اخبار

دویچه‌وله: اعتراضات در ایران شامگاه گذشته نیز ادامه یافت. آمریکا می‌گوید که جهان نظاره‌گر رفتار حکومت ایران با همه بازداشت‌شدگان است. نخست‌وزیر بریتانیا اعتراضات در ایران را بیانگر آن دانست که مردم از جمهوری اسلامی راضی نیستند.
بر اساس تصاویر و ویدئوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، شامگاه سه‌شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) نیز اعتراضات دست‌کم در تهران و کرج ادامه یافت.

در تهران، شماری از شهروندان معترض در محله سلسبیل تجمع کرده و علیه حکومت شعار دادند.

تعدادی از جوانان معترض در محله سلسبیل تهران تجمع کرده و علیه حکومت شعار دادند. گفته شده سه‌شنبه شب تجمعات متعددی در شهرها برگزار شد ولی به دلیل محدودیت شدید اینترنت، ارسال تصاویر از ایران با مشکل روبروست. pic.twitter.com/OKzEr35hEa

— DW فارسی (@dw_persian) December 20, 2022

”مرگ بر دیکتاتور”، ”مرگ برخامنه‌ای” و ”امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه” از جمله شعارهایی بود که این معترضان سردادند.

معترضان در اقدامی نمادین، از روی یک پل هوایی در تهران که گفته می‌شود در بزرگراه جلال آل‌احمد است، پارچه‌نوشته‌ای را با مضمون “دوباره می‌سازمت وطن” آویزان کردند.

«دوباره می‌سازمت وطن»
بنر دیده شده در 'بزرگراه جلال آل‌احمد تهران، ۲۹ آذر' #مهسا_امینی pic.twitter.com/UdUhMvDETt

— Vahid Online (@Vahid) December 20, 2022

در شهرک اکباتان نیز معترضان شعارهایی همچون ”اعتصاب، اعتراض، می‌رسه به انقلاب”، ”فقر، فساد گرونی، می‌ریم تا سرنگونی” سر دادند.

از کرج نیز خبر می‌رسد که گروهی از شهروندان معترض به خیابان‌ها آمدند و شعار ”زن، زندگی، آزادی” و”فقر فساد گرونی، میریم تا سرنگونی” را فریاد زدند.

گلشهر کرج ۲۹ آذر#مهسا_امینی pic.twitter.com/6AAoejNOYB

— +۱۵۰۰تصویر (@1500tasvir) December 20, 2022

آمریکا: جهان نظاره‌گر رفتار حکومت ایران با ترانه علیدوستی است

سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده بازداشت ترانه علیدوستی را محکوم کرد.

ند پرایس روز سه‌شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) در نشست خبری با خبرنگاران گفت: «متاسفانه ترانه علیدوستی هم به صف هزاران ایرانی دیگر می‌پیوندد که فقط به خاطر اعتراض مسالمت‌آمیز بازداشت شده‌اند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او همچنین بازداشت این هنرپیشه سرشناس ایرانی را ”بخشی از تلاش حکومت [جمهوری اسلامی] برای ایجاد ترس و سرکوب این اعتراضات مسالمت‌آمیز” توصیف کرد.

مجموعه مطالب: خیزش مردمی ۱۴۰۱

پرایس در ادامه از مقامات جمهوری اسلامی خواست که بازداشت‌های خودسرانه را متوقف کنند و از سرکوب آزادی‌های بنیادی مردم ایران، از جمله آزادی بیان و تجمعات مسالمت‌آمیز، دست بردارند.

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا تاکید کرد: «جهان نظاره‌گر رفتار خودسرانه رژیم [جمهوری اسلامی] با ترانه علیدوستی و همه بازداشت‌شدگان است.»

اصغر فرهادی، کارگردان نامدار ایرانی نیز حمایت خود راترانه علیدوستی و دیگر سینماگران بازداشتی اعلام کرده است. او در پستی اینستاگرامی بە بازداشت علیدوستی واکنش نشان دادە و نوشتە است: pic.twitter.com/xgSXHGf9Vf

— DW فارسی (@dw_persian) December 20, 2022

ترانه علیدوستی، بازیگر شناخته‌شده سینمای ایران، روز شنبه ۲۶ آذرماه در منزل شخصی خود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. بازداشت او با واکنش‌های گسترده‌ای همراه شده است. در این میان بسیاری از هنرمندان و اهالی فرهنگ و سینما با مراجعه به زندان اوین، پیگیر وضعیت او شده‌اند؛ تلاش‌هایی که تاکنون بی‌نتیجه مانده و ترانه علیدوستی همچنان در اوین به‌سر می‌برد.

بریتانیا: مردم ایران از حکومت راضی نیستند

نخست‌وزیر بریتانیا روز سه‌شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) در کمیته روابط خارجی مجلس عوام این کشور، اعتراضات در ایران را حاوی ”یک پیام بسیار واضح” دانست، مبنی بر اینکه ”مردم ایران از حکومت راضی نیستند”.

ریشی سوناک افزود که ”به طور فزاینده‌ای” نگران رفتار جمهوری اسلامی با معترضان، برنامه هسته‌ای و سایر اقدامات این کشور است که به گفته او، خاورمیانه و اروپا را بی‌ثبات می‌کند.

نخست‌وزیر بریتانیا از روسیه و اوکراین به عنوان چالش شماره یک در سیاست خارجی کشورش در سال میلادی جدید نام برد و در عین حال افزود: «من به طور فزاینده‌ای نگران رفتار ایران هستم؛ این موضوعی است که برای آن باید زمان بیشتری را صرف کنیم.»

پیام نمایندگان پارلمان سوئد در ضرورت اتحاد علیه حکومت ایران

چند تن از نمایندگان پارلمان سوئد در پیامی مشترک، خواستار اتحاد همه فعالان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و دانشگاهی برای ”سرنگونی” جمهوری اسلامی شدند.

فراخوان من و تعدادی‌ دیگر از نمایندگان مجلس سوئد برای اتحاد و سازماندهی برای سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی. https://t.co/33ONWf07xw pic.twitter.com/stKd6Luq2H

— Ardalan Shekarabi (@shekarabi) December 20, 2022

اردلان شکرابی، آیلین فاضلیان و علیرضا آخوندی، نمایندگان ایرانی‌تبار پارلمان سوئد، در این پیام ویدئویی، سرکوب و اعدام شهروندان ایران توسط جمهوری اسلامی را محکوم کردند.

آنها از همه کسانی که آرزوی دموکراسی و آزادی را دارند، تقاضا کردند که ”مبارزه با جمهوری اسلامی را سازماندهی کنند و با هم متحد شوند.”

قطع اینترنت در سنندج

نت بلاکس، نهاد ناظر بر ترافیک اینترنت جهان، روز سه‌شنبه در توییتی از قطعی ارتباط‌های اینترنتی در داخل و اطراف شهر سنندج در استان کردستان، در دو روز گذشته خبر داد.

به این ترتیب، نت بلاکس گزارش‌های کاربران درباره ”قطع اینترنت به شکل منع عبور و مرور در جریان اعتصابات در واکنش به جان باختن مهسا امینی” را تایید کرد.

Confirmed: Metrics indicate that internet connectivity has been disrupted for two days in and around #Sanandaj, Kurdistan Province, #Iran, corroborating user reports of curfew-style cuts during strikes over the death of #MahsaAmini

Background: https://t.co/8cCHIJA2Oi pic.twitter.com/xrW0PGubT8

— NetBlocks (@netblocks) December 20, 2022

در روزهای گذشته، شماری از کاربران از اخلال و قطعی اینترنت در سنندج و برخی از مناطق اطراف آن خبر داده بودند. مرکز استان کردستان، یکی از کانون‌های اصلی در اعتراضات ضدحکومتی جاری در ایران به شمار می‌رود.

رادیوفردا: مرگ مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد موجب بروز اعتراضات فراگیری در ایران و سایر کشورهای جهان شد
ارسال

دولت بریتانیا روز دوشنبه ۱۸ مهر «پلیس امنیت اخلاقی ایران» موسوم به گشت ارشاد، را همراه با احمد میرزایی، رئیس گشت ارشاد تهران و محمد رستمی، رئیس پلیس امنیت اخلاقی انتظامی جمهوری اسلامی تحریم کرد.

دولت بریتانیا در بیانیه‌ای گفته که «پلیس امنیت اخلاقی از تهدید به بازداشت و خشونت برای کنترل لباس زنان ایرانی و نحوه رفتار آن‌ها در اماکن عمومی استفاده کرده است».

بریتانیا همچنین غلامرضا سلیمانی، فرمانده بسیج، حسن کرمی، فرمانده یگان ویژه نیروی انتظامی و حسین اشتری، فرمانده کل نیروی انتظامی، را به‌دلیل «نقض جدی حقوق بشر» در ایران تحریم کرد.

این کشور می‌گوید نیروی بسیج، یگان ویژه ناجا و پلیس ایران در سطحی وسیع‌ نقشی محوری در سرکوب اعتراضات اخیر در ایران و همچنین اعتراضات مربوط به افزایش قیمت بنزین در آبان سال ۹۸ داشته‌اند.

در پی قتل مهسا امینی، دختر ۲۲ ساله سقزی در بازداشت گشت ارشاد، اعتراضات گسترده‌ای شهرهای مختلف ایران را فرا گرفته که با سرکوب خونین نیروهای انتظامی و امنیتی مواجه شده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز روز ۱۴ مهر گروهی از مقامات امنیتی جمهوری اسلامی ایران را تحریم کرد.

جیمز کلورلی، وزیر خارجه بریتانیا، با اشاره به مرگ خانم امینی و اعتراضات در ایران، گفت که کل نهاد پلیس امنیت اخلاقی همراه با فرماندهان ارشد آن را تحریم کردیم تا پیام روشنی به مقامات ایران فرستاده باشیم: «ما شما را به خاطر سرکوب زنان و دختران و خشونت شوکه‌کننده‌ای که علیه مردم خود اعمال کردید، مواخذه خواهیم کرد».

در این میان اتحادیه اروپا نیز در نظر دارد که دوشنبه هفته آینده در جریان اجلاس وزیران خارجه کشورهای عضو، تحریم‌ها علیه عاملان سرکوب زنان و اعتراضات مردمی ایران را بررسی کند.

اخیرا کانادا نیز تحریم‌های مشابهی علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال کرد و ورود ۱۰ هزار عضو سپاه پاسداران به این کشور را ممنوع و دارایی‌های احتمالی آن در کانادا را مسدود کرد.

بر اساس تحریم‌های روز دوشنبه بریتانیا، افراد تحریم شده حق سفر به این کشور را نخواهند داشت و دارایی‌های احتمالی آن‌ها در بریتانیا مسدود خواهد شد.

هفته گذشته نیز کاردار سفارت ایران در بریتانیا در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات به وزارت خارجه انگلیس احضار شد.
با استفاده از گزارش خبرگزاری رویترز و سایت رادیو فردا/د.خ/ک.ر

ارونیوز: نیروهای دریایی آمریکا و بریتانیا روز جمعه ۷ اکتبر یک رزمایش مشترک پهپادی در خلیج فارس برگزار کردند. پهپادهای دریایی آمریکایی که در این رزمایش استفاده شده‌اند از نوع همان پهپادهایی هستند که پیش‌تر ایران اقدام به توقیف دو فروند از آن‌ها کرده بود.

نیروی دریایی آمریکا همزمان با برگزاری این رزمایش به خطوط کشتیرانی تجاری در خاورمیانه اعلام کرده است که به استفاده از پهپادهای دریایی در منطقه ادامه خواهد داد.

رزمایش مشترک آمریکا و بریتانیا در حالی برگزار می‌شود که تنش‌ میان واشنگتن و تهران در دریاها در بحبوحه بن‌بست مذاکرات احیای برجام و همچنین گسترش اعتراض‌های خیابانی در ایران، همچنان شدید است.

تیموتی هاوکینز، سخنگوی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا مستقر در خاورمیانه در گفتگو با آسوشیتدپرس گفت که رزمایش پهپادی مشترک روز جمعه، شامل دو ناو جنگی آمریکا و بریتانیا در خلیج فارس و همچنین سه شناور پهپادیاب است.

پهپادهای دریایی شرکت‌کننده در این رزمایش، پس از دنبال کردن اهدافی در دریا، تصاویر دوربین‌های خود را به کشتی‌های جنگی و مرکز فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین ارسال می‌کنند و سپس در آنجا عکس‌ها با استفاده از سیستم هوش مصنوعی تجزیه و تحلیل می‌شوند.

ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا سال گذشته گروه ویژه ۵۹ خود را راه‌اندازی کرد. پهپادهای استفاده شده توسط نیروی دریایی آمریکا شامل پهپادهای «سی‌هاک»، «سی‌هانتر» و پهپادهای کوچک‌تر زیر آبی هستند.

هاوکینزگفت: «با وجود رویدادهای اخیر، ما این سامانه‌ها را به راحتی، مسئولانه و مطابق با قوانین بین‌المللی استفاده می‌کنیم و به این کار ادامه خواهیم داد.»

او گفت: «پهپادهای نیروی دریایی آمریکا به طور قانونی در آب‌های بین‌المللی مطابق با حقوق و آزادی‌های شناخته‌شده بین‌المللی عمل خواهد کرد.» بنابراین به گفته این مقام نظامی آمریکا، هر گونه دخالت در ماموریت‌های پهپادهای نیروی دریایی آمریکا نقض حقوق بین‌الملل دریایی تلقی خواهد شد.

بی‌بی‌سی:شیخ صقر حاکم شارجه در کودتایی با مشارکت بریتانیا از قدرت کنار گذاشته شد
فارسی و بی‌بی‌سی عربی در یک مستند مشترک معاملات پنهانی را فاش کرده‌اند که به امپراتوری بریتانیا در خاورمیانه پایان داد. فیلم «رازها و معامله‌ها: چطور بریتانیا خلیج فارس را ترک کرد»، جزئیاتی را آشکار می‌کند که شامل چگونگی کنترل ایران بر جزایر مورد مناقشه، و همچنین گزارش شاهدان عینی از کودتای سازماندهی شده بریتانیا است.

این مستند قرار است در هفته‌های آینده از تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پخش شود.

زمستان ۱۹۶۸-۱۹۶۷ دوران بحران اقتصادی بریتانیا بود. بسیاری از سران عرب متقاعد شده بودند که بریتانیا مخفیانه به اسرائیل کمک کرده تا در جنگ شش روزه ژوئن ۱۹۶۷ بر همسایگان عرب خود پیروز شود. اسرائیل شرق بیت‌المقدس، کرانه غربی، غزه، شبه‌جزیره سینا و بلندی‌های جولان را تصرف کرده بود.

در اقدامی تلافی‌جویانه، کشورهای نفت‌خیر خلیج فارس ذخیره‌های ارزی پوند خود را به فروش گذاشتند.

ارزش پوند بریتانیا سقوط کرد. دولت هارولد ویلسون از حزب کارگر، ناامید از حفظ ارزش پول، به این نتیجه رسید که زمان پایان دادن به تعهدات دفاعی امپریالیستی بریتانیا در خاورمیانه فرا رسیده است.

بریتانیا هیچ‌وقت به صورت رسمی در خلیج فارس مستعمره نداشت، اما از قرن هجدهم میلادی به عنوان یک قدرت خارجی، دست بالا را در منطقه داشت.

امارات عربی بحرین، قطر و شیخ‌نشین‌های ساحل آشتی (ابوظبی، دوبی و همسایگان کوچک‌تر آنها) با بریتانیا پیمان امنیتی بسته بودند.

به این معنی که بریتانیا امور دفاعی و خارجی آنها را کنترل می‌کرد در حالی که رهبران محلی بیشتر بر امور داخلی نظارت داشتند.
نقشه خلیج فارس در آن زمان

در سال ۱۹۶۵ میلادی، صقر بن سلطان القاسمی حاکم شارجه، و پیشروترین شیخ از نظر سیاسی، اجتماعی و آموزشی در میان ساحل‌نشینان ساحل آشتی، با بریتانیا سرشاخ شد.

گناه او این بود که با جمال عبدالناصر، رییس‌جمهوری وقت مصر و تکیه‌گاه جنبش ناسیونالیستی عرب، همسو شد.

شیخ صقر در یک کودتا با پشتیبانی بریتانیا از قدرت کنار گذاشته و پسرعمویش جانشین او شد.

خاندان حاکم به طور رسمی توافق کردند که او باید برود.

شیخ صقر برای یک دیدار به دوبی دعوت شد. نیروهای نظامی محلی بریتانیا با عنوان پیشاهنگان ساحل آشتی عمان، منتظر بودند. این یک دام بود و شیخ صقر به تبعید فرستاده شد.

مستند مشترک بی‌بی‌سی عربی و فارسی آشکار می‌کند که چطور بریتانیا کودتا را ترتیب داد. ترنس کلارک که بعدها سفیر بریتانیا در عراق شد، برای اولین‌بار به بی‌بی‌سی گفت که چگونه این کار انجام شد:‌

«گروهی از پیشاهنگان ساحل آشتی عمان وارد شدند. محافظان صقر را خلع سلاح کردند. وقتی دیدم آرام نشسته‌اند، به مامور ویژه گفتم «پیام منتقل شده است». این یک علامت بود. مامور ویژه به شیخ صقر گفت که خاندان حاکم تصمیم گرفته‌اند او را کنار بگذارند. شیخ صقر که شوکه شده بود، ایستاد. دید که محافظانش نشسته‌اند و سلاح ندارند. نمی‌توانست هیچ کاری انجام دهد. مجبور بود تصمیم را بپذیرد.»

«ما این جزیره‌ها را می‌گیریم»

وقتی بریتانیا در سال ۱۹۶۸ اعلام کرد که قصد دارد از خلیج فارس خارج شود، تنش‌ها میان کشورهای عرب و ایران افزایش یافت.

این تنش بر سر بحرین و سه جزیره کوچک اما استراتژیک در تنگه هرمز متمرکز بود: جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک.

بر اساس یک یادداشت محرمانه از دیدار او و وزیر بریتانیایی، شاه ایران درباره خروج بریتانیا از خلیج فارس موضعی محکم داشت.

او با اعطای استقلال به تمام مناطق تحت حاکمیت اعراب در خلیج فارس به استثنای آنچه او «آن جزیره» می‌نامید، موافق بود. منظور او از «آن جزیره» بحرین بود.

ایران از نظر تاریخی بحرین و جزایر سه گانه را بخشی از قلمرو خود می دانست که توسط بریتانیا “دزدیده” شده بود.

در پشت صحنه، دیپلماسی میان حاکمان عرب، بریتانیا و شاه به شدت در جریان بود.
آخرین شاه ایران به دنبال پس گرفتن جزایر سه گانه بود

بریتانیا مخفیانه موافقت کرد جزایر سه‌گانه را به شاه بدهد

سفیر وقت بریتانیا در تهران بعدا در یک نوار صوتی که تا کنون پخش نشده است، به یاد می‌آورد: «لندن گفت “بسیار خوب، ما این کار را انجام می‌دهیم، اما این یک عملیات بسیار حساس است، چون ما به ایرانی‌ها اعتماد نداریم و ایرانی‌ها هم به ما اعتماد ندارند. و بحرینی‌ها به هیچ کدام از ما اعتماد ندارند”.»

در انظار عمومی طرز برخورد شاه تغییر کرد. او ادعای خود درباره حاکمیت بر بحرین را تلطیف کرد و بر اساس نظرسنجی انجام شده در سال ۱۹۷۰، به سازمان ملل متحد اجازه داد مسئولیت استقلال بحرین را بپذیرد.

در تابستان ۱۹۷۱، نقشه امروزی کشورهای عربی خلیج فارس شکل می‌گرفت. ماه اوت آن سال بحرین و قطر به طور کامل مستقل شدند و برنامه تشکیل فدراسیون جدیدی متشکل از ابوظبی، دوبی، شارجه و چهار امارت دیگر به نام امارات متحده عربی تنظیم شده بود.

اما سه جزیره مورد مناقشه باقی ماندند. ایران ادعای مالکیت جزایری را داشت که امارات اداره می‌کرد و در دسامبر ۱۹۷۱ بخشی از امارات متحده عربی می‌شدند.

یک یادداشت محرمانه مربوط به ژوئن ۱۹۷۰ که تازه از وزارت خارجه ایران کشف شده، نشان می‌دهد که شاه به سر الک داگلاس-هیوم، وزیر خارجه وقت بریتانیا می‌گوید: «این جزایر متعلق به ایران است و باید به ایران بازگردد… هر اتفاقی هم بیفتد، ما این جزایر را می‌گیریم.»

مقام‌های بریتانیا در ظاهر اظهار می‌کردند که این سه جزیره متعلق به دولت‌های ساحل آشتی است. با این حال بی‌بی‌سی تلگراف‌های محرمانه‌ای را یافته که نشان می‌دهد سر ویلیام لیوس، مدیر و دیپلمات باسابقه دوران استعماری بریتانیا، مخفیانه با شاه توافق کرده بود که دو جزیره از سه جزیره را قبل از خروج نیروهای بریتانیا در دسامبر ۱۹۷۱ به ایران تحویل دهد.

اسنادی که اخیرا از طبقه‌بندی محرمانه خارج شده،‌ نشان می‌دهد که با وجود اعتراض‌های بعدی امارات در مورد «اشغال» جزایر سه گانه «توسط ایران» در ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱، شیخ زاید، رییس‌ و بنیانگذار امارات متحده و شیخ راشد، حاکم دوبی و نخست‌وزیر امارات، قبل از اینکه نیروی دریایی ایران وارد شود، از تصمیم بریتانیا مطلع شده بودند.

این اسناد همچنین نشان می‌دهد که شیخ زاید با این تصمیم موافق بوده است. در همین حال، امیر شارجه در آخرین لحظه با ایران بر سر شراکت در اداره ابوموسی موافقت کرده بود، تا سال ۱۹۹۲ میلادی که ایران کنترل کامل جزیره ابوموسی را در دست گرفت.

در دسامبر ۱۹۷۱ حضور بریتانیا در خلیج فارس – آخرین رد پای امپراتوری بریتانیا در خاورمیانه- به پایان رسید.

امروز امارات متحده عربی همچنان ادعای حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه را به چالش می‌کشد. موضوعی که هنوز سرمنشأ تنش میان ایران و جهان عرب است.

صدای آمریکا: موشک‌ها و تسلیحات ایرانی توقیف‌شده توسط ناو جنگی اچ‌ام‌اس مونتروز بریتانیا
اشتراک

نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا با رد ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر نادرست بودن خبر توقیف تسلیحات ارسالی از سوی ایران به یمن،‌ صحت و دقت این خبر را تایید کرد.

پیشتر ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، خبر منتشر شده از سوی نیروی دریایی بریتانیا را مردود دانسته بود.

نیروی دریایی بریتانیا در باره موضع وزارت امور خارجه ایران به بخش فارسی صدای آمریکا گفت که به مواضع دیگر کشورها «واکنش نشان نمی‌دهیم.»

نیروی دریایی بریتانیا در ادامه افزوده است که «با توجه به ماهیت این عملیات و سطح موفقیت نیروی دریایی سلطنتی و متحدانش»، مشورت با گروه‌هایی از کارشناسان مستقل قبل از انتشار بیانیه‌هایی در مورد «جزئیات موفقیت ما» امری ضروری بود و با انجام این کار، گزارش به تایید‌ رسیده و در نتیجه دقیق است.

نیروهای دریایی بریتانیا و آمریکا در بیانیه‌هایی که روز پنجشنبه منتشر شد، اعلام کردند در تاریخ‌های هشتم بهمن و ششم اسفند ۱۴۰۰ و در عملیاتی مشترک، چند قایق تندرو را که با محموله تسلیحاتی ساخت ایران راهی یمن بودند در آب‌های دریای عمان توقیف کردند.

از جمله سلاح‌های کشف‌شده توسط ناو جنگی اچ‌ام‌اس مونتروز نیروی دریایی سلطنتی، موشک‌های زمین به هوا و همچنین موتور موشک‌های کروز مخصوص حملات زمینی است که ناقض قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت سازمان ملل متحد مصوب سال ۲۰۱۵ است.

بر اساس این بیانیه، این نخستین بار است که یک کشتی جنگی بریتانیا اقدام به توقیف کشتی حامل چنین تسلیحات پیشرفته‌ای از ایران می‌کند. در مورد دوم، ناوشکن یو‌اس‌اس گریدلی نیروی دریایی آمریکا با اعزام یک هلیکوپتر سیهاوک در عملیات توقیف تسلیحات ایرانی شرکت کرده است.

ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده نیز با انتشار بیانیه‌ای تایید کرد که ناوشکن یو‌اس‌اس گریدلی و یک فروند هلیکوپتر سیهاوک در عملیات منجر به توقیف تسلیحات پیشرفته در دریای عمان در تاریخ ۲۵ فوریه به ناو جنگی اچ‌ام‌اس مونتروز بریتانیا کمک کرده است.

دولت بریتانیا در این بیانیه ضمن تاکید بر حمایت از فرایند صلح یمن و نیز امنیت دریانوردی بین‌المللی افزوده است بر اساس تحلیل فنی محموله سلاح‌های توقیف‌شده، چندین موتور مورد استفاده در موشک‌های کروز زمینی ۳۵۱ و تعدادی موشک زمین به هوای ۳۵٨ ساخت ایران در بین آنها وجود دارد.

اما نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل متحد ضمن «بی‌پایه» خواندن یافته‌های بریتانیا گفته است جمهوری اسلامی «هرگز» در نقض تحریم تسلیحاتی سازمان ملل متحد «تسلیحات یا ادوات جنگی به یمن» ارسال نکرده و «همیشه به تعهدات بین‌المللی خود پایبند بوده است.»

موشک کروز زمینی ۳۵۱، بردی ١٠٠٠ کیلومتری دارد و بارها توسط حوثی‌های یمنی جهت حمله به عربستان سعودی و یک بار در ١٧ ژانویه سال جاری در حمله مرگبار به ابوظبی مورد استفاده قرار گرفته است.

در بخش دیگری از این بیانیه آمده است که بریتانیا با اعزام ناو جنگی اچ‌ام‌اس مونتروز در اوایل ٢٠١٩، به حضور دائمی خود در منطقه خاورمیانه ادامه می‌دهد و فعالانه در عملیات‌ امنیتی دریایی چندملیتی به منظور حمایت از منافع این کشور و متحدانش مشارکت می‌کند.

بیانیه‌های همزمان دولت‌های بریتانیا و ایالات متحده، نشانه دیگری از تشدید تنش میان غرب و جمهوری اسلامی در میانه تداوم بن‌بست مذاکرات احیای برجام و خبر دستگیری شهروندان اروپایی توسط سپاه پاسداران است.

رادیوفرانسه: شبکه بریتانیایی اسکای‌نیوز، روز دوشنبه دوم سپتامبر از احتمال اعزام پهپادهای نظامی بریتانیا به خیلج فارس خبر داد و اعلام کرد که پهپادهای «ریپر» متعلق به نیروی هوایی ارتش سلطنتی بریتانیا که اکنون از خاک کویت بر فراز عراق و سوریه پرواز می‌کنند، می‌توانند در صورت تصمیم لندن، برای مأموریت جدید در خلیج فارس دوباره ساماندهی شوند.

احتمال اعزام پهپادهای شناسایی ارتش بریتانیا به خلیج فارس در شرایطی مطرح شده که تنش‌ها در این منطقه همچنان وجود دارد.

پیشتر بریتانیا اعلام کرده بود ناوهایی جنگی این کشور کشتی‌های تجاری بریتانیایی را برای تأمین امنیتشان در تنگه هرمز همراهی می‌کند.

این تصمیم بریتانیا پس از آن گرفته شد که ایران یک نفتکش بریتانیایی را در تنگه هرمز توقیف کرد. این اقدام ایران در واکنش به توقیف نفتکش حامل نفت ایران از سوی جبل‌الطارق بود. اما با وجود آزادسازی نفتکش حامل نفت ایران، تهران همچنان نفتکش بریتانیایی را در توقیف نگه داشته است.

همچنین بریتانیا پیشتر اعلام کرده که به ائتلاف نظامی امنیتی به رهبری آمریکا برای تضمین امنیت کشتی‌رانی در خلیج فارس می‌پیوندد. علاوه بر بریتانیا، کشورهای استرالیا و بحرین نیز در این ائتلاف حضور دارند.

چند روز پیش مارک اسپر، وزیر دفاع آمریکا از آغاز کار این ائتلاف خبر داد.

اعزام احتمالی پهپادهای بریتانیایی به خلیج فارس در حالی است که سپاه پاسداران دو ماه پیش یک پهپاد آمریکایی را برفراز تنگه هرمز هدف گرفتند.

همچنین نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه با نمایش یک پهپاد جدید به نام «کیان» اعلام کرد که این پهپاد «با سرعت بالا برای ماموریت‌های رهگیری و برای انجام ماموریت‌های نقطه زنی طراحی شده است».

بی‌بی‌سی: دولت بریتانیا امروز یکشنبه ۲۸ ژوئیه (شش مرداد) اعلام کرد که ناوشکن اچ‌ام‌اس دانکن برای تامین امنیت کشترانی وارد خلیج فارس شده است. در همین حال حسن روحانی رئیس جمهور ایران حضور نیروهای خارجی در منطقه را “عامل اصلی تنش” خواند.

طبق بیانیه دولت بریتانیا، ناوشکن دانکن در کنار ناو محافظ مونتروز از کشتی‌هایی که با پرچم بریتانیا از تنگه هرمز عبور می‌کنند محافظت می‌کند.

بن والاس وزیر دفاع بریتانیا گفت: “آزادی کشتیرانی برای نظام تجاری و اقتصادی جهان اهمیت اساسی دارد و دولت بریتانیا متعهد است که برای دفاع از آن هر چه می‌تواند بکند.”

“امنیت کشتی‌های حامل پرچم بریتانیا برای ما الویت است، با این حال پس از توقیف غیرقابل قبول و غیرقانونی نفتکش استینا ایمپرو همچنان برای تنش‌زدایی با ایران تلاش خواهیم کرد.”

بریتانیا می‌گوید این اقدامی نظامی نیست بلکه هدف آن افزایش امنیت در تنگه هرمز و ممانعت از اختلال در آزادی کشتیرانی است.

آقای والاس تاکید کرد که به تلاش برای یافتن راه حل دیپلماتیک ادامه خواهد داد اما “آزادی” و “امنیت” کشتیرانی در تنگه هرمز هم برای بریتانیا هم برای شرکا و متحدان بین‌المللی‌اش “حیاتی” است.

ایران می‌گوید قرن‌ها است که امنیت خلیج فارس را بر عهده داشته و مصمم است که این نقش را ادامه دهد. ایران حضور نیروهای خارجی را عامل تنش می‌داند. حسن روحانی رئیس جمهور ایران امروز گفت: “جمهوری اسلامی ایران همواره تلاش می‌کند تا دریای عمان، خلیج فارس و تنگه هرمز مسیری امن و مطمئن برای کشتیرانی آزاد بین‌المللی باشد… حضور نیروهای خارجی نه تنها کمکی به امنیت منطقه نمی‌کند، بلکه عامل اصلی تنش خواهد بود.”

سپاه پاسداران ایران ۹ روز پیش نفتکش بریتانیایی “استنا ایمپرو” را به دلیل رعایت نکردن قوانین و مقررات بین‌المللی دریایی در تنگه هرمز توقیف کرد.
حق نشر عکس AFP

پانزده روز پیش از آن، نیروی دریایی بریتانیا نفتکش گریس یک را که حامل نفت ایران بود در آب‌های جبل‌الطارق به دلیل “نقض تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه سوریه” توقیف کرد.

هر دو کشور اقدام طرف مقابل را “دزدی دریایی” و “غیرقانونی” خواندند و سفرای یکدیگر را احضار کردند.

بریتانیا اقدام ایران را مقابله به مثل خواند و محکوم کرد. ایران گفت مقصد نفتکش سوریه نبوده، تحریم‌ اتحادیه اروپا شامل ایران نمی‌شود و این تحریم برای خرید نفت از سوریه است نه برای فروش آن. ایران گفت اقدام بریتانیا به درخواست آمریکا بوده، بریتانیا بارها این را تکذیب کرد.

هر دو کشور تاکید کرده‌اند که به دنبال مقابله‌جویی نیستند و برای تنش‌زدایی تلاش می‌کنند.

دولت بریتانیا هفته پیش اعلام کرد که نیروی دریایی را موظف کرده کشتی‌های حامل پرچم بریتانیا را در عبور از تنگه هرمز همراهی کند.

به گفته دولت بریتانیا ناوشکن اچ ام اس دانکن نوع ۴۵ تا اواخر اوت که ماموریتش به پایان برسد همراه با ناو محافظ اچ‌ام‌اس مونتروز ۲۳ کشتی های تجاری را همراهی خواهد کرد تا این دو ناو برای محافظت از کشتی‌های تجاری همیشه در دسترس باشند.

ناو مونتروز در محدوده‌ای به وسعت نوزده هزار مایل دریایی فعال خواهد بود. این ناومحافظ تا به حال در بیست ماموریت، ۳۵ کشتی را در عبور از تنگه هرمز همراهی کرده است.

اواخر اوت ناومحافظ اچ‌ام‌اس کنت جای ناوشکن دانکن را خواهد گرفت اما ناومحافظ مونتروز به عنوان بخشی از نیروی دریایی دائمی بریتانیا در منطقه، تا سال ۲۰۲۲ به ماموریت خود ادامه خواهد داد.

عملیت کیپون، نام عملیاتی نیروهای بریتانیایی در منطقه است که به گفته دولت بریتانیا وظیفه آن “برقراری صلح و ثبات و تامین امنیت برای جریان آزاد تجاری و مقابله با قاچاق مواد مخدر و دزدی دریایی” است.

حضور بریتانیا در خلیج فارس و دریای عمان سابقه طولانی دارد و واحدهای نیروی دریایی بریتانیا یا ناوگان کمکی سلطنتی (یکی از پنج واحد تشکیل دهنده نیروی دریایی بریتانیا) در چهل گذشته در این منطقه حضور داشته‌اند.

ایران وایر: دادگاه عالی لندن می‌گوید شرکت «خدمات بین المللی نظامی» که سازنده تانک‌های چیفتن بوده لازم نیست همه سودی را که به پیش پرداخت ایران برای خرید این تانک‌ها تعلق می‌گیرد به جمهوری اسلامی ایران بپردازد.
«جرمی هانت» وزیر خارجه سابق بریتانیا که برای حل و فصل موضوع به تهران رفته بود از مقام‌های جمهوری اسلامی ایران خواسته بود که وضعیت نازنین زاغری با این موضوع پیوند نزنند.

اختلاف چهل ساله ایران و بریتانیا بر سر پول تانک‌های چیفتن یا شیر ایران که قرارداد خرید آن در زمان محمدرضا شاه پهلوی بسته شده بود، با حکم دادگاه عالی لندن به نفع شرکت سازنده تانک، پیچیده‌تر شده است.

دادگاه عالی لندن می‌گوید شرکت «خدمات بین المللی نظامی» که سازنده تانک‌های چیفتن بوده لازم نیست همه سودی را که به پیش پرداخت ایران برای خرید این تانک‌ها تعلق می‌گیرد به جمهوری اسلامی ایران بپردازد.

شرکت «خدمات بین المللی نظامی» هجده سال پیش از سوی یک نهاد داوری که ایران و بریتانیا تعیین کرده بودند، محکوم به پرداخت اصل پول ایران و سود بانکی آن شد که حدود ۴۰۰ میلیون پوند می‌شود.

هجده سال از تاریخ صدور آن حکم گذشته و سود تازه‌‌ای به پول‌های ایران تعلق گرفته است اما شرکت «خدمات بین المللی نظامی» که ساختار آن خصوصی است، می‌گوید بدهی به ایران به دلیل تحریم‌های اتحادیه اروپا و تعهدات دولت بریتانیا به مقررات اتحادیه اروپا پرداخت نشده و نقشی در این اختلاف مالی نداشته که حالا بابت آن خسارت مالی متحمل شود.

دادگاه عالی لندن به نفع این استدلال رای داده و با این حکم حل و فصل اختلاف چهل ساله باز هم پیچیده‌تر شده است.

یکی از نمایندگان مجلس عوام بریتانیا پیش از این درباره میزان اختلاف مالی بین دو کشور در صحن مجلس از وزیر دفاع بریتانیا سئوال کرده بود. به گفته وزیر دفاع وقت بریتانیا مبلغ مورد اختلاف چیزی بین ۳۲ تا ۴۱ میلیون پوند است.

در جریان شکایتی که در دادگاه عالی بریتانیا در حال رسیدگی بود، رسانه‌های بریتانیایی گزارش داده بودند که پرداخت این پول به ایران با مخالفت وزارت دفاع در این سال‌ها انجام نشده است. دلیل وزرای دفاع بریتانیا این بوده که در صورت پرداخت پول به جمهوری اسلامی ایران آن را به مصارف «مخرب نظامی» در منطقه، از جمله لبنان، سوریه و یمن می‌رساند.

پرونده اختلاف مالی ایران و بریتانیا با نام «نازنین زاغری» شهرونده ایرانی-بریتانیایی گره خورده که از سه سال پیش در ایران بازداشت شده است.

«بوریس جانسون» نخست وزیر فعلی بریتانیا در زمانی که وزیر خارجه بود در جریان این پرونده مالی قرار گرفته و در سفر به تهران با مقام‌های جمهوری ایران در این باره گفت و گو کرد. حتی گفته شد که به دلیل مشکلات مالی و بانکی فعلی که ناشی از تحریم‌های آمریکاست، این پول ممکن است به صورت نقد به ایران پرداخت شود که نشد.

مقام‌های بریتانیایی در ماه‌های اخیر با صراحت بیشتری گفته‌‌اند که بازداشت نازنین زاغری با این اختلاف مالی مرتبط است.

«جرمی هانت» وزیر خارجه سابق بریتانیا که برای حل و فصل موضوع به تهران رفته بود از مقام‌های جمهوری اسلامی ایران خواسته بود که وضعیت نازنین زاغری با این موضوع پیوند نزنند. او گفته بود «ممکن است با پرداخت پول، گروگانی را نجات دهید اما دفعه دیگری که آن‎ها چیزی می‌خواهند، گروگان دیگری خواهند گرفت.»

پولی که محمدرضا شاه به عنوان پیش پرداخت خرید هزار و ۵۰۰ فروند فروند تانک چیفتن، کم‌تر از یک دهه قبل از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ به بریتانیا پرداخت کرده بود، چهل سال است که نزد این کشور است. هجده سال هم از زمان حکم دیوان داوری می‌گذرد که دستور داده بود پول و سود آن را به جمهوری اسلامی ایران پس بدهد.

بریتانیا بخشی از تانک‌های سفارش داده شده ایران در زمان محمدرضا شاه را به عراق تحت رهبری «صدام حسین» فروخت که در حال جنگ با ایران بود. یکی از انگیزه‌های شاه از سفارش خرید این تانک‌ها که مطابق با شرایط آب و هوایی ایران ساخته و نام آن هم «شیر ایران» گذاشته می‌شد، تقویت بنیه دفاعی ایران در برابر عراق بود.

با وضعیتی که دولت جمهوری اسلامی ایران حالا پس گرفتن پیش پرداخت این تانک‌ها به سادگی امکانپذیر نیست. شرکت «خدمات بین المللی نظامی» پول‌های مورد اختلاف را در حسابی ویژه نزد دادگاه عالی لندن ودیعه گذاشته تا دادگاه تکلیف آن را روشن کند.

قاضی فیلیپس در دادگاه عالی لندن در حکمی که صادر کرده گفته است که «خدمات بین المللی نظامی» لازم نیست سود بانکی ده سال اخیر را به ایران پرداخت کند. یعنی زمانی که ایران تحت تحریم‌های بین المللی به دلیل برنامه اتمی‌‌اش قرار گرفت و مبادلات مالی و بانکی بین المللی با جمهوری اسلامی ایران قطع شد.

حالا اگر دولت ایران اصرار به دریافت کامل پول داشته باشد یا باید دولت بریتانیا مابه تفاوت آن را پردازد که به گفته وزارت دفاع بریتانیا حداکثر ۴۱ میلیون پوند است و موضوع را خارج از دادگاه حل کند. در غیر این صورت ایران باید از حکم دادگاه عالی لندن که به نفع شرکت «خدمات بین‌المللی نظامی» یعنی سازنده تانک‌های چیفتن صادره شده به دیوان عالی بریتانیا شکایت کند. روند دادرسی در دیوان عالی بریتانیا ممکن است تا چند سال دیگر طول بکشد.

پرونده چهل ساله بدهی بریتانیا به ایران بابت پیش پرداخت تانک‌های تحویل داده نشده چیفتن یا شیر ایران، طولانی‌ترین اختلاف جمهوری اسلامی ایران با بریتانیا است که زمان سقوط محمدرضا شاه پهلوی تا امروز ادامه دارد.

آفتاب نیوز: توقف این نفتکش بریتانیایی به این دلیل توجه خبرنگاران و ناظران را جلب کرده است که چند روز پس از توقیف یک نفتکش ایرانی در جبل‌الطارق توسط نیروی دریایی بریتانیا رخ می‌دهد.
آفتاب‌‌نیوز :

اطلاعات ردیابی کشتی‌ها حاکی از آن است که یک نفتکش تحت پرچم بریتانیا به نام “پاسیفیک وویجر” از چند ساعت پیش در آب‌های خلیج فارس متوقف شده است.

به گزارش آفتاب‎نیوز؛ بی بی سی با انتشار این خبر نوشته است: این نفتکش وضعیت خود را “خارج از کنترل” اعلام کرده که اصطلاح دریانوردی برای وضعیتی است که کشتی قادر به حرکت و دور شدن از مسیر شناورهای دیگر نیست.

دلیل توقف این نفتکش اعلام نشده است.

پاسیفیک وویجر پیش از توقف به سوی بندری در عربستان سعودی می‌رفته است.

توقف این نفتکش بریتانیایی به این دلیل توجه خبرنگاران و ناظران را جلب کرده است که چند روز پس از توقیف یک نفتکش ایرانی در جبل‌الطارق توسط نیروی دریایی بریتانیا رخ می‌دهد.

سرلشگر محسن رضایی، فرمانده اسبق سپاه، پیش از این گفت ایران می‌تواند مقابله به مثل کند.

تکذیب خبر توقف کشتی نفتکش در خلیج فارس

خبرگزاری صداوسیما نیز نوشته است که برخی رسانه‌های داخلی به نقل از منابع مجعول، اقدام به انتشار خبری در خصوص توقف نفتکش انگلیسی در خلیج فارس کردند که خبر فوق از سوی منابع مطلع در منطقه تکذیب شد.

پایگاه خبری «دیلی استار» نیز گزارش داد، مقام‌های انگلیسی اعلام کردند که نفتکش پاسیفیک ویاجر این کشور در ایمنی کامل به سر می‌برد و امروز در مسیر حرکت به سمت عربستان سعودی برای تطبیق دادن مجوز الکترونیکی تردد خود توقف کرده بود.

بی‌بی‌سی: خانم زاغری در نوروز ۱۳۹۵ هنگام بازگشت از تعطیلات و دیدار خانواده در فرودگاه امام خمینی بازداشت شد

دیلی تلگراف چاپ لندن به نقل از منابع خود می‌گوید بریتانیا آماده انتقال بیش از ۵۰۰ میلیون دلار به ایران برای تسریع آزادی نازنین زاغری-راتکلیف، شهروند ایرانی-بریتانیایی زندانی در ایران است.

نازنین زاغری در حال گذراندن دوره محکومیت پنج ساله خود در زندان اوین تهران است.

به نوشته تلگراف، دولت بریتانیا برای انتقال این پول که مربوط به بدهی پرونده فروش سلاح در زمان شاه سابق ایران می‌شود، مشورت‌های حقوقی دریافت کرده است.

منابعی در دولت بریتانیا به روزنامه تلگراف گفته‌اند دولت مایل نیست پرداخت این پول بالغ بر ۴۰۰ میلیون پوند (۵۲۷ میلیون دلار) را به آزادی خانم زاغری ارتباط دهد.

این مبلغ به دلیل تحریم‌های آمریکا و سازمان ملل متحد تا کنون در صندوقی ویژه مسدود مانده است.

وزارت امور خارجه بریتانیا هنوز در این باره اظهارنظری نکرده است.

خانم زاغری در نوروز ۱۳۹۵ هنگام بازگشت از تعطیلات و دیدار خانواده در فرودگاه امام خمینی بازداشت شد.

خانم زاغری با فرزند خود به ایران سفر کرده بود. فرزندش به خانواده خانم زاغری در تهران تحویل داده شد و نازنین زاغری ابتدا به بازداشتگاهی در کرمان و سپس به اوین برده شد.

بوریس جانسون قرار است به زودی به تهران سفر کند.

روزنامه گاردین هفته پیش گزارش داد بوریس جانسون، وزیر امور خارجه بریتانیا، “مشغول تهیه بسته پیشنهادی با هدف بهبود روابط با جمهوری اسلامی ایران است.”

روزنامه گاردین نوشته بود ایران می‌خواهد که پیشنهادهای بریتانیا پیش از سفر بوریس جانسون به تهران اعلام شود تا اینطور برداشت نشود که بسته پیشنهادی در ازای آزادی نازنین زاغری ارائه شده است.

ریچارد رتکلیف٬ همسر نازنین زاغری نوامبر سال پیش گفته بود هدف ایران از نگه داشتن همسرش در زندان، گرفتن صدها میلیون دلار پولی است که با حکم دادگاه لاهه٬ وزارت دفاع بریتانیا باید به تهران پرداخت می‌کرد.

قرارداد نظامی ایران و بریتانیا چه بود؟

حکومت محمدرضا پهلوی٬ آخرین شاه ایران٬ در دهه ۱۹۷۰ میلادی مذاکراتی را با بریتانیا آغاز کرد که هدف آن خرید تانک‌های چیفتن بود. این تانک‌ها بعدا به “شیر ایران” مشهور شد.

بر اساس این قرارداد بریتانیا باید ۱۵۰۰ تانک چیفتن و ۲۵۰ خودروی زرهی به ایران تحویل می‌داد. حدود ۱۸۵ تانک به ایران تحویل داده شد. تحویل تانک‌ها حتی تا بعد از انقلاب هم ادامه داشت اما با اشغال سفارت آمریکا در تهران بقیه قرارداد به اجرا در نیامد.

در زمان مارگرت تاچر٬ نخست‌وزیر وقت بریتانیا٬ گفته شد که تعدادی از این تانک‌ها به اردن و سپس عراق فرستاده شده است که در جنگ با ایران بود.

دادگاه لاهه در هلند حکم داده که دولت بریتانیا باید چند صد میلیون دلار به ایران پرداخت کند.