اخبار

رادیوفردا: ارتش ایالات متحده در پاسخ به حملات راکتی به پایگاه محل استقرار نیروهای آمریکایی در سوریه، برای سومین روز متوالی مواضع شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در دیرالزور سوریه را بمباران کرد.

ارتش آمریکا می‌گوید هلی‌کوپترها در حالی مواضع شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در شهر میادین استان دیرالزور را هدف قرار دادند که آن‌ها دوباره در حال آماده شدن برای پرتاب موشک به پایگاه نیروهای مورد حمایت آمریکا بودند.

این بیانیه می‌گوید که در حملات روز پنج‌شنبه سوم شهریور، دست‌کم چهار شبه‌نظامی کشته شدند.

در این میان، دیدبان حقوق بشر سوریه، مستقر در بریتانیا، نیز گزارش داده که حملات هوایی آمریکا به مواضع نیروهای شبه‌نظامی فاطمیون صورت گرفته که ایران آن‌ها را از میان اتباع شیعه افغانستان بسیج کرده است.

به گزارش این نهاد، حمله یاد شده دستکم شش کشته برجای گذاشته است. برخی گزارش‌های دیگر حاکی از کشته شدن ۱۰ شبه‌نظامی است.

حمله به پایگاه فاطمیون در حالی است که سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه ضمن «محکوم کردن» حمله آمریکا به مواضعی در خاک سوریه، هرگونه وابستگی شبه‌نظامیان این کشور به سپاه پاسداران را تکذیب کرد.

پایگاه نیروهای ائتلاف آمریکا شامگاه چهارشنبه نیز دوباره از طرف شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در سوریه هدف راکت قرار گرفته بود و یک سرباز آمریکایی زخمی شده بود.

همزمان پنتاگون روز پنج‌شنبه اعلام کرد که حملات انجام شده پیامی به ایران و شبه‌نظامیان مورد حمایت این کشور در سوریه است.

مایکل کوریلا رئیس ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا می‌گوید: «هیچ گروهی برای حمله به نیروهای آمریکایی مصونیت نخواهد داشت. ما از همه تدابیر برای حفاظت از شهروندان آمریکایی استفاده خواهیم کرد».

این بیانیه می‌گوید مواضع شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران با هلی‌کوپترهای آپاچی و حملات توپخانه‌ای هدف قرار گرفته و به غیر از کشته شدن شبه‌نظامیان، ادوات جنگی آن‌ها نیز منهدم شده است.

یک مقام آمریکایی نیز به رویترز گفته است شبه‌نظامیان قبل از اینکه بتوانند در روز پنج‌شنبه موشک‌اندازها را برای شلیک آماده کنند، مورد هدف قرار گرفتند.

دور جدید حملات آمریکا به مواضع نیروهای شبه‌نظامی ایران در سوریه بعد از حمله موشکی ۱۵ اوت، ۱۰ روز پیش، این نیروها علیه پایگاه نظامی التنف، میزبان نیروهای آمریکایی و متحدانش در سوریه، انجام می‌شود.

در آن حمله سه سرباز آمریکایی به‌صورت سطحی زخمی شدند.

کالین کال، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور دفاعی، روز گذشته اعلام کرده بود که ما حملات شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران به نیروهای خود را در هیچ کجای جهان و از جمله در سوریه تحمل نمی‌کنیم و برای محافظت از نیروهایمان در برابر چنین حملاتی تردید نخواهیم کرد.

یک مقام ارشد دفاعی آمریکا هم به پولیتیکو گفته است که سپاه پاسداران مسئول و عامل هدایت این حملات است.
با استفاده از گزارش‌های رویترز، خبرگزاری فرانسه، رادیو فردا/د.خ/ک.ر

رادیوفردا: وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای که روز چهارشنبه، ۲۶ مرداد، منتشر شد از بازداشت یکی از «خطرناک‌ترین تروریست‌ها» با دامنه فعالیت «فرامرزی» خبر داد.

در اطلاعیه وزارت اطلاعات این فرد بدون اشاره به هویتش «یکی از پرسابقه‌ترین تروریست‌ها» از جمله در چهار کشور «منطقه» معرفی شده است.

وزارت اطلاعات ایران به نام این کشورها اشاره‌ نکرده، اما اعلام می‌کند که فرد بازداشت‌شده «در مقطع اوج بحران سوریه، با حضور در آن کشور به عضویت گروهک‌های تروریستی- تکفیری درآمده و همراه با آن‌ها در شهرهای حلب، حماه و ادلب به اعمال جنایتکارانه و شیطانی پرداخته است».

بر اساس اطلاعیه وزارت اطلاعات، فرد بازداشت‌شده «متخصص سلاح‌های سنگین» نیز هست.

در این اطلاعیه، به هیچ جزئیات دیگری درباره سن، جنسیت، محل و نحوه بازداشت این فرد اشاره‌ای نشده است.

وزارت اطلاعات ایران به طور معمول هر از گاهی با انتشار بیانیه‌ای از بازداشت یک یا چند «تروریست» در استان‌های مرزی ایران خبر می‌دهد. با این حال این یکی از معدود بیانیه‌هایی است که در آن ادعای بازداشت یکی از «خطرناک‌ترین تروریست‌ها» مطرح می‌شود.

ارونیوز: یک مقام وزارت خارجه ایران روز دوشنبه با رد ادعای نشریه وال استریت ژورنال مبنی بر احتمال آماده شدن متن نهایی توافق هسته‌ای در وین ظرف چند ساعت آینده، گفت: «با توجه به ادامه بحث‌ها درباره چند موضوع مهم باقی‌مانده، هنوز در مرحله‌ای قرار نداریم که از نهایی شدن متن سخن بگوییم.»

خبرگزاری ایرنا به نقل از یک مقام وزارت خارجه ایران نوشت: «هیات مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران نظرات سازنده خود را با هدف پیشبرد مذاکرات به طرف مقابل ارائه کرده است و نتیجه گفت‌وگوها به اراده طرف مقابل برای اتخاذ تصمیمات سیاسی لازم بستگی دارد.» او همچنین خاطرنشان کرد: «همچنان معتقدیم در صورتی که تصمیمات مناسب طرف مقابل اتخاذ شود، می‌توان به سرعت مذاکرات را جمع‌بندی کرد، اما هنوز در این مرحله قرار نداریم.»

روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال به نقل از انریکه مورا، مذاکره کننده ارشد اتحادیه اروپا، نوشته بود: «متن توافق ممکن است در ساعت‌های آینده نهایی شود.» این روزنامه همچنین به نقل از دپیلمات‌های غربی مدعی شد که در متن توافقی که طرف‌های در حال تکمیل آن هستند، به بسته پرونده تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد کشف ذرات اورانیوم غنی شده در سه مرکز هسته‌ای اعلام نشده، هیچ اشاره‌ای نشده است.

پیشتر، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین نیز با یادآوری چهار مساله باقی مانده در حوزه‌های هسته‌ای، پادمانی، اقتصادی تاکید کرده بود که برخی از آن‌ها شامل زیرمجموعه‌ای از مسائل هستند. با این وجود، آقای اولیانوف نسبت به حل و فصل سریع آنها ابراز خوش‌بینی کرده ولی در عین حال خاطر نشان کرده بود که هیچ تضمینی برای حصول سریع توافق وجود ندارد.

همزمان با ادامه مذاکرات هسته‌ای ایران در وین، حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، تلفنی گفتگو کرد و در پاسخ به تاکید آقای گوترش مبنی بر ضرورت حصول توافق هسته‌ای، با اشاره به نشست سالانه معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای در نیویورک و حضور فعال تیم اعزامی ایران در آن، فتوای فقهی رهبر ایران در مورد حرام بودن کاربرد سلاح هسته‌ای را یادآوری کرد و گفت: «سلاح هسته‌ای در دکترین جمهوری اسلامی ایران جایگاهی ندارد و مغایر با سیاست ها و اعتقادات ما است.»

اظهارات وزیر خارجه ایران پس از آن عنوان شد که طی هفته‌‌های اخیر برخی مقام‌های ایران از دستیابی ایران به توان ساخت سلاح هسته‌ای خبر داده بودند. منتقدان برنامه‌هسته‌ای ایران نیز همواره از انحراف آن به سمت اهداف نظامی ابراز نگرانی کرده‌اند. با این وجود، جمهوری اسلامی با تاکید بر لزوم دستیابی به فناوری هسته‌ای همواره پیگیری چنین هدفی را منتفی دانسته‌ است.

دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران به منظور احیای برجام و رفع تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده با میانجیگری اتحادیه اروپا و مشارکت غیرمستقیم آمریکا پس از یک وقفه پنج ماهه روز پنج‌شنبه ۴ اوت (۱۳ مرداد) آغاز شده است. برخی رسانه‌های ایران اعلام کرده‌اند که تیم مذاکره کننده ایران روز دوشنبه و همزمان با فرا رسیدن روز عاشورا مذاکره رسمی نخواهد داشت.

صدای آمریکا: وزیر دفاع اسرائیل می‌گوید تمایل جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، برای احیای برجام «بی‌اساس» نیست، اما اسرائيل از این توافق «بسیار ناراضی» است و قادر است به برنامه هسته‌ای ایران آسیب جدی بزند و آن را به تعویق بیاندازد.

بنی گانتز در مخالفت با احیای برجام گفت که این توافق به ایرانیان امکان می‌دهد که «اقتصاد خود را توسعه دهند و در نهایت و در تاریخی در آینده، به بازگشت‌شان به برنامه هسته‌ای مشروعیت می‌دهد.»

به گزارش تایمز اسرائيل، گانتز گفت که اسرائیل توانایی وارد کردن «آسیب جدی» به برنامه هسته‌ای ایران را دارد و می‌تواند آن را تاخیر بیاندازد. او احیای توافق برجام را که سال ۲۰۱۵ با قدرت‌های جهانی و برای محدود کردن فعالیت‌های هسته‌ای ایران حاصل شد، تنها یک تاکتیک برای به تاخیر انداختن برنامه هسته‌ای ایران دانست.

گانتز تهدید تازه خود را روز سه‌شنبه و در مصاحبه‌ای در یک کنفرانس «شبکه ۱۳» اسرائيل در اورشلیم مطرح کرد. وزیر دفاع اسرائیل جمهوری اسلامی ایران را یک مشکل جهانی خواند و گفت ایران «فقط مشکل مخصوص اسرائیل نیست.»

او همچنین گفت حزب‌الله و لبنان از قابلیت‌های بازدارنده اسرائيل خبر دارند.

اسرائيل مدت‌ها است که می‌گوید قابلیت و توانایی آن را دارد که به تاسیسات هسته‌ای و برنامه اتمی ایران حمله کند.

گانتز در مورد اختلافات اخیر با روسیه نیز گفت که اسرائيل روابط بسیار مهمی با روسیه دارد. او گفت اورشلیم باید با مسکو گفتگو کند. این درحالی است که به تازگی سفر یک هیئت اسرائیلی به روسیه برای گفتگو در مورد اختلافات دیپلماتیک به تعویق افتاده است.

روابط گرم روسیه و اسرائیل به دنبال تهاجم روسیه به اوکراین و اظهارات اردیبهشت ماه سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، که گفته بود رئیس‌جمهوری اوکراین «مانند هیتلر خون یهودی دارد» باعث سردی روابط این دو متحد قدیمی شده است.

بی‌بی‌سی: در تاریخ روابط ایران و اسرائیل، روز اول مرداد ماه سال ۱۳۳۹ از سوی برخی یک نقطه عطف تاریخی توصیف شده؛ روزی که در برخی رسانه‌ها و منابع فارسی و انگلیسی به عنوان روز به رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل از سوی ایران ثبت شده است. اما این یک اشتباه قدیمی است؛ اشتباهی که به واسطه اتفاقات سال ۱۳۳۹ کلید خورد و بیشتر نتیجه انگیزه‌های سیاسی چهره‌هایی مانند جمال عبدالناصر بود.
ایران هرگز کشور اسرائیل را به شکل رسمی (de jure) به رسمیت نشناخت. به رسمیت شناختن اسرائیل به شکل غیررسمی یا دو فاکتو (de facto) نیز به همان سال‌های نخستین تشکیل اسرائیل باز می‌گردد. یعنی حدود ۱۰ سال قبل از سال ۱۳۳۹.
اما این بدان معنا نیست که اول مرداد سال ۳۹ در تاریخ روابط دو کشور بی‌اهمیت است. برعکس، آنچه در این روز و روزها و هفته‌های بعد از آن در خاورمیانه رخ داد، نه فقط برای درک بهتر این روابط اهمیت دارد، بلکه یکی از لحظات مهم تاریخ عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای اطرافش محسوب می‌شود.
در حال حاضر با اینکه بیش از هفت دهه از تولد کشور اسرائیل گذشته، هنوز ۲۸ کشور جهان اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسند. در میان کشورهایی که اکثریت جمعیتی مسلمان دارند،‌ ایران تنها کشوری است که زمانی اسرائیل را به رسمیت می‌شناخت و با آن روابط نزدیکی داشت، اما بعد از سه دهه به رسمیت شناختن این کشور را پس گرفت.

موضع ایران، پیش از تاسیس کشور اسرائیل

Universal History Archive

توضیح تصویر،یهودیان سال‌ها پیش از تاسیس اسرائیل در فلسطین، مستعمره‌های یهودی مستقلی ایجاد کردند که توسط نهادهای اداری آژانس یهود اداره می‌شدند

جنبش صهیونیسم، دهه‌ها قبل از تاسیس کشور اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی فعالیتش را آغاز کرد. و از نخستین سال‌های خبرساز شدن مقاومت فلسطینی‌ها – به ویژه بعد از جنگ جهانی اول – جامعه ایران، تحت تاثیر مخالفت سرسختانه روحانیون که با عنوان «علما» نفوذ قابل ملاحظه‌ای داشتند، روی خوشی به رشد این جنبش نشان نداد.
با این حال حتی قبل از تشکیل کشور اسرائیل، روابط ایران با نهادهایی که بعدا به اسرائیل تبدیل شدند، آغاز شد. «سازمان جهانی صهیونیسم» در بین دو جنگ جهانی با تاسیس «آژانس یهود» در تلاش بود تا زمینه مهاجرت یهودیان به فلسطین را فراهم کند و ایران به دلیل جمعیت یهودیانش برای این آژانس اهمیت داشت.
آژانس یهود در نهایت در سال ۱۹۴۲ و زمانی که ایران در اشغال بریتانیا و شوروی بود موفق شد تا هیاتی را با هدف «کمک به آموزش دینی یهودیان» به ایران ارسال کند؛ آژانسی که در آن سال‌ها توسط دیوید بن‌گوریون – یک لهستانی یهودی که بعد از تشکیل اسرائیل نیز رهبری این کشور را به دست گرفت – اداره می‌شد.
اما به رغم روابطی که بین ایران و این تشکیلات آغاز شد، همچنان مواضع رسمی دولت ایران در عرصه بین‌المللی، مواضعی انتقادی در ارتباط با تشکیل کشور یهودی در مناطق فلسطینی بود. به حدی که وقتی ایران در سال ۱۹۴۷ به عنوان یکی از اعضای «کمیته ویژه فلسطین» در سازمان ملل انتخاب شد، یکی از سه کشوری بود که با تقسیم فلسطین بین یهودیان و فلسطینی‌ها مخالفت کرد.
ایران در جلسه رای‌گیری در مجمع عمومی سازمان ملل نیز علیه طرح تقسیم فلسطین رای داد. اما در نهایت تعداد آرای موافق بیشتر از آرای مخالف بود و این طرح رای آورد. نهادهای یهودی نیز با توجه به برنامه خروج بریتانیا از فلسطین تصمیم گرفتند که با استناد به همین طرح به محض خروج سربازان بریتانیایی اعلان استقلال کنند.
این اتفاق در سال ۱۹۴۸ رخ داد و کشور اسرائیل بعد از تاسیس، از سازمان ملل درخواست عضویت کرد. ایران این‌بار نیز در کنار کشورهای عربی ایستاد و به عضویت اسرائیل در سازمان ملل متحد رای مخالف داد. جامعه ایران هم در نخستین جنگ اعراب و اسرائیل در همان سال‌ها جانب اعراب را گرفت و حتی آیت‌الله ابوالقاسم کاشانی تلاش کرد با جذب دواطلب و اعزام آن‌ها به جنگ، از فلسطینی‌ها حمایت کند.

نخستین تماس‌ها و اهمیت ایران برای اسرائیل

توضیح تصویر،در جریان جنگ ۱۹۴۸، ایرانیان ساکن فلسطین نیز مانند اعراب این منطقه گریختند

از همان نخستین سال‌ تشکیل کشور اسرائیل، ارتباطات دیپلماتیکی بین دو کشور برقرار شد. در پی جنگ ۱۹۴۸، بسیاری از ایرانیان ساکن فلسطین همانند فلسطینی‌ها، خانه و کاشانه‌شان را رها کردند و از این منطقه گریختند. آنها در ایران از دولت درخواست کردند که برای بازپس‌گیری املاک و دارایی‌هاشان از دولت تازه‌ تاسیس اسرائیل، وارد عمل شود.
این موضوع موجب شد تا یک‌سال بعد از تاسیس اسرائیل، یک دیپلمات ایرانی به نام عباس صیقل به اسرائیل اعزام شود تا با مقام‌های این کشور درباره املاک اتباع ایرانی مذاکره کند. آقای صیقل با عنوان «نماینده ویژه ایران» به اسرائیل رفت و همین موضوع موجب شد تا اسرائیل نیز درخواست کند که در مقابل، نماینده‌ای ویژه به تهران بفرستد. اما دولت ایران این درخواست را رد کرد.
در این زمان، اسرائیل کشوری بود که با تمامی همسایگانش در جنگ بود و هیچ یک از کشورهای منطقه حاضر نبودند با آن ارتباط داشته باشند. راه‌حل دیوید بن گوریون که نخست‌وزیری این کشور را به عهده گرفته بود، تلاش برای ایجاد ارتباط با همسایگان همسایگان اسرائیل بود؛ سیاستی که به دکترین «حاشیه» معروف شد.
در این دکترین، اسرائیل همچون مرکزی فرض شده بود که نخستین حلقه همسایگانش همگی دشمنانش بودند و این کشور برای حفظ امنیت می‌بایست با حلقه دوم – همسایه همسایگانش – که در «حاشیه» این دایره فرضی قرار می‌گرفتند روابط نزدیکی برقرار کند.
بر اساس این دکترین بود که ایران در کنار ترکیه و اتیوپی در صدر اولویت‌های وزارت خارجه اسرائیل برای برقراری رابطه قرار گرفتند. نخستین مذاکرات جدی در سال ۱۹۴۹ بین آبا ابن از اسرائیل و نصرالله انتظام از ایران انجام شد. هر دوی این دیپلمات‌ها در آن زمان سفرای کشورهایشان در سازمان ملل متحد بودند.
در همین مذاکرات، نصرالله انتظام به همتای اسرائیلی‌اش گفت که به رسمیت شناختن اسرائیل برای تهران تا چه حد دشوار است. اما نتیجه مهم این دیدار نه حرف‌های او، بلکه تشریح نظرات اسرائیل درباره ایران بود؛ اینکه این کشور تا چه اندازه مایل است با تهران روابط دوستانه‌ای داشته باشد و در بازی قدرت خاورمیانه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین متحدان ایران در برابر اعراب تبدیل شود.

چه شد که ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخت؟

توضیح تصویر،محمدرضا شاه در سال ۱۳۲۸ برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد. در این عکس او در کنار هری ترومن، رئیس‌جمهوری آمریکا در اتاق بیضی معروف کاخ سفید دیده می‌شود

در سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم، ایران، با اقتصاد و سیاست به شدت آسیب دیده از زخم اشغال (سقوط رضا شاه، پادشاهی فرزند کم‌تجربه او و اصرار شوروی بر ادامه اشغال)، به سختی در تلاش بود تا در سطح بین‌المللی به عنوان کشوری مستقل با پیشینه‌ای استثنایی کمر راست کند.
در همین دوران ایالات متحده آمریکا برای نخستین بار در تاریخ در حال تبدیل شدن به یکی از قطب‌های اصلی سیاست بین‌المللی بود و بسیاری از نخبگان سیاسی ایران، این کشور را بازیگری می‌دیدند که در برابر استعمارکنندگان قدیمی (به ویژه بریتانیا) و تهدید شوروی می‌تواند برگ برنده ایران باشد.
آمریکا نیز آرام آرام در حال پذیرش موقعیت جدیدش در سطح جهانی، از کمک‌های سخاوتمندانه و تلاش برای افزایش نفوذ، کوتاهی نمی‌کرد. با چنین پیش‌زمینه‌ای بود که محمدرضا شاه در سال ۱۹۴۹ (آبان ۱۳۲۸) برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد. و در همین سفر نیز بود که در جریان گفت‌وگوها، مساله روابط ایران و اسرائیل از سوی آمریکایی‌ها مطرح شد.
هری ترومن، رئیس‌جمهوری آمریکا که خود به واسطه یکی از نزدیک‌ترین دوستان زندگی‌اش با مصائب دولت تازه تاسیس یهودی آشنا بود و حتی در موفقیت‌های دیپلماتیک یهودیان در سازمان ملل نقش بازی کرده بود، در این سفر با شاه ایران ملاقات کرد. آن هم درست در سالی که ترومن در سخنرانی معروفی از برنامه‌اش برای کمک‌ مالی به کشورهای «توسعه نیافته» صحبت کرده بود؛ همان برنامه‌ای که به «اصل چهار ترومن» شهره شد.
کمی قبل از این سفر، ترکیه به عنوان اولین کشور مسلمان، اسرائیل را به رسمیت شناخته بود و عملا راه ایران را نیز هموارتر کرده بود. وقتی شاه از واشنگتن به ایران بازگشت، مساله به رسمیت شناخته شدن اسرائیل به موضوعی جدی‌تر تبدیل شد و اسرائیل حتی تعهد کرد که در توسعه اقتصادی نیز به ایران کمک برساند. برخی منابع حتی از طرحی سخن گفته‌اند که بر مبنای آن، پول قابل‌توجهی به اشخاص مختلف پرداخت شد تا این اتفاق زودتر رخ بدهد.
نیمه دوم سال ۱۳۲۸ یکی از پرتلاطم‌ترین دوران سیاسی ایران، از زمان به قدرت رسیدن محمدرضا شاه بود. انتخابات مجلس شورای ملی با اعتراض گسترده گروهی از سیاستمداران به رهبری محمد مصدق روبه‌رو شده بود و ناآرامی‌های تهران از جمله ترور عبدالحسین هژیر به دست فدائیان اسلام موجب شد تا در نهایت شاه انتخابات را باطل کند.
در بهمن‌ماه انتخاباتی دیگر برگزار شد که به راه یافتن تعدادی از اعضای جبهه ملی به مجلس و تشکیل فراکسیون قدرتمند «اقلیت» در مجلس شانزدهم منجر شد؛ اقلیتی که با هدف حل مساله درآمد بسیار اندک ایران از فروش نفت وارد مجلس شده بود. شاه در اسفند ماه، محمد ساعد را برای نخست‌وزیری معرفی کرد؛ کسی که چهره مناسبی به نظر می‌رسید تا مساله نفت را آن‌طور که بریتانیا علاقه داشت، حل و فصل کند.
هم مجلس شورای ملی و هم مجلس سنا با نخست‌وزیری ساعد در اسفندماه مخالفت کردند. پیش‌بینی‌ می‌شد که در فروردین ماه، شاه شخص دیگری را برای نخست‌وزیری معرفی کند.
چنان‌که دانشنامه ایرانیکا نوشته است، در پانزدهم اسفندماه سال ۱۳۲۸، دولت ایران تصویب کرد که اسرائیل را به شکل دوفاکتو یا غیررسمی به رسمیت بشناسد، اما این موضوع را به شکل علنی اعلام نکرد. این تاریخ، یک هفته پس از شکست محمد ساعد در جلسه رای اعتمادش در مجلس است. او چند هفته بعد در فروردین ماه سال ۱۳۲۹ جایش را به علی منصور داد.

در اول مرداد سال ۱۳۳۹ چه رخ داد؟

توضیح تصویر،شاهنشاه در سال ۱۳۳۹ در یک کنفرانس خبری به سوالات روزنامه‌نگاران برجسته پاسخ داد

بر اساس اسناد آرشیو اسرائیل، فردای روزی که به رسمیت شناخته شدن اسرائیل در سال ۱۳۲۸ (۱۹۵۰) توسط دولت ایران و بدون مداخله مجلس تصویب شد، نصرالله انتظام در نیویورک این موضوع را به همتای اسرائیلی‌اش اطلاع داد و از اینجا، روابط ایران و اسرائیل به شکلی جدی آغاز شد. از جمله ایران در بیت‌المقدس یک دفتر نمایندگی دائمی باز کرد و نماینده‌ای را به اسرائیل فرستاد.
اما وقتی این خبر در داخل کشور منتشر شد، واکنش روحانیون چیزی جز نارضایتی نبود. در آن روزها فضای سیاسی کشور به شدت تحت تاثیر تلاش‌ها برای رهایی ایران از قرارداد ناعادلانه نفتی با بریتانیا قرار گرفته بود و گروهی از نخبگان سیاسی ملی‌گرا به رهبری محمد مصدق برای رسیدن به این هدف با مهم‌ترین آخوند سیاسی آن زمان یعنی آیت‌الله کاشانی دست دوستی داده بودند.
به همین دلیل نیز وقتی همان مجلس شانزدهم، محمد مصدق را در ابتدای سال ۱۳۳۰ به نخست‌وزیری برگزید، او از سوی متحدان مذهبی‌اش به ویژه آیت‌الله کاشانی تحت فشار قرار گرفت تا تصمیم دولت ساعد را لغو کند. مصدق، هرچند در تیرماه سال ۱۳۳۰ (ژوئیه ۱۹۵۱) دفتر نمایندگی دولت ایران را در بیت‌المقدس تعطیل کرد، اما در موضع‌گیری رسمی، علت این کار را مشکلات مالی خواند. به همین دلیل به رغم کاسته شدن از سطح روابط، به رسمیت شناختن اسرائیل سرجایش باقی ماند.
اما وقتی بعد از کودتای ۲۸ مرداد، شاه آرام آرام تلاش کرد تا قدرت سیاسی کشور را به کلی قبضه کند، به رغم افزایش روابط ایران و اسرائیل، در این راه محتاطانه پیش رفت. هر چند که انقلاب مصر در سال ۱۳۳۱ (۱۹۵۲) و اوج‌گیری ملی‌گرایی عربی در کشورهای عربی – به ویژه در عراق بعد از کودتای ۱۹۵۸ (۱۳۳۷) – انگیزه‌های شاه ایران را برای عمق بخشیدن به روابط با اسرائیل افزایش داده بود.
این روابط به حدی نزدیک بود که سال‌های بعد از کودتای ۲۸ مرداد، موساد در کنار سی‌آی‌ای برای تاسیس سازمان ساواک به شاه ایران کمک کرد و در سال ۱۳۳۷ نیز، وقتی عراق به تهدیدی جدی تبدیل شد، موساد در همکاری با ساواک و سازمان امنیتی ترکیه، طرح اشتراک اطلاعات را با اسم رمز «نیزه سه‌شاخ» (Trident) اجرا کرد.
با این حال و به رغم همکاری‌های فزاینده دو کشور در ابعاد مختلف، جنبه‌های علنی این روابط تا حد امکان از چشم افکار عمومی دور نگاه‌ داشته‌ شد و نمایندگی ایران که به دستور محمد مصدق بسته شده بود، بازگشایی نشد. تا اینکه در سال ۱۳۳۹، محمدرضا شاه در کنفرانسی خبری با روزنامه‌نگاران سرشناس کشور با سوالی درباره به رسمیت شناخته شدن اسرائیل توسط ایران روبه‌رو شد.
در این کنفرانس خبری، عبدالرحمان فرامرزی که روزنامه‌نگاری برجسته بود و به حمایت از حقوق فلسطینی‌ها نیز شهرت داشت، از شاه پرسید که آیا ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخته است یا نه. محمدرضا شاه در پاسخ گفت: «شناسایی اسرائیل از طرف ایران سابقاً به طور دوفاکتو صورت گرفته ‌بود و امر تازه‌ای نیست. منتهی روی جریانات روز و شاید هم از لحاظ صرفه‌جویی، چند سال پیش نماینده ما از اسرائیل احضار شده ‌بود و هنوز هم وی به آنجا برنگشته‌ است.»
به بیان دیگر، در این روز محمدرضا شاه برای نخستین بار شخصا و به شکل علنی اعلام کرد که ایران، اسرائیل را به رسمیت می‌شناسد. و همانطور که در پاسخش هم به این موضوع اشاره کرد، این اتفاق «امر تازه‌ای» هم نبوده و در واقع سابقه‌ای بیش از یک دهه داشته.

اهمیت آنچه در اول مرداد ۳۹ رخ داد چه بود؟

توضیح تصویر،ناصر آنچه را که در سال ۱۳۳۹ رخ داد به فرصتی برای تبلیغات سیاسی و حمله به شاه ایران تبدیل کرد

اظهارات شاه درباره به رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل، به شکل برنامه‌ریزی شده رخ نداد، بلکه او در پاسخ به سوال یک روزنامه‌نگار به این مساله اشاره کرد. در ظاهر اما اتفاق خارق‌العاده‌ای رخ نداده بود. در نهایت مساله به رسمیت شناختن اسرائیل یک دهه پیشتر اعلام شده بود و در واقع هرگز ایران این موضوع را پس نگرفته بود.
اما بازتاب بین‌المللی این خبر در سال ۳۹ با توجه به تحولات سیاسی مرتبط با اسرائیل در منطقه موجب شد تا خیلی سریع، یک بحران بین‌المللی جدی گریبان‌گیر ایران شود. اگرچه خبرگزاری رویترز در گزارشی که در روز اول مرداد منتشر کرد، تاکید کرد که شاه گفته این اتفاق سال‌ها پیش رخ داده، اما روزنامه‌های معتبری مانند نیویورک تایمز، این خبر را با تیتر به «رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل توسط ایران» منتشر کردند.
مساله این بود که خاورمیانه در این سال (۱۹۶۰) هیچ شباهتی به خاورمیانه ۱۰ سال قبل‌تر نداشت. در این مدت ملی‌گرایان در مهم‌ترین کشورهای عربی آن زمان از جمله مصر، سوریه و عراق قدرت را در دست گرفته بودند و دنیای عرب در تب داغ «ناصرگرایی» می‌سوخت.
جمال عبدالناصر نیز این فرصت را نادیده نگرفت. او به سرعت به اظهارات شاه واکنش نشان داد و در اعتراض به اینکه «ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخته» سفیر مصر را از تهران فراخواند. ایران هم چاره‌ای نداشت جز اینکه دست به اقدام متقابل بزند.
ناصر سپس سعی کرد از طریق اتحادیه عرب، بر احساسات ضدایرانی کشورهای مختلف عربی بدمد و حمایت‌های بیشتری جلب کند. او دو سالی بود که موفق شده بود با تشکیل «جمهوری متحد عربی»، سوریه و مصر را به یک کشور واحد تبدیل کند. ناصر در این زمان خود را مهم‌ترین مدعی رهبری همه اعراب معرفی می‌کرد که به دنبال تشکیل یک ابرکشور عربی با حضور همه عرب‌های خاورمیانه و شمال آفریقاست.
بعد از اینکه چند کشور عربی دیگر از جمله لیبی نیز به ایران اعتراض کردند، در روز ششم مرداد (تنها پنج روز بعد از انتشار حرف‌های شاه) اتحادیه عرب اعلام کرد که از این پس، ایران نیز مشمول همان تحریم‌هایی خواهد بود که پیش از این علیه اسرائیل وضع شده بودند. در نشست این اتحادیه، نماینده اردن گفت که مطمئن است شاه ایران از این تصمیم عقب‌نشینی می‌کند و به رسمیت شناختن اسرائیل را پس می‌گیرد.
در میان مقام‌های اسرائیلی نیز این نگرانی شکل گرفت که با توجه به جنگ سرد، شوروی در اوج‌‌گرفتن پرسرعت این نقش بازی کرده و مسکو امیدوار است که از تضعیف شاه ایران نفع ببرد. اسرائیلی‌ها اگرچه برای مدت‌ها درباره این موضوع به شکل علنی اظهارنظر نکردند، اما به خوبی فهمیدند که تا چه اندازه به قدرت رسیدن جمال عبدالناصر و گسترش ایدئولوژی «ملی‌گرایی عربی» شرایط منطقه را تغییر داده است.
شاه ایران در نهایت در برابر فشارها کوتاه نیامد و تا پایان سلطنتش، روابط خوبش را با اسرائیل حفظ کرد. اما بحران بزرگ سال ۱۹۶۰ (۱۳۳۹) موجب شد تا نه فقط اسرائیلی‌ها در پیشبرد هدف عادی‌سازی روابطشان با کشورهای مسلمان، با احتیاط بیشتری رفتار کنند، بلکه رهبران کشورهای عربی – به ویژه پادشاهانی که ملی‌گرایی عربی و ناصرگرایی را تهدیدی برای خود می‌دیدند – در برابر مساله عادی‌سازی روابط با اسرائیل، محافظه‌کارتر باشند.
بعد از بلوای دیپلماتیک این سال، اسرائیل به مدت بیش از سه دهه نتوانست روابطش را با هیچ یک از کشورهای خاورمیانه عادی کند. و در نهایت ایران نیز، بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ روابطش را با این کشور قطع کرد.

رادیوفردا: ایرنا بازجویی موساد از «نیروی جهادی سپاه» در داخل ایران را تایید کرد
پس از صداوسیما، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی نیز بازجویی سازمان جاسوسی اسرائیل، موساد، از یدالله خدمتی در خاک ایران را تایید کرد، اما او را «یکی از نیروهای جهادی وابسته به سپاه» پاسداران نامید.

پیشتر شبکه تلویزیونی فارسی‌زبان ایران‌ اینترنشنال با انتشار تصاویری از اعترافات یدالله خدمتی گفته بود که یک «مقام ارشد سپاه پاسداران»، در ایران مورد بازجویی ماموران موساد قرار گرفته است.

بر اساس گزارش این شبکه، او «در این بازجویی چند ساعته اطلاعاتی درباره انتقال سلاح به سوریه، عراق، لبنان و یمن داده است.»

یدالله خدمتی در ویدئوی منتشر شده اعلام می‌کند که از نیروهای آماد و پشتیبانی سپاه پاسداران است که فرماندهی آن را علی‌اصغر نوروزی برعهده دارد.

اما ایرنا، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، روز جمعه، ۳۱ تیر، با وجود تایید ارتباط این بازجویی با موساد، نوشت افرادی که یدالله خدمتی را ربوده بودند «اراذل و اوباش» بودند.

مقام‌های جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر، عوامل و مامورانی را که عملیات و حملات منتسب به اسرائیل در ایران را انجام می‌دهند «اراذل و اوباش» خوانده‌اند و اغلب پس از هر یک از این عملیات و حملات، مدعی بازداشت این ماموران شده‌اند.

ایرنا به یک گزارش صداوسیما استناد کرده که آن را آمنه‌سادات ذبیح‌پور تهیه کرده که به دلیل گرفتن اعترافات اجباری از زندانیان سیاسی و امنیتی، به «بازجو-خبرنگار» شهرت دارد.

در گزارش خانم ذبیح‌پور ادعا شده که همه اعضای تیم ربایش یدالله خدمتی بازداشت شدند و همچنین «افسر اطلاعاتی» اسرائیل که در این عملیات دخیل بود نیز «در عملیات سایبری دیگری در تور اطلاعاتی ایران قرار» گرفت.

این اولین بار نیست که گزارش‌هایی از بازجویی اعضای سپاه پاسداران یا عوامل مرتبط با این نهاد نظامی به دست ماموران یک سازمان جاسوسی خارجی در خاک ایران منتشر می‌شود.

پیشتر نیز ایران‌اینترنشنال با انتشار ویدئویی از اعترافات منصور رسولی، از بازجویی این عامل مرتبط با نیروی قدس سپاه پاسداران خبر داده بود.

آقای رسولی در این ویدئو، به ماموریت خود برای انجام سه ترور در ترکیه، آلمان و فرانسه اقرار می‌کند.

اما وب‌سایت نور نیوز وابسته به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران گزارش مربوط به این بازجویی را «فضاسازی رسانه‌ای» خواند.

حکومت ایران پیش از این نیز در ابتدا برخی گزارش‌های مربوط به عملیات اسرائيل در خاک ایران از جمله سرقت آرشیو هسته‌ای ایران یا وجود مواد رادیواکتیو در انباری در تورقوزآباد را «مضحک» خوانده، اما بعدا مجبور شده بود که صحت آنها را تایید کند.

هفته گذشته ایال خولاطا، مشاور امنیت ملی اسرائیل، به عنوان نخستین مقام این کشور عملیات اسرائیل در خاک ایران در یک سال گذشته را تایید کرد.

چندین مقام ارشد اسرائیلی قبلاً بدون معرفی خود عملیات موساد در ایران در سال ۲۰۲۲ را تأیید کرده و برخی منابع آمریکایی نیز این عملیات را به اسرائیل نسبت‌ داده بودند، اما آقای خولاطا نخستین مقام رسمی بود که بدون پرده‌پوشی انجام عملیات توسط اسرائیل در خاک ایران را تایید کرده است.

دویچه‌وله: مشاور امنیت ملی اسرائیل تایید کرد که این کشور در یک سال گذشته چندین عملیات در ایران انجام داده است. این برای نخستین‌بار است که یک مقام اسرائیلی، به طور رسمی و علنی، انجام عملیات در داخل ایران را تایید می‌کند.

ایال خولاطا، مشاور امنیت ملی اسرائیل روز پنج‌شنبه ۲۳ تیر (۱۴ ژوئیه) اعلام کرد که این کشور برای از بین بردن تهدیدها علیه امنیت خود، در ایران دست به عملیات زده است.

خولاطا که پس از دیدار با جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، با کانال ۱۳ اسرائیل سخن می‌گفت، افزود: «ما در یک سال گذشته در ایران چندین عملیات انجام دادیم.»

بایدن از روز چهارشنبه و برای سفری چهار روزه به خاورمیانه سفر کرده است.

ایال خولاطا درباره اختلاف میان اسرائیل و آمریکا بر سر پرونده هسته‌ای ایران، با اشاره به تمایل دولت آمریکا برای بازگشت به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ با ایران (برجام) تصریح کرد: «بیش از یک سال و نیم از روی کار آمدن دولت بایدن می‌گذرد؛ ما به توافق برنگشته‌ایم و این، گویای بسیاری از واقعیت‌ها در منطقه است.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید