بیبیسی: رسانههای جریان اصلی پانعرب و روزنامههای لبنانی درباره مداخله ایران در بنبست سیاسی عراق و تشدید تنشها علیه مقتدی صدر، روحانی بانفوذ شیعه، هشدار دادهاند.
مقتدی صدر اخیرا گفته از سیاست کنار میرود و از پیروانش خواسته که به اعتراضات پایان دهند.
اطلاعیه صدر مبنی بر کنارهگیری از سیاست، حامیانش را بر آن داشت تا به ساختمانهای دولتی کلیدی در منطقه سبز بغداد یورش ببرند. این اقدام باعث درگیریهای مرگباری با حضور نیروهای امنیتی و گروههای شبهنظامی شیعه شد و تعدادی کشته بر جا گذاشت.
این آشفتگی باعث شد که صدر در اعتراض به خشونتها اعتصاب غذا کند.
عراق از انتخابات پارلمانی اکتبر گذشته برای تشکیل دولت جدید در یک بنبست سیاسی عمیق گرفتار شده است. بحران عمدتاً بین صدر و رقبای شیعهاش در قالب ائتلاف سیاسی «چارچوب هماهنگی» است که شامل احزاب مورد حمایت ایران میشود.
مقتدی صدر اصرار دارد که راه حل برون رفت از این بحران سیاسی انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات مجدد است.
«سیگنالهای» ایران
روزنامه «العرب» چاپ لندن که حامی امارات متحده عربی است، در ۳۱ اوت نوشت دستورات رهبر جریان صدر به حامیانش مبنی بر خروج از منطقه سبز و پایان دادن به اعتراضها، بخشی از یک برنامه از پیشتعیینشده نبوده است، اما یک «قدم ضروری پس از دریافت بعضی سیگنالها از ایران است».
این روزنامه به نقل از«منابع سیاسی در عراق» نوشته است ایران مقتدی صدر را مجبور کرده که از پیروانش بخواهد به اعتراضها پایان بدهند، با این هشدار که اگر عقبنشینی نکنند، نمیتواند مانع سرکوب خونین آنها شود.
العرب همچنین گزارش داده که ایرانیها به صدر گفتهاند که او باید گفتوگو با احزاب مورد حمایت تهران را بپذیرد و هشدار دادهاند که هیچ تردیدی برای «کشتن» حامیان صدر نخواهند داشت.
در همین حال، با توجه به حمایت فزایندهای که به نظر میآید صدر از آن برخوردار است، خیرالله خیرالله در یک مقاله دیگر برای العرب نوشت که آنچه اتفاق میافتد، در واقع مقدمه «جنگ» ایران و عراق فراهم میکند.
خیرالله در مقالهاش با عنوان «دومین جنگ استقلال در عراق» نوشت: «آشکار است که صدر دارد خود را برای مبارزه بزرگ در عراق آماده میکند. با تاکید بر اینکه «نخستین جنگ استقلال در سال ۱۹۸۰ زمانی بود که صدام حسین، رییسجمهور سابق این کشور، برای جلوگیری از تصرف عراق توسط ایران به بهانه نفوذ ایدئولوژیک، به راه انداخت.»
مقالهنویس العرب ادامه داده است: «بعد از این همه سال، همان سوال دوباره سر برآورده است: رهبری مذهبی شیعه در نجف عراق مستقر است یا در قم ایران؟ آیا عراق ضمیمه ایران شده است؟»
همین موضع در روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن و متعلق به عربستان سعودی منعکس شده است. طارق الحمید ایران را متهم کرده است که سعی دارد «عراق را به طور کامل در کنترل خود درآورد.»
او نوشته است: «داستان به طور خلاصه، مبارزه برای استقلال عراق است و احیای حیثیت این کشور.» نویسنده هشدار داده است که عراق «در یک چهارراه خطرناک» قرار دارد.
نفوذ صدر
در همین حال، حسین ابراهیم در روزنامه لبنانی چپگرای الاخبار نوشت که وقتی صدر حامیان خود را مهار کرد، به طور موقت خشونتها در عراق را متوقف کرد. این به تقویت نفوذ او در کشور کمک کرد تا جایی که ممکن است سودای مرجع مذهبی شدن را در حد آیتاللهها در قم و ایران داشته باشد.
امل عبدالعزیز الهزانی، روزنامهنگار سعودی در روزنامه الشرق الاوسط با ستایش مقتدی صدر و مبارزهاش علیه «هژمونی» ایران اظهار کرد که کاریزمای صدر و محبوبیت او تضمینکننده کارزارش علیه ایران و «رژیم فاسد عراق» خواهد بود.
اما مفسران دیگر از موضع صدر انتقاد کردند.
در مقالهای در شرق الاوسط از فاضل البدرانی، استاد رسانههای بینالمللی در دانشگاه عراق، نقل شده که در ۳۰ اوت گفته است، اطلاعیه صدر مبنی بر کنار گذاشتن سیاست، «به تنش دامن میزند و در را برای حامیانش در جهت تحصن و فلج کردن اوضاع عراق باز میکند.»
فرهاد علاالدین، رییس شورای مشورتی غیردولتی عراق هم به شرقالاوسط گفت که صدر در راستای تلاش برای تغییر رژیم باید به «گزینه خیابانی» متوسل شود؛ اما این اقدام مملو از خطر است و میتواند در میان حامیان خود و گروههای شیعه تلفات سنگین به بار آورد چون درگیریها در نهایت در میان خودشان متمرکز خواهد شد.
