اخبار

تویتر دانیال: بیتا دریاباری زاده تهران / ایران
لیسانس علوم کامپیوتر از دانشگاه ایالتی کالیفرنیا
فوق لیسانس از دانشگاه گلدن گیت سانفرانسیسکو
بنیانگذار مرکز برابری پارس
گردآورنده و حامی جایزه بیتا در دانشگاه استنفورد
یکی از حامیان مالی / اجتماعی #نایاک در ایالات متحده

بیتا دریاباری ،همسر سابق امید کردستانی رئیس اجرایی هیئت مدیره توئیتر است . دریاباری بعد از طلاق گرفتن از کردستانی طبق قوانین ایالات متحده بخشی از ثروت او را دریافت کرد که تقریبا یک میلیارد دلار تخمین زده شده بود . دریاباری بعد از طلاق شروع به تاسیس بنیاد خیریه کرد .

دریاباری بعدتر با یک رادیولوژیست به نام رضا ملک ازدواج کرد که در سال ۲۰۱۶ از هم جدا شدند . در سال ۲۰۱۸ دریاباری با شاهکار بینش پژوه ، خواننده ازدواج کرد . بیتا دریاباری همچنین دو فرزند از ازدواج اولش با امید کردستانی دارد .

بیتادریاباری با تاسیس مرکز برابری پارس خود را در میان جامعه ایرانی ایالات متحده مطرح کرد و بسیار محبوب و معروف شد . او دلیل تاسیس این مرکز را کمک به ایرانیان و فارسی زبانان در آمریکا ذکر کرد. او سالیانه میلیون ها دلار در کمک به مهاجرین فارسی زبان و مسلمان اهدا میکند.

مرکز برابری پارس یک بنیاد غیر انتفاعی‌ است که به مهاجران ایرانی که امیدوارند به ایالات متحده مهاجرت کنند کمک می کند. در سال‌های گذشته و پرقدرت شدن این مرکز کمک ها به ایرانیان فراتر رفته و حال به افراد غیر ایرانی مسلمان نیز کمک می شود تا در جریان مهاجرت به ایالات متحده موفق شوند.

اینجاست که #نایاک وارد می شود ، در سال ۲۰۱۵ همکاری بیتا دریاباری با نایاک آغاز شده و در تمامی سمینارها و نشست های خبری از بیتا دریاباری و موسسه های او به عنوان حامی مالی ( اسپانسر ) نایاک نام برده شده و دریاباری را از بزرگ‌ترین اهدا کننده خیریه به نایاک معرفی میکنند.

یکی از بزرگ‌ترین اهداف #نایاک استخدام نیروی انسانی و افزایش رأی در میان شوراهای شهر و در مقیاس بزرگ‌تر نمایندگان ایالتی است . این امر تنها ورود مهاجرین بیشتر از ایران و کشورهای مسلمان در خاورمیانه انجام می‌شود. اولویت مرکز برابری پارس ( دریاباری ) هم مشکلات مهاجرتی و ویزا است.

همکاری مستقیم مرکز برابری پارس و نایاک و چندین ارگان و موسسه دیگر نیز پیداست ، از این مراکز می‌توان به پایا :(اتحاد امور عمومی ایرانیان آمریکایی – یک سازمان غیرانتفاعی غیرانتفاعی که منافع ایرانیان آمریکایی را پیش می برد) و انجمن ملی وکلای ایرانی در ایالات متحده نیز اشاره کرد .

در سال ۲۰۱۶ بعد از ورود پرزیدنت ترامپ به کاخ سفید و مسدود کردن ویزا برای ایرانیان ، بیتا دریاباری به کمک تریتا پارسی آمده و با استفاده از محبوبیت خود در جامعه ایرانی شکایات و دادخواست هایی را علیه فرمان اجرایی پرزیدنت ترامپ جمع آوری کردند که هیچگاه به نتیجه نرسید .

یکی از بزرگ‌ترین ضربه ها به نایاک و جمهوری اسلامی ، قانون منع ورود ایرانیان (عدم صدور ویزا ) به ایالات متحده بود . زیرا نیروی انسانی نایاک(جمهوری اسلامی) بیشتر از همین راه تأمین می شد. بیشتر افرادی که سفارشی از طرف محمد جواد ظریف فرستاده می شدند به سرعت توسط نایاک حمایت می شدند.

دریاباری نیز با ثروتی که بدست آورده بود در امر کمک به مهاجرین ( نیروهای جمهوری اسلامی ) با کمک بهترین وکلا در مجموعه ‌پارس تقریبا تمامی مراحل قانونی صدور ویزا و بعد از آن مراحل درخواست پناهندگی و دریافت اقامت و در مرحله بعد شهروندی را هموار و آسان می ساخت .

در جریان مذاکرات هسته ای ، بندی در قرارداد برجام وجود داشت که با استناد به این بند ؛ ایالات متحده (دولت باراک اوباما )موظف به صدور اقامت و شهروندی صدها ایرانی را که جمهوری اسلامی معرفی میکرد ، بود .و شوربختانه این امر به سرانجام رسید . او حامی حزب دموکرات است.

بیتا دریاباری با ثروت هنگفتی که بدست آورد سعی کرد در سیاست هم دستی بر آتش داشته ‌‌و با ورود به خیریه های بزرگ که از طرف نمایندگان کنگره و ژنرال ها و افسرهای سابق پنتاگون ، تشکیل میشد ؛ حضور پیدا کند و با اهدای صدها هزار دلار خود را در میان چهره های مهم در ایالات متحده نشان دهد.

از طرفی پرداخت خیریه در قانون ایالات متحده مشمول معافیت مالی شده و شخص و موسسه و مرکز اهدا کننده را در بخش اعظمی از مالیات به دولت معاف میکند. دلیل حضور اشخاصی چون بیل گیتس و میلیاردرهای بزرگ در خیریه هم همین امر ؛ معافیت مالیاتی است .

مشاوره های #نایاک و #تریتا_پارسی به دریاباری باعث شد تا دریاباری با چند حرکت بزرگ از جمله تشکیل یک جایزه به نام جایزه “بیتا “ در استنفورد، در امر ورود به دانشگاه ها و مغزشویی جوانان دانشجو نیز موفق شود. این جایزه هرساله در مرکز مطالعات ایران در دانشگاه استنفورد اهدا می‌شود.

به دلیل محبوبیت بیتا دریاباری؛حضور افراد مختلف “ایرانی “ در عکس ها دلیل به حضور و یا ارتباط آنها با نایاک را تایید و یا تکذیب نمیکنم
زیرا تحقیقات و‌مطالعه در مورد #نایاک همچنان ادامه دارد.امید دارم در این مسیر من رو یاری کنید تا با هم و در کنار هم ،با این گروه مبارزه کنیم.سپاس

ویدئو و عکسهای بیشتر را در این لینک ببینید

رادیوفردا: رسانه‌های آلمان روز پنج‌شنبه گزارش دادند که سرنخ‌های تازه‌ای از افراد مرتبط با اسدالله اسدی، دیپلمات شاغل در سفارت ایران در اتریش، به دست آمده و احتمالا این افراد برای نهادهای اطلاعاتی ایران کار می‌کرده‌اند.

بر اساس این گزارش‌ها، پلیس این کشور دو دفترچه یادداشت در خودروی این دیپلمات کشف کرده که در یک دفترچه دستورالعمل رمزگذاری شده ساخت بمب دستی نوشته شده و در دفترچه دیگر که شامل ۱۸۹ یادداشت است، اطلاعاتی درباره مکان‌های مختلف گردشگری و تاریخی در کشورهای آلمان، فرانسه، اتریش، جمهوری چک، مجارستان، ایتالیا، بلژیک و هلند نوشته شده است.

اطلاعات نوشته شده در دفترچه دوم نشان می‌دهد که آقای اسدی به برخی افراد ناشناس که نام‌ ایرانی دارند، مبالغی بین ۲۵۰۰ تا ۵ هزار یورو پرداخت کرده است.

مقام‌های قضایی آلمان بر این باور هستند که افراد دریافت‌کننده پول با نهادهای اطلاعاتی ایران در ارتباط بوده‌اند و در حال تحقیق هستند که آیا آقای اسدی مسئولیت هدایت این گروه از افراد را بر عهده داشته است.

اسدالله اسدی متهم اصلی در پرونده طرح بمب‌گذاری در گردهم‌آیی سال گذشته سازمان مجاهدین خلق ایران در پاریس است و تیرماه سال ۹۷ بازداشت شد.

این دپیلمات حدودا ۵۰ ساله که در سفارت ایران در اتریش شاغل بود، متهم است که ماده‌ای انفجاری به وزن نیم کیلوگرم در اختیار یک زوج ایرانی ساکن در بلژیک قرار داده تا این همایش را هدف حمله قرار دهند.

اسدالله اسدی که از حضور در دادگاه خودداری کرده هرگونه نقش در توطئه بمب‌گذاری در گردهم‌آیی مجاهدین خلق که توسط نیروهای امنیتی خنثی شد، را تکذیب کرده است.

قرار بود حکم اسدالله اسدی که احتمالا ۲۰ سال حبس خواهد بود، روز جمعه صادر شود، اما دادگاه آنتوِرپ بلژیک بدون ارائه توضیحی در این خصوص آن را تا چهارم فوریه، دو هفته دیگر، به تعویق انداخت.

در این پرونده سه متهم دیگر به نام‌های امیر سعدونی، نسیمه نعامی و مهرداد عارفانی نیز حضور دارند.

پیش از این اعلام شده بود که در مجموع ۱۰۰ هزار یورو پول به حساب‌های بانکی امیر سعدونی و نسیمه نعامی، زوج ایرانی ساکن بلژیک واریز شده ولی منبع ارسال این پول‌ها مشخص نیست.

دادستان برای میر سعدونی و نسیمه نعامی ۱۸ سال زندان و برای مهرداد عارفانی ۱۵ سال حبس درخواست کرده است.

جمهوری اسلامی ایران تاکنون هر گونه دخالت و آگاهی تهران را از تلاش برای انفجار در گردهمایی مجاهدین خلق را تکذیب کرده و گفته است که پرونده و اتهامات طرح‌شده علیه آقای اسدی، «نقض مصونیت دیپلماتیک» است.
منبع: روزنامه زوددویچه تسایتونگ، شبکه یک آلمان، رادیوفردا/ ر. ح./ ف. دو.

رادیوفردا: بر اساس آمارهای پزشکی قانونی در سال ۱۳۹۹ به طور میانگین روزانه ۱۵ نفر در ایران در سال جاری جان خود را بر اثر خودکشی از دست داده‌اند.

در گزارشی که روزنامه «اعتماد» روز چهارشنبه، اول بهمن‌ماه، منتشر کرده است، از قول یک منبع آگاه در سازمان پزشکی قانونی ایران آمده است که آمار خودکشی از ابتدای امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۴.۲ درصد افزایش یافته است.

به گزارش سازمان پزشکی قانونی در هشت ماه نخست سال ۱۳۹۸، تعداد کل قربانیان خودکشی در کشور ۳۴۴۴ نفر بوده است، اما این آمار در مدت مشابه سال ۱۳۹۹ با ۴.۲ درصد افزایش به ۳۵۸۹ نفر رسیده است.

این آمار در حالی اعلام می‌شود که بر اساس گزارش‌های منتشرشده تنها در طول یک ماه در فاصله مهر تا آبان ۹۹ شش دانش‌آموز تنها در شهرستان رامهرمز در جنوب ایران دست به خودکشی زده‌اند.

در ماه‌های گذشته اخبار متعددی درباره خودکشی نوجوانان در ایران منتشر شده است. این آمار نشانگر کاهش سن خودکشی در ایران است و بیشتر آن‌ها به دلیل فقر اقتصادی و نابسامانی‌های اجتماعی و خانوادگی رخ داده است

وزارت بهداشت ایران از دو سال گذشته آمار مرگ‌ و میر ناشی از خودکشی در کشور را اعلام نکرده است.

بر اساس آخرین آماری که در سال ۱۳۹۷ از سوی مدیر برنامه پیشگیری از خودکشی دفتر سلامت روان وزارت بهداشت ایران منتشر شد، آمار خودکشی در فاصله سال‌های ۹۴ تا ۹۷ روندی افزایشی داشته و تا سال ۹۷ تقریبا سالانه حدود ۵ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت، خودکشی منجر به مرگ گزارش شده است.

رادیوفرانسه: جنیفر ساکی، سخنگوی جدید کاخ سفید، در نخستین کنفرانس خبری خود بعد از روی کار آمدن جو بایدن گفت که دولت جدید آمریکا قصد دارد محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تقویت کند و تشدید این محدودیت‌ها از اولین موضوع‌های گفتگوهای جو بایدن با همتایان خارجی و متحدانش خواهد بود.

سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که جو بایدن صریحاً گفته است که ایالات متحد آمریکا خواهد کوشید از طریق دیپلماتیک محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تمدید و تقویت کند. جنیفر ساکی سپس تأکید کرد که حکومت ایران باید در آغاز تمام محدودیت‌های اعلام شده در توافق اتمی سال ٢٠١٥ موسوم به برجام را از نو رعایت کند.

آنتونی بلینکن که از سوی جو بایدن به عنوان وزیر امور خارجۀ جدید آمریکا انتخاب شده سه شنبه گذشته در مقابل سناتورهای آمریکایی گفت که واشنگتن مجبور نیست سریعاً دربارۀ بازگشت یا عدم بازگشت به برجام تصمیم‌ بگیرد. او همچنین گفت که اگر ایران به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند، آمریکا در همکاری با متحدان خود از بازگشت ایران به برجام به عنوان نقطۀ عزیمت برای دستیابی به یک توافق قوی‌تر و پایدارتر استفاده خواهد کرد که اینبار علاوه بر برنامۀ اتمی شامل موشک‌های بالستیکی و اقدام‌های بی‌ثبات‌کنندۀ ایران در منطقه نیز خواهد شد.

ارونیوز: در حالی که تردید‌های تازه در مورد چشم‌انداز اقتصادی آمریکا، قیمت جهانی نفت را متزلزل کرد و بهای طلا را به دلیل نگرانی از افت نرخ برابری دلار افزایش داد، نرخ آزاد دلار در ایران با وجود خوش‌بینی‌های حاصل از پایان دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ به روند صعودی خود ادامه داد.

قیمت هر بشکه نفت پایه برنت که در آستانه برگزاری مراسم تحلیف جو بایدن در ظهر روز چهارشنبه تا ۵۶ دلار و ۴۴ سنت صعود کرده بود، در جریان معاملات امروز(۲۱ ژانویه/دوم بهمن) تا ۵۵ دلار و ۶۵ سنت پایین آمد. کارشناسان بازار نفت، انتشار داده‌های غافلگیرکننده از افزایش ذخیره نفت خام ایالات متحده را علت این افت ارزیابی کردند. البته به اعتقاد آنها در حالی که نگرانی‌ها در مورد پایین مانده تقاضای نفت به دلیل شیوع ویروس کرونا افزایش یافته، امیدها به تاثیرگذاری بسته محرک اقتصادی ۱.۹ تریلیون دلاری دولت آقای بایدن مانع از کاهش بیشتر بهای جهانی نفت شده است.

با این وجود، برآوردهای اولیه از تاثیرگذاری اجرای این بسته بر افزایش نرخ تورم در ایالات متحده موجب شد تا روز پنجشنبه نیز نرخ برابری دلار آمریکا در مقابل ارزهای عمده جهان کاهش یابد. هر یورو در این روز در مقابل ۱.۲۱۴۶ دلار آمریکا مبادله شد که نشان از تقویت ۲۷ صدم درصدی ارز واحد اروپایی داشت.

اما در بازار ارز ایران که نخستین روز معاملاتی خود را پس از آغاز دوران ریاست جمهوری جو بایدن سپری می‌کرد، ریال، واحد پول این کشور همزمان در برابر اکثر ارزهای مهم جهان از جمله دلار آمریکا و یورو تضعیف شد.

در شرایطی که بانک مرکزی ایران، نرخ رسمی عرضه دلار آمریکا را در مقایسه با روز چهارشنبه ۱۰۰ تومان کاهش داده بود، قیمت فروش آزاد این ارز ابتدا تا ۲۳ هزار و ۷۰۰ تومان بالا رفت و سپس با وجود این که تا ۲۳ هزار و ۴۰۰ تومان پایین آمد ولی در مجموع در مقایسه با نرخ پایانی مبادلات روز چهارشنبه، رشد ۴۰۰ تومانی را تجربه کرد.

همزمان هر یورو نیز در بازار آزاد تهران ۲۸ هزار و ۴۸۰ تومان خرید و فروش شد که ۶۰۰ تومان بالاتر از نرخ پایانی روز گذشته بود. اما نرخ رسمی عرضه یورو ۲۷ هزار و ۴۰۰ تومان توسط بانک مرکزی ایران اعلام شده که ۵۰ تومان کمتر از بهای روز چهارشنبه بود.

با وجود ثبات نسبی قیمت جهانی طلا، رشد قیمت دلار در بازار ایران موجب شد تا قیمت هر قطعه تمام سکه طلا با رشد ۲۰۰ هزار تومانی در بازار تهران به ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان برسد و نرخ معاملاتی هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز به یک میلیون و ۳۴ هزار تومان افزایش پیدا کند.

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

قیمت جهانی هر اونس طلا روز چهارشنبه و در آستانه انتقال قدرت از دونالد ترامپ به جو بایدن با یک جهش ۳۶ دلاری از مرز هزار و ۸۷۰ دلار گذشت. در طول ۲۴ ساعت گذشته این نرخ همچنان در محدوده هزار و ۸۶۶ دلار تا هزار ۸۷۴ دلار نوسان کرده است. تحلیلگران بازار جهانی طلا معتقدند روند کُند واکسیناسیون کرونا و نگرانی‌ها در مورد افزایش سرعت شیوع مرگبار این ویروس، انتظارها را نسبت به بسته محرک مالی دولت آقای بایدن افزایش داده و برخی سرمایه‌گذاران به این باور رسیده‌اند که تزریق ۱.۹ تریلیون دلار برای رونق بخشی به اقتصاد آمریکا ناکافی است. همچنین با وجود آمادگی دولت آقای بایدن برای حمایت بیشتر از اقتصاد آمریکا برآوردهای برخی سرمایه‌گذاران بر ادامه نزول نرخ برابری دلار آمریکا حکایت دارد.

اما در مقابل، بسیاری از تحلیلگران اقتصادی در ایران امیدوارند که با روی کار آمدن دولت آقای بایدن، روند عرضه نفت ایران به بازارهای جهانی تسهیل شود و شرایط برای آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه شده ایران در دوران ریاست جمهوری آقای ترامپ آزاد شود. چنان که عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران روز چهارشنبه از آزاد شدن بخشی از درآمدهای ارزی مسدود شده کشور خبر داد ولی با این حال این بانک از روز گذشته با افزایش نرخ رسمی عرضه ارز مانع از ادامه نزولی نرخ آزاد دلار شده که از دو هفته پیش آغاز شده بود.

دویچه‌وله: هشت انجمن‌‌ و کانون‌ صنفی در بیانیه‌‌هایی اهمال در خرید واکسن‌های تایید شده سازمان بهداشت جهانی را کشتار عامدانه نامیدند. جمعی از فعالان مدنی و کادر پزشکی نیز بر تهیه و خرید واکسن‌های معتبر تاکید کردند.

هشت انجمن و کانون صنفی ایران در بیانیه‌هایی جداگانه اهمال در خرید واکسن‌های تایید شده توسط سازمان بهداشت جهانی را برابر با بازی کردن با جان میلیون‌ها ایرانی دانستند و خواستار واکسیناسیون رایگان و سراسری مردم شدند.

به گزارش هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، این هشت انجمن و کانون صنفی متعلق به معلمان، کارگران و بازنشستگان در نقاط مختلف ایران هستند که در بیانیه خود ضمن ابراز مخالفت با تصمیمات ناهماهنگ در خصوص بازگشایی مدارس خواهان عدم اجرای این تصمیم حتی به صورت محدود تا زمان انجام واکسیناسیون سراسری شدند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در این حرکت جمعی اعضای انجمن صنفی معلمان کردستان-مریوان، کانون صنفی فرهنگیان گیلان، اتحاد بازنشستگان، اتحادیه آزاد کارگران ایران، کانون صنفی فرهنگیان قزوین، انجمن صنفی بازنشستگان کشوری و سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران شرکت کرده‌اند.

کشتار عامدانه

اتحاد بازنشستگان در بیانیه خود ضمن مقایسه عملکرد مسئولان کشور با سایر کشورها نوشته‌اند: «بسیاری از کشورها برای مقابله با ویروس کرونا به واکسیناسیون رو آورده‌اند تا جمعیت خود را در برابر ویروس مرگبار کرونا ایمن کنند، اما مسئولان و دست اندرکاران کشور ما تا کنون فقط حرف زده‌اند؛ بدون داشتن کمترین دانش علمی حکم ممنوعیت استفاده از واکسن‌های فایزر و واکسن مشترک انگلیس و سوئد را صادر کرده‌اند؛ تا امروز کمترین اهمیتی به افکار عمومی و مطالبه‌ی واکسیناسیون عمومی و رایگان نداده‌ و از هیچ جای دیگری هم به صورت انبوه واکسنی وارد نکرده‌اند.»

کانون صنفی فرهنگیان استان گیلان حسن روحانی را به عنوان رئیس‌جمهوری مسئول دانسته‌ و گفته است او«موظف به تسریع تهیه واکسن معتبر» است. این کانون از روحانی خواسته‌است «جان مردم را وجه‌المصالحه نگرش‌های ایدئولوژیک و دعواهای سیاسی مرسوم قرار ندهد و در مواجهه با این امر به غایت خطیر، حداکثر تدبیر را به خرج دهد».

کانون صنفی فرهنگیان استان گیلان تاکید کرده است که «هرگونه اصراری بر محروم کردن مردم از واکسن مطلوب، مطابق با استاندارهای جهانی و سازمان بهداشت جهانی، تلاش و مشارکت در مسیر مرگ و میرهای ناشی از کرونا، کشتار عامدانه محسوب می‌شود».

«هماهنگ با سازمان بهداشت جهانی اقدام کنید»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ۱۹ دی ماه در یک سخنرانی واردات “واکسن آمریکایی و انگلیسی” به ایران را ممنوع اعلام و به این ترتیب ایرانیان را از دسترسی به سه واکسنی که مجوزهای بین‌المللی را دریافت کرده‌اند محروم کرد. او در این سخنرانی گفت که مسئله ممنوعیت واردات واکسن شرکت‌های آمریکایی و بریتانیایی را قبلا به مسئولان گوشزد کرده و اکنون آن را به طور عمومی اعلام می‌کند.

امضاکنندگان بیانیه انجمن صنفی معلمان کردستان- مریوان ضمن هشدار به مسئولان کشور در خصوص «عواقب تاخیر در واکسیناسیون فوری و سراسری کشور» مسئولیت هرگونه رخدادی را متوجه آنان کرده‌ و پیشنهاد داده‌اند «هماهنگ با سازمان بهداشت جهانی و همراستا با استانداردهای جهانی به واکسیناسیون فوری و سراسری مردم اقدام کنند».

به گزارش هرانا، کانون صنفی معلمان ایران (تهران) نیز با انتشار بیانیه‌ای خواهان لغو تصمیم وزارت آموزش و پرورش مبنی بر بازگشایی مدارس شدند. این کانون به تصمیم‌گیری‌های «متناقض و سردرگمی مدیریتی، در ساختار آموزشی کشور» انتقاد کرده و گفته است: «اصرار وزارت آموزش و پرورش در بازگشایی مدارس عملا موجب افزایش مبتلایان کرونا در میان معلمان و دانش‌آموزان شد». اعضای این کانون نوشته‌اند با «اصرار غیرمنطقی بر بازگشایی مدارس شاهد جان باختن تعدادی از همکاران‌مان در استان‌های مختلف بوده‌ایم. از سوی دیگر کاستی‌ها و نواقص ساختاری نرم‌افزار شاد در این مدت همکاران را در آموزش دانش‌آموزان با مشکلات فراوان روبرو ساخت.»

آنها انتقاد کرده‌اند که «علیرغم این شرایط و بالا رفتن پیک بیماری کرونا، وزارت آموزش و پرورش طرحی را برای بازگشایی محدود مدارس از اول بهمن ماه ارائه کرده است».

اعضای این کانون ضمن مخالفت با «تصمیمات ناهماهنگ و جدید وزارت آموزش و پرورش در بازگشایی مدارس» هشدار داده است که «عدم وحدت رویه در تصمیم‌گیری‌ها و ناهماهنگی بین وزارتخانه و ستاد ملی کرونا می‌تواند عواقب وخیمی هم چون گستردگی شیوع کرونا و قربانی شدن تعداد دیگری از همکاران و دانش‌آموزان را به همراه داشته باشد و پیامدهای آن به عهده مسئولین» خواهد بود. آنها پیشنهاد کرده‌اند تا زمان انجام واکسیناسیون سراسری، آموزش‌ها همچنان به صورت مجازی انجام شود و از بازگشایی مدارس حتی به صورت محدود خودداری شود.

حمایت از نظر کارشناسان در تهیه و خرید واکسن کرونا

هم‌زمان جمعی از فعالان سیاسی و مدنی و کادر پزشکی در حمایت از نامه ارکان دو نهاد علمی و صنفی ایران درباره تهیه و خرید واکسن با انتشار بیانیه‌ای به حسن روحانی، درباره ضرورت تهیه هرچه سریع‌تر و بیشتر واکسن کرونا صرفا بر اساس مبانی علمی و کارشناسانه تاکید کرده‌اند.

آنها گفته‌‌‌اند که «تسریع در واکسیناسیون همگانی کرونا برای پیشگیری از مرگ‌های اجتناب‌پذیر و نیز کاهش هزینه‌های اقتصادی کرونا و بهبود معیشت شهروندان ضرورت تام دارد». در بخش دیگری از بیانیه آمده است که ایمنی جمعی نیازمند واکسیناسیون حدود ۷۵ درصد جمعیت کشور است. آنها تلاش برای تولید واکسن معتبر داخلی و حمایت از آن را لازم دانسته‌اند اما تاکید کرده‌اند که برای دستیابی میلیونی به آن ماه‌ها زمان لازم است و «بنابراین کشور نیازمند بسیج همهٔ توان و امکانات بخش دولتی و خصوصی خود برای خرید هرچه سریع‌تر واکسن‌های معتبر است».

شفافیت در اطلاع‌رسانی برای جلوگیری از سواستفاده مدیران

این فعالان هشدار داده‌اند که «تعلل و تاخیر و ضعف و ممنوعیت در این زمینه برخلاف مسئولیت مسلم حکمرانان در صیانت از جان و سلامت شهروندان است و می‌تواند نارضایتی گسترده‌ای ایجاد کند».

آنها خواسته‌اند که مسئولیت تشخیص بهترین واکسن‌ها برای واکسیناسیون مردم ایران به عهده کارشناسان و نهادهای تخصصی واگذار شود تا براساس موازین علمی تصمیم بگیرند و عمل کنند» و گفته‌اند: «از این جهت توجه به نامه ارکان سازمان نظام پزشکی و مجمع انجمن‌های علمی گروه پزشکی به رئیس‌جمهور، ‌به عنوان دو نهاد معتبر و مستقل پزشکی کشور، اهمیت زیادی دارد.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

این افراد همچنین خواستار برخورد شفاف مسئولان در رابطه با موانعی که در برابر خرید واکسن کرونا است، از جمله تحریم‌ها شده‌ و آنها در پایان اعلام کرده‌اند که برای «کاهش خطا در تصمیمات نهادها و جلوگیری از سواستفاده مدیرانی که ذی‌نفع و در موقعیت تعارض منافعند»، اطلاع‌رسانی شفاف درباره همه نهادها و شرکت‌هایی را ضروری می‌دانند «که برای واردات واکسن اقدام کرده‌‌اند یا خواهند کرد». همچنین تاکید کرده‌اند که اطلاع رسانی در مورد تعداد دقیق واکسن‌ها و تاریخ وصول‌ و نحوه دقیق توزیع عادلانه آنها را ضروری می‌دانند.

علی خامنه‌ای در حالی فرمان ممنوعیت خرید واکسن‌های ساخت آمریکا و بریتانیا را صادر که مسئولان وزارت بهداشت پیش از آن از خرید ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار دوز واکسن از طریق سازوکار سازمان بهداشت جهانی برای توزیع عادلانه واکسن کرونا خبر داده بودند و در آن زمان فقط محصول شرکت‌های فایزر و بیون‌تک مجوز گرفته بود.

اظهارات خامنه‌ای در مورد ممنوعیت واردات واکسن‌های آمریکایی و بریتانیایی با اعتراض گسترده کاربران ایرانی در فضای مجازی روبرو شد و برخی نهادهای حقوق بشری بین‌المللی هم به آن واکنش نشان دادند.

خبرگزاری برنا روز یکشنبه ۲۸ دی (۱۷ ژانویه) از قول مینو محرز، عضو کمیته علمی ستاد ملی مقابله با کرونا و مسئول ارزیابی علمی واکسن کرونا نوشت: «هر کشوری هر نوع واکسن تائیدشده‌ای که دارد موثر است و باید تزریق کرد چرا که باید سطح ایمنی دنیا بالا برود.»

سازمان عفو بین‌الملل نیز در بیانیه‌ای فرمان خامنه‌ای و محروم کردن میلیون‌ها ایرانی از دسترسی به واکسن کرونا را “نادیده انگاشتن حق حیات و حق سلامت” شهروندان خواند و آن را به عنوان “بی‌اعتنایی ‌شرم‌آور به تعهدات حقوق بشری” محکوم کرد.

رادیوفردا: کاربران شبکه‌های اجتماعی در ایران می‌گویند که پیام رسان «سیگنال» که به تازگی مورد از سوی کاربران مورد استقبال قرار گرفته به دستور «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» از فروشگا‌‌ه‌های آنلاین در ایران حذف شده است.

گفته می شود، به دنبال حذف پیام‌رسان سیگنال از مارکت‌های ایران از جمله کافه بازار و مایکت، کاربران ایرانی به هنگام تلاش برای دانلود آن با پیامی با این متن «این اپلیکیشن به دستور کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه از حالت انتشار خارج شده است»، مواجه می‌شوند.

هنوز «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» به طور رسمی این خبر واکنشی نشان نداده است.

«کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» از شش عضو دولتی (وزیر یا نماینده وزیر) به‌ اضافه نمایندگانی از سازمان تبلیغات اسلامی، صداوسیما، نیروی انتظامی و مجلس شورای اسلامی تشکیل شده و ریاست آن با دادستان کل ایران است.

این کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه در سال ۱۳۸۸ و پس تایید مصوبه «جرایم رایانه‌ای» در مجلس ایران توسط شورای نگهبان شروع به کار کرده است.

مقامات قضایی و دولتی دلیل فیلترینگ گسترده را جلوگیری از دسترسی مردم به وب‌سایت‌ها و شبکه‌های «غیراخلاقی و مستهجن» و «مخالف نظام» عنوان می‌کنند، با این حال شمار قابل‌ توجهی از این مقامات خود در شبکه‌های فیلترشده حساب دارند و از آنها برای بیان مواضع خود استفاده می‌کنند.

برخی از وب‌سایت‌ها و اپلیکشین‌های فیلترشده نیز صرفاً کارکرد فنی دارند که دسترسی مردم به آنها مسدود شده است.

در همین حال، نشریه آمریکایی «بیزنس اینسایدر» روز گذشته گزارش داد٬ پس از آن که پیام رسان واتس‌اپ اعلام کرد تغییرات جدید در خط مشی خود در قبال حریم خصوصی کاربران انجام خواهد داد و داده‌های شخصی کاربرانش را با فیس بوک به اشتراک خواهد گذاشت، رقبای این پیام رسان با رشد بی سابقه کاربران جدید مواجه شده‌اند.

قرار است تغییرات در خط مشی واتس آپ از شش فوریه انجام شود.

طبق این گزارش در هفته گذشته، پیام رسان سیگنال ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار بار دانلود شد که نسبت به هفته گذشته رشد ۴۲۰۰ درصدی داشته است.

پیام رسان تلگرام ، نیز ۹ میلیون بار دانلود شده که نسبت به هفته گذشته ۹۱ درصد افزایش داشته است.

«بیزنس اینسایدر » می‌گوید، کشور هند بیشترین میزان دانلود هر دو پیام رسان را داشته است.

نفت آنلاین: عماد ادوارد شرقی متهم اقتصادی حین خروج از کشور دستگیر شد.

«عماد ادوارد شرقی»، معاون بین‌الملل سرآوا که مسئولیت تعامل با شرکا و سرمایه‌گذاران خارجی این شرکت را بر عهده داشت، در حین فرار و خروج غیر قانونی از مرزهای غربی کشور دستگیر شد. پیش از این عماد ادوارد شرقی به اتهام جاسوسی و جمع آوری اطلاعات نظامی به ۱۰ سال حبس محکوم و با قرار وثیقه آزاد شده بود که قبل از برگزاری دادگاه تجدید نظر قصد فرار داشت.

سرآوا از سال ۹۰ فعالیت خود را در کشور آغاز کرد. دیجی‌کالا ، کافه بازار ، علی بابا و الو پیک از برندهای اصلی این هلدینگ سرمایه‌گذاری هستند. سرآوا از شرکت‌های فعال در اکوسیستم استارتاپی کشور است که مدعی جذب سرمایه‌گذاری خارجی برای توسعه‌ شرکت‌های زیرمجموعه‌ی خود بود. عماد ادوارد شرقی در جریان فعالیتهای خود در روابط بین الملل هلدینگ سراوا ، شرکت خارجی iiic که دارای سهامداران مشکوک و بعضا نامعلوم می باشد را به مجموعه سرآوا اضافه کرد .

بعد از فرار سعید رحمانی مدیرعامل سابق سرآوا از کشور، عماد ادوارد شرقی از افراد کلیدی این گروه سرمایه‌گذاری به حساب می آمد.

بی‌بی‌سی: مرا صبور حسینی صدا می‌کنند، اما من اصلی من لیلا هستم
دختر است یا پسر؟” اولین پرسشی که پس از به دنیا آمدن هر نوزاد مطرح می‌شود.

اما پاسخ همیشه “پسر” و یا “دختر” نیست. ممکن است ماما/قابله در آن لحظه نتواند با قطعیت بگوید نوزاد چه جنسیتی دارد.

سازمان ملل می‌گوید حدود ۱/۷ درصد جمعیت جهان بیناجنس یا اینترسکس هستند. یعنی ممکن است هردو اندام جنسی را داشته باشد یا اندام جنسی جوری باشد که نتوان جنسیت را از آن را مشخص کرد. بعضی اوقات ممکن است اندام جنسی بیرونی آنها منتسب به مردانه باشد اما تخمدان هم داشته باشند. جمعیت این افراد تقریبا برابر افراد مو نارنجی است.

در برخی موارد بلافاصله پس از تولد مشخص می‌شود که اندام جنسی نوزاد در دوگانه زنانه یا مردانه می‌گنجد. در موارد دیگر، ممکن است آلت جنسی نوزاد در سنین کودکی یا در سن بلوغ مشخص‌تر شود. در بسیاری از کشورها در همان آغاز تولد روی نوزاد عمل جراحی انجام می‌شود و یکی از دو جنس به او منتسب می‌شود. چیزی که بعدا ممکن است تا پایان عمر برای آن فرد مشکل ساز باشد.

برای “صبور حسینی” حتی در همان کودکی شک و شبهه‌ وجود نداشت که “لیلا” است

داستان لیلا

برای “صبور حسینی” حتی در همان کودکی شک و شبهه‌ی وجود نداشت که “لیلا” است.

“لیلا” ۶۴ سال پیش در روستای ولسوالی گذره هرات به دنیا آمد. او می‌گوید:” وقتی به دنیا آمدم پدرم به دلیل نامشخص بودن جنسیتم، حضانت مرا به عمه‌ام واگذار کرد.”

در نهایت خانواده تصمیم گرفت جنسیت او را پسر اعلام کند و نامش را صبور گذاشتند.

او از دوران مدرسه به یاد می‌آورد که همیشه با هم‌کلاسی‌هایش می‌خواند “من دختر هراتم، چون شاخه‌ی نباتم”.

داستان لیلا به این دلیل منحصر به فرد است که او در چارچوب‌ جنسیتی که برایش انتخاب شد، اسیر نماند و با وجود تمام دشواری‌ها و مشکلات تا به امروز همه تلاشش را کرده که هم در اجتماع فعال باشد و هم “لیلا” باشد.

لیلا می‌گوید “پس از آنکه در سن پنج سالگی مورد تعرض قرار گرفتم، همه در مدرسه فهمیدند که من بیناجنس هستم، پسران شروع کردند به اذیت و آزار جنسی من و دختران دیگر نمی‌گذاشتند در کنار آنها بنشینم و با آنها بازی کنم.”

اما لیلا پس از به پایان رساندن تحصیلاتش تا دبیرستان، در یکی از روستاهای دوردست هرات آموزگار شد.

رسانه‌های محلی چند ماهیست بخش‌هایی از داستان او را روایت کرده‌اند. او در کنار آموزگاری به هنر رقص و بازیگری نیز علاقه‌ فراوان دارد.

لیلا در چندین نمایش‌نامه و در یک مجموعه‌ی تلویزیونی به نام “خیال‌پلو” هم نقش آفرینی کرده است. او می‌گوید:”رقص را به صورت حرفه‌ای در هند یاد گرفتم. دوست دارم لباس‌های زنانه بپوشم، آرایش کنم و در محافل دوستان و آشنایان برقصم.” اما در کشور سنتی و به شدت مذهبی افغانستان، چنین کاری فراتر از چالش‌برانگیز است.

اما لیلا پس از به پایان رساندن تحصیلاتش تا دبیرستان، در یکی از روستاهای دوردست هرات آموزگار شد

برخورد با دگرباشان

در افغانستان برخورد جامعه و حتی کارکنان دولت با دگرباشان بخصوص افراد ترنس، بیناجنس‌ها و همجنسگرایان نامهربانانه و در بسیاری مواقع غیرانسانی است. گاهی این برخوردها از همان بدو تولد و در کانون خانواده شروع می‌شود.

لیلا می‌گوید با افراد تراجنسی (ترنس)‌ و بیناجنسی‌ زیادی در تماس است که زندگی مخفیانه‌ دارند یا هویت خود را فاش نمی‌کنند. اما تحقیر،تبعیض و بدرفتاری با دگرباشان جنسی و جنسیتی در افغانستان به یک ضربه و یک دشنام خلاصه نمی‌شود.

لیلا می‌گوید:”دندان‌های مرا شکسته‌اند و پا و بدنم را سوزانده‌اند”.

اگرچه لیلا با لبا‌س‌های منتسب به مردانه و هویت “صبور” در جامعه زندگی می‌کند اما باز می‌گوید مردان او را به اتوبوس و حمام راه نمی‌دهند وحتی امام مسجد به او اجازه نمی‌دهد در نماز جماعت شرکت کند.

لیلا در اثر ضربه‌ای که چند ماه پیش در راه بازگشت از مسجد به سرش وارد شده، بینایی و شنوایی‌اش را تا حدی از دست داد. او درباره این اتفاق گفته:

“شام یک روز وقتی از مسجد بیرون می‌آمدم، افراد ناشناس به من حمله کردند و یکی از آنها مشتی محکمی به صورتم حواله کرد و گفت که چرا به مسجد رفته‌ام. این ضربه بینایی و شنوایی‌ام را تا حد زیادی تضعیف کرد و دکترها می‌گویند نیاز به عمل جراحی چشم دارم.”

لیلا می‌گوید هورمون‌های طبیعی بدنش منجر به رشد پستان‌هایش شده بود و همین باعث آزار و اذیت بیشتری شد. او می‌گوید “مجبور شدم برای کوچک‌ کردن پستان‌هایم دارو مصرف کنم. پزشکان به من مجوز تطبیق جنسیت را داده‌اند ولی به دلیل هزینه گزاف آن این کار را نمی‌توانم بکنم.”

بسیاری افراد تفاوت بین میان‌جنسی (intersex) و تراجنسی (transexual) تراجنسیتی (transgender) و حتی گاهی دوجنسگرایی (bisexual) را نمی‌دانند

ناآگاهی دلیل بدرفتاری

موجودیت همین مشکلات در افغانستان سبب شده تا بسیاری از دگرباشان جنسی و جنسیتی از ابتدایی‌ترین حق و حقوق انسانی شان آگاهی نداشته باشند.

در بسیاری از موارد افراد تراجنسی (ترنس)‌ و بیناجنسی مایه‌ شرم و ننگ خانواده‌ها دانسته می‌شوند. به آنها “دوجنسه، ایزک و نرماده” می‌گویند که بار تحقیر و توهین دارند. حتی در برخی رسانه‌ها و انتشارات رسمی افغانستان از این اصطلاحات استفاده می‌شود.

ناآگاهی افراد جامعه و حتی قشر تحصیل‌کرده زندگی برای این افراد در جامعه را سخت کرده است. حتی در کمترین حد ممکن هم در افغانستان فرهنگ‌سازی نشده‌است.

زینب پیغمبرزاده، پژوهشگر مطالعات جنسیت می‌گوید:

نه تنها در افغانستان بلکه “علی‌رغم تلاش‌های ارزشمندی که در سال‌های اخیر در حوزه گرایش‌ جنسی و هویت جنسیتی انجام شده، متاسفانه در بسیاری از کشورها به موضوع ویژگی‌های جنسی چندان پرداخته نشده است و معمولا افراد تفاوت بین میان‌جنسی (intersex) و تراجنسی (transexual)، تراجنسیتی (transgender) و حتی گاهی دوجنسگرایی (bisexual) را نمی‌دانند و به اشتباه برای اشاره به همه این گروه‌ها از واژه دوجنسه استفاده می‌کنند.”

“زینب پیغمبر زاده می‌افزاید:”گروه‌های میان‌جنسی در کشورهای مختلف به خصوص کشورهای غربی تلاش دارند، زندگی به عنوان جنس سوم را در جامعه ممکن و قانونی کنند و موفقیت‌هایی هم در این زمینه به دست آورده‌اند. هر چند تا تغییر نگاه دوگانه محور جامعه که تلاش دارد جنس همه افراد را تنها در قالب زن یا مرد تعریف کند، هنوز راه درازی باقی است.”

به گفته او فرد میان‌جنسی به لحاظ جسمی در تعریف معمول آنچه که یک بدن “استاندارد” و “طبیعی” زنانه یا مردانه خوانده می‌شود، نمی‌گنجد و بنابر این بسیاری از پزشک‌ها معتقد هستند که بدن این افراد باید جراحی یا این افراد تعیین جنسیت شوند.

آیا عمل جراحی همیشه بهترین راه حل است؟

در بسیاری از کشورها، نوزادی که بیناجنس تشخیص داده می‌شود، در بدو تولد یا در کودکی مورد عمل جراحی قرار می‌گیرد و در برخی موارد این عمل جراحی با تجویز دارو در سال‌های بعد تکمیل می‌شود.

زینب پیغمبرزاده که به واسطه فعالیتش در زمینه حقوق دگرباشان افراد بیناجنسی زیادی را ملاقات کرده ‌است، می‌گوید آنچه که در میان آن‌ها مشترک است “فشارهای فیزیکی و روانی‌ است که در نتیجه تصمیم پزشک‌ها و خانواده‌ها در کودکی و نوجوانی تحمل کرده‌اند. این در حالی است که ضرورت انجام جراحی‌ها و مصرف دارو در بسیاری از موارد زیر سئوال است و نه تنها این افراد بدون این عمل‌های جراحی می‌توانستند زندگی سالمی داشته باشند، بلکه همین جراحی‌ها و مصرف داروها خودشان عامل مشکلات جسمی و روانی بسیاری در بین بسیاری از این افراد است.”

قانون مدنی افغانستان

افراد بیناجنسی در افغانستان حتی در قانون مدنی این کشور هم جایگاه مشخصی ندارند. تنها در ماده ۲۰۵۷ مربوط به میراث از “جنس خنثی” یاد شده و در آن آمده ‌است: “خنثایی که ذکوریت و انوثت او فهمیده شده نتواند، “اقل نصیبین” (کمترین سهم میراث درمقایسه با دختر و پسر) را مستحق گردیده و باقی‌مانده متروکه به ورثه دیگر داده می‌شود.”

آرتمیس اکبری فعال دگرباشان فارسی زبان می‌گوید دگرباشان جنسی و جنسیتی افغانستان که با او در تماس هستند، می‌گویند که اولین ضربه را از خانواده‌ها و حلقه نزدیکان خود می‌خورند. آنها قربانی خشونت‌های خانگی می‌شوند، مورد ضرب‌وشتم قرار می‌گیرند،زندانی می‌شوند و در برخی از موارد به قتل می‌رسند و یا از خانه فرار می‌کنند.

در بخشی از ماده ۲۴ قانون اساسی افغانستان آمده ‌است: “آزادی و کرامت انسان از تعرض مصون است. دولت به احترام و حمایت ازآزادی و کرامت انسان مکلف می‌باشد.”

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می‌گوید باید برای حمایت از این قشر یک قانون جداگانه تصویب شود تا بتوانند به حقوق و امتیازات قانونی‌شان دست یابند. اما تا زمان تصویب شدن چنین قانونی “لیلا” و صدها فرد بیناجنسی دیگر باید هر روز با تبعیض و آزار و اذیت سیستماتیک دست و پنجه نرم کنند.

دویچه‌وله: ظریف و ولایتی در دو مصاحبه حرف‌های خامنه‌ای را تکرار کرده‌اند که “ایران عجله‌ای برای بازگشت آمریکا به برجام ندارد و مسئله رفع تحریم‌ها است”. گرچه مذاکره بر سر برجام نفی می‌شود ولی ولایتی خواهان حذف مکانیسم ماشه شده است.

وب‌سایت دفتر نشر آثار خامنه‌ای (KHAMENEI.IR) در یک روز دو مصاحبه با وزیر خارجه و مشاور رهبر جمهوری اسلامی در امور بین‌الملل انجام داد که در هردوی آنها از اهمیت برداشتن تحریم‌ها، عادی‌سازی وضعیت و شرایط مذاکره صحبت شد.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران سه‌شنبه ۱۹ در گفت‌وگو با این وب‌سایت گفت که صرف بازگشت آمریکا به برجام کفایت نمی‌کند، بلکه آمریکا باید تحریم‌ها را بردارد. به گفته او برجام در «شرایطی مذاکره شد که نوع دیگری از تحریم‌ها علیه ایران مطرح بود و رفع آن تحریم‌ها در داخل برجام تشریح شد».

او به آنچه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به «مناسبت سالروز قیام ۱۹ دی» گفته بود، استناد کرده است. خامنه‌ای در آن سخنرانی گفت که جمهوری اسلامی نه «اصرار» و نه «عجله‌ای» برای بازگشت آمریکا به برجام دارد و اصلا این «مسئله» حکومت نیست، بلکه “مطالبه اصلی برداشتن تحریم‌ها است”.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آمریکا با خروج از برجام در دوره ریاست جمهوری ترامپ نه تنها تحریم‌های گسترده دوره اوباما را برگرداند، که تحریم‌های جدیدی را نیز به آنها اضافه کرد. تحریم‌هایی که حکومت ایران را به شدت در تنگنای مالی گذاشته است. وزیر خارجه جمهوری اسلامی در این رابطه گفت: «آمریکایی‌ها بعد از اینکه از برجام خارج شدند، هم تحریم‌های گذشته را برگرداندند و هم اینکه با عناوین جدید تحریم‌ها را دشوارتر کردند. لذا صرف بازگشت آمریکا به برجام در شرایط کنونی کفایت نمی‌کند. به‌خاطر اینکه برجام در شرایطی مذاکره شد که نوع دیگری از تحریم‌ها علیه ایران مطرح بود. بنابراین صرف بازگشت آمریکا به برجام کافی نیست و باید تحریم‌ها را بردارد.»

ظریف در این رابطه به چند مورد مهم از تحریم‌ها اشاره کرد از جمله تحریم بانک مرکزی و وزارت نفت که آمریکا «تحت عنوان هسته‌ای خارج کرد» و با «عنوان تروریسم تحریم» کرد.

گام‌هایی برای عادی سازی روابط ایران با جهان

از وزیر خارجه پرسیده شد آمریکا چه خسارت‌هایی به جمهوری اسلامی وارد کرده و این خسارت‌ها چگونه قابل جبران هست؟

محمدجواد ظریف در پاسخ بر گام‌هایی انگشت گذاشت که باید به عادی شدن روابط اقتصادی ایران با جهان یاری رساند. او خواستار «حل و فصل تمام اقداماتی» شد که به گفته او «آمریکا کرده و باعث‌شده رابطه‌ی اقتصادی با ایران را محدود بکند». ظریف از جمله به مواردی اشاره کرد مانند محدودیت‌هایی که برای فروش نفت ایران ایجاد شده، بازگشت روابط بانکی جمهوری اسلامی «به حالت اولیه»، اجرایی شدن قراردادهایی که ایران با شرکت‌های مختلف داشت و حل مشکلاتی که برای حمل‌ونقل و بیمه‌ی ایران به وجود آمده است.

او گفت تعهدی که در قطعنامه ۲۲۳۱ بوده «درواقع عادی‌سازی روابط اقتصادی ایران با دنیا بوده» که به‌دلیل تحریم‌های آمریکا و تبعیت اتحادیه‌ی اروپا و بسیاری کشورهای دیگر از آمریکا عملا منتفی شده است.

ظریف بر آنچه در ضمیمه‌ی دوم برجام آمده یعنی بر «آثار اقدامات» تاکید کرد و گفت: «نه فقط اینکه آقای بایدن یک متنی را امضاء بکند. امضاء ضروری است، اما این فقط شرط لازم است. شرط کافی این است که ما آثار اقدامات آمریکا را ببینیم. هم در برجام، هم در بحث تعهدات اتحادیه‌ی اروپا و هم در بحث تعهدات آمریکا مطرح و تأکید شده است».

عقب‌نشینی کامل

سوال دیگری که از ظریف شد درباره برنامه دولت در قبال «برگشت به برجام و تعهدات متقابل» و «تحلیل» از قانون اخیر مجلس (اجرای غنی‌سازی ۲۰ درصدی) بود. او در پاسخ گفت که دولت «در مورد مصوبه‌ی مجلس نظرات متفاوتی داشت» ولی وقتی رهبر هم در گفت که مصوبه‌ی مجلس باید اجرا بشود، «آقای دکتر روحانی و آقای دکتر صالحی هم گزارش دادند که به آژانس اعلام‌شده و اجرا می‌شود»، «دولت آئین‌نامه‌ای را تصویب کرد و بر اساس آن آئین‌نامه کار سازمان انرژی اتمی شروع شد».

آنچه ظریف به آن اشاره‌ای نکرد، واکنش سخت روحانی و خود او به تلاش مجلس برای از بین بردن هرگونه امکان مذاکره و بازگشت به برجام بود، حداقل تا پایان عمر دولت فعلی بود.

مجلس ایران در آذرماه و طی یک پروسه سریع طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» بررسی و تصویب کرد و از تایید شورای نگهبان گذراند. قانونی که دولت را موظف می‌کند که در صورتی که ظرف دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن آن در مجلس «در صورت عدم اجرای کامل تعهدات کشورهای ۱+۴ در قبال ایران و عادی نشدن روابط کامل بانکی و عدم رفع کامل موانع صادرات و فروش کامل نفت و فرآورده‌های نفتی ایران و برگشت کامل و سریع ارز منابع حاصل از فروش» کلیه نظارت‌های فراتر از پادمان از جمله اجرای داوطلبانه سند (پروتکل) الحاقی را متوقف کند.

علی‌اکبر ولایتی، مشاور آیت‌الله خامنه‌ای در امور بین‌الملل
چند روز پس از تصویب این قانون حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در مخالفت با فشارهای مجلس در جلسه هئیت تاکید کرد که طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی «تعیین برنامه و خط مشی جزو اختیارات خاص رئیس جمهور به حساب می آید» و افزود: «بر همین اساس برنامه را برای دوره بعد کسی نمی تواند تعیین کند و برنامه را فقط رئیس جمهور تعیین می کند». او در انتقاد از مجلس گفت که نمایندگان لوایح دولت را به بایگانی برده و «سونامی طرح‌ها» را راه انداخته‌اند.

محمدجواد ظریف نیز در رابطه با این فشارها گفته بود که برخی اصولگرایان به آمریکا «گرا می‌دهند که با ما بهتر می‌توانید کار کنید» و این سیاست را «جفا به نسل‌های بعدی» دانست. به گفته او «تحولات سیاسی و بین‌المللی و فرصت‌های آن در سال‌های ۹۹ و ۱۴۰۰ لااقل بر یک یا دو نسل آتی اثر خواهند گذاشت.»

عدم تحمل شروط جدید

سوال دیگر سایت خامنه‌ای از ظریف این بود که «اگر طرف‌های برجام، بخواهند شرایط جدیدی برای برداشتن تحریم‌ها مطرح کنند» موضع ایران چه خواهد بود؟

کشورهای اتحادیه اروپا بارها به روشنی اعلام کرده‌اند که برنامه موشکی ایران و سیاست منطقه‌ای آن قابل پذیرش نیست.

پاسخ وزیر خارجه ایران به این سوال این بود که آنها « به‌هیچ‌وجه حق ندارند چنین کاری بکنند». زیرا به گفته او برجام ربطی به برنامه موشکی ایران ندارد «و اگر قطعنامه‌ی شورای امنیت هم اشاره‌ای به موشکی کرده بود، به موشک دارای کلاهک هسته‌ای اشاره کرده بود».

آمریکا، اسرائیل و کشورهای منطقه و کشورهای اروپایی سیاست موشکی ایران را یک سیاست متعارف تلقی نمی‌کنند و موشک‌های بالستیک آن را به ویژه که ایران به سوی تسلیحات هسته‌ای منحرف شود محمل تهدیدی بزرگ می‌دانند. در همین راستا، مطالبه جدید در دور آتی مذاکرات علاوه بر اصلاح بندهایی از برجام که محدودیت‌‌های هسته‌ای ایران را برای مدتی بیشتر تمدید کند معطوف به دستیابی به توافق سریع در باره توان موشکی ایران و نیز سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی است. در همین راستا تلاش می‌شود نه بسان گذشته حل جزیره‌ای و موردی مشکلات با ایران، که سوق این کشور به توافقاتی قابل قبول برای طرف‌های مقابل دنبال شود.

ظریف اما در این مصاحبه می‌گوید که ایران حاضر به مذاکره بر سر برجام یا برنامه موشکی خود نیست: «وقتی ایران سلاح هسته‌ای نداشته باشد، موشک دارای کلاهک هسته‌ای هم دیگر معنی نمی‌دهد. لذا اصلا موضوعیت ندارد، ضمن اینکه خط قرمز ما هم است.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

اوهمچنین افزود که «اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها باید بدانند ما موضوعی را که یک بار مذاکره و توافق کردیم، دوباره مذاکره نخواهیم کرد». این در حالی است که هم دولت جدید آمریکا که به زودی زمام را در دست می‌گیرد و هم کشورهای آلمان، فرانسه و بریتانیا این را رد نمی‌کنند که بازگشت به همان چارچوب‌های مذاکره در سال ۲۰۱۵ عملی نیست.

مذاکره در صورت برداشتن مکانیسم ماشه

وب‌سایت دفتر نشر آثار خامنه‌ای هم‌زمان با علی‌اکبر ولایتی، مشاور آیت‌الله خامنه‌ای در امور بین‌الملل و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت‌وگو کرده است. ولایتی در این مصاحبه از مکانیسم ماشه به عنوان «اصل غیرمنطقی» انتقاد کرده و ضمن تاکید بر مواردی که در سخنان وزیر خارجه هم آمده، یعنی «عجله نداشتن برای بازگشت آمریکا به برجام» و اهمیت داشتن برداشتن تحریم‌ها، بر یک نکته دیگر هم انگشت گذاشته و آن «راضی نبودن» رهبر جمهوری اسلامی از «همان ابتدا» از مکانیسم ماشه است.

ولایتی گفت مکانیسم ماشه « خلاف‌نظر» خامنه‌ای انجام شد و «حتما در صورت برگزاری مذاکرات بعدی باید این مکانیسم به‌عنوان یک اصل غیرمنطقی کنار گذاشته شود.» به این ترتیب او نیز بر امکان مذاکره درباره برجام، هرچند به شکل غیرمستقیم صحه گذاشت. موضوعی که بارها از سوی مقام‌های حکومت ایران رد شده است.

در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت مکانیسمی پیش‌بینی شده است به طرف‌های برجام اجازه می‌دهد در صورت تخطی جمهوری اسلامی از تعهدات برجامی‌اش، بازگشت خودکار همه تحریم‌های بین‌المللی را درخواست کنند. دولت ترامپ با استناد به همین مکانیسم از برجام خارج شد و به بازگرداندن کلیه تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران دست زد. سایر اعضای ۵+۱ با استدلال و اقدام دولت ترامپ مخالفت کرده و خواهان حفظ برجام بودند. آنها حل سایر مشکلات با جمهوری اسلامی را در گرو خروج از برجام تلقی نمی‌‌کردند و با نفی برجام و اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران مخالف بودند. با این همه با توجه به قدرت اقتصادی آمریکا کشورهای اروپایی و چین و روسیه توان اقدام اساسی جدی برای خنثی‌کردن تحریم‌ها علیه ایران را نداشته‌اند.

در سایه این تحریم‌ها و عوض‌شدن نسبی فضا و شرایط در قیاس با زمانی که دولت ترامپ از برجام خارج شد، بسیاری از کارشناسان بازگشت ساده دولت بایدن به برجام بدون توافق‌ها و انعطاف‌های تازه ایران در رشته‌ای از مسائل مربوط به برجام و برنامه هسته‌ای و منطقه‌ای این کشور را بعید می‌دانند. با این همه اگر قرار باشد که بنا به خواست ایران در مورد مکانیسم ماشه باب مذاکره باز شود تهران باید این انتظار را هم داشته باشد که طرف‌های مقابل هم شروط و مطالباتی داشته باشند. در اظهارات و مواضع رهبر جمهوری اسلامی و مشاور ارشد او اما چنین انعطافی به چشم نمی‌خورد.