اخبار

رادیو فردا: هشت چهره سرشناس مخالف حکومت ایران روز جمعه ۲۱ بهمن در نشست «آینده جنبش دموکراسی ایران» که در دانشگاه جورج تاون شهر واشینگتن برگزار شد، بر همبستگی و هم‌صدایی همه مخالفان حکومت جمهوری اسلامی برای عبور از آن و پذیرش تکثر نیروها تاکید کردند.

این نشست در آستانه سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ با حضور شاهزاده رضا پهلوی، حامد اسماعیلیون، مسیح علی‌نژاد و نازنین بنیادی برگزار شد در حالی که شیرین عبادی، عبدالله مهتدی، گلشیفته فراهانی و علی کریمی با پیام‌هایی ویدیویی به آن پیوستند.

در این نشست همچنین اعلام شد که «منشوری» مشترک برای «همبستگی و سازماندهی برای ایران» بر پایه اصول مشترک و بر مبنای حقوق بشر و برابری انسان‌ها تدوین و به زودی منتشر خواهد شد.

رضا پهلوی در سخنان خود با اشاره به ضرورت همکاری نیروهای مخالف جمهوری اسلامی گفت که آدم‌ها را به دو دسته تقسیم می‌کند؛ او دسته اول را کسانی دانست که «همچنان کینه و نفرت دارند و برای همکاری مقاومت می‌کنند» و دسته دوم نیز کسانی هستند که «می‌خواهند بخشی از راه‌حل باشند و با علم به اختلاف‌ نظرهای خود قائل به همکاری باشند».

وی سپس تاکید کرد که باید اختلافات را کنار گذاشت و در جهت آزادی و حاکمیت مردم برای آینده‌ای تلاش کرد که در آن تمام شهروندان با هر گرایشی در برابر قانون یکسان خواهند بود.

مسیح علی‌نژاد نیز در این نشست از کار تدوین منشوری به نام «همبستگی و آزادی ایران» خبر داد که در آن بر سر اصولی حداقلی توافق شده است تا مثل چتری همه را در بربگیرد.

به گفته وی، این منشور که احتمالا کار نگارش آن تا آخر فوریه به پایان می‌رسد مبتنی بر منشور حقوق بشر است و هم یکپارچگی ایران را می‌پذیرد و هم بر تنوع صحه می‌گذارد.

حامد اسماعیلیون در سخنان خود از چهار اصل آزادی، دادخواهی، عدالت اجتماعی و عدالت محیط زیستی نام برد که باید در جریان انقلاب ایران برای آن تلاش کرد. وی با اشاره به اصل دادخواهی گفت که دادخواهان انتظار دارند پس از جمهوری اسلامی کمیته‌های حقیقت‌یاب به وجود بیاید تا به تک تک جنایت‌های جمهوری اسلامی از سینما رکس تا الان رسیدگی کند و حقیقت عریان شود و زخم‌های سرزمین ما التیام پیدا کند.

نازنین بنیادی نیز با اشاره به عبارت «خدای رنگین کمان» که کیان پیرفلک، کودکی که در جریان اعتراضات در ایده کشته شد، در ویدیویی از آن گفته بود، عنوان کرد که این رنگین کمان برای ما نماد چندگانگی است.

وی افزود: «این گردهمایی یک شروع است و ما منشوری را برای پیش رفتن به سمت دموکراسی سکولار می‌نویسیم با این امید که به جنبش بزرگ‌تری با وجود حداکثری منجر شود.»

عبدالله مهتدی و شیرین عبادی نیز در پیام‌های خود بر لزوم کنار گذاشتن اختلافات تاکید کردند و از جمله آقای مهتدی گفت: «تنها دشمن مشترک ما و نیرویی که کمر به نابودی همه بسته جمهوری اسلامی است.»

خانم عبادی هم اظهار داشت: «جمهوری اسلامی به خاطر اختلافات ما دوام آورده و ما باید اختلاف‌ها را بگذاریم برای پای صندوق چرا که الان وقت این است که بگوییم دیکتاتور به پایان سلام کن.»

همچنین گلشیفته فراهانی و علی کریمی هم در پیام ویدیویی مشترکی که خانم فراهانی آن را خواند بر لزوم سپردن نوع حکومت آینده بر عهده مردم تاکید و تصریح کردند که انتخاب فردا بر عهده آنان است.

رادیوفرانسه: معاون عملیات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با یادکرد از سقوط هواپیمای نظامی آمریکایی توسط «مدافعان انقلاب اسلامی» به کشورهای اروپایی که برای قراردادن سپاه در سیاهه تروریستی می‌کوشند، هشدار داد و همچنین از تلاش جمهوری اسلامی برای نابودی اسرائیل گفت. این تهدید تلویحی به «واکنش نظامی» و تهدید روشن به «نابودی» اسرائیل، در حالی صورت می‌گیرد که تلاش برای تروریست خواندن سپاه در اروپا، برپایه ازجمله چنین رفتاری از سوی این نهاد نظامی، شکل گرفته‌است. از سوی دیگر، قرار است که ایرانیان مقیم خارج، شنبه بیست و دوم بهمن‌ماه گردهمایی‌هایی پرشمار را به‌ضد رژیم جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران در سراسر گیتی برگزار کنند.

عباس نیلفروشان، با مخاطب قراردادن نمایندگان پارلمان اروپا که برای ثبت سپاه پاسداران در سیاهه تروریستی اروپا، تلاش کردند، آن‌ها را کوتوله سیاسی نامید.

این فرمانده بلندپایه سپاه با اشاره به این‌که حضور سپاه در سیاهه تروریستی، برای این کشورها هزینه در بر خواهد داشت، آن‌ها را به «تقابل پیشین مدافعان نظام حاکم بر ایران با نیروهای آمریکایی» توجه داد.

نیلفروشان با اظهار این‌که اروپایی‌ها «باید از دوستان آمریکایی‌شان بپرسند که تقابل با سپاه چه هزینه‌ای داشته و دارد» گفت باید از «ژنرال مکنزی» خواسته شود که بگوید هواپیمای ایالات متحده چگونه به‌وسیله «سپر دفاعی مدافعان انقلاب اسلامی» ساقط شده‌است.

معاون عملیات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، همچنین با اشاره به حمله موشکی جمهوری اسلامی به پایگاه عین‌الاسد ایالات متحده در خاک عراق که در پی کشته‌شدن قاسم سلیمانی انجام شد، اروپایی‌ها را به جست‌وجو در مورد موشک‌های بالستیک رژیم حاکم بر ایران و پیامدهای استفاده از آن که سبب ایجاد «جهنمی برای آمریکایی‌ها» شد، فراخواند.

عباس نیلفروشان گفته‌است: سپاه «قلب فتنه» را در منطقه غرب آسیا در هم کوبید و «هیمنه پوشالی استکبار» فرو ریخت و این اتفاق سرآغاز رفتن آمریکا از افغانستان و منطقه بود.

یک روز پیش از تهدیدهای نیلفروشان که به‌واسطه «تداعی استفاده از موشک‌های بالستیک» انجام شد، وزیر امور خارجه فرانسه در گفت‌وگو با همتای آمریکایی‌اش، خواستار یک واکنش بین‌المللی محکم‌تر در قابل گسترش شمار و دامنه برنامه موشکی جمهوری اسلامی شده‌بود.

از سوی دیگر، معاون عملیات سپاه پاسداران با اشاره به نقش امانوئل مکرون در اقدامات پارلمان اروپا علیه سپاه پاسداران، او را فردی بی‌خرد خواند.

نیلفروشان با اشاره به دیدار رئیس‌جمهوری فرانسه با نخست‌وزیر اسرائیل، دغدغه‌های فرانسه را درمورد «انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای در ایران» در حالی‌که «اسرائیل ده‌ها کلاهک هسته‌ای دارد» سبب مضحکه‌شدن مکرون در ایران، عنوان کرد.

ادعای این فرمانده ارشد سپاه در مورد «صلح‌آمیز» بودن برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران در حالی عنوان می‌شود که تاکنون چندتن از مقام‌های پیشین جمهوری اسلامی از تمایل رژیم برای رفتن به سمت ساختن سلاح هسته‌ای پرده برداشته‌اند.

در همین راستا، به‌تازگی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز هشدار داد که جمهوری اسلامی ایران توانایی ساخت چند بمب اتمی را به‌دست آورده‌است.

معاون عملیات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نهاد نظامی فرامرزی جمهوری اسلامی که پیشینه انجام ترور در قاره‌های اروپا و آمریکا را نیز در کارنامه دارد، با ابراز این‌که جمهوری اسلامی با همه دنیا به‌جز اسرائیل اهل مذاکره است، یک بار دیگر این کشور را تهدید کرد.

عباس نیلفروشان گفته‌است که جمهوری اسلامی تا نابودی اسرائیل از پای نخواهد نشست.

به‌تازگی روزنامه لوموند، چاپ فرانسه خبر داد که اسرائیل و فرانسه به یک نظر واحد درمورد خطرات و تهدیدهای جمهوری اسلامی و لزوم هماهنگی برای مقابله با آن‌ها رسیده‌اند.

برپایه مطلب این روزنامه، اسرائیل قصد دارد که با بمباران منافع ایران در سوریه و منطقه و عملیات مخفی در داخل ایران، امکانات رژیم حاکم بر این کشور را در عرصه‌های دیگر کاهش دهد و پیش‌روی برنامۀ اتمی تهران را کند سازد.

از سوی دیگر، روز شنبه بیست و دوم بهمن‌ماه گردهمایی‌هایی پرشمار به‌ضد رژیم جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران، توسط ایرانیان در سراسر گیتی برگزار خواهد شد.

رادیوفردا: کشمکش‌های داخلی، گسترش تظاهرات مخالفان علیه دولت، تهدیدهای صاحبان سرمایه به خارج‌کردن ثروت خود از کشور، افزایش نگرانی‌ها از ضربات احتمالی پیش رو به جیب و سفرۀ خانواده‌ها و حتی گسترش درگیری مسلحانه با فلسطینیان در کرانه باختری و نوار غزه، این هفته مانعِ آن نبود که نام ایران از صدر گزارش‌ها و تحلیل‌های رسانه‌های نوشتاری و رادیو و تلویزیونی این کشور پایین بیاید.
انتخاب سه هزار هدف در ایران برای حمله

اقدام ارتش جمهوری اسلامی ایران در رونمایی از «پایگاه زیرزمینی عقاب ۴۴» در آستانه سالگرد چهل و چهارم انقلاب اسلامی، بیشترین توجه رسانه‌های اسرائیل را به خود جلب کرد. تا پیش از این، وجود «شهر زیرزمینی موشکی و پهپادی» سپاه پاسداران برای اسرائیل شناخته‌شده بود و در مورد آن نیز برخی مقامات ارشد تهران تأیید کردند که دست‌کم یک بار ده‌ها پهپاد آشیانه ماهی‌دشت استان کرمانشاه در «حمله اسرائیلی» نابود شد.

پایگاه خبری مذهبیون اسرائیلی نوشت با فاش‌شدن «پایگاه زیرزمینی نیروی هوایی آیت‌الله‌ها»، فرماندهان ارشد ارتش ایران اسرائیل و کشورهای دیگر را «تهدید» کرده و هشدار داده‌اند که استفاده اسرائیل از پایگاه هر کشوری در جهان برای حمله به جمهوری اسلامی سبب خواهد شد آن پایگاه و آن کشور نیز مانند اسرائیل یک هدف برای ایران باشد.

همچنین به‌نوشته سایت ماکو، پایگاه «عقاب ۴۴» نخستین فرماندهی عملیاتی نیروی هوایی ایران در اعماق زمین و مجهز به سیستم‌های هشداردهندۀ مدرن و محافظت‌شده است که می‌تواند هر نوع جنگنده و پهپاد را راهی «مإموریت‌های غافلگیرکننده» در هر نقطه‌ای کند.

به‌نوشته سایت شبکه هفت اسرائیل، با گسترش همکاری‌های نظامی ایران و روسیه و تجهیز ارتش روسیه به پهپادهای ساخت ایران که از آن در جنگ اوکراین استفاده می‌کند، تهران امیدوار است که در مقابل، جنگنده‌های مدرن از روسیه دریافت کند و ظاهراً این جنگنده‌ها نیز قرار است به آشیانه زیرزمینی جدید ارتش ایران افزوده شود.

از سوی دیگر، در جریان سفر روزهای گذشته نخست‌وزیر اسرائیل به فرانسه، روزنامه معاریو نوشت تلاش‌های جدید اسرائیل برای شکل‌دادن عملی به ائتلاف نظامی با فرانسه، آمریکا و احتمالاً چند کشور عربی علیه ایران به جریان افتاده است.

به‌نوشته معاریو، یک دیپلمات فرانسوی هم‌زمان با اقامت نتانیاهو در پاریس گفت ظاهراً برای اسرائیل همه چیز روی کاغذ آماده است؛ راهبرد خود را برای حمله به ایران دقیقاً بررسی و حدود سه هزار هدف را برای بمباران در ایران تعیین کرده و می‌خواهد که چنین حمله‌ای ضربتی انجام شود، اما بخش باقی‌مانده همراه کردن کشورها در این عملیات است.

معاریو به‌نقل از دیپلمات یادشده افزود اتحاد کشورها با اسرائیل نقش بازدارنده خواهد داشت زیرا هرگونه پاسخ‌گویی احتمالی ایران عملاً اعلان جنگِ هم‌زمان به چند کشور خواهد بود.
جزئیات «فرمان خامنه‌ای به سپاه»

سفر نتانیاهو به فرانسه یک هفته پس از حملۀ منتسب به اسرائیل در اعزام ریزپهپادها به مجتمع صنایع نظامی اصفهان و دو حملۀ دیگر منتسب به اسرائیل علیه کاروان کامیون‌های وابسته به جمهوری اسلامی در مرز عراق و سوریه انجام شد.

یونی بن‌مناخم، کارشناس امور خاورمیانه، در سایت وان‌نیوز ابراز اطمینان کرد که پاسخ ایران به عملیات اصفهان، امری قطعی است. به‌گفته او، هدف قراردادن آن صنایع نشان از هراس اسرائیل از تسلیحات متعارف ایران دارد اما عملیات برای نیمه‌شب تدارک دیده شد تا به جان دانشمندان یا افسران سپاهی شاغل به کار در آن آسیبی نرسد.

آقای بن‌مناخم، با اشاره به سابقه حمله اسرائیل به تأسیسات مشابه در کرج و کرمانشاه، افزود ایران فعلاً در برابر اسرائیل صبوری نشان می‌دهد، برخی از کارخانه‌های صنایع راهبردی خود را به اماکن حفاظت‌شده منتقل کرده، تدابیر امنیتی را در اطراف ساختمان‌هایی از این دست تقویت کرده اما واکنش ایران به اسرائیل صرفا مسئله زمان است.

به‌گفته این مفسر، به فرمان علی خامنه‌ای، سپاه پاسداران در حال آماده‌کردن این گزینه‌هاست: وارد کردن آسیب به اهداف اسرائیلی و یهودی در هر جایی در جهان که بتواند؛ شلیک موشک‌ها و پهپادهای نقطه‌زن از خاک ایران به اهداف اسرائیلی در دریا و زمین؛ حمله موشکی یا پهپادی به اقلیم کردستان عراق با ادعای این‌که موساد از آن‌جا علیه ایران اقدام می‌کند؛ و سرانجام، حمله موشکی یا پهپادی از مناطق عملیاتی شبه‌نظامیان حامی ایران در عراق، لبنان، سوریه و یمن به سوی اسرائیل.

یونی بن‌مناخم در اظهارات دیگری نیز برای سایت وان‌نیوز گفت که حمله به تأسیسات موشکی و پهپادی ایران در اصفهان حاکی از تغییرات راهبردی در خاورمیانه است؛ از یک‌سو ایران هم‌زمان با نزدیک‌تر شدن به روسیه، برنامه توسعه موشکی و پهپادی پیشرفته خود را ادامه می‌دهد و از سوی دیگر، اسرائیل و آمریکا همکاری نظامی خود را برای حمله به ایران تشدید کرده‌اند.

به‌گفته او، ایران از سفرهای پیاپی مقامات ارشد آمریکایی به اسرائیل نگران است و به نظر می‌رسد که رایزنی‌های دو کشور در مورد ایران ماه آینده نیز با دیدار آتی نتانیاهو با جو بایدن در واشینگتن ادامه یابد. آقای بن‌مناخم براین باور است که ایران دست روی دست نگذاشته و برنامه‌های واکنشی خود را با توجه به مجموعه‌ای از تحرکات جاری اسرائیل تنظیم می‌کند.
«کابوس حمله موشکی ایران به اروپا به‌دست روسیه به حقیقت پیوست»

سایت اسرائیل‌دیفنس نوشت کابوس شلیک موشک ایرانی به اروپا، که روزگاری تصور می‌شد یک احتمال دور باشد، اکنون در برابر چشم اروپا محقق شده است؛ موشک‌های ایرانی را روس‌ها شلیک می‌کنند که آن را باید مشارکت عملی تهران در جنگ علیه اروپا و در خاک اروپا دانست.

به نوشته اسرائیل‌دیفنس، روسیه بازوی نیابتی جمهوری اسلامی ایران شده و نظامیان روس با پهپادهای ایرانی در خاک اوکراین که قلب اروپاست، در حال کشتن مردم، ویرانی محله‌ها و تأسیسات اروپایی هستند.

نویسندگان این نشریه معتقدند دولت بایدن عمق مفهوم محور خطرناک شکل‌گرفته میان روسیه، ایران و کره شمالی را درک کرده و برای همین بود که با تجهیز اوکراین به تانک‌های آبرامز-۲ موافقت کرد.

این سایت امنیتی و نظامی افزود، اگر پیش‌بینی عملیات بزرگ روسیه در اوکراین در بهارعملی شود، تجهیز اوکراین به تانک‌های آمریکایی و آلمانی ممکن است سمت‌ و سوی عملیات را تغییر دهد که در آن صورت، شکست روسیه ضربه به ایران نیز هست.

اسرائیل‌دیفنس همچنین نوشت که هدف اصلی سفرهای پیاپی مقامات ارشد آمریکایی به اسرائیل مانند رزمایش اخیر مشترک دو کشور، آماده‌سازی برای حمله به ایران بود و ادغام کشتی‌های نظامی اسرائیلی در نیروی دریایی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا و عملیات مشترک خلبانان اسرائیلی و آمریکایی جنگنده‌های رادارگریز اف-۳۵ نشان داد که آمریکا در دوره اخیر گوشی شنواتر برای همکاری‌های مشترک در عملیات آتی در قبال ایران دارد.
«افول جادوی نتانیاهو در خلیج فارس» و بازجویی از قهرمانان جنگ‌های اسرائیل

به نوشته جروزالم پست، «جادوی بنیامین نتانیاهو در خلیج فارس احتمالاً رو به افول است و بهتر می‌بود که دولت او به جای کوشش در راستای گسترش روابط با کشورهایی مانند عربستان، تلاش کند تا روابط با دولت آمریکا را بهبود داده و مانع از تنش در آن شود.»

به‌نوشته این روزنامه، با وجود آوازه نتانیاهو به‌عنوان یک رهبر پرجذبه، در نتیجه رویدادهای اخیر، بسیاری از کشورهای عربی خلیج فارس نسبت به نتانیاهو و رویه رهبری او «ناامید شده‌اند».

جروزالم پست به عملکرد نتانیاهو در دوره اخیر در قبال فلسطینیان، امور داخلی و احتمال متزلزل‌شدن پایه‌های دموکراسی و مردمسالاری در اسرائیل اشاره دارد.

آنشل پففر، نویسنده روزنامه هاآرتص، در خصوص کشمش عمیقی که در هفته‌های جاری میان دولت و مخالفان داخلی در جریان است، نوشت که نشانی از کوتاه آمدن نتانیاهو در کشاندن کشور به وادی استبداد دیده نمی‌شود و در همین چند هفته‌ای که او به قدرت بازگشته، طرح تضعیف شدید دادگاه عالی و تغییر اساسی در نظام دموکراسی را سرسختانه دنبال کرده است.

در این میان، پاسخ وزیر دادگستری به درخواست‌های رئیس‌جمهور اسرائیل که روند اصلاحات قضایی را فعلا متوقف بگذارد تا گفتمانی ملی حول آن انجام شود، بسیاری از رسانه‌ها را شوکه کرد. روزنامه تایمز اسرائیل نوشت وزیر دادگستری به رئیس جمهور پاسخ دادخ که «حتی برای یک دقیقه هم این روند را معطل نخواهد گذاشت».

در این ارتباط، پلیس اسرائیل این هفته از یک وکیل و یک ژنرال بازنشسته نیروی هوایی به دلیل اظهارات و پست‌های فیسبوکی بازجویی کرد. این دو گفتند که دموکراسی در حال فروپاشی است و نباید زیر استبداد زندگی کرد.

رهبران اپوزیسیون نیز از همفکران‌شان خواستند از زبان تهدید و نقض قانون دوری کنند تا بهانه از جناح دولت گرفته شود. اما بنیامین نتانیاهو و حامیان او «نگران» شده‌اند که مشی اپوزیسیون به «قتل سیاسی» بینجامد.

اصلاحات قضایی اما، با وجود تظاهرات شنبه‌‌شب‌های صدها هزار نفر از مردم، حامیانی قوی نیز دارد که آن‌ها هم این هفته دوباره تأکید کردند اگر هواداران خود را به وزن‌کشی خیابانی دعوت کنند، مانند نتیجه انتخابات پارلمانی سه ماه پیش، روشن خواهد شد که کدام طرف اعتبار مردمی بیشتری دارد.

سایت جی‌ان‌اس معتقد است که مخالفان دولت پیش‌بینی‌های آخرالزمانی از سرنوشت دموکراسی کشور ارائه می‌کنند درحالی که وضعیت کنونی دستگاه قضایی «یک فاجعه غیردموکراتیک» است و نیازمند اصلاح.

رادیوفردا: هشت شخصیت سرشناس مخالف حکومت ایران که ساکن خارج از کشور هستند در نشستی با عنوان «آینده جنبش دموکراسی ایران» شرکت می‌کنند.

این نشست روز جمعه ۲۱ بهمن در موسسه زنان، صلح، و امنیت دانشگاه جورج تاون در شهر واشینگتن آمریکا برگزار می‌شود.

حامد اسماعیلیون سخنگوی انجمن خانواده‌های جانباختگان هواپیمای اوکراینی، نازنین بنیادی فعال حقوق بشر و هنرپیشه، شاهزاده رضا پهلوی ولیعهد پیشین ایران و مدافع حقوق بشر، شیرین عبادی برنده جایزه صلح نوبل، مسیح علی‌نژاد روزنامه‌‌نگار و فعال حقوق زنان، گلشیفته فراهانی هنرپیشه، علی کریمی کاپیتان سابق تیم ملی فوتبال ایران و عبدالله مهتدی دبیر کل حزب کومله کردستان ایران در این نشست به صورت حضوری یا مجازی شرکت خواهند کرد.

We will gather at Georgetown University to discuss the future of democracy in Iran and the #WomanLifeFreedom revolution.

در دانشگاه جرج‌تاون گرد هم می‌آییم تا درباره‌ی آینده‌ی دموکراسی در ایران و انقلاب #زن_زندگی_آزادی سخن بگوییم.#solidarity #همبستگیhttps://t.co/3eOBgs3eMf

— Golshifteh Farahani (@Golshifteh) February 7, 2023

از زمان آغاز اعتراضات سراسری ایران پس از جان باختن مهسا امینی، این اولین بار است که این هشت نفر در یک جلسه که قرار است به صورت آنلاین هم پخش شود، گردهم می‌آیند.

موسسه جورج تاون نوشت که قرار است در این نشست «درباره تداوم و پویایی جنبش، دیدگاه‌های مشترکشان درباره آینده ایران، و تاثیرات جهانی تغییر دموکراتیک در ایران» سخن گفته شود.

این هشت چهره مخالف جمهوری اسلامی همزمان در حساب‌های خود در توئیتر با هشتگ «#همبستگی» به دو زبان فارسی و انگلیسی لینک این جلسه را به اشتراک گذاشته‌اند.

هچنین حامد اسماعیلیون از برگزاری یک تجمع در واشینگتن در روز شنبه ۲۲ بهمن خبر داده و گفته که به همراه برخی دیگر از فعالان ایرانی در آن شرکت می‌کند.

روزی دیگر برای همبستگی، با هر باور و عقیده‌ای. روزی دیگر برای نه گفتن به ج ا.
انقلابِ زن، زندگی و آزادی زنده است و به مقصود می‌رسد.
به همراه برخی فعالین ایرانی به تجمع و راهپیماییِ واشنگتن دعوت شده‌ام و روز شنبه یازدهم فوریه آنجا خواهم بود.#دادخواهی#مهسا_امینی#IranRevolution pic.twitter.com/5Zy2g6cYQU

— Hamed Esmaeilion (@esmaeilion) February 7, 2023

پیشتر نیز برخی از این چهره‌ها از با انتشار همزمان متن مشترکی به مناسبت آغاز سال ۲۰۲۳ بر «همبستگی» ایرانیان برای مقابله با جمهوری اسلامی تاکید کرده بودند.

به تازگی شاهزاده پهلوی در پیامی از طیف‌های مختلف سیاسی خواست در مبارزه با جمهوری اسلامی ضمن به رسمیت شناختن «اختلاف نظرها» بر روی «نقاط» اشتراک‌ تمرکز کنند.

رادیوفردا: تجمع نمایندگان پارلمان آلمان مقابل سفارت ایران در برلین
جمعی از نمایندگان پارلمان آلمان از احزاب مختلف سیاسی در اعتراض به سرکوب معترضان در ایران مقابل سفارت جمهوری اسلامی در برلین تجمع کردند و خواستار آزادی معترضان بازداشت‌شده در ایران شدند.

این تجمع با حضور حدود سی نفر از نمایندگان آلمانی روز سه‌شنبه ۱۸ بهمن و در حالی برگزار شد که مقام‌های جمهوری اسلامی از آزادی تعدادی از بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر خبر داده‌اند.

اما به گزارش رسانه‌های آلمانی، شرکت‌کنندگان در این تجمع گفتند که امید چندانی به عفو اعلام شده از سوی حکومت ایران ندارند.

Gemeinsam haben wir heute fraktionsübergreifend als politische Patinnen und Paten von Opfern und Verfolgten des iranischen Regimes vor der iranischen Botschaft in Berlin protestiert. Wir sehen die Verbrechen des iranischen Regime! #IranRevoIution #JinJiyanAzadi #Iran pic.twitter.com/rDZC6KpBA2

— Hermann Gröhe (@groehe) February 7, 2023

پیشتر نیز برخی از فعالان حقوق بشر نسبت به ادعای جمهوری اسلامی درباره «عفو» بازداشت‌شدگان ابراز تردید کرده‌اند.

همچنین در این تجمع، برخی از نمایندگانی که وکالت سیاسی معترضان ایرانی بازداشت‌شده را برعهده گرفته‌اند، حضور داشتند و پلاکاردهایی با درخواست توقف اعدام معترضان در ایران به دست گرفته بودند.

همچنین تصاویری از ویدا ربانی، محمد قبادلو و آرش صادقی، از زندانیان سیاسی و معترضان بازداشت‌شده در ایران در این تجمع به چشم می‌خورد.

یوهانس آرلت، از حزب سوسیال دموکرات آلمان و یکی از شرکت‌کنندگان در این تجمع به رسانه‌ها گفت: «با این اقدام می‌خواهیم صدای مردمی باشیم که برای دموکراسی در ایران تظاهرات می‌کنند و تهدید به انتقام‌جویی شدید می‌شوند.»

German MPs from across the political spectrum gathered outside Iran's embassy in Berlin as part of a protest against Tehran's crackdown on demonstrators.

The lawmakers say they have little hope for the amnesty announced by the Iranian regime. pic.twitter.com/jXyHJOImGN

— DW Politics (@dw_politics) February 7, 2023

این نماینده پارلمان آلمان یکی از نمایندگان آلمانی است که در هفته‌های اخیر کفالت سیاسی معترضان بازداشت‌شده در ایران را برعهده گرفته‌اند.

ابتکار برعهده گرفتن کفالت سیاسی معترضان بازداشت‌شده در ایران پس از آن آغاز شد که حکومت ایران شماری از بازداشت‌شدگان را به اتهام «محاربه» و «افساد‌فی‌الارض»، به اعدام محکوم کرد.

در ماه‌های اخیر، چهار معترض بازداشت‌شده در ایران اعدام شدند و همچنان ده‌ها معترض بازداشت‌شده دیگر در معرض صدور یا اجرای حکم اعدام قرار دارند.

حزب سوسیال دموکرات آلمان، از بزرگ‌ترین احزاب پارلمان این کشور، با ارائه پیشنهادی خواستار انحلال گروه دوستی پارلمانی ایران و آلمان شده است.
همچنین پیشتر اعضای پارلمان آلمان در نشستی، با حمایت علنی از معترضان در ایران، خواستار افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی از جمله قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی شدند.

دولت آلمان نیز به همراه دیگر اعضای اتحادیه اروپا از ابتدای اعتراضات سراسری در ایران، در قالب چهار بسته جداگانه، بیش از صد فرد و سازمان جمهوری اسلامی را به دلیل سرکوب اعتراضات سراسری در ایران تحریم کرده‌ است.

بی‌بی‌سی: سه سال پیش که خواننده جوان نتوانست جایزه مسابقه تلویزیونی استعدادیابی شبکه سه به نام «عصر جدید» را ببرد، در خواب هم نمی‌دید که مدتی بعد یکی از معروف‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در جهان شود و معترضان ایرانی آهنگش را در گوشه و کنار دنیا بخوانند.

شروین حاجی‌پور، متولد ۱۰ فروردین ۱۳۷۶ است. در دبیرستان رشته ریاضی و در دانشگاه کارشناسی اقتصاد خوانده اما الان شغلش آهنگسازی است و بیشتر وقتش در تهران می‌گذرد.

این خواننده اهل مازنداران از هشت‌سالگی موسیقی را با یادگیری ویولن آغاز کرده و از ۱۲ سالگی هم مشغول آهنگسازی شده است. او بعد به‌ صورت خودآموز گیتار و پیانو را هم یاد گرفته است.

تا اینجای داستان شروین مانند بسیاری از جوانان دوستدار موسیقی در ایران است که برای آینده‌ای بهتر و رسیدن به اوج تلاش می‌کنند.

حاجی‌پور بعدتر برای مخاطبان موسیقی در ایران شناخته شد، مخصوصا از سال ۱۳۹۸که با شرکت در «عصر جدید»، مسابقه تلویزیونی استعدادیابی مخاطبان فراوان شبکه سه تلویزیون ایران او را شناختند. او با ترانه «شاید بهشت» در مرحله اول آن برنامه رای هر چهار داور را بدست آورد ، ولی به رغم رسیدن به مراحل نهایی در پایان نتوانست برنده شود.
ترانه‌ای از دل اعتراضات ۱۴۰۱

اما برای شروین حاجی‌پور ماجرایی بزرگتر با ترانه «برای» شروع شد.

پس از کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد و شروع اعتراضات سراسری، کاربران ایرانی در توییتر به طور خودجوش شروع به نوشتن مضامین اعتراضی کردند که تمام آن‌ها با «برای» شروع می‌شد؛ توییت‌هایی که در آن کاربران از اعتراض و ناراحتی خود به جنبه‌هایی از زندگی زیر سلطه جمهوری اسلامی سخن می‌گفتند، یا از آرزوهایشان در فردایی آزاد و بهتر.

شروین حاجی‌پور از بخشی از این «برای»‌ها سرودن ترانه‌اش الهام گرفت و با کولاژ آن‌ها کنار هم ترانه‌ای ساخت و در ویدئو کلیپ آهنگش هم پخش کرد.

قطعه «برای» پس از همرسانی در اینستاگرام شروین حاجی‌پور در مدتی کوتاه بیش از چهل میلیون بازدیدکننده پیدا کرد.
دستگیری به جرم ساختن یک آهنگ
هفتم مهر و چند روز بعد از انتشار «برای»، نیروهای امنیتی حکومت ایران شروین حاجی‌پور را دستگیر کردند و کمی بعد آهنگ پرمخاطبش از صفحه اینستاگرام او حذف شد.

دو روز بعد خواهر شروین در اینستاگرامش نوشت که از اداره اطلاعات ساری با والدین او تماس گرفته‌اند و اطلاع داده‌اند که شروین در آنجاست.

دهم مهر، اعضای هیئت مدیره خانه موسیقی ایران ضمن «ابراز تاسف از وقایع اخیر»، به دستگیری شروین حاجی‌پور اعتراض کردند و «با اشاره به سخن مسئولان عالی‌رتبه کشور نسبت به احترام گذاشتن به حق اعتراض مردم» از دستگاه قضایی خواستند هرچه سریع‌تر او را آزاد کند. در آن زمان گفته شد که واحد حقوقی خانه موسیقی مامور پیگیری وضعیت این خواننده جوان شده است.

۱۲ مهر بودکه خبر آزاد شدن شروین حاجی‌پور با قرار وثیقه اعلام شد. مجید کاوه، وکیل حاجی‌پور به خبرگزاری ایلنا گفت: «روند تحقیقات پرونده موکلم شروین حاجی‌پور محرمانه است فعلا در همین حد بدانید که قرار بازداشت به وثیقه تبدیل شده و ایشان آزاد شدند و کنار خانواده هستند.»

مرغی که از قفس آزاد شد
تمام این تلاش‌ها اما کوچک‌ترین تاثیری در گسترش حیرت‌‌انگیز آهنگ «برای» نداشت. از روز انتشار این آهنگ کمتر نقطه‌ای را در گوشه و کنار جهان و ایران می‌توان پیدا کرد که معترضان ایرانی جمع شوند و صدای آهنگ این آهنگ شنیده نشود.

محبوبیت «برای» فقط بین مردم عادی نبود و رعنا منصور، خواننده ایرانی-آمریکایی این آهنگ را به زبان انگلیسی بازخوانی کرد و جمعه شب ۴ اکتبر ۲۰۲۲، به عنوان مهمان در فینال برنامه تلویزیونی «وُیس آلمان» (صدای آلمان)، آن را در همبستگی با اعتراضات سراسری ایران اجرا کرد و با استقبال قابل توجهی روبرو شد.

«کلدپلی»، گروه موسیقی راک بریتانیایی نیز دو شب پیاپی در کنسرت بوئنوس آیرس، این ترانه را با صدای گلشیفته فراهانی، هنرپیشه ایرانی اجرا و به مردم آزادی‌خواه ایران تقدیم کرد.

«دختران همسایه»، تلاش حکومت برای بهره‌برداری از محبویت «برای»
محبوبیت آهنگ «برای» چنان ابعادی پیدا کرد که حکومت ایران، که خود هدف اصلی اشاره‌های اعتراضی این ترانه بود، با تهیه آهنگی تلاش کرد تا بر این موج سوار شود و از این محبوبیت برای رساندن پیام‌های تبلیغاتی خود استفاده کند. ماجرا از این قرار بود که گروهی از حامیان جمهوری اسلامی، با تغییر متن ترانه، یک قطعه تبلیغاتی جدید منتشر کرده‌اند که در آن از زبان زنان افغان از زنان ایرانی خواسته شده که به اعتراض‌هایشان ادامه ندهند.

این قطعه که برای «دختران همسایه» نام داشت آبان ۱۴۰۱، توسط کانال تلگرامی عیسی حسینی مزاری و برخی کارکنان خبرگزاری صدای افغان و مرکز تبیان افغانستان منتشر شد.

عیسی حسینی مزاری، یک روحانی شیعه افغان طرفدار جمهوری اسلامی در ایران است. او ریاست مرکز تبیان افغانستان را برعهده دارد که در قم، تهران و مشهد دفتر دارد.

ویدئوی این آهنگ سپس به شکل گسترده از سوی رسانه‌های حکومتی و کانال‌های تلگرامی سپاه پاسداران بازنشر شد.

خواننده این ویدئو، زنی است که با همخوانی تعدادی دیگر از زنان افغان آن را اجرا کرده است. بخش دیگری از آنچه که برخی منتقدان جنبه «کمدی-تراژیک» ماجرا خواندند ، گذشته از «کپی‌برداری ناشیانه از آهنگ حاجی‌پور» این است که تک‌خوانی زنان در جمهوری اسلامی ممنوع است.

بعدتر بازخوانی مشابه و کپی‌برداری از یک ترانه اعتراضی دیگر با نام «آواز لیلاها» هم از طرف حکومت انجام شد.

دویچه‌وله: جمهوری اسلامی صنایع هوایی را در خدمت جنگ روسیه علیه اوکراین قرار داده و نیروهای مسلح آن در ماجراجویی‌های خود از سپر انسانی استفاده می‌کنند. از نظر حامد محمدی، تحلیلگر امور نظامی، اروپا اینک تصمیم به واکنش گرفته است.

شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزا اعلام کرده که پروازهای خود به مقصد تهران را موقتا به دلیل وضعیت نامشخص امنیت حریم هوایی ایران و به طور مشخص اطراف فرودگاه تهران به حال تعلیق درآورده است. در بیانیه لوفت‌هانزا تأکید شده است که گروه امنیتی این شرکت به ارزیابی وضعیت امنیتی پروازها از فرودگاه تهران و تمام حریم هوایی ایران ادامه می‌دهد.

همچنین اتحادیه اروپا شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) را، به اتهام دست داشتن در ساخت و تأمین قطعات پهپادهای نظامی به‌کار گرفته‌شده برای ارتش روسیه علیه اوکراین، در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

توقف پروازهای لوفت‌هانزا، بزرگترین شرکت هواپیمایی آلمان، به ایران و تحریم “هسا” تصمیماتی بود که پس از عملیات ریزپرنده‌ها در آسمان ایران و هدف‌گیری یکی از تأسیسات نظامی اصفهان گرفته شد. میخایلو پودولیاک، مشاور رئیس جمهوری اوکراین، در توییتی تلویحاً سهم کشورش در عملیات هدف‌گیری تأسیسات نظامی اصفهان و یک پالایشگاه نفت را همچون واکنشی به همدستی جمهوری اسلامی و ارتش روسیه پذیرفت.

War logic is inexorable & murderous. It bills the authors & accomplices strictly.
Panic in RF – endless mobilization, missile defense in Moscow, trenches 1000 km away, bomb shelters preparation.
Explosive night in Iran – drone & missile production, oil refineries.
did warn you

— Михайло Подоляк (@Podolyak_M) January 29, 2023

هرچند سطح توان اوکراینی‌ها در چنین اقداماتی جای بحث دارد، اما دست‌کم این پیام به تهران فرستاده شد که حتی به‌رغم جنگ با روسیه، اوکراین در کنار شرکای خود برای پاسخ به تهدیدات جمهوری اسلامی دست‌بسته نیست.

مقامات جمهوری اسلامی منکر ارسال پهپاد به روسیه هستند، همچنان که در سال‌های آغازین جنگ سوریه نیز حضور نظامی خود در این کشور برای حمایت از رژیم بشار اسد را رد می‌کردند. پشتوانه حکومت ایران همواره برای انکار نقش خود در عملیات نظامی “اقدامات پوششی” و “گروه‌های نیابتی” بوده است.

لجستیک نظامی با هواپیماهای تجاری
سال‌هاست سپاه پاسداران در پوشش هواپیماهای مسافربری و تجاری، نیرو و تسلیحات نظامی به سوریه و عراق و سایر کشورها حمل می‌کند؛ مأموریتی که از دوران فرماندهی قاسم سلیمانی بر سپاه قدس به یک روال عادی تبدیل شده است.

کاپیتان امیر اسداللهی، خلبان هواپیمای ایرباس شرکت هواپیمایی “ماهان ایر”، ۲۹ خرداد ۱۳۹۹ در مصاحبه با “باشگاه خبرنگاران جوان” روایت می‌کند: «خرداد سال ۹۲ قرار بود با هفت تن بار ممنوعه به سمت دمشق پرواز کنیم. علاوه بر بار، تقریباً ۲۰۰ مسافر هم داشتیم که حاج قاسم یکی‌شان بود».

در موردی دیگر سردار نصرت‌الله حسینی‌‌پور، از فرماندهان نیروی قدس سپاه در سوریه، در یک سخنرانی در استان فارس گفته بود: «این را بدانید که در جابجایی نیروها به سوریه فقط هواپیمای غول‌پیکر ماهان بود که به داد ما می‌‌رسید، زیرا زیر رگبار دشمن وارد فرودگاه دمشق می‌‌شد و نیروها را پیاده می‌‌کردند».

بر اساس قوانین سازمان بین‌المللی هوانوردی (ایکائو) مندرج در انکس ۱۸ و پیوست‌های آن، حمل انواع و اقسام مهمات از مین، راکت، موشک و چاشنی‌های انفجاری تا موتور موشک، خازن‌های الکترونیک و کلاهک توسط خطوط هوایی مسافری و هواپیماهای غیرنظامی ممنوع است. در واقع سپاه از هواپیماهای تجاری و مسافربری به عنوان “سپر انسانی” استفاده می‌کند.

استفاده از “سپر انسانی”
در جریان سرنگونی پرواز “PS 752” نیز نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از “سپر انسانی” استفاده کردند. فرماندهان بلندپایه نظامی جمهوری اسلامی به “وضعیت جنگی” هنگام پرواز هواپیمای بوئینگ اوکراینی اعتراف کرده بودند.

بر اساس قوانین ایکائو “پیوست ۱۰۰۸۴” دولت‌‌ها مسئول تامین امنیت حریم هوایی ملی و تضمین امنیت خطوط هوایی هستند و پروازهای غیرنظامی باید در مواردی مثل درگیری مسلحانه، ابرهای ناشی از آتشفشان‌‌ها، آزمایشهای موشکی و پرتاب راکت‌‌ها و موشک‌‌ها متوقف شوند.

ایکائو به روشنی می‌‌گوید، دولتها و شرکت‌‌های هواپیمایی و نهادهای مسئول (تمام کشورهای امضاکننده کنوانسیون شیکاگو و کشورهای عضو ایکائو) موظفند برای کاهش ریسک و خطرات پرواز، از ایمنی پروازهای غیرنظامی اطمینان حاصل کنند و در شرایط جنگی پروازهای غیرنظامی را متوقف کنند.

در مورد سرنگونی هواپیمای “اوکراین اینترنشنال” امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، اعتراف می‌کند: «هر خطایی بود در مجموعه نیروهای مسلح است».

طراحی عملیات اخیر ریزپرنده‌ها در آسمان ایران برای هدف‌گیری تأسیساتی استراتژیک، با رشته‌عملیات‌مشابه در گذشته یک تفاوت عمده داشت و آن هدف‌گیری مراکزی بود که جلوی چشم مردم قرار داشتند. به این ترتیب هم انکار آن از سوی مقامات حکومت ممکن نبود و مهم‌تر از آن اینکه نشان داد کارگاه‌ها و مراکز تسلیحاتی در پوشش صنایع غیرنظامی در بطن مناطق شهری فعال‌اند.

شماری از کارخانجات و شرکت‌های غیرنظامی از جمله شرکت “اوج پرواز ما دو نفر” یا “شرکت پرآور پارس” نیز، به دلیل همکاری با نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در ساخت پهپاد و موشک، مورد تحریم قرار گرفته‌اند.

این اقدامات واقعیت‌هایی است که از سالیان پیش در جریان بوده، اما دولت‌های اروپایی تازه تصمیم به تمرکز بر آنها گرفته‌اند.

ممنوعیت استفاده از “سپر انسانی”
استفاده از سپر انسانی با هدف جلوگیری از حمله به نیروها و اموال نظامی بر اساس مقررات ۱۹۰۷ لاهه، بند ۲ ماده ۲۳ کنوانسیون سوم و ماده ۲۸ کنوانسیون چهارم ۱۹۴۹ ژنو، “بند ۴ ماده ۱۲” و “بند ۷ ماده ۵۱” پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های ۱۹۴۹ ژنو ممنوع است.

اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی نیز استفاده از سپر انسانی را ممنوع اعلام کرده است و این احتمال که در ردیف جنایات جنگی قرار بگیرد وجود دارد.

آنچه در بیانیه شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزا زیر عنوان ناامنی اطراف فرودگاه “امام خمینی” تهران مطرح شده، احتمالاً مربوط به استقرار تأسیسات نظامی از جمله لانچرهای موشکی و سامانه‌های پدافندی در آن حوالی است. اداره هوانوردی فدرال آمریکا یک سال پیش از این درباره پرواز هواپیماهای مسافری بر فراز ایران هشدار داده بود.

آن گونه که از شواهد پیداست، سپر انسانی به بخشی از راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی تبدیل شده است. روزنامه “کیهان” چاپ تهران در سرمقاله شماره ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ خود تهدید می‌کند: «اینبار اگر پرنده متجاوزی هدف قرار گیرد، هواپیمای بدون سرنشین نخواهد بود».

بخشی از فعالیت اتمی جمهوری اسلامی نیز در کنار مناطق مسکونی و بافت شهری مستقر شده است یا در پوشش فعالیت‌های غیرنظامی پیگیری می‌شود؛ هرچند که مقام‌های ایران آن را انکار می‌کنند. یکی از مراکز هسته‌ای مشکوک که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روی آن دست گذاشته، در پوشش “گاوداری” بوده، اما رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی آن را انکار می‌کند؛ همچنان که در مورد قالی‌شویی “تورقوزآباد” انکار شد.

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی واحدهای صنعتی غیرنظامی را شریک خود در ساخت تسلیحات نظامی، از جمله موشک و پهپاد، کرده‌اند. پیش از واحدهای غیرنظامی داخلی، این شرکت‌های غربی بودند که خدمات و قطعات را به ایران عرضه می‌کردند؛ یکی از آنها شرکت اتریشی “روتاکس” که موتور پهپاد به ایران می‌فروخت، اما زیر فشارهای بین‌المللی همکاری خود با جمهوری اسلامی را متوقف کرد.

روزنامه “وال استریت ژورنال” ۲۶ آبان ۱۴۰۱ با استناد به اسناد کمیسیون مستقل مبارزه با فساد (NAKO) گزارش داد، بخش عمده‌ای از قطعات پهپادهای ایرانی که روسیه در اوکراین استفاده کرده، ساخت آمریکا و کشورهای اروپایی یا غربی بوده‌اند.

فعالیت‌های ویرانگر نظامی جمهوری اسلامی تازگی ندارد، اما چون عمق آن اینک به مرزهای شرقی اروپا رسیده و به اقدامات فراسطحی تبدیل شده، دولت‌های اروپایی را وادار به واکنش کرده است. توقف پروازهای بین‌المللی در آینده می‌تواند، در صورت تعمیق بحران میان جمهوری اسلامی و غرب، مقدمه‌ای برای اعلام منطقه پرواز ممنوع در آسمان ایران باشد.

بیش از دو سوم هواپیماهای تجاری و مسافربری ایران زمین‌گیر هستند. لری اودنر، مشاور سیاست خارجی دولت رونالد ریگان، در مقاله‌ای که ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ در پایگاه خبری “واشنگتن اگزمینر” منتشر شد، پیش‌بینی کرده بود که “تحریم هوایی” جمهوری اسلامی را به سقوط خواهد کشاند. او گفته بود، اگر دونالد ترامپ بخواهد کار رژیم ایران را تمام کند، باید پرواز خطوط بین‌المللی به ایران را متوقف کند.

تصمیم اروپایی‌ها برای زیر فشار گذاشتن صنایع هوایی جمهوری اسلامی اساس امنیتی دارد و مقدمه گام‌های سرسختانه بعدی علیه حکومت ایران است. این اقدامات احتمالاً مسیر شورای حکام تا شورای امنیت را طی خواهند کرد؛ روندی که می‌توان آن را از پیامدهای شراکت ایران در جنگ روسیه علیه اوکراین و سرکوب خشن خیزش مردمی ۱۴۰۱ توسط حکومت محسوب کرد.

* این یادداشت نظر نویسنده را منعکس می‌کند و الزاما بازتاب‌دهنده نظر دویچه‌وله فارسی نیست.

صدای آمریکا: یک روز پس از اعلام خبر «عفو» برخی از زندانیان اعتراضات ماه‌های گذشته در ایران توسط علی خامنه‌ای، غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد که با کسانی که «توبه» نکرده‌اند «قاطعانه برخورد» خواهیم کرد.

محسنی اژه‌ای با اشاره به اینکه «اغتشاشگرانی که مشمول عفو می‌شوند، پرونده آن‌ها در هر مرحله‌ای باشد بسته می‌شود» گفت: «خیلی از این افراد گفتند ما اشتباه کردیم.»

رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی تاکید کرد که با کسانی که «دستشان به خون مردم آلوده است، افساد فی الارض دارند، توبه نکرده‌اند و محارب هستند قاطعانه برخورد می‌کنیم.»

طرح اتهاماتی همچون «محاربه»، «افساد فی‌الارض» و «بغی» که مجازات اعدام برای آن در قانون مجازات اسلامی تجویز شده است، در حالی در بسیاری از پرونده‌های ماه‌های اخیر مطرح شده است که منتقدان اصل طرح چنین اتهاماتی را زیرسوال می‌برند.

قوه قضاییه جمهوری اسلامی هم‌زمان با سالگرد انقلاب ۵۷، روز یک‌شنبه ۱۶ بهمن اعلام کرد که با موافقت علی خامنه‌ای «ده‌ها هزار» متهم و محکوم شامل «عفو و بخشش» می‌شوند، به جز آنها که «اظهار کنند ما پشیمان نیستیم و تعهد کتبی نمی‌دهیم.»

در واکنش به این اقدام که از آن به عنوان «عفو رهبری» تعبیر می‌شود، سازمان حقوق بشر ایران در توییتی تأکید کرد: «عفو ریاکارانه معترضان به دست علی خامنه‌ای یک اقدام تبلیغاتی است.»

این نهاد حقوق بشری با تأکید بر این که معترضان «از حق خود برای اعتراض استفاده کرده‌اند»، اعلام کرد که بازداشت و احکام صادره برای این شهروندان «وجاهت ندارد» و «نه‌تنها تمام معترضان باید بدون قید و شرط آزاد شوند، بلکه در راه اجرای عدالت، محاکمه آمران و عاملان سرکوب، یک حق همگانی است.»

به گزارش خبرگزاری‌ها در ایران، معاون قضایی قوه قضاییه در تشریح جزئیات این «عفو و بخشش» گفته «متهمان و محکومان» اعتراضات سراسری «پس از انزجار» از «اعمال گذشته خویش و تعهد بر عدم تکرار آن در آینده و در راستای سیاست‌های نظام اسلامی صورت می‌گیرد و چنانچه در آینده این افراد بر خلاف تعهد خویش عمل کنند، دایره عفو نسبت به آنان بسیار مضیق و اعمال مجازات نیز شدیدتر خواهد بود.»

صادق رحیمی همچنین تأکید کرده است، کسانی که «اظهار کنند ما پشیمان نیستیم و یا تعهد کتبی هم نمی‌دهیم، طبیعتا این افراد مشمول عفو نمی‌شوند.»

با وجود این که مقامات قضایی اعلام کرده‌اند «ده‌ها هزار» زندانی مشمول این «عفو» می‌شوند، فهرستی گسترده از اتهاماتی اعلام شده که قابل بخشش دانسته نشده‌اند.

بنا بر این گزارش، متهمان و محکومان به «محاربه، افساد فی‌الأرض، و بغی» شامل این عفو نمی‌شوند و همچنین کسانی که به «جاسوسی به نفع اجانب»، «ارتباط مستقیم با عوامل سرویس‌های اطلاعاتی خارجی»، «قتل و جرح عمدی»، «تخریب و احراق عمده تأسیسات دولتی، نظامی و عمومی»، و «عضویت و وابستگی» در گروه‌های «معاند و برانداز» شامل این عفو نمی‌شوند.

علاوه بر این، کسانی که سابقه «محکومیت موثر کیفری» و یا شاکی خصوصی دارند، از دایره این «عفو گسترده» بیرون هستند.

هرچند آمار رسمی از شمار بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری اعلام نشده، اما منابع حقوق بشری می‌گویند در جریان دور جدید اعتراضات که پس از کشته شدن مهسا امینی در بازداشت نیروی انتظامی آغاز شده، نزدیک به ۲۰ هزار نفر بازداشت شده‌اند.

رادیوفردا: احمد توکلی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، به‌رغم حمایت علی خامنه‌ای از طرح فروش اموال دولتی و ملی، از این طرح مصوب سران سه قوه جمهوی اسلامی به‌تندی انتقاد کرد و آن را به رفتار معتادان به مواد مخدر تشبیه کرد.

آقای توکلی در نامهٔ سرگشاده‌ای به سران سه قوه که روز یکشنبه ۱۶ بهمن منتشر شد، نوشته است: «این روش ادارهٔ دولت، ضمن آن‌که با اصول ۵۲ و ۵۳ قانون اساسی تعارض دارد، بسیار شباهت به رفتار معتادی دارد که نیازمند تهیه هزینهٔ موادش است.»

او افزوده است که فرد معتاد «اوایل اعتیاد، درآمدش را صرف خرید مواد می‌کند، اما پس از آن‌که درآمدش کفاف نمی‌کند، مشغول فروش اموال و اثاث خانه‌اش می‌شود.»

بر اساس مصوبه‌ای که در وب‌سایت رسمی دولت ابراهیم رئیسی منتشر شده، یک گروه هفت‌نفره با اختیاراتی گسترده، همچون «مصونیت قضایی» و «توقف دیگر قوانین»، اموال دولتی را که مازاد تشخیص بدهند، قیمت‌گذاری کرده و به فروش می‌رسانند.

درحالی‌که این طرح موسوم به «مولدسازی» با انتقاد تعدادی از نمایندگان مجلس هم مواجه شده، علی نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی، گفته چون رهبر جمهوری اسلامی این طرح را تأیید کرده، «لازم الاجرا است».

خودِ علی خامنه‌ای هم چند روز بعد از انتشار این طرح، با تأکید بر خصوصی‌سازی در ایران، در یک سخنرانی به‌طور غیرمستقیم اما قویاً از این طرح حمایت کرد.

آقای توکلی اما در نامهٔ خود هشدار داده است که «اگر این مصوبه به همین ترتیب به اجرا گذاشته شود، آن‌چه تا کنون با سوءتدبیر‌ها یا سوءنیت‌ها بر سر منابع نقدی آورده‌اند، به‌زودی بر سر منابع غیرنقدی نیز خواهند آورد».

او نوشت: «فاجعه‌آمیزترین بخش مصوبه، بند پنج آن، یعنی “مصونیت قضایی اعضای هیئت و مجریان تصمیمات آن” است. صدای فروافتادن تشت این بند چنان بلند بوده‌ که چُرت بی‌حوصله‌ترین افراد را هم پاره کرده است.»

در سال‌های اخیر، بسیاری از طرح‌های جنجالی که مورد تأیید خامنه‌ای هم بوده (ازجمله افزایش ناگهانی و شدید قیمت بنزین در سه سال پیش)، در چارچوب جلسه سران سه قوه به تصویب رسیده که با اعتراض نمایندگان مجلس نیز مواجه شده است.

پیشتر حسین راغفر، استاد اقتصاد، طرح فروش اموال دولتی را «مایه فساد» خوانده و هشدار داده است که «در این شرایط کشور که متقاضی برای خرید اموال دولتی وجود ندارد، آقایان می‌خواهند این دارایی‌ها را به ثمن بخس به چه کسانی واگذار کنند؟»

همچنین عباس عبدی، تحلیلگر اصلاح‌طلب، در یادداشتی در روزنامه اعتماد این طرح را «غیرقانونی» توصیف کرده است.

سهیلا جلودارزاده، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی، هم در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا هشدار داد که سرمایه‌های ملی به بهانه مولدسازی قرار است «به بخش خصوصی خودشان و نه به بخش خصوصی ملت واگذار» شود. او این طرح را یک «خطر بزرگ» و «آخرین کلنگ نابودی به صنعت باقی مانده» در ایران دانست.

با این حال، دفاع مقام‌های جمهوری اسلامی از این طرح ادامه دارد.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز یکشنبه ۱۶ بهمن این مصوبه را «کاری به‌جا و دقیق» توصیف کرد و به نمایندگان گفت که در جلسه علنی روز دوشنبه آینده در مجلس در این زمینه توضیحاتی ارائه خواهد کرد.

قبل از آن، احمد وحیدی، وزیر کشور، هم مدعی شده بود: «منطق کاملاً درستی است که دارایی‌های غیرمولد را به مولد تبدیل کرد. این کار خیلی مهم و ارزنده است و همه باید از آن استقبال کنند.»

بی‌بی‌سی: یک سال پس از رسوایی املاک نجومی آیت‌الله خامنه‌ای محمدباقر قالیباف را به عنوان عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب کرد

وقتی که در سال ۱۳۹۵ تخلفات گسترده شهرداری تهران در رسوایی “املاک نجومی” فاش شد، یک عضو شورای شهر تهران به دفاع برآمد و گفت: “اینهایی که این حرف‌ها را می‌زنند یک هفته خواهرشان دست داعش باشد تا بفهمند.”

سرهنگ ابوالفضل قناعتی که این حرف‌ را زده بود پیشتر مدیرعامل موسسه عمرانی شهید همت قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا بود، بازوی اصلی سپاه در اقتصاد.

در آن مقطع نظامی‌گری و گفتمان امنیت ملی بر سیاست ایران سایه انداخته و محدودیت آزادی‌های سیاسی و مدنی یا مشکلات اقتصادی این طور توجیه می‌شد که “عوضش امنیت داریم” و گفته می‌شد “اگر در سوریه نجنگیم، باید با داعش در تهران بجنگیم”.

داعش البته یک سال بعد از رسوایی املاک نجومی، ساختمان مجلس شورای اسلامی را در قلب تهران هدف حمله قرار داد و نیروهای ایرانی نیز در سوریه هدف حملات پیاپی و بی‌پاسخ اسرائیل قرار می‌گرفتند.

تصویر تبلیغات حکومتی از اقتدار نظامی سپاه با کشته شدن سرلشکر قاسم سلیمانی ضربه سختی خورد: در “انتقام سخت” ایران برای کشته شدن فرمانده ارشدش حتی یک سرباز آمریکایی هم کشته نشد. مراسم پرسروصدای تشییع او در ایستگاه آخرش در کرمان ۶۲ کشته بر جای گذاشت و شلیک سپاه به هواپیمای مسافربری اوکراینی، کشتن ۱۷۶ سرنشین و لاپوشانی چند روزه آن رسوایی تازه‌ای برای سپاه و حکومت ایران ساخت.

با این همه، هنوز برای بخشی از افکار عمومی، قاسم سلیمانی همچنان قهرمان مظلوم و فداکاری باقی ماند که جانش را در راه آرمان‌هایش از دست داده بود.

افشای فایل صوتی گفتگوی محرمانه فرماندهان درباره پرونده‌های فساد مالی سپاه ضربه‌ای حیثیتی به این تصویر از قاسم سلیمانی زد.

موج انتقادها از سپاه و شخص قاسم سلیمانی بالا گرفت: چرا نیروی نظامی فرامرزی تحت امر او درگیر معاملات و سرمایه‌گذاری‌های چند هزار میلیارد تومانی بود که بیش از هزار میلیارد تومان هم در آن گم شده است؟

انتقادها صدای آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران را در آورد و او آنها را به “لجن‌پراکنی” رسانه‌های خارجی تعبیر کرد.

اما از ابعاد فساد مالی در سپاه چه می‌دانیم و انتقادها و حملات به آن واقعا از کجا سرچشمه می‌گیرند؟

نیروهای مسلح بخش خصوصی

تصاویر اشغال نظامی باند فرودگاه امام از برج مراقبت – ۱۳۸۳

شکل ویژه‌ای از خصوصی‌سازی یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری اقتصادی دوران رهبری آیت‌الله علی خامنه‌ای بوده است.

در سه دهه رهبری او بنیادهای وابسته به حکومت به غول‌هایی تبدیل شده‌اند که شریان‌های اصلی اقتصادی را در انحصار دارند و پروژه‌ها را به پیمانکاران کوچکتر واگذار می‌کنند.

این نهادها از طرفی مانند بخش خصوصی به دنبال سودآوری برای سهامداران خود هستند، اما از طرف دیگر دسترسی‌ و امتیازهای ویژه حاکمیتی مانند معافیت مالیاتی دارند بدون آنکه مانند بخش دولتی ناگزیر به پاسخگویی به نهادهایی چون مجلس و دیوان محاسبات باشند.

گروه بزرگی از این شرکت‌های اقماری حاکمیتی وابسته به نیروهای مسلح یا در ارتباط نزدیک با آنها هستند و این در رقابت با شرکت‌های دولتی یا خصوصی به آنها مزیتی بی‌نظیر می‌دهد.

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از آن ابایی نداشته‌اند که در تحمیل نظرشان بر چگونگی اداره اقتصاد ایران حتی به روی دولت مستقر سلاح بکشند.

یکی از آشکارترین نمونه‌های رویارویی‌ سپاه و دولت در سال ۱۳۸۳ و روی باند فرودگاه بین‌المللی امام خمینی بروز کرد، فرودگاهی که درست در همان روز افتتاحش بسته شد.

خودروهای لندکروز سپاه باند فرودگاه را بستند و پس از کش‌وقوس و فرود هواپیمای حامل مقام‌های خارجی، دومین هواپیمایی که قصد فرود داشت با اسکورت جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش وادار شد به اصفهان برود.

احمد خرم، وزیر وقت راه، محمدباقر قالیباف، فرمانده وقت نیروی انتظامی را یکی از مسئولان این رویداد دانسته و گفت سپاه او را برای گرفتن دو هزار هکتار از زمین‌های فرودگاه تحت فشار گذاشته بود.

توجیه سپاه برای آن کار حضور یک شرکت ترکیه‌ای به نام تاو به عنوان پیمانکار خدمات غذا و اداره بخش‌هایی از فرودگاه بود.

همزمان احتمال ورود ترک‌سل به بازار شبکه تلفن همراه ایران جنجال برانگیخته بود.

پای تاو و ترک‌سل از بازار ایران بریده شد، و بعدتر در مزایده‌ای که مجلس ایران آن را صوری خواند سهام شرکت مخابرات و ایران‌سل به کنسرسیومی با حضور یک شرکت وابسته به سپاه رسید.

هر کس جایی را سوراخ کرده برای خودش. کالای امنیتی و دفاعی هم باید از مرز قانونی وارد بشود… بازار سیگار ایران قاچاقچیان دنیا را به طمع می‌اندازد، چه برسد به برادران قاچاقچی خودمان.

با روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد دست سپاه در فعالیت اقتصادی بازتر از قبل شد.

آقای احمدی‌نژاد پروژه‌های بزرگ و چند میلیارد دلاری نفت و گاز را بدون مناقصه و تشریفات قانونی به سپاه سپرد.

اما سهم‌خواهی اقتصادی و رویارویی سپاه با دولت به اصلاح‌طلبان و جناح متمایل به ادغام ایران در بازارهای جهانی محدود نماند.

محمود احمدی‌نژاد هم پس از مدتی منتقد نقش سپاه در اقتصاد شد.

بحث واردات از اسکله‌ها و فرودگاه‌های سپاه پیش از آن هم مطرح شده بود، اما آقای احمدی‌نژاد از جایگاه رئیس‌جمهور انگشت اتهام را به سوی “برادران قاچاقچی” گرفت.

همچنین او بود که پس از طرد از قدرت اولین بار نام قاسم سلیمانی را در ارتباط با زدوبندهای مبهم مالی مطرح کرد.

آقای احمدی‌نژاد انتظار داشت پس از تنگ شدن حلقه بر یارانش و محاکمه حمید بقایی به اتهام اختلاس از سپاه قدس، قاسم سلیمانی وارد ماجرا شود.

دادستانی حمید بقایی را متهم کرده بود که مبلغی را برای توزیع میان سران کشورهای آفریقایی دریافت کرده و به “توزیع ۴ میلیون و ۴۱۰ هزار دلار آن و باقی ماندن ۵۹۰ هزار دلار و تحویل بعدی آن” اقدام کرده بود.

مشخص نبود سپاه قدس چرا به سران کشورهای آفریقایی پول می‌داد و چرا آقای بقایی واسطه این کار شده بود.

اقتصاد را به دولتی دادیم که هم تفنگ دارد و هم رسانه را در اختیار دارد و همه چیزی دارد و کسی جرات ندارد با آنها رقابت کند.

کشمکش‌های این چنینی دولت و سپاه در دوران ریاست جمهوری حسن روحانی نیز تکرار شد.

آقای روحانی سپاه را “دولت با تفنگ” خواند و برخی مقام‌های دولتش اشاره‌هایی به فساد مالی در سپاه می‌کردند.

از جمله بیژن زنگنه در جلسه رای اعتماد به عنوان وزیر نفت در پاسخ به برخی انتقادها گفته بود: “مساله اورینتال کیش نیز بهتر است باز نشود. یک شرکت مربوط به بخشی از سپاه به فردی از سپاه رشوه داده بود.”

اتهامی که سخنگوی سپاه آن را تکذیب کرد.

هواداران آیت‌الله خامنه‌ای اعتبار حسن روحانی و اطرافیانش را به عنوان جریان “نفوذ” و محمود احمدی‌نژاد و اطرافیان را به عنوان جریان “انحرافی” زیر سوال می‌برند.

این در حالی است که آنها پیشتر مورد ستایش شخص آیت‌الله خامنه‌ای و معتمد او بودند. حسن روحانی نماینده رهبر در شورای عالی امنیت ملی و محمود احمدی‌نژاد هم رئیس‌جمهوری بود که نظر آقای خامنه‌ای به او “نزدیکتر” بود.

برچسب‌هایی مانند نفوذی و انحرافی نمی‌تواند وزن انتقاد این دو رئیس‌جمهور سابق از فعالیت اقتصادی سپاه را کم کند و نمی‌توان رسوایی‌های فساد مالی را به تبلیغات رسانه‌ای مخالفان یا دشمنان جمهوری اسلامی تقلیل داد.

درزهای اطلاعات سپاه

قاسم سلیمانی، فرمانده وقت سپاه قدس، حسین طائب، رئیس اطلاعات سپاه و علی نصیری، فرمانده سابق حفاظت سپاه

در بسیاری از افشاگری‌ها، از جمله فایل صوتی اخیر، نام سازمان اطلاعات سپاه به ریاست حسین طائب در ارتباط با مفسدان اقتصادی تکرار می‌شود.

برخی از وابستگان حکومت هم منتقد قدرت‌نمایی‌های این سازمان بوده‌اند.

کسانی چون رضا گلپور و محمدحسین رستمی که در حلقه‌های رسانه‌ای و امنیتی هواداران آیت‌الله خامنه‌ای رشد کردند می‌گویند برای افشاگری علیه اطلاعات سپاه به زندان افتاده‌اند.

در زمستان ۱۳۹۶ و پس از اولین موج اعتراضات سراسری ایران هم، ۳۰۰ فعال حزب‌اللهی هشدار دادند: “سازمان اطلاعات سپاه بودجه و امکانات بسیار عظیم و گستره‌ نفوذ بی‌حساب پیدا کرده و در حوزه‌های مختلفِ سیاسی، فکری، فرهنگی، رسانه‌ای، اقتصادی، قضائی به عامل اختلال در امور و محدودیت و فشار به فعالان آن حوزه‌ها تبدیل شده است.”

امضاکنندگان آن نامه دشمنان “لجن‌پراکن” جمهوری اسلامی یا محکومان پرونده‌های مبهم جاسوسی نبودند و حتی احمد خورشیدی، رئیس ستاد انتخابات مردمی ابراهیم رئیسی در میانشان بود.

چنین انتقادهایی گویای اختلاف نظر و کشمکش شدید در بدنه خود حکومت است.

وقتی آمدنیوز در سال ۱۳۹۵ از بازداشت چند عضو اطلاعات سپاه در ارتباط با اتهام فساد مالی خبر داد، سرتیپ حسین نجات (زیبایی‌نژاد)، جانشین سازمان اطلاعات سپاه، آن را تکذیب کرد و “دروغ‌سازی رسانه‌های دشمن” خواند.

با وجود تکذیب سرتیپ نجات، بعدتر روشن شد که محمود سیف و مسعود مهردادی، از همکاران اطلاعات سپاه، برای جرایم مالی به زندان افتاده‌اند.

در همان سال ۱۳۹۵ جنگ قدرت میان وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه به طور بی‌سابقه علنی شد و اطلاعات سپاه مدیر کانال تلگرامی محمود علوی، وزیر وقت اطلاعات را بازداشت کرد، همین طور عبدالرسول دری اصفهانی را، یکی از مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران که بنا به اعلام وزارت اطلاعات همکار معاونت ضدجاسوسی بود.

نزاع با سازمان اطلاعات سپاه تا جایی پیش رفت که وزارت اطلاعات فیلمی با عنوان مدال گمنامی را در این باره و در دفاع از خود منتشر کرد.

حال فایل صوتی محمدعلی جعفری و صادق ذوالقدرنیا نشان می‌دهد که اختلاف با اطلاعات سپاه چه قدر در خود سپاه هم جدی است.

انتشار این فایل صوتی در کنار آشکار کردن جنگ قدرت میان گروه‌های ذینفع، همچنین پرده دیگری از شکنندگی اطلاعاتی دستگاه‌های امنیتی ایران بود.

پس از ترور محسن فخری‌زاده رئیس سابق موساد گفت اسرائیل او را سال‌ها از نزدیک تحت نظر داشت

مقام‌ها و رسانه‌های رسمی در ایران تلاش کرده‌اند تا با قدیمی دانستن این فایل صوتی و پرداختن گزینشی به محتوایش آن را کم‌اهمیت و نشانه فسادستیزی سپاه جلوه دهند.

فارغ از محتوای گفتگو، که سوال‌های جدی درباره فسادستیزی ادعایی محمدباقر قالیباف، دستیار او جمال‌الدین آبرومند و شخص حسین طائب پیش می‌آورد، این نکته قابل توجه است که حفاظت اطلاعات دفتر فرمانده کل سپاه در سطحی است که چنان گفتگوی حساسی در آن ضبط و به ترتیبی ذخیره می‌شود که از رسانه‌ها سردرمی‌آورد.

در شرایطی که تاسیسات هسته‌ای حساس هدف خرابکاری‌های پیاپی هستند، مقام ارشد هسته‌ای و نظامی ترور می‌شود و موساد اسناد محرمانه را کامیون کامیون از تهران به تل‌آویو منتقل می‌کند، درز یک فایل صوتی به عنوان یک فاجعه امنیتی توجه چندانی جلب نمی‌کند.

اما این تنها مورد از لو رفتن گفتگوهای محرمانه در ماه‌ها و سال‌های اخیر نیست.

چند ماه پیش بود که صحبت‌های محمدجواد ظریف، وزیر خارجه سابق، به رسانه‌ها درز کرد. اتفاقا در آن گفتگو هم عملکرد قاسم سلیمانی زیر سوال می‌رفت و او همچون آلت دست نادانسته سیاست‌های روسیه تصویر می‌شد.

فعالیت گروه‌های ناشناخته‌ای چون “تپندگان”، “یوزپلنگان وطن”، یا “عدالت علی” و درز اطلاعات بیماران و درگذشتگان کرونا، هک دوربین‌های مداربسته زندان‌ها، درز اسناد وزارت اطلاعات در ارتباط با عراق ، تنها چند نمونه از الگوی آسیب‌پذیری فزاینده ایران در حفاظت از اطلاعات و سپس آشفتگی در مدیریت پیامدهای نشت اطلاعات است.

سپاه یک پای ثابت این افشاگری‌ها بوده و اطلاعات لورفته، مانند ویدئوهای سخنرانی محمدعلی جعفری و حسین طائب درباره انتخابات جنجالی ۱۳۸۸، اغلب کمکی به بهبود وجهه سپاه نکرده است.

نمونه‌های تاریخی مانند نوار صوتی جلسه‌ محرمانه سپاه در زمان جنگ با عراق روشن می‌کند که جنگ قدرت در سپاه سابقه‌ای طولانی دارد.

در عین حال گزارش‌های متعدد از نزدیکی رئیس سازمان اطلاعات سپاه با مجتبی خامنه‌ای، فرزند رهبر، در کنار افشای فیلم جلسه غیرعلنی مجلس خبرگان برای انتخاب آیت‌الله خامنه‌ای، نشانه‌هایی است که افشای برخی از اطلاعات به رقابت‌های درونی حکومت مربوط است، نه اقدامات دشمنان خارجی آن.

اعتبار ‘رسانه ملی’

آقای خامنه‌ای می‌گوید باید در برابر “دروغ‌پردازی‌های رسانه‌ای” مقاومت شود. او به صداوسیما، به عنوان “رسانه ملی” وظیفه ویژه‌ای در دفاع از حکومت می‌دهد.

اما عملکرد صداوسیما به ترتیبی است که اصطلاح “رسانه میلی” در ادبیات سیاسی ایران جا افتاده و انتقاد از آن محدود به منتقدان و مخالفان حکومت، یا گروه‌های اصلاح‌طلب و اعتدالی نیست.

اینکه صداوسیما مرجع افکار عمومی ایرانیان باشد، تابع عملکرد حرفه‌ای آنان است.

اگر صداوسیما مرجع معتبری برای بازتاب واقعیت‌های ایران بود، دیگر لازم نبود آیت‌الله خامنه‌ای نگران اثرگذاری رسانه‌های بیرون از ایران در شکاف میان مردم و حکومت باشد.

به ملاقات مقام رهبری رفتم و گفتم مانند این است که یک حکومت پنهانی در حکومت که هم پول دارد، هم رسانه در داخل و خارج، و هم ابزار امنیتی، علیه سازمان برنامه‌ریزی می‌کند.

اما سطح عملکرد حرفه‌ای صداوسیما به ترتیبی است که در هماهنگی با نهادهای اطلاعاتی اعتراف‌گیری تحت شکنجه از افراد بی‌گناه را به عنوان “مستند” تحویل مخاطب می‌دهد؛ رویه‌ای که در مواردی چون پرونده ترور دانشمندان هسته‌ای به رسوایی اطلاعاتی و رسانه‌ای تبدیل می‌شود، بی‌آنکه تبعات چندانی برای متخلفان داشته باشد.

عملکرد این‌چنینی صداوسیما تابع مستقیم فشارهای امنیتی بوده است، فشارهایی که در مواردی در راستای تامین منافع اقتصادی وابستگان سپاه بوده است.

همین فشارها بود که محمد سرافراز را به استعفا از ریاست این سازمان واداشت.

آقای سرافراز مدتی پس از استعفایش جزئیاتی از این فشارها را فاش کرد و از جمله گفت سازمان اطلاعات سپاه و هولدینگ یاس یک مزایده هفت هزار میلیارد تومانی برای آگهی‌های بازرگانی را بر هم زدند.

فساد مالی سازمان اطلاعات سپاه یک “لجن‌پراکنی” رسانه‌های “دشمن” با “دروغ‌پردازی” نبوده، بلکه اتهامی است که رئیس سابق صداوسیما، منصوب مستقیم شخص آیت‌الله خامنه‌ای مطرح کرده است.

مصونیت بی‌محدودیت

آیت‌الله خامنه‌ای بیش از سه دهه قدرتمندترین فرد در ایران بوده است

آیت‌الله علی خامنه‌ای بیش از سه دهه با اختیارات “مطلقه” رهبر ایران بوده است.

اعمال نفوذ رهبر گاه تا جزئیاتی مانند حذف انتگرال از کتاب‌های درسی ریاضی پیش می‌رود، اما هر گاه مصلحت باشد او نقش خود را در حد یک ناظر بیرونی معترض پایین می‌آورد.

آقای خامنه‌ای درباره برجام، مهمترین موضوع سیاست خارجی ایران از زمان جنگ با عراق، گلایه کرده که به تذکرات مکررش توجه نشده، بدون اینکه روشن کند چرا برای اصلاح رویه‌هایی که غلط می‌دانسته از اختیارات مطلقه‌اش استفاده نکرده است.

قدرتمندترین فرد ایران در واکنش به انبوه بحران‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، بین‌المللی و محیط زیستی، تنها در مواردی انگشت‌شمار چون سیاست کنترل جمعیت یا عقب‌ماندگی در عدالت اجتماعی به اشتباهی اذعان یا از آن عذرخواهی کرده است.

مجلس خبرگان رهبری که موظف به نظارت بر عملکرد رهبر است در عمل کاری جز ستایش او نمی‌کند.

نظام انتخاباتی به حدی غیررقابتی و غیرشفاف است که آرای باطله در انتخابات دوم می‌شود و کسی چون صادق لاریجانی از شورای نگهبان استعفا می‌دهد.

همزمان با بسته بودن مسیر تاثیرگذاری‌ بر سیاست‎‌گذاری از داخل نظام، سه دهه است که منتقدان رهبر به زندان می‌افتند یا مانند علی‌اکبر سعیدی سیرجانی سر به نیست می‌شوند.

محدودیت رسانه‌ها هم تا حدی است که ایران در قعر جدول آزادی بیان در جهان قرار دارد.

به این ترتیب هیچکس نمی‌تواند رهبر ایران را به پاسخگویی برای اقداماتش وادارد و او از یک مصونیت بی‌محدودیت بهره می‌برد.

در چنین شرایطی زیردستان آیت‌الله خامنه‌ای و دیگر نهادها و مقام‌ها سعی می‌کنند زیر چتر مصونیت ولایت فقیه قرار بگیرند و هر انتقاد و بازخواستی را به عنوان توطئه و اقدام علیه امنیت ملی رد کنند.

خود آقای خامنه‌ای هم پس از افشای فساد سه میلیارد دلاری خواسته بود که مطبوعات “نباید خیلی کش بدهند قضیه را”، همان طور که از “اهانت به بزرگان پاکدست” انتقاد کرد، ولو اینکه حملات به صادق لاریجانی در ارتباط با فساد مالی از میان وفاداران خود رهبر شروع شده بود.

قاضی منصوری، بیژن قاسم‌زاده، تقی کبیری، سلمان خدادادی، علی‌اصغر عنابستانی و نماینده‌هایی که برای فساد مالی بازداشت شدند محصول چنین ساختاری هستند.

ساختاری که در آن کسانی چون مهرداد بذرپاش و علیرضا زاکانی با وجود ابهام‌های جدی درباره تجربه، مدرک تحصیلی و سلامت مالی پله‌های ترقی را بی‌مشکل طی می‌کنند.

آیت‌الله خامنه‌ای از “لجن‌پراکنی” رسانه‌های خارجی ناراضی است، اما توهین و فحش به فرماندهان سپاه از خارج شروع نشده است. آن طور که صادق ذوالقدرنیا در جلسه با محمدعلی جعفری می‌گفت: “قاسم گفت قالیباف به تو فحش خواهد داد. گفتم چه کار کنیم. فحش‌خور ما خوب است.”