اخبار

بی‌بی‌سی: رسانه‌های جریان اصلی پان‌عرب و روزنامه‌های لبنانی درباره مداخله ایران در بن‌بست سیاسی عراق و تشدید تنش‌ها علیه مقتدی صدر، روحانی بانفوذ شیعه، هشدار داده‌اند.

مقتدی صدر اخیرا گفته از سیاست کنار می‌رود و از پیروانش خواسته که به اعتراضات پایان دهند.

اطلاعیه صدر مبنی بر کناره‌گیری از سیاست، حامیانش را بر آن داشت تا به ساختمان‌های دولتی کلیدی در منطقه سبز بغداد یورش ببرند. این اقدام باعث درگیری‌های مرگباری با حضور نیروهای امنیتی و گروه‌های شبه‌نظامی شیعه شد و تعدادی کشته بر جا گذاشت.

این آشفتگی باعث شد که صدر در اعتراض به خشونت‌ها اعتصاب غذا کند.

عراق از انتخابات پارلمانی اکتبر گذشته برای تشکیل دولت جدید در یک بن‌بست سیاسی عمیق گرفتار شده است. بحران عمدتاً بین صدر و رقبای شیعه‌اش در قالب ائتلاف سیاسی «چارچوب هماهنگی» است که شامل احزاب مورد حمایت ایران می‌شود.

مقتدی صدر اصرار دارد که راه حل برون رفت از این بحران سیاسی انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات مجدد است.
«سیگنال‌های» ایران

روزنامه «العرب» چاپ لندن که حامی امارات متحده عربی است، در ۳۱ اوت نوشت دستورات رهبر جریان صدر به حامیانش مبنی بر خروج از منطقه سبز و پایان دادن به اعتراض‌ها، بخشی از یک برنامه از پیش‌تعیین‌شده نبوده است، اما یک «قدم ضروری پس از دریافت بعضی سیگنال‌ها از ایران است».

این روزنامه به نقل از«منابع سیاسی در عراق» نوشته است ایران مقتدی صدر را مجبور کرده که از پیروانش بخواهد به اعتراض‌ها پایان بدهند، با این هشدار که اگر عقب‌نشینی نکنند، نمی‌تواند مانع سرکوب خونین آنها شود.

العرب همچنین گزارش داده که ایرانی‌‌ها به صدر گفته‌اند که او باید گفت‌وگو با احزاب مورد حمایت تهران را بپذیرد و هشدار داده‌اند که هیچ تردیدی برای «کشتن» حامیان صدر نخواهند داشت.

در همین حال، با توجه به حمایت فزاینده‌ای که به نظر می‌آید صدر از آن برخوردار است، خیرالله خیرالله در یک مقاله دیگر برای العرب نوشت که آنچه اتفاق می‌افتد، در واقع مقدمه‌ «جنگ» ایران و عراق فراهم می‌‌کند.

خیرالله در مقاله‌اش با عنوان «دومین جنگ استقلال در عراق» نوشت: «آشکار است که صدر دارد خود را برای مبارزه بزرگ در عراق آماده می‌کند. با تاکید بر اینکه «نخستین جنگ استقلال در سال ۱۹۸۰ زمانی بود که صدام حسین، رییس‌جمهور سابق این کشور، برای جلوگیری از تصرف عراق توسط ایران به بهانه نفوذ ایدئولوژیک، به راه انداخت.»

مقاله‌نویس العرب ادامه داده است: «بعد از این همه سال، همان سوال دوباره سر برآورده است: رهبری مذهبی شیعه در نجف عراق مستقر است یا در قم ایران؟ آیا عراق ضمیمه ایران شده است؟»

همین موضع در روزنامه الشرق‌ الاوسط چاپ لندن و متعلق به عربستان سعودی منعکس شده است. طارق الحمید ایران را متهم کرده است که سعی دارد «عراق را به طور کامل در کنترل خود درآورد.»

او نوشته است: «داستان به طور خلاصه، مبارزه برای استقلال عراق است و احیای حیثیت این کشور.» نویسنده هشدار داده است که عراق «در یک چهارراه خطرناک» قرار دارد.

نفوذ صدر

در همین حال، حسین ابراهیم در روزنامه لبنانی چپگرای الاخبار نوشت که وقتی صدر حامیان خود را مهار کرد، به طور موقت خشونت‌ها در عراق را متوقف کرد. این به تقویت نفوذ او در کشور کمک کرد تا جایی که ممکن است سودای مرجع مذهبی شدن را در حد آیت‌الله‌ها در قم و ایران داشته باشد.

امل عبدالعزیز الهزانی، روزنامه‌نگار سعودی در روزنامه الشرق الاوسط با ستایش مقتدی صدر و مبارزه‌اش علیه «هژمونی» ایران اظهار کرد که کاریزمای صدر و محبوبیت او تضمین‌کننده کارزارش علیه ایران و «رژیم فاسد عراق» خواهد بود.

اما مفسران دیگر از موضع صدر انتقاد کردند.

در مقاله‌ای در شرق الاوسط از فاضل البدرانی، استاد رسانه‌های بین‌المللی در دانشگاه عراق، نقل شده که در ۳۰ اوت گفته است، اطلاعیه صدر مبنی بر کنار گذاشتن سیاست، «به تنش دامن می‌زند و در را برای حامیانش در جهت تحصن و فلج کردن اوضاع عراق باز می‌کند.»

فرهاد علاالدین، رییس شورای مشورتی غیردولتی عراق هم به شرق‌الاوسط گفت که صدر در راستای تلاش برای تغییر رژیم باید به «گزینه خیابانی» متوسل شود؛ اما این اقدام مملو از خطر است و می‌تواند در میان حامیان خود و گروه‌های شیعه تلفات سنگین به بار آورد چون درگیری‌ها در نهایت در میان خودشان متمرکز خواهد شد.

بی‌بی‌سی:شیخ صقر حاکم شارجه در کودتایی با مشارکت بریتانیا از قدرت کنار گذاشته شد
فارسی و بی‌بی‌سی عربی در یک مستند مشترک معاملات پنهانی را فاش کرده‌اند که به امپراتوری بریتانیا در خاورمیانه پایان داد. فیلم «رازها و معامله‌ها: چطور بریتانیا خلیج فارس را ترک کرد»، جزئیاتی را آشکار می‌کند که شامل چگونگی کنترل ایران بر جزایر مورد مناقشه، و همچنین گزارش شاهدان عینی از کودتای سازماندهی شده بریتانیا است.

این مستند قرار است در هفته‌های آینده از تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پخش شود.

زمستان ۱۹۶۸-۱۹۶۷ دوران بحران اقتصادی بریتانیا بود. بسیاری از سران عرب متقاعد شده بودند که بریتانیا مخفیانه به اسرائیل کمک کرده تا در جنگ شش روزه ژوئن ۱۹۶۷ بر همسایگان عرب خود پیروز شود. اسرائیل شرق بیت‌المقدس، کرانه غربی، غزه، شبه‌جزیره سینا و بلندی‌های جولان را تصرف کرده بود.

در اقدامی تلافی‌جویانه، کشورهای نفت‌خیر خلیج فارس ذخیره‌های ارزی پوند خود را به فروش گذاشتند.

ارزش پوند بریتانیا سقوط کرد. دولت هارولد ویلسون از حزب کارگر، ناامید از حفظ ارزش پول، به این نتیجه رسید که زمان پایان دادن به تعهدات دفاعی امپریالیستی بریتانیا در خاورمیانه فرا رسیده است.

بریتانیا هیچ‌وقت به صورت رسمی در خلیج فارس مستعمره نداشت، اما از قرن هجدهم میلادی به عنوان یک قدرت خارجی، دست بالا را در منطقه داشت.

امارات عربی بحرین، قطر و شیخ‌نشین‌های ساحل آشتی (ابوظبی، دوبی و همسایگان کوچک‌تر آنها) با بریتانیا پیمان امنیتی بسته بودند.

به این معنی که بریتانیا امور دفاعی و خارجی آنها را کنترل می‌کرد در حالی که رهبران محلی بیشتر بر امور داخلی نظارت داشتند.
نقشه خلیج فارس در آن زمان

در سال ۱۹۶۵ میلادی، صقر بن سلطان القاسمی حاکم شارجه، و پیشروترین شیخ از نظر سیاسی، اجتماعی و آموزشی در میان ساحل‌نشینان ساحل آشتی، با بریتانیا سرشاخ شد.

گناه او این بود که با جمال عبدالناصر، رییس‌جمهوری وقت مصر و تکیه‌گاه جنبش ناسیونالیستی عرب، همسو شد.

شیخ صقر در یک کودتا با پشتیبانی بریتانیا از قدرت کنار گذاشته و پسرعمویش جانشین او شد.

خاندان حاکم به طور رسمی توافق کردند که او باید برود.

شیخ صقر برای یک دیدار به دوبی دعوت شد. نیروهای نظامی محلی بریتانیا با عنوان پیشاهنگان ساحل آشتی عمان، منتظر بودند. این یک دام بود و شیخ صقر به تبعید فرستاده شد.

مستند مشترک بی‌بی‌سی عربی و فارسی آشکار می‌کند که چطور بریتانیا کودتا را ترتیب داد. ترنس کلارک که بعدها سفیر بریتانیا در عراق شد، برای اولین‌بار به بی‌بی‌سی گفت که چگونه این کار انجام شد:‌

«گروهی از پیشاهنگان ساحل آشتی عمان وارد شدند. محافظان صقر را خلع سلاح کردند. وقتی دیدم آرام نشسته‌اند، به مامور ویژه گفتم «پیام منتقل شده است». این یک علامت بود. مامور ویژه به شیخ صقر گفت که خاندان حاکم تصمیم گرفته‌اند او را کنار بگذارند. شیخ صقر که شوکه شده بود، ایستاد. دید که محافظانش نشسته‌اند و سلاح ندارند. نمی‌توانست هیچ کاری انجام دهد. مجبور بود تصمیم را بپذیرد.»

«ما این جزیره‌ها را می‌گیریم»

وقتی بریتانیا در سال ۱۹۶۸ اعلام کرد که قصد دارد از خلیج فارس خارج شود، تنش‌ها میان کشورهای عرب و ایران افزایش یافت.

این تنش بر سر بحرین و سه جزیره کوچک اما استراتژیک در تنگه هرمز متمرکز بود: جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک.

بر اساس یک یادداشت محرمانه از دیدار او و وزیر بریتانیایی، شاه ایران درباره خروج بریتانیا از خلیج فارس موضعی محکم داشت.

او با اعطای استقلال به تمام مناطق تحت حاکمیت اعراب در خلیج فارس به استثنای آنچه او «آن جزیره» می‌نامید، موافق بود. منظور او از «آن جزیره» بحرین بود.

ایران از نظر تاریخی بحرین و جزایر سه گانه را بخشی از قلمرو خود می دانست که توسط بریتانیا “دزدیده” شده بود.

در پشت صحنه، دیپلماسی میان حاکمان عرب، بریتانیا و شاه به شدت در جریان بود.
آخرین شاه ایران به دنبال پس گرفتن جزایر سه گانه بود

بریتانیا مخفیانه موافقت کرد جزایر سه‌گانه را به شاه بدهد

سفیر وقت بریتانیا در تهران بعدا در یک نوار صوتی که تا کنون پخش نشده است، به یاد می‌آورد: «لندن گفت “بسیار خوب، ما این کار را انجام می‌دهیم، اما این یک عملیات بسیار حساس است، چون ما به ایرانی‌ها اعتماد نداریم و ایرانی‌ها هم به ما اعتماد ندارند. و بحرینی‌ها به هیچ کدام از ما اعتماد ندارند”.»

در انظار عمومی طرز برخورد شاه تغییر کرد. او ادعای خود درباره حاکمیت بر بحرین را تلطیف کرد و بر اساس نظرسنجی انجام شده در سال ۱۹۷۰، به سازمان ملل متحد اجازه داد مسئولیت استقلال بحرین را بپذیرد.

در تابستان ۱۹۷۱، نقشه امروزی کشورهای عربی خلیج فارس شکل می‌گرفت. ماه اوت آن سال بحرین و قطر به طور کامل مستقل شدند و برنامه تشکیل فدراسیون جدیدی متشکل از ابوظبی، دوبی، شارجه و چهار امارت دیگر به نام امارات متحده عربی تنظیم شده بود.

اما سه جزیره مورد مناقشه باقی ماندند. ایران ادعای مالکیت جزایری را داشت که امارات اداره می‌کرد و در دسامبر ۱۹۷۱ بخشی از امارات متحده عربی می‌شدند.

یک یادداشت محرمانه مربوط به ژوئن ۱۹۷۰ که تازه از وزارت خارجه ایران کشف شده، نشان می‌دهد که شاه به سر الک داگلاس-هیوم، وزیر خارجه وقت بریتانیا می‌گوید: «این جزایر متعلق به ایران است و باید به ایران بازگردد… هر اتفاقی هم بیفتد، ما این جزایر را می‌گیریم.»

مقام‌های بریتانیا در ظاهر اظهار می‌کردند که این سه جزیره متعلق به دولت‌های ساحل آشتی است. با این حال بی‌بی‌سی تلگراف‌های محرمانه‌ای را یافته که نشان می‌دهد سر ویلیام لیوس، مدیر و دیپلمات باسابقه دوران استعماری بریتانیا، مخفیانه با شاه توافق کرده بود که دو جزیره از سه جزیره را قبل از خروج نیروهای بریتانیا در دسامبر ۱۹۷۱ به ایران تحویل دهد.

اسنادی که اخیرا از طبقه‌بندی محرمانه خارج شده،‌ نشان می‌دهد که با وجود اعتراض‌های بعدی امارات در مورد «اشغال» جزایر سه گانه «توسط ایران» در ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱، شیخ زاید، رییس‌ و بنیانگذار امارات متحده و شیخ راشد، حاکم دوبی و نخست‌وزیر امارات، قبل از اینکه نیروی دریایی ایران وارد شود، از تصمیم بریتانیا مطلع شده بودند.

این اسناد همچنین نشان می‌دهد که شیخ زاید با این تصمیم موافق بوده است. در همین حال، امیر شارجه در آخرین لحظه با ایران بر سر شراکت در اداره ابوموسی موافقت کرده بود، تا سال ۱۹۹۲ میلادی که ایران کنترل کامل جزیره ابوموسی را در دست گرفت.

در دسامبر ۱۹۷۱ حضور بریتانیا در خلیج فارس – آخرین رد پای امپراتوری بریتانیا در خاورمیانه- به پایان رسید.

امروز امارات متحده عربی همچنان ادعای حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه را به چالش می‌کشد. موضوعی که هنوز سرمنشأ تنش میان ایران و جهان عرب است.

رادیوفرانسه: بیستم ماه اوت برابر با ۲۹ امرداد ۱۴۰۱ «داریا دوگینا»، دختر «الکساندر دوگین»، فیلسوف و نظریه پرداز سیاسیِ روس، بر اثر انفجار بُمبی در اتومبیل پدرش در حومۀ مسکو کشته شد. گفته می‌شود هدف اصلی این ترور الکساندر دوگین بود، اما او در آخرین لحظه اتومبیلش را در اختیار دخترش قرار داده بود و خود با اتومبیل دیگری پشت سر او حرکت می‌کرد. داریا دوگینا روزنامه ‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی بود.

و اما الکساندر دوگین کیست و چرا قصد جان او را کرده بودند؟ «دوگین» زادۀ روسیه است و اکنون ۶۰ سال دارد. او را نام‌آورترین و بانفوذترین ایدئولوگِ ناسیونالیسم افراطی در میان روس‌ها می‌دانند. به همین سبب، سرآمدانِ سیاسیِ روسیه در سی سال گذشته کوشیده‌اند رابطۀ نزدیک با او نداشته باشند. اما دوگین مدعی است که در این مدت کرملین راهی را پیموده که ایده‌های او گشوده است. «یهودستیزی»، «روی‌گردانی از غرب» و «توسعۀ سرزمینی روسیه» از مهم‌ترین ایده‌های او هستند.

دوگین ادعاهای دیگر نیز دارد. از جمله اینکه سال‌هاست مشاور یکی از اعضایِ حلقۀ نزدیک پوتین است و ارتش روسیه از کتابچه‌ای که او در زمینۀ ژئوپُلیتیک فراهم آورده، استفاده می‌کند. اما دوگین تاکنون مقامی رسمی در دستگاه دولتی روسیه نداشته است. تنها در سال ۲۰۱۴ برای مدتی به ریاست دانشکدۀ «جامعه شناسیِ روابط بین‌الملل» دانشگاه دولتی مسکو منصوب شد، اما پس از چند ماه هنگامی که خواهان قتل عام اوکراینی‌های مخالف روسیه شد، دانشگاه عذر او را خواست و این نشان می‌دهد که در آن زمان کسی در رأس قدرتِ اجرایی پشتیبان او نبود.

دوگین از همان فردای فروپاشیِ اتحاد جماهیر شوروی و در سال‌های دهۀ ۹۰ میلادی جریانی فکری بر پایۀ یهودستیزی، «رقابتِ تمدنی» و برتری «اوُراسیا» بر تمدن مدرن غربی به راه انداخت که امروز از آن زیر عنوانِ «نوُاوُراسیایی» یاد ‌می‌کنند. در مرکز اوُراسیای دوگین روسیه قرار دارد. اوُراسیا، چنان که از نامش پیداست، دوقارۀ اروپا و آسیا را در بر می‌گیرد. این «اَبَرقاره» دربرگیرندۀ مساحتی است نزدیک به ۵۵ میلیون کیلومترمربع میان اقیانوس اطلس در غرب و اقیانوس آرام در شرق.

دوگین در سال ۱۹۹۳ با «ادوارد لیموُنوُف»، نویسندۀ روس، حزب ناسیونال- بُلشویک را بنیان گذاشت که اتحادی بود میان فاشیست‌ها و کمونیست‌ها با هدف برانداختن قدرت بوُریس یلتسین. اما آن حزب نتوانست کاری از پیش ببرد. به همین سبب، الکساندر دوگین در سال ۱۹۹۸ راهش را از هم‌پیمان کمونیستش جدا کرد و جریان فکری «اوُراسیایی» را به امید پیروزی در عرصۀ ایده‌ها به راه انداخت و از ارجاع‌هایش به رایش سوم، موسوُلینی و کیش‌های پیش از مسیحیت کاست.

دوگین این بار به منظور نشان دادن سازگاری‌اش با نگرشِ رسمیِ کرملین به کلیسای اُرتُدکس پیوست. با این حال، در سال ۲۰۰۸ رئیس جمهور روسیه را به سبب آنکه در جنگ با گرجستان تمامی خاک آن جمهوری را اشغال نکرد، به باد انتقاد گرفت. اما از سال ۲۰۱۲ پس از جنبش اعتراضی گستردۀ مردم برضد بازگشت پوتین برای سومین بار به قدرت، انتقاد از قدرت حاکم را فروگذاشت و به سرزنشِ «ستون پنجم لیبرال» در دستگاه دولت پرداخت.

جریان لیبرالی در بطن قدرت در روسیه پس از نخستین حملۀ آن کشور به اوکراین و الحاق کریمه در سال ۲۰۱۴ رفته رفته از میان رفت. دوگین این بار به منظور یاری رساندن به پوتین کوشید شبکه‌ای جهانی از غرب‌ستیز‌ها و ضد لیبرال‌ها در کشورهای گوناگون ایجاد کند. در این شبکۀ جهانی از راست‌گرایان نزدیک به ترامپ تا اسلام‌گرایانی مانند اردوغان جای دارند. در «اوُراسیا»ی الکساندر دوگین، روسیه متحد دنیای اسلام و حتی چین است.

دوگین همۀ نیروهایی را که می‌توانند برضد جهان مدرن وارد کارزار شوند، متحد خود می‌‌داند. در فرانسه شاخه‌ای از راست افراطی روابط نزدیکی با دوگین دارد. پس از درگذشت دختر او تنی چند از سیاستمداران راست افراطی پیام تسلیت فرستادند. «الن دوُ بُنوا» و «الن سوُرال»، از شناخته ترین نظریه پردازان راست افراطی فرانسه، دیدارها و گفت و گوهایی با دوگین داشته‌اند.

دوگین بارها به ایران سفر کرده و در نشست‌های گوناگونی که دانشگاهیان و نظریه پردازان حکومتی ترتیب داده‌اند شرکت کرده است. او ایران را شریک روسیه در سیاست «اوُراسیایی» و بازگشت «عظمت دوران شوروی» می‌داند. دوگین چند روز پس از کشته شدن قاسم سلیمانی در یک سخنرانی در دانشگاه تهران، سلیمانی را قهرمان ایدۀ «اوراسیا» خواند.

او در ژانویۀ ۲۰۱۶ در چهارمین «شب علوم انسانی» با موضوع «تئوری چهارم سیاست» که در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد، سخنرانی کرد و گفت: نگاه ایرانیان و روس‌ها هستی‌شناختی و مشترک است. ایرانیان منتظر امام مهدی و روس‌هایِ ارتدوکس در انتظار بازگشتِ مسیح اند و این مفهومی است مشترک در میان آن‌ها. در آن همایشِ حکومتی، دوگین هم‌چنین دلایل ضدیت‌اش را با غرب و اهمیت همگامیِ ایران را با ایدۀ «اوُراسیا» توضیح داد.

دوگین در ۲۱ بهمن ۱۳۹۵ در شب سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در سفری به قم با آیت‌الله محمدمهدی میرباقری، رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم، دیدار کرد و با او از لزوم دینی کردن علوم طبیعی سخن گفت. در آن دیدار دوگین در پاسخ به پرسش آیت‌الله میرباقری مذهب پوتین را «اُرتدُکس روسی» اعلام کرد و گفت پوتین سخت زیر تأثیر روحانیان سنت‌گرای روسیه است.گفته می‌شود فلسفۀ دوگین الهام بخش رهبر جمهوری اسلامی است. دوگین راهی را که ایران با انقلاب اسلامی گشوده، مدلی برای روسیه می‌داند و معتقد است که مسیحیان اُرتُدکس روسی با سرمشق قرار دادن این مدل می‌توانند پیروز شوند.

اما در میان کارگزاران جمهوری اسلامی دیرباورانی از خود می‌پرسند: چرا در ایران این‌همه به اندیشه‌های یک اندیشه‌گر روسی اهمیت داده می‌شود؟ دوگین بارها در صدا و سیما ظاهر شده و به توضیح اندیشه‌های خود پرداخته است. آیا در این نبرد هویتی میان مسیحیتِ اُرتُدکس و کاتولیک و جنگ برتری جویانه میان روسیه و غرب سهمی نیز برای ایران در نظر گرفته‌اند؟ آیا ممکن است ایران ناخواسته وارد جنگی شود که ربطی به آن ندارد؟

دویچه‌وله: یوسی کوهن، رئیس سابق موساد در سخنرانی در بزرگداشت ۱۲۵مین سالگرد اولین کنگره صهیونیستی در بازل گفت: «رژیم ایران به تمام دنیا دروغ می‌گوید و ما آن را ثابت کردیم.». او از حمله به تأسیسات هسته‌ای “قلب ایران” سخن گفت.

یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، روز دوشنبه ۲۹ اوت (۷ شهریور) در یک مراسم “سازمان جهانی صهیونیسم” در بازل، سوئیس، گفته است: «موساد شمار قابل توجهی عملیات علیه برنامه هسته‌ای ایران از جمله برخی از آنها را در عمق خاک این کشور انجام داده است.»

مبارزه موساد با دروغ‌های ایران
کوهن در رابطه با تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «رژیم ایران به تمام دنیا دروغ می‌گوید و ما این را زمانی ثابت کردیم که هزاران سند از آرشیو ایران آوردیم؛ اسنادی که ثابت می‌کرد ایرانی‌ها به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دروغ گفته‌اند.»

کوهن در کنفرانسی که در بزرگداشت ۱۲۵مین سالگرد اولین کنگره صهیونیستی در بازل برگزار شد، سخنرانی کرد.

بیش از ۱۴۰۰ شخصیت‌های ارشد سیاسی و اجتماعی، کارآفرین و بشردوست یهودی از سراسر جهان در این کنفرانس با تمرکز بر آرمان اجتماعی-اقتصادی تئودور هرتسل و تدوین پاسخی به چالش‌های مردمان یهود در دهه‌های آینده شرکت کرده‌اند.

به گزارش جروزالم پست، کوهن در ادامه افزود: «من می‌توانم تضمین کنم که اسرائیل هر کاری را که لازم است برای به تأخیر انداختن و جلوگیری از ساخت بمب‌های اتمی که اسرائیل را تهدید می‌کند، انجام خواهد داد.»

“ایران از تروریسم حمایت می‌کند”
کوهن همچنین به حمایت دولتی ایران از تروریسم اشاره کرد که وی آن را تهدید دیگری در کنار رویاهای هسته‌ای ایران توصیف کرد که اسرائیل با آن مواجه است.

کوهن گفت: «رژیم ایران تامین کننده مالی تروریسم در جهان است. این دولت [ایران] خواستار نابودی کشور اسرائیل و محو آن از نقشه جهان است.»

جروزالم پست می‌افزاید، به دنبال هشدارها در مورد تظاهرات بزرگ اعتراضی فلسطینی‌ها، دولت سوئیس بودجه امنیتی ۵.۷ میلیون یورویی را برای برگزاری این مراسم بزرگداشت تصویب کرد. رودخانه راین به روی تردد کشتی‌ها و حریم هوایی در طول مدت کنگره بسته شد. گفته می‌شود منطقه حول تالار برگزاری مراسم توسط هزاران پرسنل امنیتی محافظت شده است.

رئیس سابق سازمان مخفی اسرائیل “موساد” گفت: «ایران در تلاش است اسرائیل را از جنوب در غزه و از شمال در سوریه و لبنان شکست دهد.» او افزود: «[ایران] سازمان‌های تروریستی را آموزش می‌دهد و تأمین مالی می‌کند. دولت به سازمان‌های تروریستی اجازه می‌دهد هزاران موشک به سمت اسرائیل بفرستند.»

پیمان صلح ابراهیم
کوهن در مورد پیمان صلح ابراهیم گفت: «کار موساد تنها جمع‌آوری اطلاعات نیست، بلکه ترویج صلح است. ما این نتایج را در امضای پیمان ابراهیم شاهد بودیم. من دعا می‌کنم که کشورهای بیشتری از منطقه ما به روند صلح بپیوندند.»

کل کنفرانس بزرگداشت ۱۲۵مین سالگرد اولین کنگره صهیونیستی در بازل به دو بخش تقسیم شده است. یکی “کنفرانس رهبری هرتسل” که بر صهیونیسم مدرن تمرکز دارد. مورد دیگر “کنفرانس تأثیرات بر کارآفرینی اجتماعی و اقتصادی” است که میزبان ۱۲۵ کارآفرین برجسته از حوزه صنعت فناوری پیشرفته است. کارآفرینان دعوت شده به کنفرانس با دقت از میان هزاران کاندیدا و درخواست انتخاب شده‌اند.

رادیوفردا: ارتش ایالات متحده در پاسخ به حملات راکتی به پایگاه محل استقرار نیروهای آمریکایی در سوریه، برای سومین روز متوالی مواضع شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در دیرالزور سوریه را بمباران کرد.

ارتش آمریکا می‌گوید هلی‌کوپترها در حالی مواضع شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در شهر میادین استان دیرالزور را هدف قرار دادند که آن‌ها دوباره در حال آماده شدن برای پرتاب موشک به پایگاه نیروهای مورد حمایت آمریکا بودند.

این بیانیه می‌گوید که در حملات روز پنج‌شنبه سوم شهریور، دست‌کم چهار شبه‌نظامی کشته شدند.

در این میان، دیدبان حقوق بشر سوریه، مستقر در بریتانیا، نیز گزارش داده که حملات هوایی آمریکا به مواضع نیروهای شبه‌نظامی فاطمیون صورت گرفته که ایران آن‌ها را از میان اتباع شیعه افغانستان بسیج کرده است.

به گزارش این نهاد، حمله یاد شده دستکم شش کشته برجای گذاشته است. برخی گزارش‌های دیگر حاکی از کشته شدن ۱۰ شبه‌نظامی است.

حمله به پایگاه فاطمیون در حالی است که سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه ضمن «محکوم کردن» حمله آمریکا به مواضعی در خاک سوریه، هرگونه وابستگی شبه‌نظامیان این کشور به سپاه پاسداران را تکذیب کرد.

پایگاه نیروهای ائتلاف آمریکا شامگاه چهارشنبه نیز دوباره از طرف شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در سوریه هدف راکت قرار گرفته بود و یک سرباز آمریکایی زخمی شده بود.

همزمان پنتاگون روز پنج‌شنبه اعلام کرد که حملات انجام شده پیامی به ایران و شبه‌نظامیان مورد حمایت این کشور در سوریه است.

مایکل کوریلا رئیس ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا می‌گوید: «هیچ گروهی برای حمله به نیروهای آمریکایی مصونیت نخواهد داشت. ما از همه تدابیر برای حفاظت از شهروندان آمریکایی استفاده خواهیم کرد».

این بیانیه می‌گوید مواضع شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران با هلی‌کوپترهای آپاچی و حملات توپخانه‌ای هدف قرار گرفته و به غیر از کشته شدن شبه‌نظامیان، ادوات جنگی آن‌ها نیز منهدم شده است.

یک مقام آمریکایی نیز به رویترز گفته است شبه‌نظامیان قبل از اینکه بتوانند در روز پنج‌شنبه موشک‌اندازها را برای شلیک آماده کنند، مورد هدف قرار گرفتند.

دور جدید حملات آمریکا به مواضع نیروهای شبه‌نظامی ایران در سوریه بعد از حمله موشکی ۱۵ اوت، ۱۰ روز پیش، این نیروها علیه پایگاه نظامی التنف، میزبان نیروهای آمریکایی و متحدانش در سوریه، انجام می‌شود.

در آن حمله سه سرباز آمریکایی به‌صورت سطحی زخمی شدند.

کالین کال، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور دفاعی، روز گذشته اعلام کرده بود که ما حملات شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران به نیروهای خود را در هیچ کجای جهان و از جمله در سوریه تحمل نمی‌کنیم و برای محافظت از نیروهایمان در برابر چنین حملاتی تردید نخواهیم کرد.

یک مقام ارشد دفاعی آمریکا هم به پولیتیکو گفته است که سپاه پاسداران مسئول و عامل هدایت این حملات است.
با استفاده از گزارش‌های رویترز، خبرگزاری فرانسه، رادیو فردا/د.خ/ک.ر

رادیوفردا: وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای که روز چهارشنبه، ۲۶ مرداد، منتشر شد از بازداشت یکی از «خطرناک‌ترین تروریست‌ها» با دامنه فعالیت «فرامرزی» خبر داد.

در اطلاعیه وزارت اطلاعات این فرد بدون اشاره به هویتش «یکی از پرسابقه‌ترین تروریست‌ها» از جمله در چهار کشور «منطقه» معرفی شده است.

وزارت اطلاعات ایران به نام این کشورها اشاره‌ نکرده، اما اعلام می‌کند که فرد بازداشت‌شده «در مقطع اوج بحران سوریه، با حضور در آن کشور به عضویت گروهک‌های تروریستی- تکفیری درآمده و همراه با آن‌ها در شهرهای حلب، حماه و ادلب به اعمال جنایتکارانه و شیطانی پرداخته است».

بر اساس اطلاعیه وزارت اطلاعات، فرد بازداشت‌شده «متخصص سلاح‌های سنگین» نیز هست.

در این اطلاعیه، به هیچ جزئیات دیگری درباره سن، جنسیت، محل و نحوه بازداشت این فرد اشاره‌ای نشده است.

وزارت اطلاعات ایران به طور معمول هر از گاهی با انتشار بیانیه‌ای از بازداشت یک یا چند «تروریست» در استان‌های مرزی ایران خبر می‌دهد. با این حال این یکی از معدود بیانیه‌هایی است که در آن ادعای بازداشت یکی از «خطرناک‌ترین تروریست‌ها» مطرح می‌شود.

بی‌بی‌سی: در تاریخ روابط ایران و اسرائیل، روز اول مرداد ماه سال ۱۳۳۹ از سوی برخی یک نقطه عطف تاریخی توصیف شده؛ روزی که در برخی رسانه‌ها و منابع فارسی و انگلیسی به عنوان روز به رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل از سوی ایران ثبت شده است. اما این یک اشتباه قدیمی است؛ اشتباهی که به واسطه اتفاقات سال ۱۳۳۹ کلید خورد و بیشتر نتیجه انگیزه‌های سیاسی چهره‌هایی مانند جمال عبدالناصر بود.
ایران هرگز کشور اسرائیل را به شکل رسمی (de jure) به رسمیت نشناخت. به رسمیت شناختن اسرائیل به شکل غیررسمی یا دو فاکتو (de facto) نیز به همان سال‌های نخستین تشکیل اسرائیل باز می‌گردد. یعنی حدود ۱۰ سال قبل از سال ۱۳۳۹.
اما این بدان معنا نیست که اول مرداد سال ۳۹ در تاریخ روابط دو کشور بی‌اهمیت است. برعکس، آنچه در این روز و روزها و هفته‌های بعد از آن در خاورمیانه رخ داد، نه فقط برای درک بهتر این روابط اهمیت دارد، بلکه یکی از لحظات مهم تاریخ عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای اطرافش محسوب می‌شود.
در حال حاضر با اینکه بیش از هفت دهه از تولد کشور اسرائیل گذشته، هنوز ۲۸ کشور جهان اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسند. در میان کشورهایی که اکثریت جمعیتی مسلمان دارند،‌ ایران تنها کشوری است که زمانی اسرائیل را به رسمیت می‌شناخت و با آن روابط نزدیکی داشت، اما بعد از سه دهه به رسمیت شناختن این کشور را پس گرفت.

موضع ایران، پیش از تاسیس کشور اسرائیل

Universal History Archive

توضیح تصویر،یهودیان سال‌ها پیش از تاسیس اسرائیل در فلسطین، مستعمره‌های یهودی مستقلی ایجاد کردند که توسط نهادهای اداری آژانس یهود اداره می‌شدند

جنبش صهیونیسم، دهه‌ها قبل از تاسیس کشور اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی فعالیتش را آغاز کرد. و از نخستین سال‌های خبرساز شدن مقاومت فلسطینی‌ها – به ویژه بعد از جنگ جهانی اول – جامعه ایران، تحت تاثیر مخالفت سرسختانه روحانیون که با عنوان «علما» نفوذ قابل ملاحظه‌ای داشتند، روی خوشی به رشد این جنبش نشان نداد.
با این حال حتی قبل از تشکیل کشور اسرائیل، روابط ایران با نهادهایی که بعدا به اسرائیل تبدیل شدند، آغاز شد. «سازمان جهانی صهیونیسم» در بین دو جنگ جهانی با تاسیس «آژانس یهود» در تلاش بود تا زمینه مهاجرت یهودیان به فلسطین را فراهم کند و ایران به دلیل جمعیت یهودیانش برای این آژانس اهمیت داشت.
آژانس یهود در نهایت در سال ۱۹۴۲ و زمانی که ایران در اشغال بریتانیا و شوروی بود موفق شد تا هیاتی را با هدف «کمک به آموزش دینی یهودیان» به ایران ارسال کند؛ آژانسی که در آن سال‌ها توسط دیوید بن‌گوریون – یک لهستانی یهودی که بعد از تشکیل اسرائیل نیز رهبری این کشور را به دست گرفت – اداره می‌شد.
اما به رغم روابطی که بین ایران و این تشکیلات آغاز شد، همچنان مواضع رسمی دولت ایران در عرصه بین‌المللی، مواضعی انتقادی در ارتباط با تشکیل کشور یهودی در مناطق فلسطینی بود. به حدی که وقتی ایران در سال ۱۹۴۷ به عنوان یکی از اعضای «کمیته ویژه فلسطین» در سازمان ملل انتخاب شد، یکی از سه کشوری بود که با تقسیم فلسطین بین یهودیان و فلسطینی‌ها مخالفت کرد.
ایران در جلسه رای‌گیری در مجمع عمومی سازمان ملل نیز علیه طرح تقسیم فلسطین رای داد. اما در نهایت تعداد آرای موافق بیشتر از آرای مخالف بود و این طرح رای آورد. نهادهای یهودی نیز با توجه به برنامه خروج بریتانیا از فلسطین تصمیم گرفتند که با استناد به همین طرح به محض خروج سربازان بریتانیایی اعلان استقلال کنند.
این اتفاق در سال ۱۹۴۸ رخ داد و کشور اسرائیل بعد از تاسیس، از سازمان ملل درخواست عضویت کرد. ایران این‌بار نیز در کنار کشورهای عربی ایستاد و به عضویت اسرائیل در سازمان ملل متحد رای مخالف داد. جامعه ایران هم در نخستین جنگ اعراب و اسرائیل در همان سال‌ها جانب اعراب را گرفت و حتی آیت‌الله ابوالقاسم کاشانی تلاش کرد با جذب دواطلب و اعزام آن‌ها به جنگ، از فلسطینی‌ها حمایت کند.

نخستین تماس‌ها و اهمیت ایران برای اسرائیل

توضیح تصویر،در جریان جنگ ۱۹۴۸، ایرانیان ساکن فلسطین نیز مانند اعراب این منطقه گریختند

از همان نخستین سال‌ تشکیل کشور اسرائیل، ارتباطات دیپلماتیکی بین دو کشور برقرار شد. در پی جنگ ۱۹۴۸، بسیاری از ایرانیان ساکن فلسطین همانند فلسطینی‌ها، خانه و کاشانه‌شان را رها کردند و از این منطقه گریختند. آنها در ایران از دولت درخواست کردند که برای بازپس‌گیری املاک و دارایی‌هاشان از دولت تازه‌ تاسیس اسرائیل، وارد عمل شود.
این موضوع موجب شد تا یک‌سال بعد از تاسیس اسرائیل، یک دیپلمات ایرانی به نام عباس صیقل به اسرائیل اعزام شود تا با مقام‌های این کشور درباره املاک اتباع ایرانی مذاکره کند. آقای صیقل با عنوان «نماینده ویژه ایران» به اسرائیل رفت و همین موضوع موجب شد تا اسرائیل نیز درخواست کند که در مقابل، نماینده‌ای ویژه به تهران بفرستد. اما دولت ایران این درخواست را رد کرد.
در این زمان، اسرائیل کشوری بود که با تمامی همسایگانش در جنگ بود و هیچ یک از کشورهای منطقه حاضر نبودند با آن ارتباط داشته باشند. راه‌حل دیوید بن گوریون که نخست‌وزیری این کشور را به عهده گرفته بود، تلاش برای ایجاد ارتباط با همسایگان همسایگان اسرائیل بود؛ سیاستی که به دکترین «حاشیه» معروف شد.
در این دکترین، اسرائیل همچون مرکزی فرض شده بود که نخستین حلقه همسایگانش همگی دشمنانش بودند و این کشور برای حفظ امنیت می‌بایست با حلقه دوم – همسایه همسایگانش – که در «حاشیه» این دایره فرضی قرار می‌گرفتند روابط نزدیکی برقرار کند.
بر اساس این دکترین بود که ایران در کنار ترکیه و اتیوپی در صدر اولویت‌های وزارت خارجه اسرائیل برای برقراری رابطه قرار گرفتند. نخستین مذاکرات جدی در سال ۱۹۴۹ بین آبا ابن از اسرائیل و نصرالله انتظام از ایران انجام شد. هر دوی این دیپلمات‌ها در آن زمان سفرای کشورهایشان در سازمان ملل متحد بودند.
در همین مذاکرات، نصرالله انتظام به همتای اسرائیلی‌اش گفت که به رسمیت شناختن اسرائیل برای تهران تا چه حد دشوار است. اما نتیجه مهم این دیدار نه حرف‌های او، بلکه تشریح نظرات اسرائیل درباره ایران بود؛ اینکه این کشور تا چه اندازه مایل است با تهران روابط دوستانه‌ای داشته باشد و در بازی قدرت خاورمیانه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین متحدان ایران در برابر اعراب تبدیل شود.

چه شد که ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخت؟

توضیح تصویر،محمدرضا شاه در سال ۱۳۲۸ برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد. در این عکس او در کنار هری ترومن، رئیس‌جمهوری آمریکا در اتاق بیضی معروف کاخ سفید دیده می‌شود

در سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم، ایران، با اقتصاد و سیاست به شدت آسیب دیده از زخم اشغال (سقوط رضا شاه، پادشاهی فرزند کم‌تجربه او و اصرار شوروی بر ادامه اشغال)، به سختی در تلاش بود تا در سطح بین‌المللی به عنوان کشوری مستقل با پیشینه‌ای استثنایی کمر راست کند.
در همین دوران ایالات متحده آمریکا برای نخستین بار در تاریخ در حال تبدیل شدن به یکی از قطب‌های اصلی سیاست بین‌المللی بود و بسیاری از نخبگان سیاسی ایران، این کشور را بازیگری می‌دیدند که در برابر استعمارکنندگان قدیمی (به ویژه بریتانیا) و تهدید شوروی می‌تواند برگ برنده ایران باشد.
آمریکا نیز آرام آرام در حال پذیرش موقعیت جدیدش در سطح جهانی، از کمک‌های سخاوتمندانه و تلاش برای افزایش نفوذ، کوتاهی نمی‌کرد. با چنین پیش‌زمینه‌ای بود که محمدرضا شاه در سال ۱۹۴۹ (آبان ۱۳۲۸) برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد. و در همین سفر نیز بود که در جریان گفت‌وگوها، مساله روابط ایران و اسرائیل از سوی آمریکایی‌ها مطرح شد.
هری ترومن، رئیس‌جمهوری آمریکا که خود به واسطه یکی از نزدیک‌ترین دوستان زندگی‌اش با مصائب دولت تازه تاسیس یهودی آشنا بود و حتی در موفقیت‌های دیپلماتیک یهودیان در سازمان ملل نقش بازی کرده بود، در این سفر با شاه ایران ملاقات کرد. آن هم درست در سالی که ترومن در سخنرانی معروفی از برنامه‌اش برای کمک‌ مالی به کشورهای «توسعه نیافته» صحبت کرده بود؛ همان برنامه‌ای که به «اصل چهار ترومن» شهره شد.
کمی قبل از این سفر، ترکیه به عنوان اولین کشور مسلمان، اسرائیل را به رسمیت شناخته بود و عملا راه ایران را نیز هموارتر کرده بود. وقتی شاه از واشنگتن به ایران بازگشت، مساله به رسمیت شناخته شدن اسرائیل به موضوعی جدی‌تر تبدیل شد و اسرائیل حتی تعهد کرد که در توسعه اقتصادی نیز به ایران کمک برساند. برخی منابع حتی از طرحی سخن گفته‌اند که بر مبنای آن، پول قابل‌توجهی به اشخاص مختلف پرداخت شد تا این اتفاق زودتر رخ بدهد.
نیمه دوم سال ۱۳۲۸ یکی از پرتلاطم‌ترین دوران سیاسی ایران، از زمان به قدرت رسیدن محمدرضا شاه بود. انتخابات مجلس شورای ملی با اعتراض گسترده گروهی از سیاستمداران به رهبری محمد مصدق روبه‌رو شده بود و ناآرامی‌های تهران از جمله ترور عبدالحسین هژیر به دست فدائیان اسلام موجب شد تا در نهایت شاه انتخابات را باطل کند.
در بهمن‌ماه انتخاباتی دیگر برگزار شد که به راه یافتن تعدادی از اعضای جبهه ملی به مجلس و تشکیل فراکسیون قدرتمند «اقلیت» در مجلس شانزدهم منجر شد؛ اقلیتی که با هدف حل مساله درآمد بسیار اندک ایران از فروش نفت وارد مجلس شده بود. شاه در اسفند ماه، محمد ساعد را برای نخست‌وزیری معرفی کرد؛ کسی که چهره مناسبی به نظر می‌رسید تا مساله نفت را آن‌طور که بریتانیا علاقه داشت، حل و فصل کند.
هم مجلس شورای ملی و هم مجلس سنا با نخست‌وزیری ساعد در اسفندماه مخالفت کردند. پیش‌بینی‌ می‌شد که در فروردین ماه، شاه شخص دیگری را برای نخست‌وزیری معرفی کند.
چنان‌که دانشنامه ایرانیکا نوشته است، در پانزدهم اسفندماه سال ۱۳۲۸، دولت ایران تصویب کرد که اسرائیل را به شکل دوفاکتو یا غیررسمی به رسمیت بشناسد، اما این موضوع را به شکل علنی اعلام نکرد. این تاریخ، یک هفته پس از شکست محمد ساعد در جلسه رای اعتمادش در مجلس است. او چند هفته بعد در فروردین ماه سال ۱۳۲۹ جایش را به علی منصور داد.

در اول مرداد سال ۱۳۳۹ چه رخ داد؟

توضیح تصویر،شاهنشاه در سال ۱۳۳۹ در یک کنفرانس خبری به سوالات روزنامه‌نگاران برجسته پاسخ داد

بر اساس اسناد آرشیو اسرائیل، فردای روزی که به رسمیت شناخته شدن اسرائیل در سال ۱۳۲۸ (۱۹۵۰) توسط دولت ایران و بدون مداخله مجلس تصویب شد، نصرالله انتظام در نیویورک این موضوع را به همتای اسرائیلی‌اش اطلاع داد و از اینجا، روابط ایران و اسرائیل به شکلی جدی آغاز شد. از جمله ایران در بیت‌المقدس یک دفتر نمایندگی دائمی باز کرد و نماینده‌ای را به اسرائیل فرستاد.
اما وقتی این خبر در داخل کشور منتشر شد، واکنش روحانیون چیزی جز نارضایتی نبود. در آن روزها فضای سیاسی کشور به شدت تحت تاثیر تلاش‌ها برای رهایی ایران از قرارداد ناعادلانه نفتی با بریتانیا قرار گرفته بود و گروهی از نخبگان سیاسی ملی‌گرا به رهبری محمد مصدق برای رسیدن به این هدف با مهم‌ترین آخوند سیاسی آن زمان یعنی آیت‌الله کاشانی دست دوستی داده بودند.
به همین دلیل نیز وقتی همان مجلس شانزدهم، محمد مصدق را در ابتدای سال ۱۳۳۰ به نخست‌وزیری برگزید، او از سوی متحدان مذهبی‌اش به ویژه آیت‌الله کاشانی تحت فشار قرار گرفت تا تصمیم دولت ساعد را لغو کند. مصدق، هرچند در تیرماه سال ۱۳۳۰ (ژوئیه ۱۹۵۱) دفتر نمایندگی دولت ایران را در بیت‌المقدس تعطیل کرد، اما در موضع‌گیری رسمی، علت این کار را مشکلات مالی خواند. به همین دلیل به رغم کاسته شدن از سطح روابط، به رسمیت شناختن اسرائیل سرجایش باقی ماند.
اما وقتی بعد از کودتای ۲۸ مرداد، شاه آرام آرام تلاش کرد تا قدرت سیاسی کشور را به کلی قبضه کند، به رغم افزایش روابط ایران و اسرائیل، در این راه محتاطانه پیش رفت. هر چند که انقلاب مصر در سال ۱۳۳۱ (۱۹۵۲) و اوج‌گیری ملی‌گرایی عربی در کشورهای عربی – به ویژه در عراق بعد از کودتای ۱۹۵۸ (۱۳۳۷) – انگیزه‌های شاه ایران را برای عمق بخشیدن به روابط با اسرائیل افزایش داده بود.
این روابط به حدی نزدیک بود که سال‌های بعد از کودتای ۲۸ مرداد، موساد در کنار سی‌آی‌ای برای تاسیس سازمان ساواک به شاه ایران کمک کرد و در سال ۱۳۳۷ نیز، وقتی عراق به تهدیدی جدی تبدیل شد، موساد در همکاری با ساواک و سازمان امنیتی ترکیه، طرح اشتراک اطلاعات را با اسم رمز «نیزه سه‌شاخ» (Trident) اجرا کرد.
با این حال و به رغم همکاری‌های فزاینده دو کشور در ابعاد مختلف، جنبه‌های علنی این روابط تا حد امکان از چشم افکار عمومی دور نگاه‌ داشته‌ شد و نمایندگی ایران که به دستور محمد مصدق بسته شده بود، بازگشایی نشد. تا اینکه در سال ۱۳۳۹، محمدرضا شاه در کنفرانسی خبری با روزنامه‌نگاران سرشناس کشور با سوالی درباره به رسمیت شناخته شدن اسرائیل توسط ایران روبه‌رو شد.
در این کنفرانس خبری، عبدالرحمان فرامرزی که روزنامه‌نگاری برجسته بود و به حمایت از حقوق فلسطینی‌ها نیز شهرت داشت، از شاه پرسید که آیا ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخته است یا نه. محمدرضا شاه در پاسخ گفت: «شناسایی اسرائیل از طرف ایران سابقاً به طور دوفاکتو صورت گرفته ‌بود و امر تازه‌ای نیست. منتهی روی جریانات روز و شاید هم از لحاظ صرفه‌جویی، چند سال پیش نماینده ما از اسرائیل احضار شده ‌بود و هنوز هم وی به آنجا برنگشته‌ است.»
به بیان دیگر، در این روز محمدرضا شاه برای نخستین بار شخصا و به شکل علنی اعلام کرد که ایران، اسرائیل را به رسمیت می‌شناسد. و همانطور که در پاسخش هم به این موضوع اشاره کرد، این اتفاق «امر تازه‌ای» هم نبوده و در واقع سابقه‌ای بیش از یک دهه داشته.

اهمیت آنچه در اول مرداد ۳۹ رخ داد چه بود؟

توضیح تصویر،ناصر آنچه را که در سال ۱۳۳۹ رخ داد به فرصتی برای تبلیغات سیاسی و حمله به شاه ایران تبدیل کرد

اظهارات شاه درباره به رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل، به شکل برنامه‌ریزی شده رخ نداد، بلکه او در پاسخ به سوال یک روزنامه‌نگار به این مساله اشاره کرد. در ظاهر اما اتفاق خارق‌العاده‌ای رخ نداده بود. در نهایت مساله به رسمیت شناختن اسرائیل یک دهه پیشتر اعلام شده بود و در واقع هرگز ایران این موضوع را پس نگرفته بود.
اما بازتاب بین‌المللی این خبر در سال ۳۹ با توجه به تحولات سیاسی مرتبط با اسرائیل در منطقه موجب شد تا خیلی سریع، یک بحران بین‌المللی جدی گریبان‌گیر ایران شود. اگرچه خبرگزاری رویترز در گزارشی که در روز اول مرداد منتشر کرد، تاکید کرد که شاه گفته این اتفاق سال‌ها پیش رخ داده، اما روزنامه‌های معتبری مانند نیویورک تایمز، این خبر را با تیتر به «رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل توسط ایران» منتشر کردند.
مساله این بود که خاورمیانه در این سال (۱۹۶۰) هیچ شباهتی به خاورمیانه ۱۰ سال قبل‌تر نداشت. در این مدت ملی‌گرایان در مهم‌ترین کشورهای عربی آن زمان از جمله مصر، سوریه و عراق قدرت را در دست گرفته بودند و دنیای عرب در تب داغ «ناصرگرایی» می‌سوخت.
جمال عبدالناصر نیز این فرصت را نادیده نگرفت. او به سرعت به اظهارات شاه واکنش نشان داد و در اعتراض به اینکه «ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخته» سفیر مصر را از تهران فراخواند. ایران هم چاره‌ای نداشت جز اینکه دست به اقدام متقابل بزند.
ناصر سپس سعی کرد از طریق اتحادیه عرب، بر احساسات ضدایرانی کشورهای مختلف عربی بدمد و حمایت‌های بیشتری جلب کند. او دو سالی بود که موفق شده بود با تشکیل «جمهوری متحد عربی»، سوریه و مصر را به یک کشور واحد تبدیل کند. ناصر در این زمان خود را مهم‌ترین مدعی رهبری همه اعراب معرفی می‌کرد که به دنبال تشکیل یک ابرکشور عربی با حضور همه عرب‌های خاورمیانه و شمال آفریقاست.
بعد از اینکه چند کشور عربی دیگر از جمله لیبی نیز به ایران اعتراض کردند، در روز ششم مرداد (تنها پنج روز بعد از انتشار حرف‌های شاه) اتحادیه عرب اعلام کرد که از این پس، ایران نیز مشمول همان تحریم‌هایی خواهد بود که پیش از این علیه اسرائیل وضع شده بودند. در نشست این اتحادیه، نماینده اردن گفت که مطمئن است شاه ایران از این تصمیم عقب‌نشینی می‌کند و به رسمیت شناختن اسرائیل را پس می‌گیرد.
در میان مقام‌های اسرائیلی نیز این نگرانی شکل گرفت که با توجه به جنگ سرد، شوروی در اوج‌‌گرفتن پرسرعت این نقش بازی کرده و مسکو امیدوار است که از تضعیف شاه ایران نفع ببرد. اسرائیلی‌ها اگرچه برای مدت‌ها درباره این موضوع به شکل علنی اظهارنظر نکردند، اما به خوبی فهمیدند که تا چه اندازه به قدرت رسیدن جمال عبدالناصر و گسترش ایدئولوژی «ملی‌گرایی عربی» شرایط منطقه را تغییر داده است.
شاه ایران در نهایت در برابر فشارها کوتاه نیامد و تا پایان سلطنتش، روابط خوبش را با اسرائیل حفظ کرد. اما بحران بزرگ سال ۱۹۶۰ (۱۳۳۹) موجب شد تا نه فقط اسرائیلی‌ها در پیشبرد هدف عادی‌سازی روابطشان با کشورهای مسلمان، با احتیاط بیشتری رفتار کنند، بلکه رهبران کشورهای عربی – به ویژه پادشاهانی که ملی‌گرایی عربی و ناصرگرایی را تهدیدی برای خود می‌دیدند – در برابر مساله عادی‌سازی روابط با اسرائیل، محافظه‌کارتر باشند.
بعد از بلوای دیپلماتیک این سال، اسرائیل به مدت بیش از سه دهه نتوانست روابطش را با هیچ یک از کشورهای خاورمیانه عادی کند. و در نهایت ایران نیز، بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ روابطش را با این کشور قطع کرد.

دویچه‌وله: مشاور امنیت ملی اسرائیل تایید کرد که این کشور در یک سال گذشته چندین عملیات در ایران انجام داده است. این برای نخستین‌بار است که یک مقام اسرائیلی، به طور رسمی و علنی، انجام عملیات در داخل ایران را تایید می‌کند.

ایال خولاطا، مشاور امنیت ملی اسرائیل روز پنج‌شنبه ۲۳ تیر (۱۴ ژوئیه) اعلام کرد که این کشور برای از بین بردن تهدیدها علیه امنیت خود، در ایران دست به عملیات زده است.

خولاطا که پس از دیدار با جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، با کانال ۱۳ اسرائیل سخن می‌گفت، افزود: «ما در یک سال گذشته در ایران چندین عملیات انجام دادیم.»

بایدن از روز چهارشنبه و برای سفری چهار روزه به خاورمیانه سفر کرده است.

ایال خولاطا درباره اختلاف میان اسرائیل و آمریکا بر سر پرونده هسته‌ای ایران، با اشاره به تمایل دولت آمریکا برای بازگشت به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ با ایران (برجام) تصریح کرد: «بیش از یک سال و نیم از روی کار آمدن دولت بایدن می‌گذرد؛ ما به توافق برنگشته‌ایم و این، گویای بسیاری از واقعیت‌ها در منطقه است.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید