلیح جیش‌العدل متهم می‌کند، هرچند تاکنون مدرکی علنی در این زمینه ارائه نداده است.

سال گذشته، تحلیلگران در گفت‌وگو با رادیو فردا گفته بودند که منابع مالی اصلی این گروه از ثروتمندان بلوچ ساکن کشورهای حوزه خلیج فارس و همچنین قاچاق مواد مخدر تأمین می‌شود، نه از دولت‌های خارجی. آن‌ها همچنین اشاره کردند که تسلیحات این گروه عمدتاً از افغانستان پس از سال ۲۰۲۱ و از بازار سیاه تهیه می‌شود.

ناظران همچنین گفته‌اند جیش‌العدل اخیراً شروع به جمع‌آوری کمک‌های مالی از طریق رمزارز کرده است.

جیش‌العدل که نام آن به عربی به معنای «لشکر عدالت» است، در سال ۲۰۱۲ به عنوان جانشین گروه شبه‌نظامی بلوچ «جندالله» پدیدار شد.

جندالله که از حدود سال ۲۰۰۳ شکل گرفت، چندین بمب‌گذاری و حمله مسلحانه پراکنده علیه نیروهای امنیتی ایران انجام داد تا آن‌که در پی سرکوب شدید دولتی و دستگیری و اعدام رهبرش عبدالمالک ریگی در خرداد ۱۳۸۹، عملاً از هم پاشید.

تهران جیش‌العدل را متهم می‌کند که از خاک پاکستان فعالیت می‌کند و بارها از اسلام‌آباد به دلیل ناتوانی در مقابله با این گروه انتقاد کرده است. پاکستان این اتهام را رد کرده و می‌گوید این سازمان حضور سازمان‌یافته‌ای در خاک آن کشور ندارد.

جیش‌العدل از سوی ایران و ایالات متحده به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته می‌شود. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به رادیو فردا گفت: «جیش‌العدل تحت هر نامی همچنان در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی و تروریست‌های جهانی ویژه باقی می‌ماند.»

رادیو فردا از وزارت خارجه آمریکا خواسته است روشن کند آیا این طبقه‌بندی شامل ائتلاف تازه‌تشکیل «جبهه مقاومت مردمی» نیز می‌شود یا نه.

در همان روزی که تشکیل این ائتلاف اعلام شد، این گروه مسئولیت حمله‌ای مرگبار به گشت مرزی سپاه پاسداران در استان سیستان‌وبلوچستان را بر عهده گرفت؛ حمله‌ای که در آن سه عضو نیروی زمینی سپاه کشته شدند.

تویتر: جواد علیکردی در مراسم بزرگداشت خسرو علیکردی : علت مرگ برادرم فقط با تصاویر ۱۶ دوربینی مشخص می‌شود که وزارت اطلاعات برده است. اگر حتی یک لحظه از این تصاویر حذف شده باشد، پیگیری را از مسیر قضایی ادامه نمی‌دهم و موضوع را در مجامع بین‌المللی دنبال می‌کنم

خُسن آقا: بر اساس تمام شواهد موجود نشان از این دارد که مرگ آقای خسرو علیکردی وکیل متهمان سیاسی هم مثل قتل‌های زنجیره ای کار نیروهای امنیتی‌های رژیم است