اخبار

بی‌بی‌سی: جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا که به اسرائیل سفر کرده در مصاحبه اختصاصی با شبکه تلویزیونی کانال ۱۲ اسرائیل به صراحت گفته است که نام سپاه پاسداران حتی اگر به شکست برجام منجر شود، از فهرست گرو‌ه‌های تروریستی آمریکا حذف نخواهد شد.

یونیت لوی، مجری خبر کانال ۱۲ از رئیس جمهوری آمریکا پرسید: «آیا شما تعهد می‌دهید که سپاه پاسداران را حتی اگر به معنی شکست معاهده (برجام) باشد، در فهرست گروه‌های خارجی تروریستی حفظ کنید؟» آقای بایدن در پاسخ به این سوال بدون درنگ پاسخ داد: «بله».

مجری این شبکه خبری در ادامه با اشاره به تضمین همیشگی بایدن بر عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای از او پرسید «آیا برای رسیدن به این هدف از زور علیه این کشور استفاده می‌کند؟» رئیس جمهوری آمریکا در پاسخی کوتاه گفت: «اگر این آخرین راه‌حل باشد، بله».

جو بایدن در ادامه اما از پاسخ به سوال درباره «همکاری احتمالی با اسرائیل برای مقابله نظامی با ایران» سرباز زد و گفت در این زمینه «حدس و گمان» نخواهد زد، «اما ایران نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند».

آقای بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا پیش‌تر، روز چهارشنبه با استقبال گرم دولت اسرائیل وارد این کشور شد و در سخنانی، روابط نزدیک دو کشور را ستود.

آقای بایدن برای نشان دادن حمایت شخصی‌اش از کشور اسرائیل گفت: «برای صهیونیست بودن، نیازی نیست حتما یهودی باشی.»

رئیس‌جمهور آمریکا که در فرودگان بن‌گوریون با استقبال یائیر لاپید روبه‌رو شد، روابط دو کشور را بسیار عمیق توصیف کرد.

او در عین حال در همان نخستین سخنانش تاکید کرد که از راه‌حل تاسیس دو کشور حمایت می‌کند و چنین کاری را «بهترین امید برای اسرائیل و فلسطینیان» خواند.

این دهمین سفر جو بایدن به اسرائیل و نخستین سفرش در مقام رئیس‌جمهوری به این کشور است.

یائیر لاپید که در حال حاضر به شکل موقت ریاست دولت را در اسرائیل برعهده دارد، در واکنش به سخنان آقای بایدن، او را «یک صهیونیست بزرگ و یکی از بهترین دوستان اسرائیل که تاکنون وجود داشته» توصیف کرد.

علاوه بر یائیر لاپید (نخست وزیر اسرائیل) و اسحاق هرتزوگ (رئیس جمهور)، نفتالی بنت نخست وزیر پیشین این کشور نیز به استقبال جو بایدن رفت

جو بایدن به مدت دو روز در بیت‌المقدس خواهد بود و با مقام‌های اسرائیلی مذاکره خواهد کرد.

او سپس روز جمعه در سرزمین‌های اشغالی کرانه غربی رود اردن، با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی ملاقات می‌کند.

جو بایدن سپس به ریاض خواهد رفت تا در نشست سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس به علاوه مصر، اردن و عراق شرکت کند.

او نخستین رئیس‌جمهور آمریکا خواهد بود که در پروازی مستقیم از اسرائیل به عربستان می‌رود.

به گفته مقام‌های آمریکایی، سفر آقای بایدن به خاورمیانه به عمیق‌ترین شدن روند عادی‌سازی روابط اسرائیل و کشورهای عربی – به ویژه عربستان – کمک خواهد کرد.

عربستان تا چند سال پیش یکی از مهم‌ترین مخالفان اسرائیل در منطقه محسوب می‌شد.

در حال حاضر نیز موضع رسمی این کشور، اجرای پیشنهاداتی است که در ابتدای قرن بیستم توسط ریاض ارائه شد و به طرح صلح اعراب معروف است.

بر اساس این طرح، عربستان در شرایطی اسرائیل را به رسمیت خواهد شناخت که این کشور به اشغال فلسطین پایان دهد و به پشت مرزهای ۱۹۶۷ بازگردد، کشور فلسطین به پایتختی بیت‌المقدس تاسیس شود و آوارگان فلسطینی اجازه داشته باشند به موطن خود بازگردند.

در حال حاضر هیچ چشم‌اندازی وجود ندارد که اسرائیل با این شروط موافقت کند.

دقایقی بعد از نشستن هواپیمای رئیس‌جمهور آمریکا در فرودگاه بن‌گوریون، یائیر لاپید در جمع خبرنگاران گفت که دو کشور برای تشکیل یک «ائتلاف جهانی» علیه ایران، مذاکراتی برگزار خواهند کرد.

او گفت‌: «ما درباره ضرورت بازسازی یک ائتلاف جهانی برای متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگو خواهیم کرد.»

اسرائیل و آمریکا بر سر توافق هسته‌ای برجام با هم اختلاف نظر دارند.

در حال حاضر اگرچه مذاکرات احیای برجام با بن‌بست روبه‌رو شده اما هنوز طرفین از شکست نهایی آن صحبتی نکرده‌اند و می‌گویند که به حل و فصل دیپلماتیک مساله امیدوارند.

در آستانه سفر آقای بایدن به خاورمیانه، ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران این سفر را بی‌نتیجه خواند.

او در جلسه هیات دولت گفت: «اگر رفت‌وآمدهای مقامات آمریکایی به کشورهای منطقه برای تحکیم موقعیت رژیم صهیونیستی و عادی‌سازی روابط این رژیم با برخی کشورهاست، تلاش‌های آنها به هیچ عنوان برای صهیونیست‌ها امنیت‌ساز نخواهد بود.»

انتظار می‌رود علاوه بر اسرائیل در عربستان نیز مساله برنامه هسته‌ای ایران و چگونگی محدود کردن این برنامه در مذاکرات با رئیس‌جمهور آمریکا مطرح شود.

رادیوفرانسه: آمریکا حکومت ایران را مسئول شکست مذاکرات دوحه بر سر برنامۀ اتمی این کشور خواند و جمهوری اسلامی ایران را متهم کرد که از نو با طرح مسائل بی ربط از به نتیجه رسیدن مذاکرات جلوگیری کرده است. یک سخنگوی وزارت امور خارجۀ آمریکا با اظهار این مطلب افزوده است که ظاهراً تهران آمادۀ یک تصمیم گیری اساسی برای احیا یا به گور سپردن برجام نیست و به همین خاطر مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه بدون پیشرفت خاتمه یافت.

سخنگوی وزارت امور خارجۀ آمریکا همچنین گفته است : “اگر چه ما قدردان اتحادیۀ اروپا و تلاش های آن هستیم، اما، از این نیز سرخورده ایم که ایران یک بار دیگر به طور مثبت به ابتکار اتحادیۀ اروپا پاسخ نداده و هیچ پیشرفتی نیز صورت نگرفته است.”

رابرت مالی، فرستادۀ ویژه آمریکا در امور ایران و مسئول مذاکره اتمی با این کشور و علی باقری کنی مسئول مذاکرات اتمی ایران سه شنبه گفتگوهای غیرمستقیم خود را به واسطۀ نمایندۀ اتحادیۀ اروپا، انریکه مورا، برای خارج کردن مذاکرات از بن بست در دوحه آغاز کردند.

انریکه مورا، هماهنگ کنندۀ اروپایی مذاکرات اتمی با ایران پیشتر گفته بود که دو طرف ایرانی و آمریکایی وارد دو روز مذاکرۀ فشرده در دوحه شدند که البته هنوز به پیشرفت های مورد نظر اتحادیۀ اروپا نرسیده است. مورا سپس تأکید کرده بود که او به تلاش های اضطراری خود برای دستیابی به یک توافق کلیدی برای جلوگیری از تکثیر سلاح اتمی و در صیانت از ثبات منطقه ادامه می‌دهد.

هفتۀ گذشته مشاور امنیت ملی آمریکا جیک سالیوان گفته بود که متن توافق با ایران از ماه مارس آماده است و جمهوری اسلامی نیز حاضر بود آن را بپذیرد و اکنون در دوحه نیز ایران باید بگوید که آیا این توافق را می پذیرد یا نه.

بی‌بی‌سی: حسین طائب، رئیس سابق سازمان اطلاعات سپاه

وقتی در بهمن ۱۴۰۰ فایل صوتی گفت‌وگوی دو نفر از فرماندهان سپاه به بیرون درز کرد، نور تازه‌ای به پشت‌صحنه بازی‌های سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی تابیده شد و مدرک تازه‌ای از جنگ قدرت مقام‌های امنیتی و نظامی ایران به دست آمد.

در بخشی از این فایل صوتی صادق ذوالقدرنیا معاون وقت اقتصادی سپاه به محمدعلی جعفری فرمانده کل سپاه می‌گوید حسین طائب به محمدرضا یزدی، معاون حقوقی و پارلمانی وقت سپاه پاسداران، گفته بود: “تو این طرفی یا آن طرف؟”

اما در این نقل قول، منظور حسین طائب از بیان چنین جمله‌ای چه بوده است؟ نگاهی به سوابق آقای طائب و ادامه سخنان منتشر شده از جلسه فرماندهان سپاه می‌تواند به روشن شدن مفهوم این نقل قول کمک کند. با این توضیح که این گزارش با استفاده از تحقیقات سایت ویکی فساد تهیه شده است که پرونده‌های مربوط به فساد در حکومت ایران را پیگیری می‌کند.

بی‌بی‌سی مسئول محتوای سایت‌های دیگر نیست:
ویکی فساد: رمزگشایی فایل صوتی گفتگوی فرماندهان سپاه

محمدرضا یزدی، معاون حقوقی و پارلمانی وقت سپاه پاسداران
«حلقه‌ طائب»

جمهوری اسلامی به صورت سنتی و در شکل کلان از دو جناح سیاسی بزرگ تشکیل شده که در طول چند دهه گذشته نام‌های متنوعی برای نامیدن‌شان به کار رفته است. در یک طرف، کسانی حضور دارند که در موقعیت‌های تاریخی مختلف، «چپ‌ها، خط امامی‌ها، مجمعی‌ها، دوم خردادی‌ها و اصلاح‌طلبان… » نامیده شده‌اند. در سوی دیگر محافظه‌کارانی که با عناوینی مثل «راست‌ها، اصول‌گراها، ولایی‌ها، ارزشی‌ها، حزب‌اللهی‌ها… » از آنها نام برده شده است.

اما روند تحولات سیاسی در سال‌های اخیر نشان داده است که این دو جناح بزرگ یکدست نیستند. در تحلیلی‌هایی که از فضای سیاسی ایران منتشر می‌شود اغلب گفته می‌شود که در داخل این جناح‌ها حول «شخصیت‌ها یا منافع سیاسی و اقتصادی حلقه‌هایی شکل می‌گیرند».

از راست: محمدعلی جعفری (فرمانده پیشین سپاه)، حسین طائب (رئیس سابق سازمان اطلاعات سپاه) و محمدرضا نقدی (معاون فرهنگی-اجتماعی فرمانده سپاه در سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸)

در سال‌های اخیر «حلقه نزدیک به محمود احمدی‌نژاد» و «حلقه نزدیک به مجتبی خامنه‌ای» که چهره بیرونی آن حسین طائب است، بارها مطرح شده‌اند.

حتی افشای فایل صوتی گفت‌وگوی فرماندهان سپاه هم در فضای رسانه‌ای به جدال میان «حلقه‌های قدرت» نسبت داده می‌شود.

در حدود دو دهه اخیر شکل‌گیری و قدرت گرفتن سازمان اطلاعات سپاه به عنوان یک نهاد موازی با خط مشی گاها متفاوت از وزارت اطلاعات، بعد دیگری به درگیری‌های درونی جمهوری اسلامی بخشیده است. بر اساس محتوای فایل منتشر شده محمدعلی جعفری و صادق ذوالقدرنیا، به جز تقابل وزارت اطلاعات (تحت نظارت قوه مجریه و نفوذ رهبر) و سازمان حفاظت اطلاعات سپاه (زیر نظر مستقیم رهبر جمهوری اسلامی) آنطور برداشت می‌شود که در درون سپاه پاسداران هم جناح‌بندی‌های مختلفی وجود دارد که یکی از آنها «حلقه‌ای» بوده است با محوریت حسین طائب که در عرصه سیاسی از محمدباقر قالیباف حمایت می‌کرد.
ارتباط حسین طائب با محمدباقر قالیباف

در فایل صوتی افشا شده، از «خلاف‌های محرز»، «پول‌های برنگشته» و پرونده‌هایی صحبت شده است که کسانی می‌کوشند «قضایی» نشود.

بر اساس ادعای این دو فرمانده سپاه، حسین طائب از اینکه جناح دیگری در سپاه کوشیده پیگیر پرونده فساد در بنیاد تعاون و هلدینگ یاس شود شکایت داشته است. در هر دو پرونده نام محمدباقر قالیباف مطرح بوده است.

حسین طائب و محمدباقر قالیباف

همچنین در فایل صوتی گفته شده که حسین طائب قصد داشته «محمدعلی نجفی را بگیرد» اما حلقه نزدیک به محمدعلی جعفری، موفق شده‌اند شهردار سابق تهران را «کنترل» کنند. با این حال حسین طائب از شیوه برخورد با آقای نجفی راضی نبوده و صادق ذوالقدرنیا معاون اقتصادی وقت سپاه را به «چپ بودن» متهم کرده است.

محمدعلی نجفی پس از دوران شهرداری آقای قالیباف و با پیروزی اصلاح‌طلبان در چهارمین دوره شورای شهر تهران به شهرداری رسید و در یکی از اولین اقداماتش گزارش مفصلی از تخلفات اقتصادی انجام شده در دوران شهرداری آقای قالیباف را به صورت عمومی به شورای شهر ارائه کرد.

محمدباقر قالیباف (راست) و محمدعلی نجفی (چپ)

آقای نجفی رسما، محمدباقر قالیباف را به انواع فساد، سوءاستفاده مالی و تخلف تا سوءمدیریت متهم کرد. امضای قراردادهای صوری میلیاردی، سرمایه‌گذاری دارایی‌های صندوق بازنشستگی کارکنان شهرداری در پروژه‌های مشکوک، استخدام فله‌ای ۱۳ هزار نفر در آستانه انتخابات و بذل و بخشش ۶۷۰ ملک به اشخاص و نهادها و هدر دادن بودجه‌های میلیاردی در مساجد و هیات‌های مذهبی بخشی از این اتهامات بود که ظاهرا بر اساس محتوای فایل صوتی دو فرمانده سپاه، حسین طائب از افشای آن راضی نبوده است.
line
نام‌ها و نشانه‌ها در فایل صوتی سپاه

در جنگ اطلاعاتی و اقتصادی درون جمهوری اسلامی و از جمله در فایل صوتی مذکور، نام‌های زیادی تاکنون مطرح شده و اشاره‌های آشکار و پنهان متعددی به افراد و پرونده‌های مختلف شده است.

محمدعلی جعفری فرمانده پیشین سپاه و صادق ذوالقدرنیا معاون اقتصادی سپاه در دوران فرماندهی او، دو طرف گفت‌وگو در این فایل صوتی‌ هستند که گفته شده اولین بار در سال ۱۳۹۸ منتشر شده ولی در بهمن ۱۴۰۰ پس از انتشار آن از سوی رادیو فردا خبرساز شد.

آقای جعفری و صادق ذوالقدرنیا در این فایل صوتی، گرچه درباره پرونده‌های دیگران گفت‌وگو می‌کنند اما پرونده‌های هولدینگ یاس، ورشکستگی موسسات اعتباری وابسته به سپاه پاسداران و پرونده‌های مرتبط با بنیاد تعاون سپاه از جمله مواردی‌اند که در زمان مسئولیت آنها شکل گرفتند.

صادق ذوالقدرنیا، معاون اقتصادی و سازندگی سپاه در دوران فرماندهی محمدعلی جعفری

آنها در همین فایل از تلاش برای جلوگیری از ورود قوه قضاییه به پرونده‌های تخلف مالی صحبت می‌کنند. با این حال محسن جعفری نجف‌آبادی که در کنار عمار صالحی (فرزند فرمانده وقت ارتش) نامش در دادگاه پرونده بانک سرمایه نیز مطرح شد، فرزند محمدعلی جعفری فرمانده پیشین سپاه است که در هیئت مدیره شرکت ساختمانی اقامت و شرکت مدیریت سرمایه پانا دژسان حضور داشته است.

در سوی دیگری از این صف‌بندی‌های امنیتی-نظامی و اقتصادی و سیاسی سعید محمد، فرمانده سابق قرارگاه خاتم‌الانبیا نیز قرار دارد که در دوران رسیدگی به مفاسد بنیاد تعاون سپاه به عنوان مسئول هیات پنج نفره تصفیه انتخاب شده بود. محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، مسئول رسیدگی به این پرونده بود و ریاست این هیات بر عهده صادق ذوالقدرنیا بود که در آن فایل صوتی به فرمانده کل سپاه گزارش می‌داد.
line
اتهام‌ها اقتصادی حسین طائب

حسین طائب رئیس پیشین سازمان اطلاعات سپاه کسی است که منتقدان متعددش از درون جناح محافظه‌کار او را بارها به دست داشتن در زد و بندهای اقتصادی به نفع حلقه خود در سپاه متهم کرده‌اند.

محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور پیشین ایران در شهریور ۱۳۹۷ حسین طائب را متهم کرد که “تعادل ندارد” و “کارش پرونده‌سازی” است.

در اردیبهشت ۱۳۹۸ هم محمد سرافراز رئیس سابق صدا و سیمای جمهوری اسلامی، سازمان اطلاعات سپاه و حسین طائب را متهم کرد که به نفع نزدیکان این سازمان در مزایده آگهی‌های بازرگانی رادیو و تلویزیون مداخله کرده است.

در حلقه قدرت حسین طائب به جز محمدباقر قالیباف، کسانی مثل جمال‌الدین آبرومند، رئيس پیشین هیئت مدیره بنیاد تعاون سپاه، عیسی شریفی عضو سپاه پاسداران و معاون محمدباقر قالیباف در شهرداری تهران و حسین محمدی معاون سیاسی صدا و سیما در دوران علی لاریجانی و از نزدیکان رهبر جمهوری اسلامی و محمود سجادی‌نیا (مشهور به محمود سیف) حضور داشتند.

جمال‌الدین آبرومند، رئيس پیشین هیئت مدیره بنیاد تعاون سپاه پاسداران

یکی از پرونده‌هایی که از تلاش حسین طائب برای حل و فصل آن صحبت می‌شود، پرونده هلدینگ یاس وابسته به بنیاد تعاون سپاه است. شرکت گروه توسعه اقتصادی یاس که به «هلدینگ یاس» مشهور است از سال ۱۳۹۳ فعالیت اقتصادی خود را آغاز کرده بود، در حوزه خدمات شهری، ساخت‌وساز و واردات فعالیت داشت و مهم‌ترین طرف حساب آن شهرداری تهران در دوران شهرداری محمدباقر قالیباف بود. پس از طرح پرونده که فساد آن در یک مورد ۱۳ هزار میلیارد تومان، معادل چهار میلیارد دلار بود، عده‌ای از مدیران آن بازداشت شدند و در آذر ماه ۱۳۹۶ منحل شد.

تحولات سال‌های اخیر نشان داده است که آنچه «حلقه‌های قدرت» در حکومت ایران خوانده می‌شود، دائما در حال تغییر و تحول هستند و حتی در مواردی از بدنه حکومت طرد می‌شوند. اما به نظر می‌رسد که دلیل ایجاد این حلقه‌ها و تحولات آنها منافع سیاسی و اقتصادی پشت پرده است که هر از گاهی در اسناد افشاشده یا در سخنان افشاگرانه افراد نزدیک به حکومت در فضای عمومی منتشر می‌شود.

بی‌بی‌سی: ایران و آمریکا تایید کرده‌اند که دور تازه مذاکرات غیرمستقیم دو کشور درباره اختلافات باقی‌مانده برای احیای برجام، در دوحه، پایتخت قطر برگزار می‌شود.

ناصر کنعانی، سخنگوی جدید وزارت امور خارجه ایران گفت که علی باقری کنی، معاون سیاسی وزارت خارجه و مذاکره کننده ارشد جمهوری اسلامی برای «ادامه مذاکرات رفع تحریم‌ها» فردا (سه‌شنبه) به دوحه سفر می‌کند.

هم‌زمان یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم گفت که مذاکرات غیرمستقیم با ایران «این هفته» در دوحه قطر از سر گرفته می‌شود.

مذاکراتی که با هدف بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای (برجام) و رفع تحریم‌های ایران در وین پایتخت اتریش در جریان بود، حدود سه ماه پیش به بن‌بست رسید.

آمریکایی‌ها درخواست‌های غیرهسته‌ای ایران از جمله حذف نام سپاه پاسداران از فهرست «سازمان‌های تروریستی خارجی» آمریکا را از دلایل اصلی بن‌بست در مذاکرات وین عنوان کرده‌اند.

به گزارش رویترز سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پیش از آغاز مذاکرات دوحه گفته است که جمهوری اسلامی باید «از درخواست‌های اضافه خود که فرای توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ است، صرف نظر کند.»

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم صبح امروز گفت مذاکرات آتی «درباره ابعاد هسته‌ای نیست و تنها درباره بخش‌های اختلافی است که در خصوص چند موضوع باقیمانده در حوزه رفع تحریم‌هاست.» او هشدار داد که «توپ در زمین آمریکا است.»

مذاکره ایران و آمریکا از راه دور؛ پاسخ به چند پرسش کلیدی
بورل: مذاکرات ایران و آمریکا در چارچوب ۴+۱ نیست و در وین نخواهد بود
سفر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران؛ فرانسه: جمهوری اسلامی از این فرصت استفاده کند

سعید خطیب‌زاده صبح روز دوشنبه در آخرین نشست خبری خود به عنوان سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به سفر اخیر رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران گفت که «جوزپ بورل به ایران اعلام کرد آمریکا تعهد داده است که به آنچه در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ متعهدشده عمل کند و نغع اقتصادی ایران (از احیای برجام) را تضمین کند.»

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز شنبه به تهران سفر کرد و با وزیر خارجه ایران و دبیر شورای عالی امنیت ملی و برخی مقامات ایرانی دیدار کرد.

پیش از سفر آقای بورل به تهران عکسی از او همراه معاونش، انریکه مورا، و رابرت مالی، مسئول ایران در وزارت خارجه آمریکا، منتشر شده بود و پس از انتشار این عکس اعلام شد که او با هدف رفع بن‌بست در مذاکرات احیای برجام عازم تهران می‌شود.

Dinner in Brussels with EU High Representative ⁦@JosepBorrellF⁩ and US Special Envoy for Iran ⁦@Rob_Malley⁩ . In depth conversation about #JCPOA and regional perspectives in the wider Middle East. Malley reiterated firm US commitment to come back to the deal. pic.twitter.com/vsdezTRQjM

— Enrique Mora (@enriquemora_) June 23, 2022

به گفته آقای خطیب‌زاده «هیچ چیزی به توافقات انجام شده در وین افزوده نخواهد شد و چیزی هم کاسته نخواهد شد. این مذاکرات صرفاً درباره موضوعات اختلافی است که در آخرین جلسه وین باقیمانده بود.»

او گفت: «آنچه در مذاکرات در چند روز آینده انجام می‌دهیم درباره ابعاد هسته‌ای نیست و تنها درباره بخش‌های اختلافی است که در خصوص چند موضوع باقیمانده در حوزه رفع تحریم‌هاست».

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین گفت که «تا درباره همه چیز توافق نشود درباره هیچ چیز توافق نمی‌شود. آنچه ایران انجام داده همه برگشت‌پذیر است به شرطی که طرف مقابل به همه تعهداتش عمل کند».

مذاکرات وین بین ایران و کشورهای ۴+۱ از بهار سال گذشته خورشیدی آغاز شد و هدف اصلی آن بازگرداندن ایران و آمریکا به معاهده برجام است. آمریکا در هم به طور غیرمستقیم در این مذاکرات حضور داشت.

بعد از اینکه هشتم اسفند پارسال علی باقری کنی، نماینده ایران، «با دستورکار مشخص» به وین رفت، گفته شد پیش‌نویس توافقنامه توافق هسته‌ای جدید تقریبا کامل شده است.

پس از آماده شدن پیش‌نویس توافق جدید، روشن شد که ایران از آمریکا خواسته سپاه پاسداران را از فهرست سازمان‌های “تروریستی” خود خارج کند.

این موضوع باعث توقف مذاکرات در بیستم اسفند شد و از آن زمان مذاکرات متوقف مانده و ایران و آمریکا هر یک دیگری را مقصر معرفی می‌کنند.
بورل: مذاکرات ایران و آمریکا در چارچوب ۴+۱ نیست

جوزپ بورل به همراه مترجم و انریکه مورا، نماینده اتحادیه اروپا در مذاکرات در کنفرانس خبری دومی که در تهران برگزار کرد

جوزپ بورل روز شنبه به تهران سفر کرد و پس از دیدار با مقامات ارشد ایران گفت که دور جدید مذاکرات هسته‌ای در وین برگزار نخواهد شد، چرا که این مذاکرات در چارچوب برجام و گروه چهار به علاوه یک برگزار نمی‌شود.

تا پیش از جنگ اوکراین، روسیه نقش میانجی میان ایران و آمریکا را در مذاکرات احیای برجام در وین ایفا می‌کرد که به نظر می‌رسد اکنون وظیفه این میانجیگری را مسئولان سیاست خارجی اتحادیه اروپا برعهده گرفته‌اند.

این نخستین سفر جوزپ بورل به تهران پس از روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی است. پیش از این انریکه مورا، معاون بورل و نماینده ارشد اتحادیه اروپا در مذاکرات وین ۲ بار به تهران سفر کرده بود.

آقای بورل بعد از مذاکره با آقای امیرعبداللهیان در توییتی نوشت: «مذاکرات ایران و آمریکا در روزهای آینده از سرگرفته شود» و اعضای گروه او به عنوان مذاکره‌کنندگان اتحادیه اروپا «تسهیلگر حل آخرین اختلافات باشند».

رادیوفردا: روزنامه نیویورک تایمز روز پنج‌شنبه، ۲۶ خرداد، از ساخت تونل‌های جدیدِ وسیع و زیرزمینی در سایت هسته‌ای نطنز خبر داده، اما نوشت که مقامات آمریکا و اسرائیل در مورد اهداف ایران از این اقدام اختلاف نظر دارند.

بر اساس این گزارش، سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل در یک ‌سال اخیر برنامه‌های ایران در حفاری شبکه‌ای از تونل‌های بزرگ در بخش جنوبی سایت نطنز را رصد کرده‌اند.

به نوشته نیویورک تایمز ارزیابی می‌شود که با تکمیل این رشته تونل‌ها، ایران سایت اصلی غنی‌سازی اورانیوم خود را به دل زمین در اعماق کوه منتقل کند تا از اصابت احتمالی بمب‌های سنگرشکن و حملات سایبری در امان باشد.

بنی گانتز، وزیر دفاع اسرائیل، ماه گذشته در یک سخنرانی که رادیوفردا نیز آن را پوشش داد به وجود این تونل‌ها اشاره‌ای گذرا کرد.

به گفته آقای گانتز در این سخنرانی، ایران به کار ساخت و نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در اعماق زمین ادامه داده و «در حال حاضر در تلاش برای تکمیل تولید و نصب یک‌هزار سانتریفیوژ پیشرفته آی‌آر ۶ از جمله در تاسیسات زیرزمینی در نزدیکی نطنز است».

سایت نطنز در سال‌های اخیر هدف یک رشته انفجار و خرابکاری‌های منتسب به اسرائیل بوده است. سالن‌های سانتریفیوژهای سایت نطنز ابتدا در تیر سال ۱۳۹۹ منفجر شد. یک سال بعد، انفجار دیگری در این سایت رخ داد.

یوسی کوهن، رئیس وقت موساد، به طور تلویحی مسئولیت اسرائیل در انفجار تیر ۹۹ را تایید و جزئیاتی نیز درباره شکل انجام این خرابکاری و سال‌ها رصد آن از سوی اسرائیل ارائه کرد.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، که خود در انفجار دوم سایت زخمی شد، گفته بود که این رویداد ممکن است روند غنی‌سازی اورانیوم را مدتی آهسته کند.

اما اقدامات ایران در چارچوب کاهش تعهدات هسته‌ای، به عنوان مقابله به مثل در پی خروج آمریکا از برجام و در واکنش به «ناکارآمدی کشورهای اروپایی در برقراری سازوکار مالی اینستکس»، تهران را در مسیر سریع احیای توانمندی غنی‌سازی اورانیوم قرار داد.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اسرائیل تایید می‌کنند که ایران دیگر به مقطعی ارتقا یافته که تمامی مواد لازم برای داشتن بمب هسته‌ای، در صورت اراده سیاسی برای ساخت آن، را در اختیار دارد.

تصاویر ماهواره‌ای که آذر ۹۹ از سایت نطنز منتشر شد، این احتمال را عنوان کرد که ایران حفر تونل‌هایی در اطراف سایت را برای زیرزمینی کردن پروژه خود آغاز کرده است. برخی مقامات ایران به صراحت نیز به چنین هدفی اشاره کرده‌اند.

مقامات اسرائیل به نیویورک‌ تایمز گفتند که ساخت سایت جدید نطنز همزمان با کشته شدن محسن فخری‌زاده، دانشمند ارشد هسته‌ای و معاون وزیر دفاع ایران، آغاز شده است.

کشتن محسن فخری‌زاده نیز در هفتم آذر سال ۹۹ که اسرائیل او را «پدر بمب هسته‌ای ایران» نامیده بود، به اسرائیل نسبت داده شد. رئیس وقت موساد این امر را تلویحا تایید و جزئیاتی درباره آن ارائه کرده بود.

حال مقامات اسرائیلی، که نام‌شان برده نشده، به نیویورک تایمز گفته‌اند که سالن جدید در نطنز، بسیار وسیع و با مقاومت بالا ساخته شده است.

با این حال، مقامات آمریکا به نیویورک تایمز گفتند که حرف اسرائیل را در مورد تجهیزات جدید نطنز رد نمی‌کنند اما قطعیتی در مورد آن وجود ندارد.

مقامات آمریکایی که این روزنامه با آن‌ها گفت‌وگو کرده، تصریح کرده‌اند که در هر حال، تصمیم ایران در زیرزمینی کردن سایت نطنز، واشینگتن را نگران نمی‌کند به‌ویژه آن‌که هنوز به سال‌ها وقت تا تکمیل این تونل‌ها نیاز هست.

این منابع افزودند که تقابل با این هدف ایران نیز هنوز سال‌های زیادی به کار نیاز دارد؛ چه از راه مذاکرات و چه از راه زور، و در صورت احیای برجام، چنین تقابلی تا سال ۲۰۳۰ به تعویق خواهد افتاد.

مقامات آمریکایی استدلال کرده‌اند که زیرزمینی شدن پروژه غنی‌سازی اورانیوم ایران نقشی در سرعت برنامه هسته‌ای تهران ندارد و جمهوری اسلامی ایران پیشاپیش به توانمندی زیادی دست یافته است.

در این میان، محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، روز پنج‌شنبه، ۲۶ خرداد، گفت که کشورش کماکان به همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی «ادامه داده» اما افزود که آژانس با توسل به «مدارک ادعایی اسرائیل، به ایران اتهام زده است».

ایران از سفر اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به اسرائیل، که بنا به دعوت نفتالی بنت، نخست ‌وزیر اسرائیل، انجام شده بود، ابراز ناخرسندی عمیق کرده و گفته است که آقای گروسی خود را در معرض «بازی سیاسی» اسرائیل علیه ایران قرار داده است.

بنی گانتز، وزیر دفاع اسرائیل، فاش کرده بود که نفتالی بنت «اسنادی» را درباره ایران به آقای گروسی داد.

چند روز پس از سفر رافائل گروسی به اسرائیل، شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با تصویب قطعنامه‌ای از عدم همکاری ایران در پاسخ‌گویی به پرسش‌های آژانس در مورد یافتن ذرات اورانیوم در سه مکان در ایران، ابراز ناخشنودی کرد.

ایران به تازگی گفته که شاید انتقال این ذرات به سه مکان مورد مناقشه ایران با آژانس، کار اسرائیل بوده است.

نیویورک تایمز در روزهای گذشته نوشته بود که ایران اسرائیل را عامل مسموم کردن و کشتن کامران آقامولایی و ایوب انتظاری می‌داند. این ‌دو جوان نخبه علمی ایرانی، به فاصله چند روز از یکدیگر، در اثر «مسمومیت» جان باختند.

در چارچوب رشته اقدامات منتسب به اسرائیل در برنامه‌ای که نخست وزیر اسرائیل آن را «زدن سر اختاپوس» با «هزار دشنه» نامیده، و در آستانه سفر ماه آینده جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، به اسرائیل، دولت اسرائیل کماکان برنامه اتمی ایران و راهکارهای مقابله با آن را در صدر دستور روز خود در ارتباط با آمریکا و کشورهای متحد در منطقه قرار داده است.
منابع: جروزالم پست، نیویورک تایمز، رادیوفردا/ ف. ر./ ف. دو.

رادیوفردا: آمریکا و سه قدرت اروپایی عضو برجام شامل فرانسه، بریتانیا و آلمان در حال فشار آوردن به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستند تا با صدور قطعنامه‌ای، ایران را به‌دلیل پاسخ ندادن به پرسش‌های این نهاد در مورد منشاء ذرات اورانیوم یافت شده در سایت‌های اعلام‌نشده «توبیخ کند».

بر اساس متن پیش‌نویس ارسالی به ۳۵ کشور عضو شورای حکام آژانس، قطعنامه یاد شده از ایران می‌خواهد که «فورا به اجرای تعهدات قانونی خود عمل کند و پیشنهاد مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی‌بر تعامل بیشتر با هدف شفاف‌سازی و حل و فصل کلیه مسائل پادمانی باقی‌مانده را بی‌درنگ بپذیرد».

خبرگزاری رویترز که پیش‌نویس این قطعنامه را مشاهده کرده است، روز چهارشنبه ۱۱ خرداد گزارش داد که قدرت‌های غربی در نشست پیشین شورای حکام،صرفا به این دلیل که مذاکرات احیای برجام به شکست نیانجامد، از تصویب قطعنامه علیه خودداری کرده بودند.

جمهوری اسلامی ایران در اسفند پارسال تعهد کرده بود که در یک بازه زمانی سه‌ماهه به سوالات آژانس درباره منشاء اورانیوم در سایت‌های اعلام نشده خود پاسخ شفاف بدهد. اما گزارش جدید آژانس نشان می‌دهد که ایران به تعهد خود عمل نکرده و مذاکرات احیای برجام نیز از همان زمان متوقف مانده است.

تاریخ درج‌شده در متن پیش‌نویس روز سه‌شنبه ۱۰ خرداد را نشان می‌دهد.

خبرگزاری رویترز به نقل از دو دیپلمات که نام‌شان فاش نشده است، می‌گوید که آمریکا و تروئیکای اروپایی این پیش‌نویس را ثبت کرده‌اند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به تصویب احتمالی قطعنامه شورای حکام علیه تهران تهدید کرد که هر اقدام «غیر سازنده» از سوی شورای حکام، با «پاسخ محکم و متناسب» روبه‌رو خواهد شد.

سعید خطیب‌زاده مسئولیت پیامدهای چنین اقدامی را متوجه آن‌هایی دانست که به گفته وی، «به شورای حکام و گزارش مدیرکل به عنوان اهرم فشار علیه ایران نگاه می‌کنند».

ارائه رسمی این پیش‌نویس ابتدا باید هفته آینده در نشست شورای حکام آژانس انجام گیرد و سپس یا بدون مخالفت به تصویب برسد یا به رای‌گیری گذاشته شود.

پیشتر در گزارش‌ها آمده بود که بازرسان آژانس چهار محل «مشکوک» را در ایران شناسایی کرده‌اند که یک مورد آن در تورقوزآباد، حومه تهران، و یک مورد دیگر در اصفهان است که هر دو آن‌ها «در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ احتمالا با هدف از بین بردن رد اورانیوم تخریب شده‌اند».

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز دوشنبه در گزارش جدید خود به شورای حکام این سازمان اعلام کرد که ذخایر اورانیوم غنی‌‌شده ایران به بیش از ۱۸ برابر حد مجازِ مشخص‌شده در توافق اتمی موسوم به برجام رسیده است.

قدرت‌های غربی نگران هستند که ایران با نزدیک شدن به اورانیوم غنی‌‌شده در سطح ۹۰ درصد، مواد لازم برای ساخت بمب اتمی را به‌دست بیاورد. ایران هرگونه تلاش در این زمینه را رد می‌کند.

در واکنش به این گزارش آژانس، آقای خطیب‌زاده روز سه‌شنبه آن را «غیرمنصفانه» خواند و اسرائیل را به مداخله در امور آژانس متهم کرد.
با استفاده از گزارش خبرگزاری رویترز و وب‌سایت رادیو فردا/ آ.ت/ ک.ر

بی‌بی‌سی: نفتالی بنت، نخست‌وزیر اسرائیل، اسنادی را در ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران در دسترس عموم گذاشته که به گفته او نشان می‌دهد جمهوری اسلامی اسناد محرمانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را می‌دزدیده تا با استفاده از آنها “از سوالات آژانس شانه خالی کند.”

آقای بنت لینک این اسناد را با عنوان “نقشه فریب ایران” در توییتر خود منتشر کرده است.

به نظر می‌آید این اسناد “منبع اطلاعاتی” گزارشی باشد که روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال هفته پیش منتشر کرد.

این روزنامه نوشته بود که مقام‌های جمهوری اسلامی بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ میلادی به اسناد محرمانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دست یافتند و سپس این اسناد را در اختیار مقام‌های ارشد سیاسی و نظامی ایران قرار دادند تا بتوانند از آنها برای “سناریوسازی” و سرپوش گذاشتن بر فعالیت‌های مشکوک به ساخت تسلیحات اتمی استفاده کنند.

Iran stole classified documents from the UN’s Atomic Agency @IAEAorg and used that information to systematically evade nuclear probes.

How do we know?
Because we got our hands on Iran’s deception plan.

It’s right here:https://t.co/qg1Fj7iClA pic.twitter.com/6dAhI6VmmW

— Naftali Bennett בנט (@naftalibennett) May 31, 2022

نفتالی بنت در ویدیوی تازه‌اش چه می‌گوید؟

نخست‌وزیر اسرائیل ویدیویی هم همراه این اسناد منتشر کرده که در آن به اظهارات حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران در اجلاس داووس پاسخ می‌دهد.

آقای امیرعبداللهیان گزارش وال استریت ژورنال درباره سرقت اسناد آژانس را “دروغ‌پراکنی صهیونیست‌ها” توصیف کرده بود.

آقای بنت در ویدیویی که در توییترش منتشر کرده، با اشاره به کاغذهایی که در دست دارد، می‌گوید: “من شواهد دروغ‌گویی شما را این جا در دست دارم.”

او ایران را متهم می‌کند که اسناد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را دزدیده و از اطلاعات آنها استفاده کرده تا بفهمد آژانس در برنامه هسته‌ای ایران دنبال چیست و از آن برای “لاپوشانی و پنهان کردن شواهد برای فرار از سوالات هسته‌ای آنها استفاده کند.”

نخست‌وزیر اسرائیل در این ویدیو می‌گوید: “ما از کجا می‌دانیم؟ چون چند سال پیش به نقشه فریب ایران دست پیدا کردیم.”

اشاره آقای بنت به عملیات کم‌سابقه اسرائیل در سال ۲۰۱۸ و در زمان نخست وزیری بنیامین نتانیاهو است که در آن ماموران اسرائیلی “هزاران سند” مربوط به برنامه هسته‌ای ایران را از انباری در داخل ایران دزدیدند و به اسرائیل فرستادند.

آقای بنت با اشاره به اسنادی که در دست دارد می‌گوید: “اینجاست، به زبان فارسی، صدها صفحه که مهر وزارت اطلاعات ایران را دارد.”

او به طور خاص به اسم محسن فخری‌زاده اشاره می‌کند که نامش پای بعضی از اسناد آمده و وزارت دفاع برای بازبینی، این اسناد را برای او هم فرستاده است.

محسن فخری‌زاده از چهره‌های کلیدی بخش پنهان برنامه هسته‌ای ایران و رئیس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع بود که آذر ماه ۱۳۹۹ در حومه تهران در عملیاتی پیچیده ترور شد. هر چند که اسرائیل رسما مسئولیت این عملیات را نپذیرفت اما تمام گزارش‌ها و شواهد حاکی از دست داشتن موساد در این ترور بود.

در این اسناد چه آمده؟

فایل‌هایی که آقای بنت در هشت پوشه به اشتراک گذاشته، مربوط به اسنادی است که ظاهرا ایران در سال‌های ابتدایی بازدیدها و تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به آنها دست پیدا کرده و برای آمادگی در برابر سوال‌های آژانس به مقام‌های مربوط فرستاده شده است.

در چند نامه در میان این اسناد نام محسن فخری‌زاده هم دیده می‌شود که نشان می‌دهد اسناد در اختیار او هم قرار گرفته است.

محسن فخری‌زاده در حال دریافت نشان درجه دو خدمت از حسن روحانی رئیس جمهور وقت – سال ۱۳۹۴
یکی از نامه‌هایی که منتشر شده مربوط به سال ۱۳۸۳ و شرکت “کیمیا معدن” است که در آن علی حسینی تاش، قائم مقام وزیر دفاع وقت، در پاسخ به آقای فخری‌زاده نوشته است که این شرکت “یکی از موضوعات مهم است که دیر یا زود ما را برای آن مورد سوال قرار می‌دهند.”

این مقام تاکید کرده که “باید سناریوی کاملی برای آن داشته باشیم” و از آقای فخری‌زاده خواسته که برای رسیدگی به این مسئله “تعجیل” کند.

سندی هم در کنار این نامه منتشر شده که به نظر می‌رسد در آن تاریخ انحلال شرکت کیمیا معدن دستکاری شده است.

در یکی دیگر از اسناد آژانس که در آن زمان ایران به آن دسترسی پیدا کرده آقای فخری‌زاده به عنوان “رئیس طرح آماد” معرفی شده و در انتهای گزارش هم سوال شده است که “پروژه سازماندهی عالی آماد چه پروژه‌ای است”.

آژانس بعدا گفته بود که برنامه آماد دارای سه بخش است: پروژه نمک سبز، طرح تولید چاشنی انفجار با قدرت بالا و طراحی مجدد موشک شهاب ۳ برای نصب کلاهک هسته‌ای احتمالی بر روی آن.

در سندی دیگر هم ایران با اشاره به یکی از اسناد محرمانه آژانس از موضوع درخواست ملاقات این نهاد با آقای فخری‌زاده و یک نفر دیگر برای کسب اطلاعات درباره خرید اقلام دو منظوره می‌گوید که می‌تواند کاربرد نظامی هم داشته باشد.

رادیوفردا: یک نهاد غیرانتفاعی به نام «دیده‌بان سازمان ملل» روز پنجشنبه ۲۹ اردیبهشت گفت آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور تحریم‌های یکجانبه، در سال ۲۰۲۱ از دولت چین ۲۰۰ هزار دلار کمک مالی دریافت کرده است و او را به «لاپوشانی» سرکوب اقلیت اویغور توسط حکومت چین متهم کرد.

«دیده‌بان سازمان ملل» که دفتر مرکزی آن در ژنو است در بیانیه‌ای گفت اسنادی که در سازمان ملل ثبت شده نشان می‌دهند که خانم دوهان در سال ۲۰۲۱ این کمک مالی را دریافت کرده است.

این نهاد در بخشی از بیانیه خود از خانم دوهان خواست این مبلغ را که همزمان با «لاپوشانی» پاکسازی قومی اویغورها دریافت کرده است به دولت چین بازگرداند.

آلنا دوهان، استاد حقوق بین‌الملل در دانشگاه دولتی بلاروس است و در سال ۲۰۲۰ از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل به عنوان گزارشگر ویژه در امور تحریم‌های یکجانبه تعیین شد که یک مقام تخصصی و مستقل است. نظرات و گزارش‌های او موضع رسمی سازمان ملل نیست.

ماموریت و فعالیت‌های خانم دوهان بحث برانگیز بوده و گروه‌های مدافع حقوق بشر او را متهم کرده‌اند که با مقصر جلوه دادن تحریم‌های غرب به عنوان دلیل مشکلات در کشورهای هدف تحریم، به تبلیغات حکومت‌های خودکامه دامن می‌زند.

او طی دو سال اخیر از کشورهایی نظیر ونزوئلا و زیمبابوه که هدف تحریم‌های غرب هستند دیدار کرده و روز چهارشنبه در پایان سفر خود به ایران گفت: «تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا غیرقانونی است و باید لغو شوند».

او تاکید کرد که این تحریم‌ها از نظر حقوق بشری برای جامعه ایران پیامدهای ویرانگری دارند.

حضور در مناسبت‌های تبلیغاتی

«دیده‌بان سازمان ملل» افزود که خانم دوهان در سپتامبر ۲۰۲۱ در یک مناسبت تبلیغاتی و آنلاین تحت عنوان «سین‌کیانگ سرزمین فوق‌العاده‌ای است» که توسط حکومت چین برگزار شده بود شرکت کرده است. استان سین‌کیانگ محل اصلی زندگی اقلیت اویغور در غرب چین است.

تعدادی از دولت‌ها و پارلمان‌های کشورهای غربی از جمله آمریکا سرکوب این اقلیت قومی- مذهبی را «نسل‌کشی» اعلام کرده‌اند.

گروه‌های مدافع حقوق بشر می‌گویند حداقل یک میلیون نفر از مسلمانان چین که اکثر آن‌ها از اقلیت اویغور هستند در مراکزی که شبیه اردوگاه کار اجباری است نگهداری می‌شوند و حقوق اولیه آن‌ها به اشکال مختلف از جمله کار اجباری و عقیم‌سازی اجباری نقض می‌شود.

حکومت چین مدعی است که این اردوگاه‌ها مراکز آموزش‌های حرفه‌ای است و هدف از اجرای مقررات سختگیرانه در این منطقه مبارزه با افراط‌گرایی و تروریسم است.

«دیده‌بان سازمان ملل» می‌گوید در کنفرانس تبلیغاتی سپتامبر گذشته که خانم دوهان در آن شرکت کرد دیپلمات‌ها و مقامات چینی دولت‌های غربی را به راه‌اندازی کارزاری برای بدنام کردن چین متهم کردند.

در یکی از ویدئوهایی که در این کنفرانس پخش شد ادعا می‌شود که «سیاست‌های چین در استان سین‌کیانگ با استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر و قوانین کار انطباق دارد و حامی اراده تمامی اقلیت‌های قومی برای یک زندگی بهتر است».

«دیده‌بان سازمان ملل» می‌گوید خانم دوهان پارسال در دو مناسبت دیگر در مورد تحریم‌های غرب شرکت کرده بود که علاوه بر حکومت چین، دولت‌های روسیه، بلاروس، ایران و ونزوئلا از برگزاری آن حمایت کرده بودند.

رئیس این نهاد در بیانیه‌ای گفت: «واقعا شرم‌آور است که یک کارشناس به اصطلاح مستقل حقوق بشر می‌تواند از حکومت‌ها پول دریافت کند و همزمان در مناسبت‌هایی که هدف آن سرپوش گذاشتن بر جنایات است شرکت کند».

کمک مالی چین به خانم دوهان در ماه مارس در گزارش علنی مربوط به فعالیت‌های تمامی کارشناسان مستقل سازمان ملل به مجمع عمومی این سازمان ارائه شده است.

یک سخنگوی سازمان ملل به خبرگزاری فرانسه گفت کارشناسان مستقل «پاداش» نمی‌گیرند و موظف هستند در تمامی فعالیت‌های خود بی‌طرفی، استقلال، صداقت، حسن نیت و اصول درستکاری را رعایت کنند.

او در عین حال یادآوری کرد که هزینه فعالیت‌های این کارشناسان از طریق بودجه عادی سازمان ملل پرداخت می‌شود «ولی این منابع مالی هیچگاه برای انجام ماموریت‌هایی که به آن‌ها سپرده می‌شود کافی نیست» و در نتیجه در برخی موارد کشورهای عضو با پرداخت کمک مالی مشخص از هر یک از این ماموریت‌ها حمایت می‌کنند.

در اسناد سازمان ملل می‌توان دید که تعدادی از کشورهای عضو به ماموریت‌های کارشناسان مستقل و گروه‌های تخصصی زیر نظر سازمان ملل کمک مالی داده‌اند.

کمک مالی چین به خانم دوهان بزرگترین رقمی است که ماموریت او در سال گذشته دریافت کرده است. اسناد سازمان ملل نشان می‌دهند که او ۱۵۰ هزار دلار از روسیه و ۲۵ هزار دلار نیز از قطر دریافت کرده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه/ش.ر/ک.ر

صدای آمریکا: گزارشگر ویژه سازمان ملل که با موافقت جمهوری اسلامی به ایران سفر کرده، روز چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت در یک کنفرانس خبری، کشورهایی که تحریم‌هایی یکجانبه علیه ایران وضع کرده‌اند، به خصوص آمریکا، را ترغیب کرد آنها را لغو کنند.
او گفت: «آمریکا همه بانک‌های ایرانی را تحریم کرده و امکان انتقال پول از ایران به شبکه بانکی بین‌المللی وجود ندارد.»
خانم دوهان در بخش دیگری از سخنانش به دشواری‌های ایجاد شده برای گرفتن وام و کمک‌های بین‌المللی اشاره کرد که بخشی از آن مربوط به حضور پناهجویان افغان است.
او هشدار داد هم ‌اکنون حدود نیم میلیون کودک افغان در ایران زندگی می‌کنند، اما «حتی آژانس‌های سازمان ملل نمی‌توانند تعهداتشان را برای کمک به ایران انجام بدهند.»

اما فعالان مدنی و حقوق بشر واکنش‌های مختلفی نسبت به حضور دوهان در ایران و گزارش او داشتند:
کیوان صمیمی، صدرا عبداللهی، جعفر عظیم‌زاده، گیتی‌ پورفاضل و احمدرضا حائری نیز پیش از سفر دوهان به ایران در نامه‌ای به او نوشتند: «جمهوری اسلامی و نمایندگان آن که با شما گفتگو می‌کنند، نمایندگان اکثریت مردم ایران نیستند زیرا جایگاه کنونی ایشان برآمده از سازوکاری دموکراتیک نیست. ساختار غیردموکراتیک، فساد سیستماتیک و همچنین ناکارآمدی حکومت، موجب شده‌ است که بیش و پیش از تحریم‌های قهری یک‌جانبه ، این خود حکومت جمهوری اسلامی و نهادهای آن است که موجبات فشار اقتصادی بر مردم و نقض آشکار و فاحش حقوق بشر در ایران را به وجود آورده‌اند.»
این کنشگران مدنی به خانم دوهان هشدار دادند که اگر در این سفر «فقط در پی ملاقات با کارگزاران جمهوری اسلامی و دیدار با نهادهای به ظاهر مدنی ولی حکومت‌ساخته» باشد، اعتبار او و سازمان ملل «خدشه‌دار» خواهد شد «و این رویکرد ناشفاف» در حافظه تاریخی مردم و فعالان مدنی ایران خواهد ماند.
واکنش در این مورد بین کاربران شبکه های اجتماعی هم زیاد بوده، از جمله یک کاربر توئیتر نیز با انتشار رشته توئیتی نوشته است: «گزارشگر ویژه سازمان حقوق بشر سازمان ملل در زمینه اقدامات سرکوبگرانه‌ی یکجانبه، از چین مبلغ ۲۰۰ هزار دلار دریافت کرده تا به رژیم در سفیدشویی پاکسازی نژادی قوم اویغور کمک کند.»

پیش‌تر شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به این سفر، با یادآوری وضعیت نقض حقوق بشر در کشور، نوشت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد به جای این که برای کسب امتیاز سیاسی برای سفر به ایران آماده شود، باید جمهوری اسلامی را تحت فشار بگذارد تا فورا فعالانی را که در زندان اعتصاب غذا کرده‌اند و وضعیت سلامت آنها رو به وخامت است، از جمله منوچهر بختیاری، بهنام موسیوند، و معلمان بازداشت‌شده را آزاد کند.

حسین رونقی، فعال حقوق بشر نیز در یادداشتی که همزمان با حضور دوهان در ایران در وال ‌استریت ژورنال منتشر شد نوشت: «اگر آمریکا سپاه پاسداران را از فهرست سازمان‌های تروریستی حذف کند، هم امنیت ملی خود را قربانی کرده و هم به مردم ایران خیانت می‌کند.» او همچنین در توئیتی نوشت: «این پیام ماست از داخل ایران: شکنجه‌گران ما را تقویت نکنید، تسلیم کسانی که ما را به اسارت گرفته‌اند نشوید. در غیر این صورت، در عین قربانی کردن امنیت ملی خود، به مردم ایران هم خیانت می‌کنید.»

سفر دوهان به ایران در حالی انجام شد که جمهوری اسلامی همواره درخواست‌های “گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در ایران” را برای سفری مشابه رد کرده است.
آخرین باری که گزارشگران ویژه حقوق بشر پیش از خانم دوهان موفق شدند به ایران سفر کنند، سال ۲۰۰۵ بود که گزارشگر ویژه خشونت علیه زنان و گزارشگر ویژه مسکن به تهران سفر کردند.

رادیوفردا: وب‌سایت خبری تحلیلی اکسیوس روز پنج‌شنبه، ۱۵ اردیبهشت، به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داد که مشاوران امنیت ملی آمریکا و اسرائیل چگونگی اعمال فشار بر ایران با این هدف را بررسی کرده‌اند که برای حکومت جمهوری اسلامی روشن شود ایران به احیای برجام «نیاز دارد».

بر اساس این گزارش، در همین حال، دو مقام ارشد آمریکایی و اسرائیلی این امر را بررسی کردند که در صورت از سرگیری مذاکرات وین، ایران در شرایطی به میز مذاکرات بازگردد که آمریکا دست بالاتری برای دستیابی به یک «توافق بهتر» را داشته باشد.

اشاره اکسیوس به جزئیات مذاکراتی است که هفته گذشته در زمان سفر ایال خولاطا، مشاور امنیت ملی اسرائیل، میان او و تیم اسرائیلی با جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، انجام شده است.

مقام ارشد اسرائیلی به اکسیوس گفته است که اسرائیل با پیش‌نویسی که در جریان مذاکرات ماه‌های اخیر در وین تنظیم شده، در خصوص احیای برجام، مخالف است اما با این حال، در دیدار مشاوران امنیت ملی آمریکا و اسرائیل، این امر بررسی شد که برای حاکمیت تهران روشن شود که ایران به بازگشت به برجام نیاز دارد.

اکسیوس افزوده است که مشاوران امنیت ملی در این باره بحث کردند که وارد کردن فشار بر ایران، باید به گونه‌ای باشد که در همین حال، تهران را به تشدید برنامه هسته‌ای و از جمله غنی‌سازی اورانیوم با غلظت ۹۰ درصدی نکشاند.

ایران در یکی از گام‌های مهم عقب‌نشینی از برجام، که بخشی از سلسله واکنشش به خروج آمریکا از برجام بود، از سال گذشته اورانیوم را با خلوص ۶۰ درصد غنی می‌کند و هم اکنون میزان زیادی از آن را در اختیار دارد.

با این حال، برای تولید بمب اتمی، اورانیوم غنی شده با خلوص ۹۰ درصد مورد نیاز است.

ایجاد وقفه حدودا دو ماهه در مذاکرات وین، در حالی که تا پیش از آن گفته شده بود پیش‌نویس توافق احیای برجام آماده است و تنها نیاز به تصمیم‌گیری نهایی در تهران و واشینگتن دارد، این احتمال را تقویت کرده که مذاکرات به دستیابی به توافق منجر نشود و در آن صورت، ایران برنامه اتمی خود را با شتاب بیشتری گسترش دهد.

مقام ارشد اسرائیلی به اکسیوس گفت که اسرائیل در مذاکرات هفته گذشته کاخ سفید چند راه را برای افزایش فشار بر تهران پیشنهاد کرده است؛ تصویب قطعنامه نکوهش ایران در نشست ماه آینده در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و همزمان، افزایش بازدارندگی نظامی آمریکا در خاورمیانه.

به اعتقاد مقام اسرائیلی، این گام‌ها برای این است که به مقامات ایران نشان داده شود که «هیچ ‌کس منتظر آنها نیست و زمان به نفع آنها به پیش نمی‌رود».

به نوشته اکسیوس، بعد از مذاکرات تلفنی اخیر نفتالی بنت و جو بایدن و سپس نشست مشاوران امنیت ملی اسرائیل و آمریکا در کاخ سفید، تنها یک رویداد شگرف باید اتفاق بیفتد تا واشینگتن با حذف نام سپاه پاسداران از فهرست سیاه آمریکایی در مورد سازمان‌های تروریستی خارجی موافقت کند.

اصرار جمهوری اسلامی ایران بر حذف نام سپاه از این فهرست، ظاهرا یک خواسته کلیدی تهران است که مذاکرات هسته‌ای را به نقطه بن‌بست کشانده است.

فشار اسرائیل بر آمریکا برای تغییر متن پیش‌نویس به دست آمده در مذاکرات وین در حالی ادامه دارد که سنای آمریکا نیز روز پنج‌شنبه دو طرح را با هدف گسترش موضوع‌های مورد مذاکره با ایران تصویب کرد.

یک مصوبه جدید سنا که دولت بایدن را از خارج کردن نام سپاه از فهرست سیاه منع می‌کند، در شرایطی که الزام‌آور نیست اما در صورت ازسرگیری مذاکرات وین، آن را پیچیده‌تر خواهد کرد.

بر اساس یک طرح، تحریم‌های مرتبط با تروریسم علیه سپاه باید ادامه یابد. طرح دوم سنا دولت آمریکا را ملزم می‌کند که اقدامات مخرب منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران را نیز در مذاکرات مطرح کند.

جمهوری اسلامی ایران کماکان اصرار دارد که غیر از تجدید مفاد توافق هسته‌ای سال ۱۳۹۴، هیچ موضوع دیگری را در مذاکرات با کشورهای حاضر در برجام به بحث نخواهد گذاشت.

با وجود این، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، این هفته گفت که مذاکرات با آمریکا از طریق مکتوب ادامه دارد.

اتحادیه اروپا احتمال اعزام جوزپ بورل، رئیس سیاست خارجی اتحادیه، به تهران را با امید تجدید مذاکرات وین بررسی کرده و او از سران ایران خواهد خواست که توافق به دست آمده را پذیرفته و موضوع خارج کردن نام سپاه از فهرست آمریکایی را به بعد موکول کنند.

از یک‌ سو شرایط جهانی با ادامه جنگ روسیه در اوکراین نسبت به دورهای پیشین مذاکرات وین کاملا تغییر کرده و از سوی دیگر، در صحنه داخلی آمریکا نزدیک شدن به موعد انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در آبان امسال، دولت بایدن و دموکرات‌های حامی احیای برجام را زیر فشار شدیدتر داخلی قرار داده تا از این کار دوری کنند.

مجموعه شرایط جدیدی که در هفته‌های اخیر بر آمریکا و صحنه جهانی حاکم شده این احتمال را تقویت کرده که ایران آخرین فرصت برای احیای برجام را که باعث گشایش اندکی در اقتصادش شود، از دست داده و در پرتگاه سقوط اقتصادی ایستاده است.

در حالی که هنوز شکست مذاکرات وین اعلام نشده، در روزهای اخیر شرایط اقتصادی ایران به‌شدت وخیم شده، نان، برنج، ماکارونی و روغن نباتی و ده‌ها قلم از کالاهای حیاتی و مصرفی از سفره ایرانیان پر کشیده و نظر به تمامی شاخص‌های دیگر اقتصاد، فلاکت بسیار بیشتری در هفته‌ها و ماه‌های آینده در انتظار ایرانیان است.