اخبار

گویانیوز: اختصاصی خبرنامه گویا – هنگامه شهید فعال سیاسی اصلاح‌طلب، روزنامه‌نگار و عضو حزب اعتماد ملی طی نامه‌ای که از طریق «یک منبع آگاه» برای انتشار به خبرنامه‌ی گویا ارسال شده، از حسن روحانی رئیس‌جمهور اسلامی ایران به شدت انتقاد کرده و نوشته است: «كجاي منشور حقوق شهروندي نوشته است عنوان ‘متهم سياسي’ و ‘لايحه جرم سياسي’ فقط و فقط شعاري فريبنده براي عرصه بين المللي است و اصولا تمام متهمان سياسي را به جرم امنيتي روانه بازداشتگاه‌هاي غيرقانوني با تحقيرآميزترين روش‌ها مي‌كنند.»

هنگامه شهیدی فعال سیاسی اصلاح‌طلب در نیمه شب پنج‌شنبه ۱۹ اسفند ماه ۱۳۹۵، در حالی که به توصیه پزشکانش در استراحت مطلق پزشکی به سر می‌برد، توسط مأمورین وزارت اطلاعات بازداشت و دو روز بعد با پروازی امنیتی به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل گردید. وی طی دست‌نوشته‌ای اعلام کرد که از لحظه بازداشت دست به اعتصاب غذا خواهد زد.

خانم شهیدی در بخش دیگری از نامه‌ی خود به حسن روحانی نوشته است: «شما قرار بود در روزهاي پس از خفقان دوره احمدي‌نژاد ‘راه نفس اصلاح طلبان’ باشيد نه اينكه مانند احمدي‌نژاد براي رسيدن به رياست جمهوري نفس آنها را نيز بِبُريد.»

متن نامه سرگشاده هنگامه شهیدی به حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران به شرح زیر است:

جناب آقاي حسن روحاني رياست محترم جمهوري
سلام عليكم

جنابعالي با راي و پشتوانه مردمي «اصلاح‌طلبان» و تاكيد و سفارش مرحوم فقيد آيت‌الله «هاشمي رفسنجاني» و آقاي «خاتمي» به مردم، نايل به جمع آوري آرايي شديد كه آن آرا شما را به امثال «قاليباف» و «جليلي» ترجيح داد؛ در دوران رياست آقاي «علوي» بر «وزارت اطلاعات» تفاوت‌هاي بسياري در لايه‌هاي اين وزارتخانه بوجود آمد؛ تندروهايي كه در زمان وزارت آقايان «اژه‌اي» و «مصلحي» بر مسند اين وزارتخانه بودند و از «وزارت اطلاعات» ديوي مانند «ساواك» براي مردم و فعالان سياسي ساخته بودند، مجبور شدند به «سازمان اطلاعات سپاه» كوچ كنند و تا همين اواخر هم رويه «وزارت اطلاعات» بسيار معتدل و معقول بود اما از دي‌ماه و بهمن‌ماه خبرهايي مي‌رسيد مبني بر اينكه جنابعالي براي شركت مجدد در انتخابات رياست جمهوري و «مصونيت قضايي» برادر محترمتان، در خصوص بازداشت‌هاي اخير با «سازمان اطلاعات سپاه» معامله كرديد و به همين دليل براي اولين بار در دوران رياست جمهوري شما، پروژه مشتركي از سوي «سازمان اطلاعات سپاه» و «وزرات اطلاعات» توانست شكل گيرد و اين دو نهاد اقدام به بازداشت گسترده روزنامه‌نگاران و فعالان سياسي و مدني بي‌گناهي كردند كه مرغ عروسي و عزاي همه انتخابات‌ها هستند و شما نيز «سكوت» را ترجيح داديد!

البته خوب يادم هست در جايي كه پاي بازداشت خواهرزاده تان و نام برخي وزراي كابينه در «پروژه نفوذ» مطرح بود، هر روز فريادتان به آسمان بلند بود كه “روزنامه‌نگار نبايد بازداشت شود!

جناب آقاي روحاني!

جنابعالي «حقوقدان» هستيد نه «سرهنگ»! و البته بنده به مانند شما مدعي حقوقداني نيستم و خود را تنها يك «حقوق خوان» مي‌دانم اما از شما مي‌پرسم شما كه «سرهنگ» نبوديد پس چرا معامله‌گري كرديد؟

بارها و بارها پس از ارائه لايحه «منشور حقوق شهروندي» به طرق مختلف اعتراضات و ايرادات را برايتان نوشتم؛ شما كه «حقوقدان» هستيد و مدعي «منشور حقوق شهروندي» لطفا بفرماييد:

– كجاي اين منشور مي‌گويد كه بدون ابلاغيه كتبي براي متهمي حكم بازداشت صادر شود؟
– كجاي اين منشور مي‌گويد خانواده متهمين تهديد و ارعاب شوند؟
– كجاي اين منشور مي‌گويد يك استاد دانشگاه را از حق تدريس محروم و تهديد به اسيدپاشي كنند و به علت پي‌گيري «حقوق شهروندي» از دست رفته‌اش از «كميسيون امنيت ملي مجلس» و نهادهاي ذي‌ربط، برايش حكم بازداشت صادر كنند تا صدايش خفه شود؟
– كجاي اين منشور نوشته است دو روز پس از نوشتن و انتشار دل‌نوشته‌اي از روزهاي زندان وحشتناك سال ٨٨، در كمال بي‌اخلاقي و بي‌تقوايي عكس‌هاي خانوادگي مراسم عروسي فرزندان اينجانب و مهندس آقايي را در شبكه‌هاي مجازي منتشر و ما را متهم به برگزاري عروسي مختلط در باشگاه دولتي (بانك صنعت و معدن) كرده و آقاي «خاتمي» رييس دولت اصلاحات را نيز متهم به حضور در عروسي مختلط! كنند و وقتي پيگير محاكمه و مجازات خاطيان (كانال تلگرامی قيچي) مي‌شويم به جاي آنها ما بايد به زندان برويم؟
– كجاي منشور حقوق شهروندي نوشته است عنوان “متهم سياسي” و “لايحه جرم سياسي” فقط و فقط شعاري فريبنده براي عرصه بين المللي است و اصولا تمام متهمان سياسي را به جرم امنيتي روانه بازداشتگاههاي غيرقانوني با تحقيرآميزترين روشها ميكنند.
– كجاي منشور حقوق شهروندي نوشته است اولين «مجرم سياسي» پس از تصويب «لايحه جرم سياسي» (مهندس هدايت‌الله اقايي) كه هشت سال معاون وزير دولت اصلاحات بوده و برادر دو شهيد است و ٦٢ سال سن دارد را به جرم توهين به رهبري بدون حضور هيات منصفه براي ايفاي وظايف نمايندگي‌اش در ٢٥ سال پيش محاكمه و محكوم کنند و مورد مخاصمات شخصي قاضي پرونده‌اش با وي قرار گيرد؟

آقاي رييس جمهور!

شما قرار بود در روزهاي پس از خفقان دوره احمدي‌نژاد «راه نفس اصلاح طلبان» باشيد نه اينكه مانند احمدي‌نژاد براي رسيدن به رياست جمهوري نفس آنها را نيز بِبُريد.

اكنون كه اين نامه سرگشاده به شما منتشر شده است، به طور قطع اينجانب در يكي از بازداشتگاه‌هاي «وزارت اطلاعات» و يا «سازمان اطلاعات سپاه» تحت شديدترين بازجويي‌ها هستم و پيش از آن اعلام كرده‌ام به دليل غيرقانوني دانستن اين بازداشت، از لحظه اول وارد اعتصاب غذا و دارو خواهم شد و از همين‌جا نيز به جنابعالي و مردم ايران اعلام مي‌كنم كه به كساني كه مرا بازجويي مي‌كنند، به دليل رويه غيرقانوني‌شان بازجويي پس نخواهم داد و هر حكمي از اين «بيدادخانه» صادر شود را مي‌پذيرم و به آن اعتراضي نخواهم كرد چون اصولا عدالتي در سيستم قضايي كشور وجود ندارد و قضات دادگاه انقلاب و دادستاني، «ماشين امضاي نهادهاي امنيتي هستند»؛ پس ديگر چه نيازي به دفاع از خود است؟

در آخر توصيه‌ام به جنابعالي به عنوان «مجري قانون اساسي» نظارت بيشتر بر اعمال و رفتار نهادهاي موازي امنيتي و جلوگيري از اعمال نفوذ آنها بر «وزارت اطلاعات» است چرا كه تنها مرجع قانوني كه حق ايفاي وظايف امنيتي در كشور را دارد «وزارت اطلاعات» است.

از شما مي‌خواهم به عنوان «رياست جمهوري ايران» و «رييس قوه مجريه»، حافظ منافع و امنيت «ملت ايران» باشيد و به عنوان يك «حقوقدان» جلوي فعاليت‌هاي غيرقانوني «حفاظت اطلاعات قوه قضاييه»، «سازمان اطلاعات سپاه»، «پليس امنيت كشور» و … براي پرونده سازي‌هاي بيهوده براي روزنامه‌نگاران و فعالان سياسي و مدني- اجتماعي و فرزندان اين مرز و بوم بايستيد، چرا كه قطعا درد مشترك همه ما تنها و تنها كشوري به نام «ايران» است.

با احترام
هنگامه شهيدي
فعال سياسي اصلاح‌طلب و روزنامه‌نگار

آمدنیوز: صبح امروز با يورش مأمورين سازمان اطلاعات سپاه، ادمين‌هاي چند كانال خبري اصلاح‌طلب و طرفدار دولت حسن روحاني بازداشت و به مكان نامعلومي منتقل شدند.

يك منبع آگاه به خبرنگار «آمدنيوز» گفته است كه در اين يورش صبح‌گاهي، ادمین‌های کانال‌هاي «اصلاح‌طلبان نیوز»، «اصلاحات نیوز»، «مجمع اصلاح‌طلبان» و «حامیان دولت» بازداشت شده‌اند.

بر اساس اظهارات اين منبع آگاه، برخي از اين كانال‌ها از پیام‌رسان تلگرام حذف شده‌اند و برخي ديگر نيز از صبح امروز هيچ مطلبي را منتشر نكرده‌اند.

یکی از منابع خبری اطلاع داده که «سعید نقدی» فعال رسانه‌ای اصلاح‌طلب، ادمین کانال‌های دانشجویان اصلاح‌طلب و حامیان دولت و یکی از ادمین‌های تلخند سیاسی در یورش امروز سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شده است.

فشارها بر دولت حسن روحاني از زماني افزايش يافته كه وي با «طرح مشترك سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات» براي بازداشت فعالين سياسي و مدني موافقت كرد، به شرط آن‌كه اين نهادها از آزار و بازداشت احتمالي «حسين فريدون» و «اقوام رئيس جمهور» دست بردارند.
با اين توافق بود كه «طاهره قيومي» دختر خواهرزاده «حسن روحاني» و رئيس مركز اطلاع‌رساني دولت كه مدت يك ماه را در بازداشت نيروهاي امنيتي به سر برده بود، پس از بازجويي «جعفري دولت آبادي» دادستان تهران در محل دادسراي فرهنگ و رسانه، بدون سپردن هيچ وثيقه‌اي از زندان اوين آزاد و فشارهاي رسانه‌اي سنگين عليه «حسين فريدون» به ناگاه كاهش يافت.

پس از آن موج بازداشت فعالان مدني، سياسي و روزنامه‌نگاران با هدايت «صادق آملي لاريجاني» و «دادستان تهران» براي تأثيرگذاري بر روند انتخابات سال ١٣٩٦ افزايش يافته و در نهايت تعجب اين بازداشت‌هاي گسترده و غيرقانوني تا كنون مورد اعتراض رئيس جمهور قرار نگرفته است.

گفتني است «آمدنيوز» در آبان ماه ۱۳۹۵ از سناريوي چند لايه سازمان اطلاعات سپاه براي انتخابات رياست جمهوري خبر داده بود.

بی‌بی‌سی: برخی تجربیات گذشته نشان داده که ورود همزمان دستگاه های متفاوت به حیطه برخوردهای خبرساز، نتیجه درگرفتن نوعی رقابت میان آنها بوده

در هفته های اخیر، نمونه هایی از زندانی شدن یا صدور احکام زندان برای فعالان ایرانی عرصه عمومی صورت گرفته که کمابیش نامتعارف بوده است.

دوشنبه ۲۳ اسفند اعلام شد که دادگاه انقلاب محمدحسین کروبی، فرزند مهدی کروبی را به خاطر انتشار نامه پدرش به ۶ ماه حبس تعزیری محکوم کرده است. مهدی کروبی در این نامه خواستار برگزاری محاکمه علنی خود شده بود ولی تنها نتیجه آن، صدور حکم زندان برای فرزند وی بود.

محکومیت زندان محمدحسین کروبی به دلیل انتشار نامه پدر، یادآور حکم زندان ۶ ساله احمد منتظری پسر آیت الله منتظری به دلیل انتشار فایل صوتی پدر خود در مورد اعدام های ۱۳۶۷ است. حکمی که به گفته قوه قضاییه ۲۱ سال بود و با تخفیف به ۶ سال رسید و ۴ اسفند به اجرا گذاشته شد. اما بعد از پادرمیانی برخی مراجع تقلید، متوقف ماند.

درروزهای شنبه و یکشنبه گذشته، دستگیری پرحاشیه دو روزنامه نگار نیز، توجه افکار عمومی را به خود جلب کرد. اولی هنگامه شهیدی بود که بعد از حوادث سال ۱۳۸۸ دستگیر و پس از تحمل ۱ سال زندان آزاد شده بود و حکم جدیدی هم نداشت. دومی، احسان مازندرانی بود که ۲۳ بهمن بعد از ۲ سال حبس آزاد شده بود ولی پریروز، دوباره دستگیر شد، ظاهرا با این توضیح که آزادیش “اشتباهی” صورت گرفته است.

این دستگیری ها، در شرایطی صورت گرفته که صدور احکام غیابی زندان برای تعداد قابل توجهی از چهره ها، فعالان و روزنامه نگاران خارج از ایران هم خبرساز شده است. احکامی که ظاهرا بهمن ماه در صفحات آگهی حداقل یک روزنامه (“حمایت” وابسته به قوه قضاییه) منتشر شده و تا مدتی از چشم ها پنهان مانده بود.

اتفاقاتی از قبیل بازداشت مجدد روزنامه نگاری که به تازگی آزاد شده، صدور احکام غیابی برای افراد مقیم خارج از کشور یا محکومیت ۱۶ ساله برای خواننده ای که سال ها در خارج از ایران بوده، احتمالا حتی برای مخاطبانی که به اخبار برخوردهای نامتعارف قضایی و امنیتی عادت کرده اند هم عجیب هستند

مطابق این احکام، فائقه آتشین یا “گوگوش” (خواننده معروف)، سعید کریمیان (مدیر شبکه “جم تی وی”)، فرشته قاضی (روزنامه نگار)، نیک آهنگ کوثر (روزنامه نگار) و تارا اینانلو (عکاس)، به همراه مرضیه آرمین، امین انواری رستمی، آرمان حقیقت، فرهاد نیکویی و سهراب امجدی (از فعالان منتقد حکومت) به ۱ تا ۱۶ سال زندان محکوم شده اند.

برخوردهای انجام شده در هفته های اخیر، البته بیشتر از موارد ذکر شده بوده و موارد بالا، صرفا آنهایی هستند که نوعی ویژگی های نامتعارف داشته اند.

اتفاقاتی از قبیل بازداشت مجدد روزنامه نگاری که به تازگی آزاد شده، صدور احکام غیابی برای افراد مقیم خارج از کشور یا محکومیت ۱۶ ساله برای خواننده ای که سال ها در خارج از ایران بوده، احتمالا حتی برای مخاطبانی که به اخبار برخوردهای نامتعارف قضایی و امنیتی عادت کرده اند هم عجیب هستند.

مهمتر اینکه، خبرهایی که از حواشی این برخوردها منتشر شده نشان می دهد که تنها یک نهاد واحد قضایی-امنیتی در پشت همه آنها نبوده و دستگاه هایی مختلف درگیر این برخوردها بوده اند.

برخی تجربیات گذشته نشان داده که ورود همزمان دستگاه های متفاوت به حیطه برخوردهای خبرساز، نتیجه درگرفتن نوعی رقابت میان آنها بوده است. مثلا، وقتی در سطوح بالای حکومت، هشداری در مورد “نفوذ” فرهنگی یا امنیتی مطرح شده و نهادهای گوناگون کوشیده اند اثبات کنند که در برخورد با آن، از نهادهای رقیب کارآمدتر هستند.

آیا این بار هم چنین اتفاقی افتاده است؟ نمی توان در مورد پاسخ این سوال مطمئن بود.

ولی به طور کلی می توان گفت که دوره های مهم انتخابات در ایران، اغلب با اوج گیری تلاش دستگاه های امنیتی برای اثبات “کارآمدی” خود – ولو با اقدامات به کلی نامرتبط با امنیت- همراه بوده است.

تلاشی که ممکن است باعث شود تا در دو ماه منتهی به انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم، شاهد شگفتی های بیشتری در برخورد با فعالان عرصه عمومی باشیم.

آفتاب: حمید بقایی مدعی شد که در صورت رئیس‌جمهور شدن، مبلغ یارانه‌ها را به ۲۵۰ هزار تومان خواهد رساند.
آفتاب‌‌نیوز :
سرویس سیاسی- حمید بقایی که قصد دارد در انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۶ کاندیدا شود امروز (دوشنبه) در نشستی اعلام کرد: یارانه را در گام اول ۱۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان، در گام دوم تا ۲۰۰ هزار تومان و در گام سوم به ۲۵۰ هزار تومان می‌رسانم.

به گزارش آفتاب‌نیوز؛ وی مبلغ یارانه قابل پرداخت در شرایط فعلی در گام اول را ۱۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان عنوان کرد.

بقایی همچنین از اجرای طرح بیمه بازنشستگی زنان خانه‌دار در صورت پیروزی در انتخابات خبر داد.

بقایی: یارانه‌ نقدی را به ۲۵۰ هزار تومان می‌رسانم/قالیباف: می‌توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد

قالیباف: می‌توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد

در همین حال، شهردار تهران نیز گفته است: معتقدم با مدیریت بهینه منابع مالی و هزینه های دولت می توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد.

محمدباقر قالیباف در بخشی از مصاحبه تفصیلی خود با سالنامه همشهری گفته است: ارزش یارانه‌ای که در سال 89 به مردم داده شد، الان در آستانه سال 96 به یک سوم کاهش پیدا کرده ‌در حالی که هزینه‌ها سرسام‌آور شده. مردم حق دارند بگویند که حداقل باید ارزش یارانه نقدی مطابق با تورم افزایش پیدا می‌کرد و من معتقدم با مدیریت بهینه منابع مالی و هزینه‌های دولت می توان یارانه نقدی را تا سه برابر افزایش داد.ممکن است بگویند که الان پول نداریم؛ بله‌، چون درست مدیریت نکرده ایم چون در اقتصاد به شیوه منتظران منفعل عمل کرده ایم؛ زلف همه معضلات را به حل و فصل چالش های بین المللی گره زدیم و سفره دولت را از سفره مردم بزرگتر کردیم. من معتقدم بیشتر از آن که باید به فکر بردن نفت بر سر سفره مردم باشیم باید به فکر حذف نفت از سفره دولت باشیم.

عصرایران: مشاور جانشین ولیعهد عربستان سعودی گفت: دیدار شاهزاده محمد بن سلمان و ترامپ بسیار موفقیت آمیز بود.

شاهزاده محمد بن سلمان جانشین ولیعهد عربستان سعودی در سفر به واشنگتن با دونالد ترامپ رئیس ایالات متحده آمریکا دیدار و گفتگو کرد.

به گزارش عصرایران، این نخستین دیدار این دو مقام سعودی و آمریکایی است.

رویترز نوشت: مشاور جانشین ولیعهد سعودی این دیدار را نقطه تحول تاریخی توصیف کرد.

این مشاور اضافه کرد: جانشین ولیعهد سعودی و ترامپ بر این نکته توافق کردند که ایران یک مشکل امنیتی در منطقه است.

این ملاقات روز سه شنبه در کاخ سفید واشنگتن برگزار شد.
شاهزاده محمد پسر پادشاه سعودی است و علاوه بر سمت جانشین ولیعهد، سمت های وزیر دفاع و رئیس دفتر پادشاه را برعهده دارد.
در سلسله مراتب حکومت عربستان سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، بعد از پادشاه و ولیعهد، نفر سوم است اما به لحاظ واقعیت های موجود، او هم اکنون بعد از پادشاه، پرقدرت ترین مقام دولت ریاض است.

مشاور جانشین ولیعهد عربستان سعودی گفت: دیدار شاهزاده محمد بن سلمان و ترامپ بسیار موفقیت آمیز بود. این ملاقات، نقطه تحول تاریخی در روابط میان دو کشور است؛ به ویژه بعد از اینکه در دوره ای مواضع دو کشور در برابر پرونده های مختلف فاصله داشتند. این ملاقات روابط دو کشور را در مسیر صحیح خود بازگرداند.

مشاور جانشین ولیعهد عربستان سعودی در بیانیه ای اضافه کرد: این ملاقات انتقال بزرگی در روابط میان دو کشور در همه زمینه های سیاسی، نظامی، امنیتی و اقتصادی است. این موضوع به دلیل درک بالای رئیس جمهور ترامپ از اهمیت روابط میان دو کشور و نگاه شفاف او به مشکلات منطقه است.

رادیوفرانسه: با نزدیک شدن انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران، سخنرانی‌های تبلیغی اعضای دولت و حضور آنها در همایش‌های انتخاباتی افزایش یافته است. محمود علوی وزیر اطلاعات، با شرکت در یک همایش انتخاباتی در اصفهان، تأکید کرد که کار وزارت اطلاعات باید مطابق با اخلاق باشد. او مداخله در حریم خصوصی مردم را از نظر دین اسلام “معصیت” دانست.

روز سه شنبه ٢۴ اسفند/١۴ اسفند، حجت الاسلام محمود علوی، وزیر اطلاعات در همایشی به اسم “انتخابات ٩۶” که در اصفهان برگزار شد بر مسئلۀ امنیت تأکید کرد و گفت: “تامین امنیت همراه با سرور و نشاط باعث شکوفایی جامعه به ویژه علم، فناوری، فرهنگ و هنر می‌شود”.
او گفت “هرنوع حرکتی که به امنیت روانی جامعه آسیب برساند، ممنوع است”.
به گفتۀ وی کار اطلاعاتی باید “اخلاق‌محور” باشد و نباید مردم را بترساند. به گفتۀ علوی “ایجاد رعب فقط باید در مقابل دشمن باشد…  داعش باید از نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بترسد نه شهروندان داخلی”.

وزیر اطلاعات همچنین بر لزوم احترام به “حریم خصوصی” تأکید کرد و گفت: “با معصیت نمی توان امنیت برقرارکرد. اسلام اجازۀ ورود به حریم خصوصی مردم را نمی‌‌دهد و این کار معصیت است و معصیت ما را به جایی نخواهد رساند”.
به گفتۀ علوی “نیت‌ خوانی” ممنوع است و نباید با آبروی مردم بازی شود.
وزیر اطلاعات تذکر داد که در آستانۀ انتخابات ریاست جمهوری، “حضور و مشارکت مردم” عامل تعیین‌کننده‌ای است و افزود: “وزارت اطلاعات با اقدام‌های قانونی و اخلاق‌محور تلاش خواهد کرد تا از ایجاد فضای تخریبی در انتخابات جلوگیری شود”.

دویچه‌وله: در ماه‌های پایانی سال ۹۵ بارش شدید باران باعث جاری شدن سیل در برخی از استان‌های ایران شد اما خشک‌سالی همچنان ادامه دارد. میزان بارندگی در کل سال در شماری از استان‌ها بسیار کمتر از سال قبل بوده است.

میانگین بارندگی در مناطق مختلف ایران از ابتدای سال آبی جاری تا روزهای پایانی اسفند ماه ۱۵۰ میلی‌متر بر مترمربع بوده که در مقایسه با دوره مشابه سال آبی گذشته چهار درصد کاهش داشته است.

سال آبی یک دوره دوازده ماهه است که ابتدای پائیز هر سال آغاز و تا پایان تابستان سال بعد ادامه دارد. مقام‌های وزارت نیرو میانگین بارندگی در سرتاسر یک سال آبی در ایران را بین ۲۴۰ تا ۲۵۰ میلی‌متر اعلام کرده‌اند که بخش اصلی آن به دو فصل پایانی سال مربوط است.

به‌گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، رحیم میدانی معاون آب و آبفای این وزارت‌خانه روز گذشته (دوشنبه ۲۳ اسفند) با استناد به آمار بارش‌های سراسر ایران نوشت: «از شش حوضه اصلی کشور چهار حوضه در مقایسه با دوره درازمدت با کاهش بارش‌ها روبرو بوده و تنها دو حوضه بارش‌هایی بیشتر از متوسط بلندمدت را تجربه کرده‌اند.»

بیشتر بخوانید: هشدار معاون وزیر نیرو درباره جنگ و درگیری بر سر آب

حوضه آبریز دریای خزر یکی از مناطقی است که با پنج درصد کاهش بارندگی در دو فصل گذشته نسبت به میانگین درازمدت روبرو بوده و بیشترین کاهش به میزان ۲۷ درصد در حوضه مرزی شرق ایران رخ داده است.

خوزستان در صدر استان‌های کم باران

در نیمه نخست سال آبی جاری تنها حوضه‌های آبریز فلات مرکزی و قره قوم ۴ و ۱۱ درصد افزایش بارندگی داشته‌اند. حوزه قره قوم در شمال شرقی ایران قرار دارد و شامل مناطقی در مرزهای مشترک با افغانستان و ترکمنستان می‌شود.

بررسی آمار ارائه شده از میزان بارندگی در بخش‌های مختلف کشور حاکی است که از ۳۱ استان ایران ۲۱ استان در دو فصل گذشته در قیاس با دراز مدت به لحاظ کم‌آبی در وضعیت نامناسبی قرار دارند.

بیشتر بخوانید: یازده استان ایران در معرض سیل و سرما

بیشترین کاهش بارندگی در شش ماه گذشته با ۵۰ درصد به استان بحران‌زده خوزستان تعلق دارد که مدت‌هاست با معضلاتی چون آلودگی آب و افزایش شدید ریزگردها دست به گریبان است. استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه و ایلام با ۳۷ درصد کاهش بارندگی در ردیف بعدی قرار دارند.

در حالی که میانگین بارندگی در شش ماه گذشته افت داشته، در بسیاری از مناطق بخش بزرگی از بارش‌ها در چند روز رخ داده و به جاری شدن سیل در استان‌هایی مانند فارس، بوشهر، کهکیلویه، لرستان، خوزستان، هرمزگان و کرمان در پایان بهمن ماه منجر شده است.

کاهش آب ورودی به سدها

به گفته‌ معاون وزیر نیرو به دلیل کاهش بارندگی در پائیز و زمستان که فصل‌های اصلی بارش محسوب می‌شوند حجم آب ورودی به دخیره‌گاه سدها نیز دچار افت محسوسی شده و آب ورودی به سدی مانند سد درودزن شیراز که تأمین کننده اصلی آب شرب این شهر است نسبت به سال گذشته ۴۴ درصد و به سد سفیدرود ۵۲ درصد کاهش داشته است.

رضا انصاری رئیس مجمع نمایندگان استان فارس گفت که برآورد اولیه میزان خسارت ناشی از سیل تخریب ۵ هزار واحد مسکونی در استان فارس است.

رحیم میدانی می‌گوید به دلیل “مدیریت آب خروجی از سدها”، به رغم کاهش شدید بارندگی حجم آب ذخیره شده در پشت اغلب سدها در وضعیتی مشابه سال گذشته قرار دارد. این “مدیریت” به طور معمول با کاهش جریان آب در پائین‌دست رودخانه‌ها انجام می‌شود که یکی از علت‌های مهم کم‌آبی و خشک شدن بسیاری از تالاب‌ها و دریاچه‌ها به شمار می‌رود.

اگر میانگین بارندگی در ایران را بالاترین حد اعلام شده یعنی ۲۵۰ میلی‌متر در نظر بگیریم باز هم کمتر از یک سوم متوسط جهانی خواهد بود. مطابق داده‌های وزارت نیرو بین ۸۰ تا ۹۰ درصد مساحت ایران را مناطق فراخشک، خشک و نیمه‌خشک تشکیل می‌دهند.

خشک‌سالی انباشته و ادامه کم‌آبی

در کنار کم آبی و طولانی‌تر شدن دوره‌های خشک‌سالی، تغییرات اقلیمی و آب و هوایی نیز از عواملی هستند که تهدیدی جدی برای ساکنان مناطق خشک و نیمه‌خشک به حساب می‌آیند.

شاهرخ فاتح، رئیس مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی ابتدای امسال به خبرگزاری ایسنا گفته بود: «همه ۳۱ استان کشور در ماه گذشته (اسفند ۹۴) از حدود یک تا چهار و نیم درجه سلسیوس گرم‌تر از شرایط طبیعی و مورد انتظار این ماه خود بوده‌اند.»

بیشتر بخوانید: خشک‌سالی و آلودگی هوا؛ دو دشمن اصلی سلامت مردم ایران

فاتح خاطر نشان کرد که عمده مناطق مرکزی، نیمه جنوبی و شرقی ایران و حتی بخش‌هایی از مازندران، البرز و قزوین درگیر “خشک‌سالی بلندمدت و انباشته” هستند و این شرایط با بارندگی‌های مقطعی بهبود پیدا نمی‌کند.

به نظر می‌رسد که با کاهش بارندگی در پائیز و زمستان تامین آب شرب کلان‌شهری مانند تهران بزرگ که بیش از یک هفتم جمعیت ایران را در خود جا داده در سال آینده با مشکل جدی روبرو شود. مطابق آمار وزارت نیرو میزان آب ورودی به پنج سد اصلی اطراف تهران در دو فصل گذشته ۲۸ درصد کمتر از مدت مشابه در سال قبل بوده است.

خُسن آقا: البته ایشان نفرمودند با خر قرار است ما را برسانند به سوئد یا با لاغ
آمدنیوز: محمدباقر قالیباف شهردار تهران که قرار است در سومین دوره از سلسله کاندیداتوری‌های خود برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۶ نامزد شود، در بخشی از گفت‌وگوی خود با ویژه نامه نوروزی همشهری مانند سایر کاندیداها روی به وعده‌های پوچ آورده و گفته است: در آستانه سال ۹۶ به یک‌سوم کاهش پیدا کرده؛ درحالی‌که هزینه‌ها سرسام‌آور شده است. مردم حق دارند بگویند که حداقل باید ارزش یارانه نقدی مطابق با تورم افزایش پیدا می‌کرد و من معتقدم با مدیریت بهینه منابع مالی و هزینه‌های دولت می‌توان یارانه نقدی را تا ۳ برابر افزایش داد!

به گزارش «آمدنیوز»، بخش‌هایی از گفت‌وگوی محمدباقر قالیباف با ارگان رسانه‌ای شهرداری تهران را با هم می‌خوانیم:

– واقعه پلاسکو برای همه ما تجربه‌های جدیدی به همراه داشت. این حادثه به اندازه یک هزارم زلزله‌های منجیل و بم هم خسارت‌های جانی و مالی نداشت اما فضای عاطفی و اجتماعی آن هزاران برابر آن ۲ واقعه بود. بعد از واقعه پلاسکو، ملت ایران آنچنان واکنش عاطفی از خود نشان دادند که نظیر آن را فقط در دوران دفاع‌مقدس شاهد بوده‌ایم. شهادت مظلومانه فرزندان آتش‌نشان ما، روحیه ایثار و فداکاری و جوانمردی را بار دیگر در جامعه ما زنده کرد.

– من معتقدم بازنده‌های این جریان [پلاسکو] چند دسته بودند؛ اول از همه، تروریست‌های جنایتکار داعش بودند که از ریختن خون هم میهنان ما ابراز خوشحالی کردند. سعودی‌ها را نیز باید در همین ردیف به‌حساب آورد که اعلام کردند از ریخته شدن خون مجوس‌ها خوشحالند. دسته بعدی منافقین و ضد‌انقلاب‌ها و طرفداران رسانه‌ای آنها بودند که سقوط پلاسکو را بهانه‌ای برای حمله به‌نظام قرار دادند. اما دسته آخر این مردودین، سیاست‌بازانی بودند که نقش ستون پنجم را در این واقعه ایفا کردند. همان افراد، جریان‌ها و رسانه‌هایی که از پشت جبهه، آتش‌نشانان ما را هدف قرار دادند.

– بنده سال‌هاست که به چنین بداخلاقی‌ها و تخریب‌ها عادت کرده‌ام اما همکاران من که چنین تجربه‌ای نداشته‌اند. همکاران بنده در شرایطی کار می‌کردند که پیکرهای ده‌ها تن از بهترین دوستانشان زیرآوار مانده بود. در شرایطی که یکجا دمای زیرآوار به ۴۸۰درجه می‌رسید و در یک جای دیگر تا زانو زیرآب بودند. در شرایطی کار می‌کردند که دودسفید خفه‌کننده‌ای تمام فضا را گرفته بود و نفس‌کشیدن عادی هم سخت بود چه برسد به‌کار کردن در چنین فضایی. در شرایطی که هر لحظه امکان داشت بار لودرها و جرثقیل‌ها بر رویشان بیفتد و فاجعه دیگری رقم بخورد. در شرایط خستگی، کم‌خوابی، دلهره و اندوه شدید. در چنین شرایطی یک عده در خانه‌های گرم و راحت خودشان پشت کامپیوتر نشسته بودند و دائما از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی پیغام می‌دادند که فلان کار آتش‌نشانان اشتباه بوده است، مدیریت بحران دروغ می‌گوید، آمارها اشتباه است یا فلانی باید استعفا بدهد.

– در زلزله بم و رودبار هیچ‌کس به فکر این نبود که حالا از این فرصت برای تضعیف دولت استفاده کنیم. بیاییم از این فرصت برای تخریب رقیبان سیاسی‌مان استفاده کنیم. در آن دوران هیچ فرد، حزب و جریانی به‌خودش اجازه نمی‌داد که به رزمندگان خط مقدم جبهه از پشت خنجر بزند. در منجیل و بم همه مردم و مسئولان در یک جبهه می‌جنگیدند و هیچ‌وقت نگران توطئه‌های پشت سرمان نبودیم. در آنجا هیچ وقت دل‌نگران دسیسه‌های سیاست بازان نبودیم. آن موقع هیچ‌وقت فکر نمی‌کردیم که در یک جامعه دینی و انقلابی عده‌ای از یک فاجعه ملی به‌دنبال ماهیگیری سیاسی باشند.

– واقعه پلاسکو برای بنده به‌عنوان شهردار و برای همه نهادهای نظام این تجربه را به همراه داشت که «مدیریت واحد شهری» یک ضرورت حتمی برای ایران است. بدون مدیریت واحد شهری، شهرداران هیچ‌گونه مسئولیت و اختیاری برای پیشگیری از بحران‌ها و حوادث شهری ندارند. بدون مدیریت واحد شهری، هر حادثه کوچک شهری در این کشور می‌تواند به یک فاجعه بزرگ تبدیل شود.

– شهرهای دیگر ایران حتی بیش از تهران به مدیریت واحد شهری نیازمندند. شهرهای دیگر به‌واسطه کمبود امکانات مالی و مادی بسیار بیش از تهران نیازمند توجه مسئولان هستند. اختیارات شهرداران در تمام ایران از تمام مقامات محلی کمتر است. در یک شهرستان فرمانده نیروی انتظامی یا دادستان یا خیلی از مقامات اداری و اجرایی دیگر اختیارات بسیار بیشتری از شهردار دارند.

– آلودگی هوا هم مانند ترافیک و واقعه پلاسکو و زلزله احتمالی تهران یک واقعیت است که تنها از پشت میز و کامپیوتر حل نمی‌شود. تا مستقیما وارد میدان نشویم و مشکلات و مسائل را از نزدیک نبینیم نمی‌توانیم برای آنها راه‌حلی بدهیم. بنده به‌عنوان شهردار هر قدر هم مترو و بزرگراه و تونل بسازم باز هم نمی‌توانم مشکل ترافیک و آلودگی هوای شهر بزرگی مثل تهران را حل کنم. چنین کاری نیاز به اقدامات دولتی دارد. بنده هیچ کنترلی بر تولید خودروهای بی‌کیفیت ندارم. بنده هیچ اختیاری درباره جمع‌آوری خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده که بار اصلی آلودگی هوای تهران بر دوش آنها است، ندارم. اما با وجود این اگر مسئولیت حل آلودگی هوای تهران و سایر کلانشهرهای کشور با اختیارات مربوطه به بنده واگذار می‌شد، در کمترین زمان ممکن این مشکل را حل می‌کردیم.

– با اطمینان می‌توانم بگویم پروژه متروی تهران بزرگ‌ترین پروژه عمرانی کشور است، بگونه‌ای که بین ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر به‌صورت شبانه روزی در این کارگاه بزرگ مشغول به‌کار هستند. بسیاری از مقامات خارجی که از تهران دیدار داشته‌اند متروی تهران را یکی از پیشرفته‌ترین متروهای جهان عنوان کرده و آن را یکی از افتخارات بزرگ ایران در سطح جهانی می‌دانند.

– در تمام سال‌های قبل که کشور به‌خاطر تحریم‌ها و البته تعطیلی برخی از ارکان دولت در تعطیلی کامل بود و هیچ اقدام مهمی در کشور صورت نمی‌گرفت، فعالیت‌های عمرانی و زیربنایی در تهران حتی برای لحظه‌ای متوقف نشد. ما در اوج تحریم‌ها و بی‌پولی، بزرگ‌ترین پروژه‌های شهری را در تهران اجرا کردیم؛ به‌طوری که هر که در این سال‌ها وارد تهران شده آن را شبیه به یک کارگاه بزرگ دیده است. به اعتقاد بنده آنقدر ظرفیت‌های بزرگ در این کشور وجود دارد که اگر کمی همت، انگیزه و تدبیر داشته باشیم باز هم می‌توانیم کارهای بزرگ انجام دهیم.

– سال ۹۶ سال سرنوشت‌سازی‌ برای همه ملت ایران است. در ۲۹ اردیبهشت ۲ انتخابات بزرگ پیش رو داریم که نتایج آن می‌تواند هم در عرصه مدیریت شهری و هم در عرصه مدیریت کلان اجرایی کشور تأثیرات زیادی داشته باشد.

– ما متأسفانه نتوانسته‌ایم منابع کشورمان را به‌درستی مدیریت کنیم. یک درصد جمعیت دنیا در ایران است اما ۷ درصد ذخایر کشف‌شده معدنی جهان را در اختیار داریم. کشورهای زیادی که عکس این نسبت را دارند توانسته‌اند با مدیریت بهینه منابع به پیشرفت و رفاه اقتصادی برسند.

– اینکه برای رسیدن به این مرحله ما نیاز به سرمایه گذاری خارجی، رفع همه تحریم ها و… داریم یک آدرس غلط است. آدرس واقعی معضل ریشه ای عرصه توزیع است نه تولید. این البته به معنای بی توجهی به معضلات عرصه تولید ثروت نیست اما مشکلات تأمین حداقل معاش و حاشیه‌های آن که چندین دهه است مسئولان گرفتار آن هستند وابسته به این حوزه نیست که البته این موضوع بحث مفصلی دارد و اینجا جای آن نیست؛ به عنوان نمونه درخصوص حمایت از اقشار کم‌درآمد مردم حرف حقی دارند که ارزش یارانه‌ای که در سال ۸۹ به مردم داده شد، الان در آستانه سال ۹۶ به یک‌سوم کاهش پیدا کرده؛ درحالی‌که هزینه‌ها سرسام‌آور شده است. مردم حق دارند بگویند که حداقل باید ارزش یارانه نقدی مطابق با تورم افزایش پیدا می‌کرد و من معتقدم با مدیریت بهینه منابع مالی و هزینه‌های دولت می‌توان یارانه نقدی را تا ۳برابر افزایش داد.

– چون درست مدیریت نکردیم؛ چون در اقتصاد به شیوه منتظران منفعل عمل کردیم؛ زلف همه معضلات را به حل و فصل چالش‌های بین‌المللی گره زدیم و سفره دولت را از سفره مردم بزرگ‌تر کردیم. من معتقدم بیشتر از آنکه باید به فکر بردن نفت به سر سفره مردم باشیم باید به فکر حذف نفت از سفره دولت باشیم.

– مطابق با آمار دولت امروزه مناطقی در کشور ما وجود دارند که نرخ بیکاری در آنها بیش از ۶۰ درصد است. هم‌اکنون حدود ۲ میلیون نفر معتاد در کشور زندگی می‌کنند که اعتیاد اکثر آنها از مواد سنتی به سمت مواد صنعتی و پرخطر رفته است. ۶۰ درصد از تعداد زندانی‌های موجود در کشور به‌طور مستقیم و غیرمستقیم با اعتیاد و مواد‌ مخدر در ارتباط هستند؛ همچنین عامل ۵۰ درصد از طلاق‌ها اعتیاد است. مطابق با آمار رسمی امروز ۳۶درصد از ازدواج‌ها منجر به طلاق می‌شود که این تعداد در شهرهای بزرگ بیشتر است و هم‌اکنون حدود ۲٫۵ میلیون نفر زن سرپرست خانوار در کشور زندگی می‌کنند. به‌خاطر همین مشکلات اقتصادی و اجتماعی هر سال ۶۰۰ هزار نفر عازم زندان‌ها می‌شوند که از این تعداد ۲۰۰ هزار نفر در زندان‌ها باقی می‌مانند. در همین تهران ما هرشب ۱۵ هزار کارتن‌خواب را ساماندهی می‌کنیم.

– وزیر بهداشت مردادماه گفت ۳۰ درصد مردم گرسنه‌اند. متأسفانه آمار خودکشی هم در کشور افزایش یافته است و آمار مربوط در این زمینه بسیار نگران‌کننده است؛ در سال گذشته بیش از ۴ هزار نفر در اثر خودکشی در کشور فوت کردند و این آمار نشان می‌دهد که وضعیت سلامت روانی جامعه مطلوب نیست.

– برای حل این مسائل ما نیازمند یک انقلاب بزرگ اقتصادی هستیم که مهمترین گام آن نیز تامین معیشت اولیه مردم است. در همه دنیا، مهمترین وظیفه همه دولتها، تامین معیشت اولیه مردم آن کشور است. برنامه بسیاری از کشورهای پیشرفت دنیا مثل سوییس، آمریکا، آلمان، فرانسه و …. را مطالعه کرده ام و با اطمینان می گویم که مهمترین اولویت یک دولت تامین معیشت اولیه مردم است و سایر برنامه‌های دولت در اولویت‌های بعدی قرار می گیرند. در کشوری که مردم در تامین معاش اولیه خود مشکل دارند، هیچ برنامه سیاسی و اقتصادی و فرهنگی قابل اجرا نیست.تا معیشت اولیه مردم یک کشور تأمین نشده است هیچ دولتی حق ندارد منابع اقتصادی خود را در جای دیگری هزینه کند. هر دولتی در گام اول خود باید جامعه را بگونه ای قوی کند که امکان تداوم داشته باشد. باید معیشت مردم را به‌گونه ای تامین کنیم که بتوانند در برابر بحران‌ها مقاومت کنند.

– به آنهایی که دچار فقر مطلق هستند نمی شود وعده داد که صبر کنید قرار است ۴ سال دیگر یا ۸ سال دیگر ما مشکلات کشور را حل می کنیم. این افراد به کمک اورژانسی دولت نیازمندند. در همه جای دنیا، دولت‌ها موظف هستند که به این افراد کمک کنند.

دیگربان: صادق لاریجانی٬ رئیس قوه قضائیه گفته که «اسلام و تحقق اهداف اسلامی در کلام برخی مسئولان کشور کمرنگ شده است.»

آقای لاریجانی افزوده «متاسفانه امروزه با کثرت رسانه‌هایی که از ناحیه غرب ایجاد، تغذیه و تقویت می‌شوند، القائاتی صورت می‌گیرد که موجب فاصله گرفتن دغدغه‌های اشخاص از اهداف متعالی می‌شوند.»

رئیس دستگاه قضایی اضافه کرده «همه باید هوشیار باشند که قطعاً دشمن با صرف هزینه‌های گزاف به دنبال ایجاد همبستگی ملی و استحکام بنیان خانواده در کشور ما نیست.»

لاریجانی همچنین با انتقاد از برخی «رو در بایستی‌ها و شرمندگی‌ها» از اجرای «احکام نورانی اسلام» به «بهانه‌های مختلف نظیر مسائل حقوق بشری» هم گفته «شاخص ما برای حقوق بشر، شاخص‌های مبتنی بر نگاه مضمحل و منحط فرهنگ ماتریالیستی و لیبرالیستی نیست.»

وی افزوده «همه دستگاه‌ها و از همه مهمتر دستگاه اجرایی باید در مسیر تحقق احکام اسلام قدم بر دارند و بر این اساس نباید مدیرانی به کار گماشته شوند که احکام و معیارهای اسلامی را از صمیم قلب قبول ندارند.»

رادیوفردا: تازه‌ترین کتاب تحقیقی و تاریخی در باره محمدرضا شاه پهلوی با عنوان (ترجمه شده) « زوال بهشت»* حاصل پنج سال پژوهش اندرو اسکات کوپر، تاریخ نگار و استادیار دانشگاه کلمبیا که بیش از شش ماه پیش در نیویورک انتشار یافته، همچنان مورد بحث رسانه ها، دانشجویان تاریخ و بویژه آمریکاییان ایرانی تبار است.

در مقدمه ناشر براین این کتاب چنین آمده است: در ارایه تصویر استثنایی محمدرضا شاه پهلوی، یکی از پیچیده‌ترین شخصیت‌های قرن بیستم، اندرو اسکات کوپر، تمامی زوایای زندگی او از دوران کودکی تا رسیدن به پادشاهی در سال ۱۹۴۱ میلادی ونیز دوران پرتلاطم پس از جنگ جهانی دوم را که طی آن شاه از چندین تلاش برای ترورش جان بدر برد، و ساختن یک کشور مدرن هوادار غرب و ورود قدرتمند ایران به صحنه جهانی را با موشکافی بررسی کرده است».

آقای کوپر که تبار نیوزلندی دارد و پیش از این کتاب دیگرش با عنوان «پادشاهان نفت» یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌ها بوده، در گفتگویی اختصاصی با رادیو فردا به پرسش هایی چند، در باره کتاب تازه خود پاسخ داد.

– کتاب نخست شما در باره ایران با نام « پادشاهان نفت» به نقش محمدرضا شاه پهلوی در شطرنج سیاسی – اقتصادی نفت در عرصه جهانی پرداخته بود و این بار برای دومین کتابی که به زندگی این شخصیت خبرساز قرن بسیتم اختصاص دارد، عنوان معناداری برگزیده اید. دلیل و انگیزه انتخاب چنین عنوانی چه بوده؟

برای نویسندگان، انتخاب عنوان کتاب، کار نامتعارفی است، این کار معمولا توسط ناشران و یا دبیران آنها انجام می شود ولی این مهم برعهده من واگذار شد و من باید عنوانی جذاب و گویا بر می گزیدم که مفهوم دوگانه داشته باشد. هم از نظر بازرگانی جلب توجه کند و هم گویای متن کتاب باشد؛ با توجه به نوستالژی بسیاری در باره دوران پیش از ۱۹۷۹ (۱۳۵۷ خورشیدی) این عنوان در همانحال برای برخی از ایرانیان پایان یک دوران طلایی را تداعی می کند و من خود درپی عنوانی بودم که بازگوکننده یک عصر تاریخی باشد؛ سرانجام به این نتیجه رسیدم که پایان زندگی شاه ایران، پایان دوره‌ای تاریخی در تاریخ ایران نیز هست.

– شما پژوهشگر تاریخ و مدرس تاریخ در دانشگاه کلمبیا هستید. چگونه از میان موضوع‌های فراوان تاریخی، به زندگی پادشاه ایران علاقمند شدید؟ چه عامل و یا عواملی موجب اشتیاق و کشش شما به پژوهش و نوشتن زندگی محمدرضا شاه پهلوی شد؟

از دیگاه تاریخی، انقلاب ایران یک رویداد جهانی بود. من در آن هنگام ۹ ساله بودم و با هزاران فرسنگ فاصله در نیوزیلند، انقلاب ایران در زندگی من هم اثرگذارده بود. هنگامی که شاه، ایران را ترک گفت و خمینی وارد صحنه شد،

ما می دانیم که برای از میان برداشتن شاه، [معمر] قذافی رهبر وقت لیبی، منابع مالی را تامین می کرد و [یاسر] عرفات [رهبر وقت سازمان آزادیبخش فلسطین] آموزش چریک‌ها [ی ایران] را در لبنان برعهده داشت. ما می دانیم که سلاح‌های بسیار مدرن، تنها می توانست از زرادخانه‌های بلوک شرق تامین شوند. این اطلاعات اکنون از اسناد محرمانه منتشر شده دولت آمریکا بدست آمده که در دولت [جیمی] کارتر جزو اسناد طبقه بندی قرار گرفتنند.

او بیدرنگ ورود گوشت گاو و گوسفند و سایر فرآورده‌های گوشتی را ممنوع کرد به دلیل آنکه تهیه آنها طبق موازین شرعی نبوده است. در همانحال کشور ما به یک شوک نفتی دچار آمد چرا که صدور نفت از ایران به خاطر اعتصاب‌ها متوقف شده بود؛ اینگونه پیآمدهای انقلاب [اسلامی ایران] دوران کودکی و نوجوانی من را هم تحت تاثیر قرار داد و من همواره به خود می گفتم که روزی، شخصی در مورد انقلاب ایران و چگونگی آغاز و آنجام آن خواهد نوشت و دلایل آن برمن روشن خواهد شد، ولی چنین نشد و کتابی در این مورد انتشار نیافت و آنچه بود، کامل نبود.

سالها بعد در مسیر انتخاب حرفه آینده‌ام در منهتان نیویورک به پژوهش رویدادهای خاورمیانه پرداختم؛ دوره‌ای که با ماجرای ۱۱ سپتامبر [۲۰۰۱ میلادی] آغاز شده بود. نتیجه این پژوهش، گذراندن دوره دکترا در رشته تاریخ و نخستین کتابم، «پادشاهان نفت» بود و نوشتن آن در واقع سکویی برای پرش به سوی کاری بزرگتر شد، ولی هنوز آماده این کار بزرگتر نبودم و اطلاعات کافی و منابع لازم را در اختیار نداشتم، تا اینکه سه سال بعد، پیشنهاد نوشتن کتاب « زوال بهشت» را به ناشرم ارایه دادم که پذیرفته شد و این درست زمانی بود که فیلم سینمایی «آرگو» به بازار آمده و مورد استقبال قرار گفته بود ولی من با آن دشواریهای فراوانی داشتم، چرا که عاری از دقت و صحت تاریخی بود.

– از دیدگاه شما به عنوان یک تاریخ نگار که به گفته خودتان، پژوهش‌های فراوانی در زندگی و دوران پادشاهی محمدرضا شاه پهلوی انجام داده اید، چه بخش یا بخش هایی از زندگی او و بازیگران دوران او در ایران، جالبتر و جذابتر بوده است؟

فکر می کنم ارزش فراوان کتاب این است که یک غیرایرانی آن را نگاشته و برای من نکته شگفت انگیز در این کتاب، این بود که انتظار نداشتم چهره پادشاه ایران این چنین باشد؛ یک میهن پرست قدرتمند که در مسایل گوناگون برای آمریکا مشکل ساز بود. ایرانیانی که کتاب را خوانده اند از آنچه در روابط پنهان [ایران و آمریکا] روی داده، مبهوت و متحیر شده اند.

برای ترسیم چهره شاه ایران، با همسرش فرح پهلوی و بسیاری از کسانی که در دوران او در عرصه سیاسی ایران حضور داشتند، گفتگو کردم و به عنوان یک تاریخ نگار هرگز درپی آن نبودم که به هرطریقی، تفکری ویژه، یک جهان بینی خاص و یا نوعی ایدیولوژی را در هر فرم و چارچوبی به ذهن آنها تزریق کنم. بیشتر صحبت‌ها و قول‌ها برمحور رویدادها بود و من با این رویدادها به عنوان روزنامه نگار حرفه‌ای برخورد کردم. از تفسیر و تحلیل گفته‌ها نیز پرهیز کردم و بخش جداگانه‌ای را به این منظور اختصاص دادم. کتاب در واقع بازتاب رویدادها و دلایل آنهاست. خوشبختانه من فرصت چند ساله‌ای در اختیار داشتم تا واقعیت‌های تاریخی را چندین و چند بار بررسی کنم. و اما تکان دهنده‌ترین بخش کتاب برای من، هنگامی است که شاه شاهد ازدست رفتن کشور است. همچنان که در شاهنامه، شاه به سرنوشت اعتقاد داشت.

داستان او تنها به عصر مدرن حاضر تعلق ندارد و صدها سال دیگر نیز در باره آن بحث و فحص خواهد شد. من برای گفتگو با صدها تن اشخاص مختلف، با زمان در مسابقه بودم. از آغاز این کار تا کنون سه تن از کسانی که با آنها گفتگو کردم، در گدشته اند.

به عنوان یک تاریخ نگار، از دیدگاه شما دلایل سقوط پادشاهی محمدرضا پهلوی در ایران کدامها بودند؟

این پرسش بزرگی است و تنها می توانم به این اکتفا کنم که شاه در یک دوره انتقالی تاریخ گرفتار شد. از دیدگاه ما تاریخ نگاران، این دهه، [دهه ۷۰ میلادی] پُل انتقالی از دوران جنگ سرد به دوره پسا جنگ سرد و تجدید حیات اسلام [سیاسی] بود؛ از هرجهت چه سیاسی و چه اجتماعی، شاه محصول یک پادشاهی پیشرو، لیبرال و مدرن قرن بیستم [ایران] بود.

پادشاهی او ۳۷ سال بطول انجامید که از منظر زمانی، پنجمین پادشاهی طولانی در تاریخ شاهنشاهی ایران بود و این خود، امتیازی است که توانست در یکی از مخاطره آمیزترین دوره‌های تاریخی پایداری کند و دستآوردهای فراوانی بجای بگذارد. فکر می کنم همه توافق دارند که پدر شاه (رضا شاه) پایه‌های یک ایران نوین را استوار کرد و فرزندش محمدرضا شاه برروی این پایه‌ها ایران پیشرو را بنا کرد. روشن نیست که شاه می توانست [در چنان دوره گذرایی] دوام آورد. ایران کشوری بود که در زمانی ناگوار در خط گسل پایان جنگ سرد و تجدید حیات اسلام بنیادگرا قرار داشت و شاه نخستین قربانی این تحول تاریخی بود.

آیا شما در پژوهش‌های خود به عوامل خارجی در انقلاب اسلامی هم پرداختید؟

بخش مهمی از پژوهش‌های من که از آن بسیار راضی هستم، پرداختن به عوامل خارجی انقلاب بود و بویژه نگاه به ورود سلاح‌های بسیار مدرن به ایران و منابع مالی که در اختیار مجاهدین [خلق] و فداییان [خلق] قرار می گرفت، در این زمینه پژوهشگران اولیه غفلت کردند و آن را کم اهمیت دانستند.

ما می دانیم که برای از میان برداشتن شاه، [معمر] قذافی رهبر وقت لیبی، منابع مالی را تامین می کرد و [یاسر] عرفات [رهبر وقت سازمان آزادیبخش فلسطین] آموزش چریک‌ها [ی ایران] را در لبنان برعهده داشت. ما می دانیم که سلاح‌های بسیار مدرن، تنها می توانست از زرادخانه‌های بلوک شرق تامین شوند. این اطلاعات اکنون از اسناد محرمانه منتشر شده دولت آمریکا بدست آمده که در دولت [جیمی] کارتر جزو اسناد طبقه بندی قرار گرفتنند. ما حتی از میزان دلارهایی که قذافی از طریق سفارت لیبی در بیروت در اختیار عوامل انقلاب ایران قرار می داد آگاهیم؛ بنابراین تلاش‌های سازماندهی شده‌ای برای بی‌ثبات کردن ایران و سرنگونی نظام پادشاهی در آن کشور وجود داشت.

بحران اعراب و اسراییل هم بخشی از این امر بود، بدین معنا که شاه با اسراییل روابط بسیار خوبی داشت. عرفات و قذافی از توافق صلح کمپ دیوید [که بین انورالسادات رییس جمهوری وقت مصر و مناخیم بگین نخست وزیر وقت اسراییل] امضا شده بود، بسیار ناخشنود بودند و فکر نمی کنم که در آن زمان پشتیبانی از چریکهای [ایرانی] تصادفی بوده همچنان که در دیدار و گفتگو با یکی از این چریک‌ها در ایران، این امر برای من تایید شد. شاه نفت در اختیار اسراییل قرار می داد و از پرزیدنت سادات پشتیبانی می کرد و از میان برداشتن او معادل بی‌ثبات کردن تمام منطقه [خاورمیانه] بود.

در ادامه این گفتگوی طولانی، نویسنده کتاب «زوال بهشت» به پرسش هایی در باره امام موسی صدر رهبر مقتول شیعیان لبنان و زندگی فرح پهلوی در ایران و غربت پاسخ داد؛ در مرگ امام موسی صدر، احمد خمینی، آیت الله بهشتی و برخی اطرافیان آیت الله خمینی را سهیم و دخیل دانست و زندگی شهبانوی پیشین ایران را یکی از تکان دهنده‌ترین داستان‌های اندوهبار پس از انقلاب اسلامی نامید.

ریک گلداستون منتقد روزنامه نیویورک تایمز، پل پیلار پژوهشگر ارشد دانشگاه جورج تاون و انستیتوی بروکینگز در واشینگتن و منتقدان نامدار دیگری، کتاب تاریخی اندرو اسکات کوپر را با صفاتی چون نافذ، روشن، درون بین و با بصیرت و صمیمی توصیف کرده اند.

———————————————-

*The Fall of Heaven: The Pahlavis and the Final Days of Imperial Iran