Sep 04 2023
دومین روز کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها» در اسلو نروژ برگزار شد
بیبیسی: سازمان حقوق بشر ایران، کنفرانس دو روزه «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها» را در مقرش در اسلو نروژ برگزارکرد. مدافعان حقوق بشر و کارشناسان مخالف جمهوری اسلامی در کنفرانس به مساله تبعات گذر ایران به سوی دموکراسی صحبت کردند و به سوالات پاسخ دادند.
دومین روز این کنفرانس، امروز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت با سخنرانی سرجان درمانوویچ، وزیر خارجه پیشین مونته نگرو، آغاز شد.
آقای درمانوویچ در سخنانش که موضوع آن «مدلهای گوناگون گذار دموکراتیک: درسهایی از بالکان غربی و دیگر کشورها» بود درباره انوع گذار و نمونههای آن در کشورهای مختلف از جمله چکسلواکی سابق و کشورهای بالکان اشاره کرد.
گفت که به عنوان یک شهروند بالکان غربی با تمام وجود مساله گذار به دموکراسی را تجربه کرده است.
آقای درمانوویچ به نمونههای موفقی از گذار به دموکراسی مثل آنچه در چکسلواکی سابق اتفاق افتاده و یا فروریختن دیوار برلین اشاره کرد اما تاکید کرد که گاهی وقتها گذار به دمکراسی بسیار «پیچیدهتر و دشوارتر از این نمونههاست.»
چندین سال است که در کنار اعتراضات در داخل ایران، مساله گذار ایران به دموکراسی توسط گروههای مخالف جمهوری اسلامی و یا منتقدان شرایط موجود در ایران مطرح میشود.
رویا کریمیمجد، روزنامهنگار رادیو فردا مجری این کنفرانس بود.
عدالت محیط زیستی از موضوعاتی بود که درروز دوم این کنفرانس به بحث گذاشته شد.
نیک آهنگ کوثر، روزنامهنگار و حسین رئیسی، وکیل حقوقبشر و استاد دپارتمان حقوق و پژوهشهای حقوقی دانشگاه کارلرتون اتاوا کاناداتحلیلگر مسائل آب و محیط زیست و سام خسرویفرد، کارشناس و تحلیلگر محیط زیست در این نشست سخنرانی کردند و به پرسشها پاسخ دادند.
نیکآهنگ کوثر در بخشی از سخنرانی خود از نادیده گرفتن وضعیت آب و نان مردم و تغییرات شدید محیط زیستی ابراز نگرانی کرد و آن را نشانه بیتوجهی به واقعیت های ایران دانست.
او گفت: «وقتی بیشتر فعالان نمیدانند که بهرهمندی از محیط زیست سالم یک حق بشری است، وقتی اکثر سیاسیون حتی بحث تبدیل آب و بهداشت به حقوق بشر در سال ۲۰۱۰ را نشنیدهاند، باید نگران بود. عدالت انتقالی آیا بدون مدیریت عادلانه آب میسر است؟»
سام خسروی فرد هم به آسیب و صدمه شدیدتری که در «شرایط متشنج سیاسی، اجتماعی» بر محیط زیست وارد میشود اشاره کرد و راهکارهایی چون «افزایش آگاهی عمومی و افزایش مشارکت مردمی و درگیر کردن آنها با مسائل محیطزیست را در کنار تلاشهای ملی و بینالمللی محیط زیستی و تهیه سیاستهای محیط زیستی جایگزین» را پیشنهاد داد.
جاوید رحمان: مرگ مهسا امینی انعکاسی از وضعیت همه زنان و دختران در ایران است
جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران در سخنرانی به موضوع «برجستهترین موارد نقض حقوق بشر در ایران؛ نقش سازوکارهای سازمان ملل متحد در برقراری عدالت» پرداخت.
او در سخنانش به مساله کشته شدن مهسا ژینا امینی در دست گشت ارشاد اشاره کرد و این را انعکاس وضعیت همه زنان و دختران در ایران خواند و گفت این مساله ابعاد سرکوب مذهبی و قومی در ایران را نشان میدهد.
سخنان این کارشناس حقوق بشر سازمان ملل متحد در حالی مطرح میشود که فقط دو هفته تا اولین سالگرد کشته شدن مهسا امینی در زمان بازداشت به دست گشت ارشاد مانده است.
اتفاقی که به گفته آقای رحمان به اعتراضات سراسری در ایران و جنبش زن زندگی آزادی منجر شده است.
جاوید رحمان مهمان ویژه این کنفرانس بود و در اولین روز کنفرانس سخنرانی کرد.
مدیر سازمان حقوق بشر ایران: هدف باید جلوگیری از تکرار جنایات باشد
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران و برگزارکننده این کنفرانس در اولین پنل این کنفرانس با عنوان «عدالت انتقالی» که روز شنبه ۱۱ شهریور برگزارشد گفت از منظر ما عدالت شامل آشکار کردن تمامی ابعاد جنایات ۴۴ سال گذشته، محاکمهی منصفانه همه آمران و عاملان جنایت، دادخواهی برای قربانیان و تغییرات ساختاری در سیستم سیاسی و قضایی میشود.
او هدف نهایی را ترمیم جامعه و بستن راه برای تکرار این جنایات خواند.
آقای امیریمقدم تاکید کرد که آمران و عاملان جنایت هم شامل تمام کسانی میشود که در ارتکاب جنایت نقش داشتهاند؛ از رهبر جمهوری اسلامی و دیگر سران حکومت گرفته تا پایینترین ردههایی که در ارتکاب جنایت مشارکت داشتهاند.
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح هم در این پنل سخنرانی کرد و گفت که عدالت انتقالی «مجموعه اقدامات قضائی و غیرقضائی، برای عبور بدون خشونت و همچنین، طراحی آیندهای صلحآمیز، با ثبات و دموکراتیک و امکان توسعه پایدار، بدون امکان تولید یا بازتولید استبداد، در آینده است.»
او در بخشی از سخنانش انحلال سپاه پاسداران را یک ضرورت خواند.
او دراینباره گفت: «حذف و اصلاح نهادهایی که باعث نقض حقوق بشر شدهاند، یکی دیگر از سازوکارهای عدالت انتقالی است. برای نمونه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باید منحل شود، چراکه وظیفه این نهاد، حفظ نظام جمهوری اسلامی است و هیچ ارتباطی به ایران ندارد. به عبارت دیگر، انحلال سپاه پاسداران، برای ایران، یک ضرورت است…»
پنل مقابله با اطلاعات نادرست
ششمین و آخرین پنل کنفرانس دو روزه به «مقابله با اطلاعات نادرست در دوران گذار» اختصاص داشت.
شهرام القاسی، استاد جامعهشناسی فرهنگ و ارتباطات، عمار ملکی، استادیار علوم سیاسی دانشگاه تیلبرگ هلند، مولود حاجیزاده و رویا کریمی مجد، دو روزنامه نگار در پنل مقابله با اطلاعات نادرست حضور داشتند.
آقای القاسی در بخشی از سخنانش بر ضرورت «سواد رسانهای» تاکید کرد و گفت: «آنچه در رسانههای اجتماعی هست، بخشی کنترل حکومت است و بخشی قدرت انسانها؛ برای تشخیص اینها، ما نیاز به سواد رسانهای داریم.»
عمار ملکی تبلیغات سیاسی را از «ضرورتها و لوازم دموکراسی» خواند اما تاکید کرد که «جایی که به حوزه پروپاگاندا و جوسازی وارد میشود، خطرناک است.»
او مسائل مهم و قابل توجه در زمینه پروپاگاندا چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اپوزیسیون را اینطور تقسیم کرد: «بزرگنمایی و تمامیتخواهی، وارونهکردن حقیقت و مصادره به مطلوب، مثبتسازی و عادیسازی شر، اتهامزنی، تهمتزنی و دروغپراکنی.»
مولود حاجیزاده هم به جنبش «زن زندگی آزادی» اشاره کرد و اینکه چطور اطلاعات نادرست «در مواردی جنبش را متوقف و زمانی منحرف» کرده و نتیجهی آن، «انتقال ناآگاهی و ناامیدی به جامعه و جایگزین کردن نامسئله بهجای مسئله» بوده است.
رویا کریمیمجد، هم درباره اهمیت اطلاعات درست گفت: «زیرساخت گذار به دموکراسی براساس اطلاعات درست چیده میشود و در این مسیر، جامعه نیازمند نهادی است که مبنای خود را بر آموزش بگذارد: آموزش عمومی برای صحتسنجی خبرها».
کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها»، سومین کنفرانس از مجموعه نشستهای «گذار از استبداد به دموکراسی در ایران» است که پیشترسازمان حقوق بشر ایران آن را برگزار کرده است.
این سازمان میگوید که هدفش این است که از طریق گفتوگو میان شهروندان و متخصصان «با بررسی سناریوها و مدلهای گوناگون گذار»، راهحلهایی را پیشنهاد کنند که «در مسیر گذار از جمهوری اسلامی حقوقبشر را برای همه مردم ایران تضمین کنند.»
پیام اخوان، وکیل بین المللی حقوق بشر، آرش سرکوهی، مشاور حقوق بشر پارلمان آلمان، فرهاد ثابتان، استاد اقتصاد در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا و فعال حقوق بشر، محمد مقیمی، حقوقدان و وکیل دادگستری، رها بحرینی، حقوقدان و پژوهشگر سازمان عفو بینالملل، شهرام خلدی، مدرس تاریخ و علوم سیاسی در دانشگاه واترلو کانادا و فرهاد ثابتان اقتصاددان، و مدرّس اقتصاد در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا؛ از دیگر کارشناسان حاضر در این کنفرانس دو روزه بودند.
