اخبار

بی‌بی‌سی: در پی تخریب لوله انتقال آب به استان یزد در بامداد امرو، بیش از ۵۰ درصد مناطق شهر یزد فاقد آب شرب هستند و در مابقی مناطق نیز فشار آب بسیار کم است.

به گزارش خبرنگار فارس در یزد، تقاضا برای خرید آب معدنی در مناطق مختلف یزد با افزایش جدی مواجه شده است.

سیاوش پاکدل، سرپرست روابط عمومی ‌شرکت آب و فاضلاب استان یزد گفته به دلیل کمبود آب شرب در بسیاری از مناطق شهری یزد آبرسانی با تانکرهای سیار انجام می شود.

او از مردم خواسته در مصرف آب “صرفه جویی جدی” کنند.

خبرگزاری فارس وضعیت آب شرب در شهرستان‌های استان یزد را نیز بحرانی دانسته و نوشته ” تقریبا آب شرب خط انتقالی تمام شهرستان‌های استان یزد قطع است.

با اساس تصاویر منتشره در شبکه‌های اجتماعی،سه بولدوزر اقدام به تخریب خط لوله آب به استان یزد کرده‌اند و شماری از مردم نیز شاهد ماجرا هستند.

رادیو فردا: مردم معترض چهارمحال و بختیاری روز یکشنبه ۳۰ آبان در اعتراض به پروژه‌های انتقال آب از این استان به سایر استان‌ها در خیابان‌های شهرکرد از جمله در مقابل استانداری تجمع کردند.

بر اساس ویدئوهایی که از تجمع امروز ضبط و منتشر شده است، یکی از معترضان با اشاره به این‌که مسئولان استان تا به حال صد بار وعده داده اما عمل نکرده‌اند، فریاد می‌زند: «این مردم دیگر از پا نمی‌نشینند».

به گفته این معترض، ۳۰۰ روستا در چهار محال و بختیاری از بابت آب آشامیدنی در مضیقه‌اند.

علاوه‌بر این، مردم در این تجمع شعار‌هایی مانند «استاندار کجایی، باید بیرون بیایی»، «‌این‌جا چهارمحاله، بردن آب محاله» و «امروز آب‌مان، فردا خاک‌مان را» سردادند.

با تغییر اقلیم و کاهش بارش‌ها در سال‌های اخیر، چهارمحال و بختیاری به بحران کم‌آبی گرفتار شده است. گزارش‌ها حاکی است که دست‌کم ۲۰۰ شهر و روستا در این استان با تانکر آب‌رسانی می‌شود.

وعده‌های عملی نشده از سوی مقامات از جمله ناقص ماندن طرح انتقال آب بن-بروجن که برای تامین آب نیمی از ساکنان استان طراحی شده، اعتراض مردم چهارمحال و بختیاری را در پی داشته است.

معترضان همچنین خواستار توقف پروژه‌های انتقال آب از جمله تونل بهشت‌آباد، گلاب و سد و تونل کوهرنگ ۳ شدند.

برخی از این تجمع کنندگان می‌گویند اگر قرار است آبی از این استان به استان‌های کویری مانند اصفهان و یزد انتقال داده شود، فقط باید برای مصارف آشامیدنی باشد.

مقام‌های چهارمحال و بختیاری در حالی پروژه‌های انتقال آب را در دستور کار قرار داده‌اند که نیمی از مردم این استان در تامین آب آشامیدنی با مشکل روبه‌رو هستند و کشاورزان منطقه نیز با بحران کم‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

در همین حال، اصفهان نیز از ۱۷ آبان شاهد‌ تجمع کشاورزان در اعتراض به قطع حق‌آبه و خشک شدن زاینده‌رود بود. این اعتراض‌ها به تدریج با حمایت سایر اقشار گسترده‌تر شد، تا این‌که روز جمعه ۲۸ آبان بزرگ‌ترین تجمع روزهای گذشته با حضور هزاران نفر از مردم اصفهان برگزار شد.

در جریان این تجمع، بسیاری از مردم در بستر خشک زاینده‌رود شعارهای اعتراضی سر دادند.

به دنبال بحران کم‌آبی در بسیاری از مناطق ایران از جمله خوزستان که دسترسی به آب آشامیدنی را برای شهروندان با دشواری‌های زیادی همراه کرده، همچنین وضعیت کشاورزی و دامداری و در کل معیشت خانوارهای این مناطق را با خطرات جدی مواجه کرده است، در تیرماه سال جاری نیز چند شهر در استان خوزستان شاهد اعتراض‌های مردمی بود.

این اعتراض‌های شبانه ابتدا از شهرهای شرقی خوزستان آغاز و در ادامه به سایر شهرها و حتی استان‌ها کشیده شد.

مقام‌های حکومتی در ایران بارها با اعلام کاهش بارندگی در سال ۹۹ و تداوم این وضعیت در سال جاری، خشکسالی را به عنوان علت اصلی بحران آبی در کشور عنوان می‌کنند.
با استفاده از گزارش‌های خبری رسانه‌های ایران و رادیو فردا/ آ.ت/ ک.ر

رادیوفردا: رودخانه زاب، از رودهای مرزی ایران و عراق

وزیر منابع آب عراق می‌گوید کشورش «شواهدی» در دست دارد که نشان می‌دهد ایران در حال حفر تونل برای تغییر مسیر جریان آب رودخانه‌های مرزی است و گفت که عراق به این خاطر در حال تنظیم شکایت از ایران به مراجع بین‌المللی است.

به گزارش خبرگزاری رسمی عراق، واع، مهدی رشید الحمدانی روز سه‌شنبه ۳۰ شهریور گفت که «قوانین بین‌المللی در مورد آب توسط ایران نقض شده است و ما به طور رسمی ایران را از تخلفاتش مطلع کردیم اما پاسخی دریافت نکردیم».

او با بیان این‌که «تاکنون دربارهٔ میزان سهم آبی عراق از رودخانه‌های مرزی با ایران به توافق نرسیده‌ایم»، گفت که «در زمینه دستیابی به حقوق آبی خود اهرم‌های فشار مهمی در دست داریم».

وزیر منابع آب عراق بیستم تیرماه امسال نیز گفته بود که ایران «کاملاً» جلوی خروج آب از رودخانه‌های مرزی به این کشور را گرفته و باعث ایجاد «فاجعه» در استان دیاله شده است.

مهدی رشید الحمدانی افزوده بود که جمهوری اسلامی قول داده بود مذاکرات پیرامون موضوع آب برگزار شود، اما از زمان انتخابات ریاست‌جمهوری خردادماه، پاسخی به درخواست‌های عراق نداده است.

در تیرماه امسال، علی رادی، سخنگوی وزارت منابع آبی عراق، نیز گفت که وضعیت دجله و فرات به خاطر سدسازی‌های ایران و ترکیه به شدت بد شده و ایران پاسخی به درخواست مذاکره عراق پیرامون این موضوع نداده، در حالی که ورود آب رودخانه‌ها از ایران به اقلیم کردستان عراق نیز به شدت افت کرده است.

با استفاده از گزارش‌های خبرگزاری دولتی عراق و رادیوفردا/پ.پ/ک.ر

رادیوفردا: تغییرات اقلیمی واقعیت دارد. این روزها نه فقط ایران که همۀ کشورهای جهان در جغرافیاهای گوناگون تحت تأثیر تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی قرار دارند. تنها دریاچه‌ها و تالاب‌های ایران نیستند که با تجربۀ خشکیدگی روبه‌رو شده‌اند؛ این شرایط جهانی است.

با این حال، کشورهای درگیر با بحران زیست‌محیطی راه‌کارهای محلی و بومی برای مدیریت علمیِ این شرایط در پیش می‌گیرند و به این ترتیب آسیب کمتری از تغییرات اقلیمی می‌بینند.

در ایران اما، نه تنها از راه‌کارهای علمی و بومی خبری نیست که دخالت گستردۀ نهادهای امنیتی و اطلاعاتی در مدیریت و مخصوصاً بهره‌برداری از منابع محیط زیست کشور بحران زیست‌محیطی را دامن زده است.

منصور سهرابی

منصور سهرابی، پژوهشگر محیط زیست، می‌‌گوید: «سال‌هاست که شرکت‌های وابسته به سپاه پاسداران وارد حوزه‌های تجاری شده‌اند. در پروژه‌های عظیمی چون سدسازی‌ها و انتقال آب و احداث صنایع آب و فولاد و حتی نفت و گاز فعال هستند و فعالیت‌هایی هم که دارند عمدتاً بدون در نظر گرفتن اثرات مخربِ زیست‌محیطی است. اگر هر نوع پروژه‌ای را که به آب مربوط است بررسی کنید، مطمئناً ردپایی از سپاه پاسداران در آن پیدا می‌‌کنید.»

او همچنین از جنگل‌سوزی‌های سپاه در غرب ایران می‌گوید: «سپاه پاسداران سال‌هاست که در غرب و شمال غربی کشور به‌بهانۀ حضور نیروهای مخالف جمهوری اسلامی که عمدتاً هم نیروهای کُرد هستند، جنگل‌های زاگرس را به‌صورت روزانه توپ‌باران می‌کند و بعضی از فعالیت‌های مربوط به آتش‌سوزی هم در آن‌جا به‌عمد از سوی سپاه پاسداران صورت می‌گیرد.»

سپاه پاسداران و نهادهای وابسته به آن از یک سو، وابستگان به بیت رهبر ایران از یک سو و صدها شرکت کوچک و بزرگِ زیرمجموعه یا مرتبط با نهادهای عریض و طویل مذهبی و سیاسی و حتی بانک‌ها از سوی دیگر، در تمام ۴۳ سال گذشته نقش مهمی در تخریب محیط زیست ایران بازی کرده‌اند.

از قطع کردن درختان جنگل‌های ایران تا پروژه‌های عظیم سدسازی و خشکیدگی تالاب‌ها و دریاچه‌ها همه‌جا حضور سودجویانۀ نهادهای امنیتی و مذهبی یا ارگان‌ها و شرکت‌های وابسته به آن‌ها قابل پی‌گیری است.

مثلاً در مورد خوزستان، داریوش معمار، روزنامه‌نگار، چنین توضیح می‌دهد: «بخشی از این شرکت‌ها در داخل استان خوزستان هستند، مثل شرکت نیشکر یا فولاد جهان‌آرا. بخشی از این شرکت‌ها هم در خارج از استان خوزستان هستند که برای نمونه می‌شود به سی شرکت فولادی در استان اصفهان اشاره کرد. شرکت‌هایی که در استان خوزستان هستند، برای مثال شرکت توسعۀ نیشکر، سه سهامدار عمده دارند. در واقع هفت شرکت توسعه نیشکر هستند که بخش عمده‌‌ای از حقآبه تالاب شادگان را استفاده می‌کنند و بانک ملی، بانک صادرات و وزارت جهاد کشاورزی [در میان آن‌ها هستند].»

بسیاری از این شرکت‌ها و نهادها که مستقیم یا غیرمستقیم به بیت رهبر ایران مربوط می‌شوند، از سهمیۀ آب شرب مردم استفاده می‌کنند. مثلاً داریوش معمار دربارۀ شرکت فولاد جهان‌آرا می‌گوید: «این شرکت که در خرمشهر است، روزانه در حال حاضر بیست هزار متر مکعب از سهمیۀ آب شرب مردم را استفاده می‌‌کند. خب سهامدار این شرکت بنیاد برکت و ستاد اجرایی فرمان امام است که هر دو از نهادهای زیر نظر رهبری جمهوری اسلامی هستند. میزان مصرفِ فقط همین شرکت فولاد جهان‌آرا معادل آب شرب هفتصد روستایی است که الان در تنش آبی هستند.»

نام ستاد اجرایی فرمان امام را حتماً بارها در اخبار مربوط به تنش آبی در خوزستان شنیده‌اید؛ آن‌جا که رئیس این ستاد اعلام کرد ستاد تحت ریاستِ او حاضر است با ورود به بحران‌ آبی در خوزستان و اختصاص بودجه‌ای ویژه، همۀ روستاهای درگیر تنش آبی را نجات دهد. این در حالی است که، به‌گفتۀ داریوش معمار، خود این ستاد از عوامل ایجاد تنش آبی در خوزستان به شمار می‌رود: «نهادهای حکومتی و دولت قرارداد تأمین آب با تانکر برای این روستاها را به بنیاد برکت و ستاد اجرایی فرمان امام می‌دهد و همین ستاد با تبلیغات فراوان اعلام می‌کند که ما قصد داریم مشکل تنش آبی را حل کنیم، در صورتی که اگر فقط همان سهمیه آبی را که از محل آب شرب و آب شیرین به این نهادها تعلق گرفته در اختیار روستاها بگذارند، مشکل به‌خودی خود حل است.»

نام آستان قدس رضوی هم برای همۀ آشناست؛ نهادی که در آغاز برای حفظ و نگهداری حرم امام هشتم شیعیان در مشهد راه افتاد اما خیلی زود به یکی از ثروتمندترین نهادهای غیرپاسخگو و معاف از مالیات در خاورمیانه بدل شد. تعیین تولیتِ آن با شخص آیت‌الله خامنه‌ای است و در بهره‌برداری و تخریب محیط زیست ایران نقش مهمی داشته است.

داریوش معمار

داریوش معمار از روابط پیچیدۀ اقتصادی میان این نهادها پرده برمی‌دارد: «یکی از سهامداران اصلی شرکت فولاد مبارکه در اصفهان آستان قدس رضوی است. آستان قدس رضوی و آستان معصومه قم همین الان ۵۱ درصد سهام شرکت مهاب قدس را در اختیار دارند و شرکت مهاب قدس تمام شرکت‌های سدساز و بهره‌بردار از سدها و شبکۀ تولید و توزیع آب و برق در ایران را در اختیار دارد،همین طور بخش قابل‌توجهی از سهام مپنا که سومین شرکت بزرگ حوزۀ نیرو و سدسازی در خاورمیانه است.»

«۵۱ تا ۶۰ درصد سهام ۴۹ شرکتِ توزیع عمدۀ برق استانی، سهام عمدۀ ۲۵ شرکت مدیریت تولید و بهره‌برداری نیروگاه‌ها، سهام ۴۴ شرکت آب و فاضلاب استانی و آبیاری و زه‌کشی… این‌ها همه در اختیار شرکت مهاب است و سهام‌دار عمدۀ مهاب آستان قدس رضوی است و طبیعتاً وقتی شرکت سدساز، بهره‌بردار و شرکت‌هایی که بهره‌بردارِ اصلیِ منابع آبی استان خوزستان هستند، وقتی همۀ این‌ها در اختیار حاکمیت است، خب خیلی سخت است که ما باور کنیم حاکمیت اراده‌ای برای حل مشکل آب شرب و آب کشاورزی و حقآبه تالاب‌‌ها در استان خوزستان دارد.»

و هنگامی که پای همکاری سپاه و شرکت‌های چینی به میان می‌آید، چه‌طور؟ منصور سهرابی، پژوهشگر بوم‌شناسی و محیط زیست، چنین می‌گوید:«شرکت‌های وابسته به سپاه پاسدارن با همکاری شرکت‌های چینی در خشک کردنِ هورالعظیم برای استخراج آسان‌ترِ نفت دخالت داشته‌اند. حتی سپاه پاسداران در گسترش کشاورزی‌های ناپایدار و نامتوازن هم دخالت داشته است. پروژه‌ای که مربوط به فرمان آقای خامنه‌ای بود که دستور داده بود پانصد هزار هکتار زمین کشاورزی در ایلام و خوزستان برای خودکفایی افزایش پیدا کند، باز شرکت‌های وابسته به سپاه پاسداران در آن هم دخالت داشتند.»

فقط هم خوزستان نیست. ردپای سپاه در خشکاندنِ دریاچه ارومیه هم به‌وضوح قابل پی‌گیری است. آقای سهرابی از نقش سپاه می‌گوید:« شرکت‌های وابسته به سپاه از جمله در پروژۀ انتقال آب از زابِ کوچک به دریاچۀ ارومیه که اثرات مخرب زیست‌محیطی خواهد داشت، درگیر هستند. همۀ ما هم شاهد هستیم که دریاچۀ ارومیه نه‌تنها احیا نشده بلکه دارد به سمت خشک شدن کامل می‌رود. این در حالی است که ستاد احیای دریاچۀ ارومیه بیش از ۱۵ میلیارد هزار تومان برای احیای دریاچه بودجه گرفت اما امروز آب دریاچه کمتر از دو میلیارد متر مکعب است.»

نه فقط بهره‌برداران از منابع طبیعی و زیست‌محیطی ایران که سرمایه‌گذاران در این زمینه هم عمدتاً شرکت‌ها و نهادهای وابسته به حکومت و در بسیاری از موارد از زیرمجموعه‌های مستقیم بیت آقای خامنه‌ای هستند.

داریوش معمار در این مورد چنین توضیح می‌دهد: «بخش بسیار اندکی از آبی که از سرشاخه‌های کارون به استان‌های اصفهان و استان‌های نواحی کویری و مرکزی ایران منتقل شده برای مصارف شرب است. در استان اصفهان طی دو دهۀ اخیر نزدیک به سی شرکت فولادی تأسیس شده است. سرمایه‌گذاران در این صنایع هم افراد عادی نیستند، سهامداران‌شان همین نهادهای دولتی هستند، وزارت رفاه است، نهادهای حاکمیتی‌اند. یعنی هم منتقل‌کنندگان و هم بهره‌برداران همه بخشی از حاکمیت هستند. درواقع در پشت پرده، منافع این انتقال آب – شما از پیمانکاری ساخت سدها بگیرید تا انتقال این آب – در اختیار حاکمیت است.

نقش انکارناپذیر و سودجویانۀ سپاه پاسداران و قرارگاه‌هایی مانند قرارگاه خاتم‌الانبیا و بنگاه‌های عظیم اقتصادی از جمله آستان قدس و ستاد اجرایی فرمان امام در تخریب محیط زیست ایران همان عامل افزوده‌ای است که عوامل طبیعی مثل گرمایش و تغییرات اقلیمی را تشدید و چند برابر کرده و اقلیم و سرزمین ایران را به سوی خشکیدگی و نابودی محیط زیستی پیش می‌راند.

دویچه‌وله: خودروهای آتش‌نشانی به دلیل نیزار بودن محل آتش‌سوزی متوقف ماندند. وزارت دفاع اعلام کرده است یک فروند هلی‌کوپتر آب‌پاش به محل اعزام شده است.

محمد مهدی نوری آل‌آقا، رئیس مرکز کنترل و پشتیبانی اطفای حریق هوایی وزارت دفاع روز سه‌شنبه ۸ شهریور (۳۱ اوت) از ادامه آتش سوزی‌ها در نقاط مختلف کشور از جمله تالاب انزلی خبر داد.

به گفته این مقام مسئول، آتش‌سوزی تالاب انزلی عصر روز دوشنبه ۷ شهریور آغاز شده است.

رئیس کنترل و پشتیبانی اطفای حریق هوایی وزارت دفاع گفت: «این آتش‌سوزی در نقاطی از تالاب انزلی رخ داده که پوشش آن نیزار بوده و امکان تردد ماشین های آتش‌نشانی برای اطفای حریق زمینی وجود ندارد.»

با این حال او گفته است که با اطفای یک‌ مسیر تردد ممکن است یک راه باز شود تا ماشین های اطفا بتوانند وارد منطقه شوند.

منطقه آتش گرفته جزو نواحی ساحلی بوده و به تالاب متصل می‌شود، اما به دلیل پوشش نیزاری حیوانات زیادی نیز در معرض خطر قرار دارند.

حدود ۱۰۰ آتش نشان از شهرستان های همجوار بندر انزلی برای مهار آتش در محل حضور دارند و دامنه آتش‌سوزی ممکن است تا۵۰ هکتار گسترش یابد.

نوری آل‌آقا گفته است یک فروند بالگرد مرکز بلافاصله پس از اطلاع یگان محیط زیست جهت اطفای حریق به محل اعزام شده است.

او افزود: «این بالگرد تا ساعت ۲۰ روز دوشنبه اقدام به مهار آتش سوزی کرد، اما با تاریک شدن هوا امکان پرواز بالگرد وجود ندارد لذا با توجه به‌ احتمال تداوم آتش سوزی امروز (روز سه شنبه) نیز بالگرد مجهز به بسکت اطفای حریق این مرکز در منطقه آماده ادامه عملیات خواهد بود.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

آتش‌سوزی‌ها در ایران پایانی ندارد و رسانه‌های ایران روزی نیست از یک آتش‌سوزی گزارش ندهند.

در اغلب گزارش‌های مربوط به آتش سوزی جنگل‌ها و مراتع ایران از ضعف مدیریت، کمبود نیروی کارآزموده و آب‌پاش و هلی‌کوپتر برای مهار آتش سوزی گزارش شده است.

بسیاری از منتقدان می‌گویند مهار آتش در مناطق جنگلی طول می‌کشد و نهادهای مسئول نه گشت هوایی دارند و نه بالگرد و هواپیماهای آبپاش.

به گزارش خبرگزاری “ایسنا” بخشی از جنگل و مراتع منطقه پیرچوپان در شهرستان بویراحمد در آتش‌سوزی سوخته است.

رادیوفرانسه: در حالی که اعتراض‌ها به خشک شدن هورالعظیم در جنوب ایران افزایش یافته، احمدرضا لاهیجان‌زاده، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد هورالعظیم با مجوز «یک شورای بالادستی امنیتی» به نفع شرکت نفتی چینی خشک شد.

به گزارش روزنامه همشهری چاپ تهران، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ژاپنی‌ها حاضر بودند برای استخراج نفت در حوزه‌های آزادگان و یادآوران با تکنولوژی سطح بالا، همانند استخراج در دریا، از این حوزه‌ها بهره‌بردای کنند. اما چینی‌ها حاضر به انجام این کار نشدند و به خاطر ارزان‌تر شدن پروژه، پیشنهاد خشک‌شدن هور را دادند که متاسفانه یک شورای بالا دستی امنیتی هم آن را می‌پذیرد.

لاهیجان‌زاده گفت: شرکت ژاپنی برای استخراج نفت از میادین حوزه هورالعظیم مطالعات گسترده‌ای را انجام داده بود و بر اساس این طرح قرار بود همه تاسیسات نفتی در آب نصب شود و در آب کار کنند.

او افزود: اما در دهه هشتاد شرایط تغییر کرد و طرح توسعه این میادین به شرکت‌‎‌های چینی سپرده شد. در سال هشتاد و نه اتفاق ناگواری رخ داد و به این شرکتها اجازه داده شد که در محیط غیرآبی کار بکنند.

معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست دقیقا مشخص نکرد که چه شورایی چنین مجوزی را صادر کرده، اما به نظر می‌رسد که منظور او شورای امنیت ملی است که ریاست آن بر عهده رئیس جمهوری اسلامی است و اعضایش را رهبر جمهوری اسلامی تعیین می کند.

خشکاندن #تالاب_هورالعظیم نمونه و شاهد عینی است از نتایج احتمالی اجرای #قرارداد_۲۵_ساله_ایران_چین.
قراردادی میان دو حکومت که برای اولی منافع ملی و #محيط_زيست کشورش به هیچ وجه اهمیت ندارد، و برای دومی که تنها منافع ملی و مالی کشورش برایش مهم است.

— Mohammad Moallemi (@Moh_Moallemi) July 25, 2021

۸ روز پس از اتفاقات خوزستان و اعتراضات بر حق مردم به تعبیر تمام مقامات نظام، وزارت نیرو دریچه سدها را روی هورالعظیم گشود و بستر خشک تالاب را ‌تر کرد. اما به گزارش رسانه‌های ایران، مردم می‌گویند آب شور به آنها رسیده است و حتی گاومیش‌ها هم از آن نمی‌نوشند. آب شور ناشی از خشکیدگی مسیر و بستر هورالعظیم حتی خساراتی نیز به محصولات کشاورزی وارد کرده است.

همچنین در جریان بازدید روز یکشنبه محمدرضا فاتحی، نماینده ویژه ابراهیم رئیسی، از وضعیت سد کرخه، او قول داد که احیای هور العظیم از اولویت‌های دولت بعدی جمهوری اسلامی باشد.

رادیوفردا: امید صبری‌پور، سرپرست فرمانداری شادگان، تایید کرده است که یک جوان ۳۰ ساله در جریان تجمع اعتراضی به بحران آب در این شهرستان، بر اثر تیراندازی کشته شده است.

او مدعی شده که «افراد فرصت طلب و اغتشاشگر» این فرد که «یکی از تجمع‌کنندگان» بوده را کشته‌اند و به خبرگزاری ایسنا گفته که «مسببان این حادثه» بازداشت شده‌اند ولی خبرگزاری‌های فارس و ایرنا به نقل از او نوشته‌اند «شناسایی عاملان حادثه در دستور کار است».

مقام‌های حکومت ایران بارها در جریان تجمعات اعتراضی مختلف، کشته شدن معترضان را به دیگر معترضان نسبت داده‌اند، بدون اینکه سندی در این زمینه ارائه دهند.

بر اساس گزارش‌های منتشره در شبکه‌های اجتماعی، تظاهرات اعتراضی به کم آبی در شهرهای استان خوزستان در جمعه ۲۵ تیرماه برای دومین روز متوالی ادامه یافت.

این در حالی است که ساعاتی پیشتر استاندار خوزستان گزارش‌ها و فیلم‌ها از اعتراضات شامگاه پنجشنبه در این استان را جعلی خوانده بود.

با این حال گزارش‌ها حاکی است که برای دومین روز متوالی تجمع‌های اعتراضی در شهرهای اهواز، سوسنگرد، کوت عبدالله و شادگان برگزار شده است.

در برخی از ویدئوهای منتشر شده از اعتراضات جمعه، شهروندانی که این ویدئوها را ضبط کرده‌اند، به اظهارات استاندار خوزستان واکنش نشان داده و می‌گویند چه کسی دروغ می‌گوید.

تصاویری از اعتراضات شهروندان سوسنگرد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است که در آن معترضان شعارهایی مانند «آب، آب، شط تشنه است» و «من تشنه‌ام» سر دادند.

«مای مای عطشان الشط»
(آب آب شط تشنه است)#سوسنگرد(خفاجیه)#آب #انا_عطشان pic.twitter.com/DjASueKaEJ

— ایلیا جزایری _ Iliya Jazayeri (@iliya_jazayeri) July 16, 2021

در همین زمینه، تصاویر ویدئویی از مسدود کردن جاده اهواز به اندیمشک در نزدیکی شهر عبدالخان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. در برخی از این ویدئوها صدای تیراندازی شنیده می‌شود.

در اهواز نیز صدها نفر دست به تظاهرات زده‌اند و تصاویری از درگیری بین نیروهای امنیتی و معترضان در این شهر منتشر شده است.

کوت عبدالله #اهواز
25 تير درگیری شدید مردم و پلیس pic.twitter.com/k8iGoww7ea

— Meytham al mahdi (@Meytham5) July 16, 2021

براساس گزارش‌های و ویدئوهای منتشره در شبکه‌های اجتماعی پنجشنبه در دست‌کم «۱۱ شهر» در استان خوزستان تجمعات شهروندان در اعتراض به بحران آب برگزار شد.

در این اعتراضات٬ شهروندان شعارهایی مانند «رودخانه تشنه است–آبش را می‌خواهد»٬ «به نام دین ما را غارت کردند» و «جان و خون‌مان فدای کارون» سر می‌دادند.

استان خوزستان امسال یکی از گرمترین تابستان‌های خود را سپری می‌کند و طی هفته‌های اخیر افزایش دما در این استان چند بار باعث شد اداره های دولتی در ۱۸ شهر خوزستان تعطیل شوند.

طی هفته‌های اخیر تجمع‌های اعتراضی علیه قطع برق و همچنین کم آبی در نقاط مختلف ایران صورت گرفته است.

نشست ستاد بحران استان برای بررسی «تنش آبی»

در همین حال، نشست ستاد مدیریت بحران استان خوزستان برای برون رفت استان از مشکلات ناشی از خشکسالی و تنش آبی عصر جمعه برگزار شد.

استاندار خوزستان در این زمینه گفته است، قرار است در کمیته‌ای با مسئولیت ستاد مدیریت بحران با همکاری رئیس مجمع نمایندگان خوزستان، نماینده رئیس مجلس و مدیران مربوطه، تا هفته آینده طرح جامعی آماده شود و در اختیار رئیس مجلس شورای اسلامی قرار دهند تا با دعوت از استاندار و نمایندگان در جلسه سران سه قوه بررسی شود.

قاسم سلیمانی‌دشتکی همچنین اظهار داشت که این استان به دلیل حجم ذخایر آب بسیار کم پشت سدها، امسال با تنش آبی بسیار شدیدی رو به رو است.

استاندار خوزستان اضافه کرده است٬ پیشنهاد دادیم از استان های بالادست آب بیشتری رها سازی شود تا آب پشت سدهای خوزستان نیز بیشتر شود.

وی با این حال کشت شلتوک در استان خوزستان را «معادل نابودی تالاب، نابودی دام سنگین و مشکلات آب شرب» دانست.

در همین حال،عبدالله ایزدپناه، نماینده ایذه در مجلس، با اشاره به این که «پروژه‌های انتقال آب از سرچشمه های کارون باید متوقف شود» گفت: خشکسالی یک طرف قضیه خوزستان است انتقال آب درواقع موجب شد این استان به این وضع دچار شود.

این نماینده مجلس تاکید کرده است که خوزستان تاوان بی‌تدبیری و تصمیمات اشتباه را پس می‌دهد.
با استفاده از شبکه‌های اجتماعی و ایرنا

دویچه‌وله: فرونشست زمین در ایران ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است. کارشناسان می‌گویند، هشدار داده‌اند ولی اقدام قابل توجهی نشده است. آنها از میراثی می‌گویند که پیامد عدم مدیریت منابع آب زیرزمینی برای نسل بعد است: ورشکستگی آبی.

کارشناسان نزدیک به دو دهه است که نسبت به فرونشست زمین در ایران هشدار می‌دهند. هشدارهایی که جدی گرفته نشدند. اوایل ۱۳۸۴ این موضوع عمومی شد و متخصصان این حوزه اعلام کردند، میزان فرونشست در در مشهد سالانه ۲۴ سانتی‌متر، در دشت تهران ۱۷ سانتی‌متر و در دشت ورامین ۱۲ سانتی‌متر است.

حالا با دوره‌های خشکسالی، این روند شدت گرفته است و کار به جایی رسیده که ۶۰۹ دشت بزرگ کشور به دلیل افت آب‌های زیر زمینی با پدیده فرونشست مواجه شده‌اند.

به گفته کارشناسان، تهران رکورددار فرونشست زمین در دنیا شده است؛ بستر جغرافیایی این شهر روزانه یک میلی‌متر، یعنی ۳۶ سانتی‌متر در سال فرو می‌نشیند.
مدير كل دفتر بررسي مخاطرات زمين سازمان زمين‌شناسي ایران مي‌گويد: «فرونشست در پيرامون جنوب غرب شهر تهران در یک دهه گذشته تقريبا دو تا سه برابر شده است.»

مرگ تدریجی زمین

مدیریت نادرست منابع آبی، از جمله هدررفت آب و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، ایجاد چاه‌های غیرمجاز و تغییرات اقلیمی باعث فرونشست زمین در بسیاری از نقاط ایران شده است. کارشناسان می‌گویند، مشکل فرونشست زمین در کشور بسیار جدی است و در صورت عدم مدیریت منابع آب زیر زمینی، می‌تواند سرزمین را از شرایط زیستی خارج کند.

بر اثر فرونشست زمین به دلیل پایین رفتن سطح آب‌های زیرزمینی، محیط پرمنفذ لایه‌های آب‌دار به تدریج متراکم می‌شود، ارتباط لایه‌ها با یکدیگر قطع می‌شود و آب‌بارش نمی‌تواند به عمق سفره‌های زیرزمینی نفوذ کند، آبخوان‌ها از بین می‌روند و با اندک بارندگی، سیلاب یا رانش زمین اتفاق می‌افتد.

از دست رفتن لایه‌ی خاک باارزش قابل کشت در اثر جاری شدن بارش بر روی زمین از دیگر پیامدهای این معضل زیست‌محیطی است.

دویچه وله را در اینستاگرام دنبال کنید

فرونشست زمین اما نه تنها آرام و بی‌صدا بر آبخوان‌ها تأثیر می‌گذارد که زیرساخت‌های شهری را هم دچار مشکل می‌کند. کارشناسان می‌گویند، فرونشست رفته رفته می‌تواند بر “شریان‌های حیاتی”، لوله‌های آب، گاز و فاضلاب تأثیر گذاشته، این خطوط را دچار انحنا و گسیختگی کند.

ایجاد ترک و شکاف در پی ساختمان‌ها یکی دیگر از پیامدهای فرونشست زمین است که ساختمان‌ها را در برابر یک زلزله متوسط هم ناتوان از ایستادگی می‌کند.
به گفته کارشناسان، بحران فرونشست حالا كم‌كم به داخل شهرها هم نفوذ كرده و با شتاب این پدیده، برای نمونه در تهران، از هم اکنون در برخی ساختمان‌ها ترک‌هایی که ناشی از فرونشست است، مشاهده می‌شود.
کارشناسان وضعیت محیط زیست و منابع آب کشور را “بسیار شکننده” توصیف می‌کنند، از رسیدن به “ورشکستگی آبی” می‌گویند.

کارشناسان با تاکید بر دشوار بودن برگرداندن شرایط زمین به پیش از فرونشست، این امر را را غیرممکن نمی‌دانند – عکس: فرونشست زمین در استان همدان

کارشناسان با تاکید بر دشوار بودن برگرداندن شرایط زمین به پیش از فرونشست، این امر را را غیرممکن نمی‌دانند – عکس: فرونشست زمین در استان همدان

چرا فرونشست زمین در ایران شدت گرفته است؟

رئیس گروه آب زمین‌شناسی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی می‌گوید: «آبی که از ۱۵۰ متری تا ۲۰۰ متری زیر سطح زمین برداشت می‌شود، جزء ثروت ملی است و باید از این آب‌ها خیلی خردمندانه استفاده کرد؛ چرا که این آب‌ها جزء آب‌های استراتژیک ما است و باید نسبت به نگهداشت این آب‌ها به نسل آینده جوابگو باشیم».

به گفته ایمان انتظام اما بی‌توجه به این اصل، در برخی از حوضه‌ها در یک بازه زمانی ۱۳ ساله، چهار برابر آبی که وارد دشت شده، به طرق گوناگون از جمله کشاورزی برداشت شده است.

بیشترین برداشت آب‌های زیرزمینی به گفته کارشناسان، مربوط به کشاوزری است؛ در اثر هدررفت آب در آبیاری، کشت محصولات آب‌بر که آب‌های زیرزمینی کشور جوابگوی آنها نیست و روش‌های فرسوده آبیاری و کشاورزی.

خوانساری، از کارشناسان آب، در گفتگو با خبرگزاری‌های داخلی گفته است، در دشت ورامین ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر فرونشست زمین روی می‌دهد در حالی که در جنوب این دشت خط انتقال گاز، نفت، اتوبان و فرودگاه بین‌المللی قرار دارند که همگی در شرف نشست هستند. به گفته خوانساری، «نه تنها توجهی به این مسئله نمی‌شود که همچنان محصولات ‌کشاورزی که نیاز زیادی به آب دارند، در این محدوده کشت می‌شود.»

در ۵ سال گذشته برای جلوگیری از فرونشست چه کردند؟

علی بیت الهی، دبیر کارگروه ملی مخاطرات طبیعی در ایران با اشاره به اینکه حدود پنج سال است که فرونشست زمین عمومی شده، می‌گوید: «هنوز ندیدیم که یک اقدام خاص و قابل مشاهده در این زمینه صورت گرفته باشد. به عنوان مثال برای جلوگیری فرونشست، شیوه‌های آبیاری نوین مطرح شد، اما کجا می‌بینید که از این روش‌ها استفاده شود؟»
حسین رفیع، کارشناس آب هم در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه “هیچ برنامه مدیریتی برای حل هدررفت آب دیده نشده” می‌گوید: « به‌نظر می‌رسد اگر وزارت نیرو و شرکت آب و فاضلاب به‌جای احداث بی‌ضابطه سد در کشور، تغییر و تعمیر سیستم‌های انتقال آب درون شهری و کشاورزی را در دستور کار خود قرار دهند در جلوگیری از هدررفت آب و حفظ منابع آب کشور تاثیر قابل توجهی خواهد داشت.»

“شاید آخرین فرصت برای نجات آبخوان‌ها”

مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان‌داری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، آبخوان‌داری را بخشی از راهکار حل مسئله فرونشست زمین و “شاید آخرین فرصت ما برای نجات آبخوان‌ها” می‌داند. او اما همزمان به بودجه حوزه آبخیرداری اشاره می‌کند و می‌گوید: «در فصل آب قانون بودجه ۱۴۰۰ برای اولین بار اعتباری برای اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری در کشور پیش‌بینی شده است اما متاسفانه این مبلغ بسیار کم است (حدود ۲۲ میلیارد تومان) و شاید برای اجرای یک پروژه آبخیزداری هم کافی نباشد.»

دسته‌ای از کارشناسان برگرداندن آبخوان‌ها به وضعیت اولیه را تا حدودی غیر ممکن می‌دانند. آنها اما تأکید می‌کنند، در کنار اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری با حفظ و پایداری آب در چرخه طبیعت، اجرای طرح‌هایی که مانع برداشت آب از سفره‌های آب زیرزمینی شوند، کم کردن هدررفت آب به ویژه در بخش کشاورزی، استفاده از روش‌های نوین کشاورزی، استفاده از قتات‌ها و احداث تصفیه‌خانه‌های محلی برای تصفیه پساب‌آب‌ها برای مصارف آبیاری فضای سبز می‌تواند از تشدید این معضل زیست محیطی کم کند.

دویچه وله را در تلگرام دنبال کنید

کارشناسان با تاکید بر دشوار بودن برگرداندن شرایط زمین به پیش از فرونشست، این امر را را غیرممکن نمی‌دانند. دبیر کارگروه ملی مخاطرات طبیعی در ایران معتقد است که پدیده فرونشست برخلاف زلزله با اقدامات برنامه‌ریزی شده قابل کنترل است. او به مدیریت ژاپن در این زمینه اشاره می‌کند که توانست فرونشست سالانه ۱۱ سانتی‌متری در منظقه‌ای را پس از ۱۵ سال به صفر برساند. این کارشناس همچنین از تجربه موفق آمریکا در دشت کالیفرنیا نام برده که وضعیت بحرانی فرونشست زمین را در این منطقه به موقع تشخیص داده و کنترل کردند.

دویچه‌وله: ۹۲ شهر ایران در وضعیت قرمز قرار دارند و ستاد مقابله با کرونا مقررات جدیدی ابلاغ کرده است. کلیه اصناف به غیر از مشاغل کاملا ضروری باید کسب و کار را متوقف کنند، اما هیچ بسته حمایتی برای اصناف در نظر گرفته نشده است.

استان‌های ایران با موج پنجم کرونا و شیوع ویروس گونه دلتا روبرو هستند. ستاد ملی مقابله با کرونا از روز شنبه ۱۲ تیر ساعات رفت و آمد در شهرهای قرمز را محدود کرد و فعالیت مراکز فرهنگی، ورزشی و سه گروه از مشاغل را برای دو هفته غیرمجاز خواند. در همین مدت ۷۰درصد کارکنان ادارات باید دورکاری کنند. این سقف دورکاری برای مشاغل ضروری ۵۰درصد خواهد بود.

طبق تصمیم ستاد ملی مقابله با کرونا کلیه بوستان‌ها، مراکز تفریحی، مراکز شماره‌گذاری خودرو، آرایشگاه‌ها، باشگاه‌های بدنسازی، مراکز خرید و بازار تهران باید تعطیل باشند.

مراکز فروش پوشاک و پارچه، کفش و کیف، فرش و موکت، لوازم آرایشی و بهداشتی، لوازم خانگی و خیاطی و خرازی، قهوه‌خانه‌ها و مراکز پذیرش مهمان، قناد‌ی‌ها، آبمیوه فروشی و بستنی فروشی‌ها، آتلیه‌های عکاسی و فیلم، همگی جزو مشاغل گروه دو هستند و باید کرکره‌ها را پایین نگاه دارند.

به این قرار، تهران تعطیل نشده اما سه چهارم مغازه‌ها و مراکز کسب و کار در شهر باید فعالیت خود را متوقف کنند. اعلام شده که با هر گونه تخلف در این زمینه برخورد جدی خواهد شد.

اتاق اصناف تهران اما به دستورالعمل ستاد ملی کرونا اعتراض کرده است. قاسم نوده فراهانی، رئیس این اتاق گفته است: «کسبه باید تعطیل کنند اما ادارات و بانک‌ها باز هستند. ما با مشکلاتی مثل بدهی و فشارهای مالی چه باید بکنیم؟ اگر قرار بر تعطیلی است همه را تعطیل کنند و نباید فرقی بین کسبه، تجار و بقیه گذاشته شود.»

او تاکید کرده که اصناف در دو هفته تعطیلی خسارت‌های مالی سنگینی خواهند خورد و این در حالی است که در تعطیلی‌های قبلی هم هیچ حمایتی برای جبران این زیان‌ها ندیدند: «واحدهای صنفی باید در این مدت پول مغازه و کارکنان و دیگر مخارج را پرداخت کنند اما درآمدی ندارند. اکنون هم مشخص نیست که آیا کمکی به اصناف خواهد شد یا خیر.»

فراهانی پرسیده که چرا بانک بزرگ وسط بازار باید باز باشد و افزوده که این پرسش‌ها و اعتراض کسبه را طی نامه‌ای به استاندار تهران منتقل خواهد کرد.

بازار بزرگ تعطیل نبود، برق رفته بود! pic.twitter.com/SVIxOhboFe

— روزنامه همشهری (@hamshahrinews) July 4, 2021

به موازات دستورالعمل ستاد کرونا و هشدار نسبت به برخورد با متخلفان، تصاویر رسانه‌ها از رفت و آمد مشتریان در بازار و پاساژهای تهران نشان می‌دهد که تعطیلی آن چنان هم جدی و سختگیرانه نیست. در محدودیت‌های مربوط به چهار موج قبلی کرونا نیز بسیاری از مغازه‌ها و واحدهای صنفی، به صورت “نیم کرکره” و “چراغ خاموش” به کار ادامه می‌دادند.

با پیک پنجم کرونا در ایران ده‌ها شهر در وضعیت قرمز قرار گرفته‌اند. آخرین آمار وزارت بهداشت از مرگ ۱۶۵ بیمار دیگر طی شبانه روز گذشته و شناسایی ۱۳۷۸۱ مبتلای دیگر در همین فاصله زمانی حکایت می‌کند.

در حال حاضر ۹۲ شهر ایران در وضعیت قرمز، ۱۸۳ شهر در وضعیت نارنجی و ۱۷۳ شهر در وضعیت زرد معرفی می‌شوند. مجموع جانباختگان کرونا طبق آمار رسمی ۸۴هزار و ۷۹۲ نفر عنوان می‌شود.

محدودیت‌های تازه در حالی به جریان افتاده‌اند که هرج و مرج عجیبی در روند واکسیناسیون عمومی شهروندان وجود دارد و شماری از شهروندان برای تزریق واکسن با تور به کشورهای مجاور می‌روند.

رادیوفردا: معاون خدمات شهری شهرداری تهران خبر داد که در بهشت زهرا قطعه جدیدی برای جان‌باختگان مبتلا به کرونا آماده شده و تاکنون قبرچینی ۱۰ هزار قبر جدید در این قطعه انجام شده است.

به گزارش خبرگزاری ایرنا مجتبی یزدانی روز یکشنبه ۲۴ فروردین در جلسه شورای شهر تهران گفت که چند سردخانه جدید و دو کانتینر ۱۲ متری یخچال‌دار به تجهیزات بهشت زهرا اضافه شده است.

وی اعلام نکرد که تاکنون چند نفر از جان‌باختگان بر اثر ابتلا به کرونا در تهران دفن شده‌اند. مقامات جمهوری اسلامی تعداد افراد جان‌باخته بر اثر ابتلا به بیماری کرونا در تهران و دیگر شهرهای ایران را به تفکیک اعلام نکرده‌اند.

پیش‌بینی ۱۰ هزار قبر برای قربانیان احتمالی کرونا در بهشت زهرای تهران در حالی انجام شده که بر اساس آمار اعلام شده از طرف وزارت بهداشت ۴۴۷۴ نفر در کل ایران جان باخته‌اند.

اما آماری که رادیو فردا از اظهارات پراکنده مقام‌های رسمی محلی و منابع وزارت بهداشت جمع‌آوری کرده است، نشان می‌دهد​ تاکنون حدود ۱۰ هزار نفر در ۳۱ استان ایران جان خود را از دست داده‌اند.

در همین حال تعدادی از نمایندگان مجلس دولت را به پنهانکاری در اعلام تعداد جان‌باختگان و مبتلایان واقعی کرونا متهم می‌کنند.

از سویی دیگر، مقام‌های وزارت بهداشت ایران در روزهای اخیر بارها از افزایش ترددهای شهری ابراز نگرانی کرده‌اند.

همچنین یک گزارش این وزارتخانه عنوان می‌کند که در صورت کاهش فاصله‌گذاری اجتماعی، تعداد جان‌باختگان تا اواسط اردیبهشت به ۳۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت.

روز یکشنبه همچنین حسن خلیل‌آبادی، عضو شورای شهر تهران، گفت که برخی از جان‌باختگان کرونا در قبرستان‌های شهرری از جمله شاه عبدالعظیم و ابن بابویه که در منطقه مسکونی است، دفن شده‌اند.

آقای خلیل‌آبادی گفت که بهتر است پیکرهای قربانیان کرونا در بهشت زهرا دفن شود.

وی همچنین اعلام کرد که منطقه کهریزک یکی از نقاط قرمز شیوع کرونا در تهران است و ساکنان این منطقه بیشتر از کارکنان بهشت زهرا و مرکز دفع پسماندهای ری هستند.

در برخی از شهرهای ایران قطعه‌های مخصوصی برای دفن جان‌باختگان مبتلا به کرونا ایجاد شده و در برخی شهرها همراه با دیگر افراد فوت شده دفن می‌شوند.

در همین حال مدیر بهداشت محیط مرکز بهداشت اصفهان گفت که جان‌باختگان کرونا در قطعه جداگانه به خاک سپرده نمی‌شوند اما همه دستورهای بهداشتی برای کفن و دفن آنها رعایت می‌شود.

مهدی میرجهانیان اعلام کرد که اجساد این افراد در عمق دو متری زمین دفن شده و از آهک در کف قبر استفاده نمی‌شود.

در برخی از شهرهای ایران اما در کف قبر قربانیان کرونا آهک ریخته می‌شود.

روزنامه واشینگتن‌پست روز ۲۲ اسفند با انتشار تصاویری، از حفر خندق‌های «بزرگ و غیرمعمول» در قبرستان بهشت معصومه قم برای دفن قربانیان ویروس کرونا خبر داد و نوشت که وسعت این گورهای دسته‌جمعی به حدی بزرگ است که از فضا قابل مشاهده است.