اخبار

رادیوفردا: دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگیِ جمهوری اسلامی ضمن تاکید بر این که زنان بدون حجاب اجباری باید بازداشت شوند، اذعان کرد که به دلیل جمعیت زیاد این زنان، امکان بازداشت آنان وجود ندارد.

به گزارش خبرگزاری رسا، عبدالحسین خسروپناه روز پنج‌شنبه، چهارم خرداد، در یک سخنرانی در یک مدرسه حوزه علمیه قم گفت: «طبق قانونِ موجود فردی که کشف حجاب کرده است مجرم بوده و ضابط قضایی باید آن را دستگیر کند و دادگاه تشکیل و خانم مکشفه برای خود وکیل بگیرد و در نهایت بر اساس قانون جریمه شود که با توجه به شمار مجرمین اجرای آن امکان‌پذیر نیست.»

این اولین بار نیست که خسروپناه به شمار زیاد زنانی که بدون حجاب اجباری در اماکن عمومی ایران حاضر می‌شوند، اعتراف می‌کند.

او چندی پیش نیز پیش‌بینی کرد که در تابستان «آمار بالایی» از حضور بدون حجاب اجباری زنان در معابر و اماکن عمومی وجود داشته باشد.

عبدالحسن خسروپناه همچنین گفته بود که با وجود اقدامات جمهوری اسلامی، به‌ویژه نیروی انتظامی، «کاهش مطلوبی هم» در زمینه حضور زنان بدون حجاب اجباری وجود نداشته است.

در هفته‌های اخیر نیروی انتظامی جمهوری اسلامی طرح جدیدی را برای مقابله با حق آزادی پوشش زنان به اجرا گذاشته، اما دختران و زنان ایرانی با تداوم حضور بدون حجاب اجباری خود این طرح را به چالش کشیده‌اند.

با این حال، حکومت با تدوین یک لایحه جنجالی موسوم به لایحه «حجاب و عفاف» در تلاش برای قانونی کردن تشدید محدودیت‌ها علیه حق آزادی پوشش زنان است.

اما این لایحه خود به جدل و اختلاف نظر میان هواداران نظام منجر شده و حتی یک چهره رسانه‌ای اصولگرا خبر داده که دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر قصد دارد به نشانه اعتراض به این لایحه «استعفا» دهد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در سخنرانی روز پنج‌شنبه خود در قم به این منتقدان تاخت و گفت: «لایحه عفاف و حجاب در دستور کار بوده و افراد بسیاری بر روی آن کار می‌کنند ولی متأسفانه برخی از افراد حزب‌اللهی با مواضع خود در زمین دشمن بازی می‌کنند.»

او افزود: «حتی در کنار نهاد ریاست جمهوری عده‌ای برای اعتراض تجمع کردند.»

رسانه‌ها در ایران روز چهارشنبه متن کامل لایحه «عفاف و حجاب» را که دولت ابراهیم رئیسی در روز آخر اردیبهشت‌ماه به مجلس شورای اسلامی فرستاد منتشر کردند.

در بخش‌هایی از این متن، از عدم رعایت حجاب اجباری به عنوان «برهنگی» یاد شده است.

واکنش‌های منفی به این لایحه به حدی بود که علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت ابراهیم رئیسی مجبور شد ادعا کند «متن این لایحه در دولت اصلاحاتی داشته و آن چه در فضای مجازی منتشر شده نادرست است.»

جمهوری اسلامی از ابتدای شکل‌گیری خود در پی اعمال حجاب اجباری بوده، اما با گذشت بیش از چهار دهه، هنوز دختران و زنان ایرانی حاضر به پذیرش این سیاست نیستند.

مهدی نصیری، فعال سیاسی که پیشتر نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی بوده روز پنج‌شنبه تاکید کرد که زنان محجبه‌ نیز به این نتیجه رسیده‌اند که «استبداد دینی» برای جامعه ایران «به مراتب زیان‌بارتر» از تَرک حجاب است.
منابع: خبرگزاری رسا، رادیوفردا/ م. ت./ ف. دو.

دویچه‌وله: ویدا ربانی، روزنامه‌نگار زندانی در پاسخ به خبرگزاری میزان که او را دارای سابقه بیمار روانی دانسته بود، نامه‌ای تکان‌دهنده منتشر کرده است. او نوشته بیماری اعصابش پس از “آبان خونین ۹۸” و تهدیدهای اطلاعات سپاه شروع شده است.

پس از آنکه در روزهای اخیر اخباری درباره وخامت حال ویدا ربانی، روزنامه‌نگار زندانی و خودداری مسئولان زندان از ارسال او به بیمارستان منتشر شد، خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه در خبری مدعی شد که این زندانی سیاسی “سابقه استفاده از دارو‌های اعصاب و روان دارد و در زندان اوین توسط پزشک متخصص اعصاب و روان معاینه شده است.”

به ادعای این خبرگزاری پس از وخامت حال ویدا ربانی “فورا” برای او دستور MRI صادر شده و او به بیمارستان طالقانی منتقل شده است. 

حال، ویدا ربانی در پاسخ به این ادعاها نامه‌ای از داخل زندان منتشر کرده و در آن نوشته است: «شما که گفتید سابقه بیماری اعصاب و روان دارد این را هم می‌گفتید که این سابقه از اسفند ۹۸ بعد از آن آبان خونین و تهدیدهای اطلاعات سپاه، بعد از سقوط هواپیما و تجمع امیر کبیر و بازداشت وزارت اطلاعات شروع شده است.»

او نوشته طی چهار سال چهار بار بازداشت، بارها احضار و تلفنی تهدید شده و در هر بار بازداشت مدت‌های طولانی در انفرادی نگه داشته شده است.

ویدا ربانی نوشته: «برای همین پرونده‌سازی‌ها است که در زندان‌هایتان آب شاید قطع شود اما مسکن و آرام‌بخش همیشه در دسترس است؟»

این زندانی که مدتی در زندان قرچک ورامین در حبس بود، نوشته است: «در قرچک خونریزی ناشی از تورم مغزی و کیست مغزی را با پنبه‌ای در بینی درمان می‌کردند، گواهش نیلوفر فتحی.»

نیلوفر فتحی معلم، روز ۲۶ مهر بازداشت و پس از نزدیک به دو ماه با وثیقه دو میلیارد تومانی آزاد شد.

“جان آدمها برای شما مفت است”

ویدا ربانی درباره خودکشی دختران جوان در زندان نیز نوشته و به یلدا آقافضلی اشاره کرده است: «من چهره زیبای یلدا آقافضلی را هرگز از یاد نبردم و آن بهت و شیون دخترهای بند ۸ بعد از مرگ او و خودکشی نافرجام یکی دیگر از بازداشتی‌ها در پی خبر مرگ یلدا فراموش‌نشدنی است. یلدا را شما کشتید، یلدا اگر بازداشت نشده بود امروز زنده بود، اما برای شما اهمیتی دارد؟ نه! چیزی که برای شما مفت است همین جان آدمهاست.»

یلدا آقافضلی هنرمند ۱۹ ساله در آبان سال گذشته در جریان اعتراضات مردمی دستگیر و پنج روز پس از آزادی خودکشی کرد.

ویدا ربانی به رفتارهای ناهنجار ماموران زندان اشاره کرده و متذکر شده که این ماموران باید تحت روان‌درمانی قرار بگیرند. او نوشته است: «مثلا آن ماموری که بعد از اعتراض من به ادبیات بی‌ادبانه‌اش با مشت توی صورت من کوبید و به من گفتید یکی از اقوامش در حوادث اخیر کشته شده و عصبانی است، توسط روانپزشک ویزیت شده؟ آرام‌بخش مصرف می‌کند یا عصبانیتش هنوز ادامه دارد و بازداشتی‌ها را مورد ضرب و شتم قرار می‌دهد؟»

این زندانی سیاسی به مامور زن دیگری اشاره کرده که به زندانیان گفته بوده “آرزو دارم زیر چارپایه تک تک شما بزنم” و پرسیده که آیا او “هنوز مشغول کار است یا مرخصی درمانی که مستحقش هست را به او داده‌اید؟”.

ربانی به رفتار پزشک زندان نیز اشاره کرده و نوشته است: «آن پزشک بازجوی شما که بعد از اعتصاب غذای من، در حالی که در یک هفته ۹ کیلو وزن کم کرده بودم و قند من به ۵۰ رسیده بود، می‌گفت خیلی هم خوبی و دروغ می‌گویی و اعتصاب غذا نیستی، هنوز بازداشتی‌های  ۲۰۹ را ویزیت می‌کند و به همه می‌گوید دروغ می‌گویند و به نظرش همه تمارض می‌کنند؟ باور کنید اینها نشانه اختلال روانی پزشک شماست.»

پس از ذکر این موارد، ویدا ربانی مصرف داروی اعصاب و آرامش‌بخش از سوی زندانیان و ابتلای آنها به افسردگی و اضطراب را طبیعی دانسته و نوشته است: «ولی حداقل برای دیگران خطری نداریم. کاش کمی نگران کارمندان خودتان باشید که نیاز به درمان‌های اورژانسی دارند.»

ویدا ربانی در جریان اعتراضات مردمی در دوم مهرماه سال گذشته دستگیر و دادگاه او ۲۹ آذر تشکیل شد.

علی مجتهدزاده، وکیل ویدا ربانی اعلام کرده که موکلش به شش سال حبس بابت اتهام ”اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور” و ۱۵ ماه حبس دیگر بابت اتهام ”تبلیغ علیه نظام” محکوم شده است.

روز دوشنبه، اول خرداد حمیدرضا امیری، همسر این روزنامه‌نگار در صفحه شخصی خود نوشت: «پرونده دوم ویدا ربانی بنا به ابلاغی که در زندان صورت گرفت، مشمول عفو شده است. بنابراین امروز به دنبال مرخصی در پرونده اول و درمان ویدا بودم اما پاسخ مشخصی از اوین دریافت نکردم و جالب است خبرگزاری میزان ضمن افشای اطلاعات خصوصی افراد، در فضای مجازی جواب ما را می‌دهد.»

رادیوفردا: ویدیوئی که از صحنهٔ درگیری گرفته شده و نشان می‌دهد زن گردشگر بر زمین افتاده است
در پی «تذکر حجاب» به زنان گردشگر در باغ شازده ماهان کرمان و درگیری مردمِ حامی زنان با «تذکردهندگان»، یک زن گردشگر جان باخت.

این رویداد اگرچه در شماری از رسانه‌های داخلی بازتاب یافته است، اما جز معدودی از آن‌ها به دلیل این درگیری اشاره نکرده است. وب‌سایت «رویداد ۲۴» از جمله این رسانه‌هاست که با انتشار ویدئوی این درگیری در روز یکشنبه سوم اردیبهشت تأکید کرد درگیری «بر سر حجاب» بوده است.

در این گزارش آمده که درگیری «پس از تذکر در مورد حجاب» به برخی از زنان بازدیدکننده از باغ شازده ماهان کرمان آغاز شد و «مردم به حمایت زنان آمدند و با تذکردهندگان درگیر شدند».

در نخستین ساعات انتشار این خبر، برخی پایگاه‌های تلگرامی و فعالان رسانه‌ای نزدیک به حکومت تذکردهندگان را «اتوبوس زائران قاسم سلیمانی» معرفی کرده‌ بودند، اما ساعاتی بعد این خبر را حذف کردند و خبر خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه مثل فارس و تسنیم را بازنشر کردند که در آن ادعا شده «نزاع دسته‌جمعی» بوده است.

«فیلمی از درگیری یه گروه بندری با یه گروه زوار قبر قاسم در باغ شاهزاده ماهان کرمان»

«افرادی که داخل اتوبوس هستند بسیجی خانم هستند و اون فردی که افتاده پایین جز اون مسافران بندرعباسی هست که بخاطر تذکر #حجاب به همراهانش و ایجاد درگیری دچار شوک شد که متأسفانه چند ساعت پیش فوت کرد.» pic.twitter.com/tXK5nRz1Yx

— مملکته (@mamlekate) April 23, 2023

این وب‌سایت افزود که در جریان این درگیری «یک زن دچار ایست قلبی» شد و پس از انتقال به بیمارستان جان باخت.

گزارش‌ها حاکی است که در این درگیری چندین نفر زخمی شدند و نیروهای انتظامی و امنیتی تعدادی را نیز بازداشت کردند.

ویدیوئی که از این درگیری منتشر شده، نشان می‌دهد زنی که خبر جان‌باختن او تأیید شده بر زمین افتاده اما همچنان زنده است و هنگامی که با کمک همراهانش می‌نشیند، از آمبولانس خبری نیست.

این ویدئو که به نظر می‌آید از داخل اتوبوس حامل تذکردهندگان حجاب ضبط شده است، همچنین نشان می‌دهد که جمعی از مردم، از جمله چند زن بدون حجاب اجباری و چند مرد با «تذکردهندگان حجاب» درگیر شده‌اند و تعدادی از سرنشینان اتوبوس نیز آن‌ها را به‌خاطر حمایت از زنانی که تن به حجاب اجباری نداده‌اند «بی‌غیرت» خطاب می‌کنند.

علی بابایی، فرماندار کرمان، خبر کشته‌شدن یک زن در جریان درگیری در باغ ماهان را تأیید کرد و گفت: «در نزاع دسته‌جمعی که بین گروهی از مسافران در اطراف ماهان رخ داده، چند نفر مجروح و یک بانوی ۵۹ ساله» نیز جان خود را از دست داد.

وی این درگیری را «نزاع دسته‌جمعی» خواند و افزود که این رخداد در پارکینگ باغ شاهزاده ماهان اتفاق افتاده است.

فرماندار کرمان اما دربارهٔ دلیل وقوع این درگیری به «تذکر حجاب» اشاره نکرد و گفت: «علت نزاع مسائل شخصی بود و با ورود مأموران فرماندهی انتظامی، افراد خاطی دستگیر و تحت تعقیب قضایی قرار گرفتند.»

آقای بابایی هویت زن کشته‌شده را نیز اعلام نکرد و گفت دلیل جان‌باختن او را «نیروهای اورژانس در محل بررسی کرده‌اند».

فرماندار کرمان همچنین دربارهٔ هویت دو طرفِ این درگیری گفت «همهٔ این افراد مسافر بودند و هیچ کدام اهل ماهان و کرمان نبودند».

خبرگزاری صداوسیما هم درگیری در باغ شازده ماهان کرمان را «نزاع شخصی مسافران» خواند و افزود که این درگیری «بین دو گروه مسافران» رخ داد که «یک گروه با اتوبوس از سیستان و بلوچستان آمده بودند و گروه دیگر از جاسک استان هرمزگان».

محمد صابری، رئیس مرکز فوریت‌های پزشکی کرمان، گفت که زن جان‌باخته از جاسک استان هرمزگان به همراه خانواده و نوه‌اش به باغ شازده ماهان کرمان آمده بود و پس از آسیب‌دیدن در این درگیری، توسط اورژانس به بیمارستان منتقل شد اما تلاش‌ها برای نجات او نتیجه‌ای نداشت.

درحالی‌که فرماندار کرمان سن زن جان‌باخته را «۵۹ سال» اعلام کرده‌ است، رئیس اورژانس کرمان در یک برنامهٔ تلویزیونی گفت که او «۷۲ ساله» بوده است.

آقای صابری همچنین عنوان کرد که در درگیری باغ شازده ماهان کرمان، «دو مرد ۴۴ ساله و ۳۸ ساله هم مصدوم شدند که پس از انتقال به بیمارستان به صورت سرپایی درمان و مرخص شدند».

با گسترش امتناع زنان از «حجاب اجباری» در پی اعتراضات پس از کشته‌شدن مهسا امینی حین بازداشت توسط گشت ارشاد، دستگاه‌های حکومتی از جمله ستاد امر به معروف و نهی از منکر و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی در چند هفته گذشته طرح‌های مختلفی را برای افزایش فشار بر زنان به اجرا درآورده‌اند، ازجمله ممانعت از ورود زنان بدون حجاب اجباری به مجتمع‌های تجاری و اماکن تاریخی و ارسال پیامک هشدار حجاب.

رسانه‌های ارزشی در ابتدا خودشان خبر درگیری #باغ_شازده_ماهان را اینگونه پخش کردند. اما ناگهان این خبر حذف شد و علت درگیری نزاع شخصی اعلام شد. اکانت‌های سازمانی سراسیمه در حال کار کردن روی این خبر هستند تا واقعیت را پنهان کنند. pic.twitter.com/moZed8WfjV

— ایرج (@thisisiraj) April 24, 2023

صدای آمریکا: نافرمانی مدنی در مقابل حجاب اجباری. تصویر آرشیوی
با وجود خط‌ونشان‌ نهادهای جمهوری اسلامی برای مخالفان حجاب اجباری و ادامه پلمب واحدهای صنفی، حضور زنان در شهرهای مختلف و تجمعات اعتراضی با حجاب اختیاری همچنان ادامه دارد.

همزمان سخنگوی ستاد امر به معروف از «سردرگمی» نهادها در برخورد با کشف حجاب سخن گفته است.

مقامات جمهوری اسلامی از روز شنبه مقابله با مخالفان حجاب اجباری را در قالب طرح «عفاف و حجاب» تشدید کرده‌اند، اما گزارش‌های تصویری از آن زمان تا روز یکشنبه ۲۷ فروردین از سراسر ایران نشان می‌دهد نافرمانی مدنی دختران و زنان ادامه دارد.

در این ارتباط، شماری از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران روز یکشنبه با تجمع و راهپیمایی بدون حجاب اجباری در این مرکز آموزشی با گرامی‌داشت یاد دختران کشته شده توسط نیروهای جمهوری اسلامی، شعار دادند: «نیکای ما، مهسای ما، ندای آزادی ما.»

#فوری
هم‌اکنون #تهران
قیام دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

«مهسای ما نیکای ما صدای آزادی ما»#مهسا_امینی#ایران_بپاخیز pic.twitter.com/yf2iTrjsk6

— LiveIranNews (@Iran_News_2023) April 16, 2023

آنها همچنین در واکنش به مسمومیت‌های سریالی دانش‌آموزان و زندانی شدن فعالان صنفی معلمان و اجرای سیاست‌های تحمیل حجاب اجباری شعار دادند: «دانش‌آموزان مسموم، معلم‌ها تو زندون، حجاب شده گیرشون.»

#فوری
هم‌اکنون #تهران
تجمع اعتراضی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی تهران
شعارها:
«دانش‌آموزا مسموم معلما تو زندون حجاب شده گیرشون»
«قسم به خون یاران ایستاده‌ایم تا پایان»#مهسا_امینی #ایران_بپاخیز pic.twitter.com/5a8d9zn3CG

— LiveIranNews (@Iran_News_2023) April 16, 2023

همچنین به گزارش کانال شورهای صنفی دانشجویان کشور از تحصن دانشجویان دانشکده‌ روان‌شناسی و علوم‌تربیتی دانشگاه تهران «در اعتراض به برخوردهای قهرآمیز حراست در مسئله‌ پوشش دانشجویان و احکام سنگین کمیته‌ی انضباطی و ایجاد فضای رعب و وحشت» خبر داد.

کانال دانشجویان پیشرو هم از تجمع اعتراضی دانشجویان دختر در دانشگاه فنی و حرفه‌ای قدرسیه در شهر ساری خبر داد و نوشت که «سد ماموران حراست که از ورود دانشجویان به بهانه حجاب جلوگیری می‌کردند، توسط دو دانشجوی شجاع شکسته شد و همه وارد دانشگاه شدند».

بر اساس این گزارش، اخبار اولیه حاکی از بازداشت این دو دانشجو است.

در این حال، به گزارش خبرگزاری‌ها در ایران، کیقباد مصطفایی، فرمانده انتظامی کهگیلویه و بویراحمد، گفته است «توقیف خودرو، عدم ارائه خدمات از جمله جلوگیری از معاملات خودرو، پلمب اماکن صنفی، ممانعت از ورود به فرودگاه، معرفی به مراجع قضایی، و تشکیل پرونده» از جمله مواردی است که قرار است برای افرادی که حجاب اجباری را رعایت نمی‌کنند، اعمال شود.

از سوی دیگر، عاتکه رجبی، فعال مدنی مخالف حجاب اجباری، می‌گوید تعهد گرفتن از راننده‌های خط واحد برای تذکر حجاب سبب شده همین یک جمله «خانم حجاب نداری، برو پایین» سبب ایجاد گفت‌وگو درباره «انقلاب» پیش بیاید.

#برای_دیگه_نترسیدن
برای #انقلاب#زن_زندگی_آزادی pic.twitter.com/3w3vAvQs7V

— Ateke Rajabi عاتکه رجبی (@AtekeRajabi66) April 16, 2023

اذعان ستاد امر به معروف به «سردرگمی» در مقابله با حجاب اختیاری

علی خان محمدی، سخنگوی ستاد امر به معروف و نهی از منکر، با اذعان به «سردرگمی» در اجرای حجاب اجباری، نقض حجاب اجباری را کار «دشمن» دانست و خواهان اجرای طرح‌های به‌شدت سختگیرانه اما بدون برخورد فیزیکی با زنان شد.

به گزارش روزنامه اعتماد در روز یکشنبه ۲۷ فروردین، علی خان‌محمدی، پیگیری حق پوشش انتخابی را هدف «دشمن» دانست که «در این زمینه کار می‌کند و ما آسیب‌های آن را می‌بینیم.»

او گفت نماینده‌های مجلس شورای اسلامی طرح این ستاد برای حجاب اجباری را پیگیری نمی‌کنند چرا که «می‌ترسند رأی نیاورند» یا «می‌خواهند خودشان را آدمی معتدل در این زمینه نشان بدهند.»

سخنگوی این ستاد با اذعان به «سردرگمی»، با وجود تلاش نهادهای مختلف جمهوری اسلامی برای تحمیل حجاب اجباری، افزود: «واقعا امروز سردرگمی در بین مردم این است که تعیین تکلیف نمی‌شود و همین‌ها باعث سردرگمی می‌شود.»

علی خان‌محمدی با بیان این که «ستاد امر به معروف و نهی از منکر» علاوه بر تحریم توسط اتحادیه‌ اروپا» توسط صداوسیما هم تحریم می‌شود» گفت که این رسانه حکومتی، مقامات کنونی این ستاد را دعوت نمی‌کند.

او همچنین با این ادعا که مخالفان حجاب اجباری «درصد محدودی» از مردم هستند، فرهنگ ایران را «آمیخته با غیرت و عفت» توصیف کرد و با بیان این که رویارویی آمران به معروف با کسانی که به حجاب اجباری تن نمی‌دهند می‌تواند در حد «تذکر لسانی» باشد و «ستاد حتما حمایت» می‌کند، گفت که «برخوردها» به عهده ضابطان قضایی است.

این مقام جمهوری اسلامی با تأکید بر لزوم افزایش سختگیری و جریمه کردن خودروها به دلیل کشف حجاب، به تأثیر اعتراضات «زن زندگی آزادی» بر نافرمانی مدنی در مقابل حجاب اجباری اشاره کرد.

او افزود: «قبل از حوادث اخیر، وضعیت کشف حجاب ۸۱ درصد در خودروها سازماندهی» شده بود.

سخنگوی ستاد «امر به معروف و نهی از منکر» با بیان این که جمهوری اسلامی اکنون آن طور که باید از خود سختگیری نشان نمی‌دهد، گفت که اجرای سیاست تحمیل حجاب پس از وقایع اعتراضات سراسری زن زندگی آزادی «رها شد، پلیس رها کرد و گشت ارشاد هم تعطیل کرد و خیلی چیزها رها شد.»

پلمب ۱۳۷ فروشگاه و ۱۸ رستوران

همچنین، خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد که در جریان «طرح جدی پلیس» برای «مقابله با کشف حجاب»، «۱۳۷ مغازه و فروشگاه و ۱۸ رستوران و باغ تالار» پلمب شدند و برای آنها پرونده قضایی تشکیل شد.

فارس به نقل از سخنگوی فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی نوشت که از صبح شنبه ۲۶ فروردین «۳۵۰۰ پیامک کشف حجاب متصدیان واحدهای صنفی» فرستاده شده است.

همچنین، به گفته سعید منتظرالمهدی در ۲۴ ساعت منتهی به یک‌شنبه ۲۷ فروردین، «چند صد مورد کشف حجاب در خودرو» ثبت شده و پیامک تذکر برای «صاحبان خودرو» فرستاده شده است.

بیانیه ۹۰ کنشگر داخل ایران در حمایت از آزادی پوشش

ده‌ها فعال مدنی در ایران که برخی از آنها زندانی هستند، روز شنبه در بیانیه‌ای به تهدیدات مقامات جمهوری اسلامی برای سرکوب مخالفان حجاب اجباری واکنش نشان دادند و گفتند که پاسخ توهین به زنان «دفاع مشروع است و عواقب آن بر عهده رژیم است.

این نامه از جمله از سوی فاطمه سپهری، شهلا جهان‌بین، محمد نوری‌زاد، زرتشت احمدی راغب، پوران ناظمی، جواد لعل محمدی، رضا سلمان‌زاده، عباس واحدیان شاهرودی، گیتی پورفاضل، محمدحسین سپهری، هاشم خواستار، و کمال جعفری یزدی امضا شده است.

دهها فعال مدنی که برخی زندانی هستند، در یک بیانیه به تهدیدات مقامات حکومت برای سرکوب مخالفان #حجاب_اجباری واکنش نشان دادند و گفتند، پاسخ توهین به زنان، «دفاع مشروع است و عواقب آن به عهده رژیم است.» این نامه را افرادی #فاطمه_سپهری، ##شهلا_جهان‌بین و _محمد_نوریزاد امضا کردند. pic.twitter.com/LH7jZqqM88

— VOA Farsi صدای آمریکا (@VOAfarsi) April 15, 2023

آنها در این نامه خطاب به مردم ایران گفته‌اند: «هم‌پیمان می‌شویم که در حفظ و پاسداری از آزادی در انتخاب پوشش و شادی عمومی که با ایثار خون و جان و تحمل زندان و شکنجه و اعدام به دست آمده و اولین دستاورد ارزشمند قیام مهسا است، تا رسیدن به آزادی و دموکراسی تا پای جان بکوشیم. »

امضاکنندگان این بیانیه همچنین نوشتند: «ما برای تحقق شعار زن زندگی آزادی و رسیدن به جامعه‌ای آزاد و سالم و مرفه مبارزه خواهیم کرد و در پاسخ به تهدیدات نیروهای سرکوب‌گر تأکید می‌کنیم که از صبح شنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۲ در کنار بانوان ایرانی برای آزادی پوشش خواهیم بود.»

نود نفر از مبارزان داخل کشور از اولین دستاوردهای قیام ملی مهسا حمایت و تاکید کردند تا رسیدن به هدف نهایی به مبارزه ادامه می‌دهند #زن_زندگی_آزادی pic.twitter.com/qQoa6bCQ2z

— پوران ناظمی (@pourannazemi) April 15, 2023

صدای آمریکا: ده هنرمند، حقوقدان و فعال مدنی در یک بیانیه اعلام کردند حملات شیمیایی به مدارس دخترانه «نظام‌مند» است و «بی‌تردید پایداری و افشای آمران و مامورین این جنایت دهشتناک وظیفه آنی و فوری ماست.»

در این نامه از کنشگران، فعالان مدنی، حقوق‌بشر و کوشندگان جنبش «زن، زندگی، آزادی» خواسته شد فوری و آنی نسبت به «افشای آمران و مامورین» این حملات اقدام کنند.

این هنرمندان و حقوقدانان ماهیت این حملات را «جنون‌آمیز» نامیدند و آن را مصداق «جنایت علیه بشریت» دانستند.

گیتی پورفاضل، کتایون ریاحی، جعفر پناهی، رمضان حاجی مشهدی، سعید دهقان، حسین رئیسی، فرزانه زیلابی، نسرین ستوده، مهرانگیز کار و محمد مقیمی امضاکنندگان این بیانیه هستند.

در سه ماه گذشته مسمومیت دانش آموزان دختر در صدها مدرسه صورت گرفت. در ایام عید این حملات به خاطر تعطیلی مدارس متوقف شد اما در یک هفته نخست بازگشایی مدارس بعد از عید، دهها مدارس در شهرهای مختلف ایران هدف حملات قرار گرفتند.

مقامات جمهوری اسلامی تاکنون اقدام موثری برای برخورد با عاملان این حملات انجام نداده اند.

مقامات جمهوری اسلامی عواملی چون دخالت خارجی، عده‌ای ماجراجو، و عوامل داخلی را پشت این مسمومیت‌های سریالی معرفی کردند. با وجود ادعاهای مقامات جمهوری اسلامی، برخی چهره‌های شاخص سیاسی در داخل ایران از جمله عبدالحمید اسماعیل‌زهی مشهور به مولوی عبدالحمید، زهرا رهنورد، و ابوالفضل قدیانی حملات با گازهای ناشناخته به مدرسه‌های اغلب دخترانه را به حکومت نسبت داده‌اند.

این هنرمندان و حقوقدانان هم در بیانیه خود حملات به مدارس را نوعی «تهدید و انتقام‌گیری» از دخترانی دانسته‌اند که در اعتراضات اخیر حضور داشتند.

دویچه‌وله: محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه کسانی را که مقررات ماه رمضان را رعایت نکنند، به مواجهه و تشکیل پرونده تهدید کرد. فائزه هاشمی به مرخصی پنچ روزه آمد. نماینده مهاباد گفت با فیلترینگ اینترنت ۱۰ میلیون شغل از دست رفت.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی دوشنبه (۷ فروردین) تاکید کرد که عدم رعایت مقررات ماه رمضان “جرم مشهود” تلقی می‌شود. او گفت: « ضابطین موظف هستند با جرم مشهود و هر نوع ناهنجاری که خلاف قانون و شرع است و در ملاء‌عام رخ می‌دهد و سبب آزردگی مردم مؤمن می‌شود، برخورد کنند و موارد را برای رسیدگی به مراجع ذی‌صلاح قضایی ارجاع دهند و مراجع قضایی نیز باید در رسیدگی به این قبیل پرونده‌ها اهتمام داشته باشند.»

خبرگزاری هرانا از پلمب دو واحد صنفی و بازداشت چند نفر در اهواز خبر داد. دادستان عمومی و انقلاب خوزستان علت را “رعایت نکردن قوانین ماه رمضان” اعلام کرد.

دادستان عمومی و انقلاب مرکز خوزستان از پلمب دو واحد صنفی و بازداشت چند شهروند در اهواز به دلیل آنچه “رعایت نکردن قوانین رمضان” عنوان کرده است، خبر داد.#خوزستان #اهواز #پلمبhttps://t.co/AP44SkD4Iu

— خبرگزاری هرانا (@hra_news) March 27, 2023

دویچه‌وله: پارلمان اروپا با تصویب یک قطعنامه مسموم کردن دختران و زنان ایران با مواد شیمیایی سمی را به شدت محکوم کرد. این قطعنامه می‌گوید هدف از این اقدام جلوگیری از آموزش و ساکت کردن زنان و دختران بوده است.

پارلمان اتحادیه اروپا روز پنجشنبه ۱۶ مارس (۲۵ اسفند) قطعنامه‌ای را در محکومیت شدید مسمومیت دختران و زنان ایران با مواد شیمیایی سمی به تصویب رساند. این قطعنامه با ۵۱۶ رأی موافق، ۵ رأی مخالف و ۱۴ رأی ممتنع به تصویب رسید.

متن قطعنامه در پایگاه اینترنتی پارلمان اروپا منتشر شد که به شرح زیر است:
«با توجه به موارد متعدد از نوامبر ۲۰۲۲، که در آن هزاران دختر و زن در سراسر ایران با مواد شیمیایی سمی با هدف جلوگیری از حضور آنها در آموزش مورد حمله قرار گرفته‌اند، نمایندگان پارلمان اروپا این تلاش بی‌رحمانه برای ساکت کردن زنان و دختران را به شدت محکوم می‌کنند.

نمایندگان پارلمان اروپا مقامات [ایران] را فرامی‌خوانند، دسترسی بدون تبعیض دختران به آموزش را تضمین کنند، و از رژیم ایران می‌خواهند هر قانون تبعیض‌آمیز علیه دختران و زنان را لغو کند.

نمایندگان پارلمان اروپا از شورای حقوق بشر سازمان ملل می‌خواهند که مأموریت حقیقت‌یاب مستقل بین‌المللی را موظف به انجام تحقیقات مستقل در مورد مسمومیت‌های دختران دانش‌آموز سازد و از مسئولین ایران در این باره پاسخگویی بخواهد.

این قطعنامه، تعلل چند ماهه رژیم [ایران] در ارائه گزارش‌های قابل باور درباره حملات سمی سیستماتیک علیه دانش‌آموزان دختر و لاپوشانی عمدی این حملات را محکوم می‌کند و از مقامات ایرانی می‌خواهد که به مأموریت بین‌المللی و گزارشگر ویژه سازمان ملل اجازه دسترسی کامل به اطلاعات در مورد وضعیت حقوق بشر در کشور را بدهند.

پارلمان اروپا همچنین یک بار دیگر بر درخواست خود از شورای اروپا تأکید می‌ورزد تا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شود و فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا، همچنین در چارچوب مکانیسم‌های تحریم جهانی اتحادیه اروپا در مورد حقوق بشر، برای همه افرادی که مسئول نقض حقوق بشر در ایران هستند، از جمله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی، ابراهیم رئیسی رئیس جمهوری اسلامی و محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور گسترش یابد.»

“تجاوز جنسی” علیه جوانان معترض

یک کارشناس امور ایران سازمان عفو بین‌الملل با ارائه گزارشی از روش‌های سرکوب و ارعاب از جمله آدم‌ربایی، سلول انفرادی، ضرب و شتم، شلاق، شوک الکتریکی، تجاوز جنسی و سایر خشونت‌های جنسی علیه نوجوانان در ایران سخن گفته است؛ نوجوانانی که طبق اظهارات او، برخی از آنها تنها ۱۲ سال سن دارند.

بنابر گزارش این نهاد حقوق بشری، سپاه پاسداران، شبه‌نظامیان بسیج، پلیس امنیت عمومی و سایر نیروهای امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی از این روش‌ها برای “تنبیه، تحقیر و گرفتن اعتراف” از نوجوانان استفاده می‌کنند.

به گفته عفو بین‌الملل، این نوجوانان توسط لباس شخصی‌ها از خیابان‌ها ربوده شده یا مستقیما در جریان اعتراضات دستگیر می‌شوند. همچنین روشن نیست که چند نوجوان در میان هزاران معترض بازداشتی در ایران هستند.

عفو بین‌الملل برای بررسی خود، شهادت افراد آسیب‌دیده را تجزیه و تحلیل کرده و هفت مورد را از مناطق مختلف ایران با جزئیات مورد بررسی قرار داده است.

شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح روز گذشته چهارشنبه ۲۴ اسفند (۱۵ مارس) در سخنرانی خود در پارلمان اروپا به نکوهش کشورهای اروپایی در عدم قاطعیت در برخورد با جمهوری اسلامی پرداخت و از آنها خواست سفیران خود را از ایران فرابخوانند.

او هشدار داد که وضعیت ایران بدتر خواهد شد و درباره علت آن گفت: «مردم ایران ساکت نخواهند نشست، ایران مانند یک کوه آتشفشان است و الان ممکن است با سرکوب شدید این آتش را خاموش کرده باشند، اما این کوه آتشفشان ممکن است هر لحظه دوباره فوران کند و چشمه خشم مردم ایران به جوش خواهد آمد.»

حکومت جمهوری اسلامی تا کنون هیچ آمار دقیقی از شمار قربانیان، مجروحان و بازداشت‌شدگان حوادث شش ماه اخیر ارائه نکرده، اما برخی شواهد ابعاد هولناک آن را تائید می‌کنند.

رادیوفردا: مسمومیت‌های مشکوک دنباله‌دار دانش‌آموزان در مدارس ایران که اوایل آذرماه از قم شروع شد و به بسیاری از استان‌ها گسترش یافت، اکنون نزدیک به چهار ماه است که ادامه دارد.

سعید کریمی، معاون وزیر بهداشت جمهوری اسلامی می‌گوید که تاکنون ۱۳ هزار دانش‌آموز به دلیل مسمومیت‌های مشکوک در مدارس عمدتاً دخترانهٔ ایران تحت معالجه قرار گرفته‌اند.

مسئولان مختلف حکومتی پس از دوره‌ای از سکوت اولیه، سخنان گوناگون و متفاوتی در مورد «عوامل» این رویداد بیان کرده‌اند.

ازجمله ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران، روز یکشنبه ۱۴ اسفند با ضرس قاطع مسمومیت زنجیره‌ای دختران دانش‌آموز در مدارس شهرهای مختلف کشور را به «توطئه جدید دشمن» نسبت داد.

او در جلسه هیئت دولت مدعی شد که «مسموم کردن» دانش‌آموزان با هدف «التهاب‌آفرینی» در جامعه و «تشویش اذهان عمومی» از سوی «دشمنان» صورت گرفته است.

اما در روندی عجیب، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی که یک روز بعد از سخنان ابراهیم رئیسی و پس از نزدیک به سه ماه و نیم از آغاز مسمومیت‌های مشکوک، سکوت خود را در این باره می‌شکست، حرفی از «دشمن‌» نزد.

علی خامنه‌ای روز ۱۵ اسفند در حاشیه مراسم سالانه روز درختکاری در محوطهٔ دفتر خود گفت: «یک اشاره‌ای هم بکنم به مسئله رایج این روزها که گفته می‌شود مسئله مسمومیت دانش‌آموزها».

او در این باره گفت که «اگر کسانی در این موضوع دست دارند، باید عوامل این جنایت به اشد مجازات برسند».

این شاید از معدود مواردی بود که رهبر جمهوری اسلامی برخلاف روال همیشگی خود، رویدادها و اقدامات را به «دشمن» و «استکبار جهانی» منتسب نکرد و از «توطئه بودن» و سازمان‌دهی «پشت پرده» چنین رویدادی سخنی نگفت و تنها گفت: «اگر کسانی در این موضوع دست دارند … به اشد مجازات برسند.»

«غیرمعاند بودند، ارشاد شدند»

یک روز بعد از این اظهاراتِ رهبر جمهوری اسلامی، دستگاه‌های حکومتی که همواره گفته بودند حتی «سرنخی» در مورد عاملان مسمومیت‌ها ندارند، دست به‌کار شده، بیانیه‌هایی صادر کرده و از «شناسایی برخی افراد» خبر دادند.

مجید میراحمدی، معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور، روز ۱۶ اسفند از دستگیری «برخی افراد» در پنج استان در رابطه با «تهیه مواد تحریک‌کننده و انتشار آن در بین دانش‌آموزان» خبر داد.

او در مورد تعداد افراد دستگیرشده خبری نداد، اما گفت «البته مواردی هم که جنبه غیر معاندانه داشتند نیز ارشاد شدند و با حفظ آرامش ان‌شاءالله این مسئله هم مدیریت خواهد شد.»

معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور توضیحی در مورد مفهوم «غیرمعاندانه بودن» عوامل بازداشت‌شده حملات با «مواد تحریک‌کننده» به مدارس نداد.

«مُعاند» اصطلاحی است که مقام‌های جمهوری اسلامی در مورد مخالفان نظام خود به‌کار می‌برند و از سخنان مجید میراحمدی می‌تواند چنین برآید که در میان عوامل بازداشت‌شده «حملات سمی» به مدارس افرادی از موافقان نظام جمهوری اسلامی بوده‌اند.

مجید میراحمدی اما پس از بالا گرفتن واکنش‌ها در شبکه‌های اجتماعی در مورد این سخنان خود، در گفت‌وگویی با تلویزیون دولتی منظور خود از «غیرمعاند» را «دانش‌آموزان ماجراجو» اعلام کرد که «برای شوخی با دوستان» به مدارس ایران حمله سمی کرده‌اند و گفت که تنها به آنها «تذکر» داده شده است.

این معاون امنیتی در مورد این‌که چگونه این دانش‌آموزان «شوخ» موفق شده‌اند بدون باخبر شدن مأموران اطلاعاتی جمهوری اسلامی در سطحی وسیع و در سراسر کشور به «مواد محرک» و سمی دست پیدا کنند و حملاتی هماهنگ را در تعداد زیادی از استان‌های ایران به صدها مدرسه ترتیب داده و این «شوخی‌ها» را ماه‌ها بدون لو رفتن ادامه دهند، توضیحی نداد.

مجید میراحمدی همچنین نگفت که آیا برای یافتن مسیر دستیابی این «دانش‌آموزان شوخ» به این مواد خطرناک و جلوگیری از دستیابی‌های آسان بعدی شهروندان به این مواد اقدامی صورت گرفته است یا نه. از سخنان این معاون امنیتی در تلویزیون دولتی چنین برمی‌آید که چنین بررسی‌ای انجام نشده و افراد «دستگیرشده با مواد محرک» را با یک تذکر ساده رها کرده‌اند.

معاون وزیر کشور درباره #مسمومیت_دانش‌آموزان‌: برخی دستگیرشدگان که جنبه غیرمعاندانه داشتند ارشاد شدند!

١-جنبه غیر معاندانه چه مفهوم حقوقی است؟
٢-در چه دادگاه و فرآیندقضایی به این نتیجه رسیدید؟
٣-ضوابط ارشاد شدن چیست و توسط کدام مرجع انجام شده؟
۴-همه اینها در ٢۴ساعت رخ داده؟ pic.twitter.com/RSFgC19S9V

— احسان بداغی (@EhsanBodaghi) March 7, 2023

تأکید این مسئول نظام بر «حفظ آرامش»، «ارشاد» و «مدیریت» افرادی که به گفته او دستگیر شده‌اند در حالی صورت می‌گیرد که رهبر نظام دست داشتن افراد در این اتفاقات را «غیر قابل اغماض» نامیده بود و خواستار «اشد مجازات» برای افراد مرتبط با آن شده بود.

جدا از مسئله افراد «غیرمعاند»، وزارت کشور یک روز پس از سخنان رهبر جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای مدعی شد که «برابر اطلاع واصله در مورد یکی از تیم‌های چهار نفره، سه نفر از آنان دارای سوءسابقه ازجمله فعالیت در اغتشاشات اخیر هستند و ارتباط آنان با رسانه‌های معاند خارجی که نقش برجسته‌ای در اغتشاشات و جنگ ترکیبی اخیر داشته‌اند، محرز شده است.»

اکنون از اعلام این خبر یک هفته می‌گذرد اما دیگر گزارشی از مجازات یا محکوم کردن این افرادی که گفته شده بود «ارتباطشان محرز شده» منتشر نشده است.

این در حالی است که علی خامنه‌ای در روز درختکاری گفته بود: «همه بدانند اگر کسانی به‌عنوان عوامل این جنایت شناسایی و محکوم شوند، هیچ عفوی در مورد آنها نخواهد بود زیرا باید به اشد مجازات برسند تا مایه عبرت دیگران شود.»

ترس از حرف زدن در مورد مسمومیت‌ها در مجلس

کمی پس از سخنان رهبر جمهوری اسلامی، مرتضی محمودوند،‌ عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس یازدهم، در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایلنا از این‌که رهبر جمهوری اسلامی نفْس وجود مسمومیت‌ها را به‌رسمیت شناخته نفس راحتی کشیده و از او تشکر کرد.

مرتضی محمودوند خبر داد که از آذرماه که این مسمومیت‌های مشکوک در شهر قم آغاز شد تا الان سعی در مطرح کردن آن در مجلس داشته اما «بسیاری حمله کردند که چرا گفتید امنیتی است» و افزود که این روند ادامه داشته و «چند روز پیش به من حمله کردند که چرا گفتی؟ اما دیروز رهبر انقلاب موضع گرفتند که عاملان این کار باید به اشد مجازات برسند… برای این موضع‌گیری تشکر می‌کنم.»

او درباره مسمومیت دختران دانش‌آموز گفت: «چند روز گذشته فرصتی پیش آمد تا از تریبون مجلس از دختربچه‌های بی‌گناه و معصومی که مسموم می‌شوند دفاع کنم؛ تا آن لحظه خیلی‌ها به‌خاطر حمله سوپر‌انقلابی‌نماها صحبتی نکردند! اما با حرف رهبر انقلاب و موضع‌گیری ایشان، نفس سوپر‌انقلابی‌ها قطع شده است.»

این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت که «بعضی از نمایندگان اصلاً وجود این اتفاق را کتمان می‌کردند، یعنی چه که نیست؟ این حرف مثل این است که ۸۰ میلیون انسان را نادان فرض کنیم! که البته نادان خودت هستی» و اضافه کرد که «با حرف رهبر انقلاب و موضع‌گیری ایشان نفس سوپر انقلابی‌ها قطع شده است.»

سخنان مرتضی محمودوند در حالی بیان شد که خبرگزاری‌های تسنیم و فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در مطالبی متعدد به کتمان مسمومیت‌ها پرداخته‌اند و روزنامه کیهان نیز در شماره ۱۵ اسفند خود با جمع‌بندی مطالب تسنیم و فارس به این نتیجه رسید که دانش‌آموزان ایرانی نه مسموم بلکه دچار «هیستریک [= هیستری] عمومی» شده‌اند. کیهان همچنین خواستار «احضار و بازجویی» نظردهندگان در مورد موضوع مسمومیت‌های زنجیره‌ای شد.

در کنار سانسور و انکار کل موضوع، مسئولان جمهوری اسلامی همواره در مسیر کوچک‌نمایی مسئله مسمومیت‌ها حرکت کرده‌اند و در این باره محمدعلی ابطحی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب نیز یک روز پس از اظهارات علی خامنه‌ای در توئیتر نوشت: «از دیروز بسیاری از نیروهای داخلی در مورد مسمومیت فرزندانمان خط تبلیغی جدیدی را دنبال کرده‌اند که منکر ماجرا شوند. یکی گفت هیستریک است. یکی گفت دخترها بازی‌ درآورده‌اند. یکی گفت اصلاً بروید سراغ دستگیری کسانی که ماجرا را در جراید دنبال می‌کردند. سخنان رهبری در امروز را باید قدر دانست.»

البته در تأیید اصل ماجرای «مسموم‌سازی» از سوی رهبر جمهوری اسلامی نیز شک‌هایی حس می‌شود زیرا علی خامنه‌ای اظهارات خود در این باره را با اما و اگر همراه کرده و گفته است که «اگر کسانی در این موضوع دست دارند»، باید به مجازات برسند.

رئیس نهاد نمایندگی خامنه‌ای: مسمومیت‌ها “پروژه صهیونیستی القای مسمومیت دانش آموزان” است

در میان موج ترس و نگرانی والدین و هم‌زمان با انتشار اخبار جدید درباره حملات گسترده بایوتروریستی سپاه پاسداران، حجت الاسلام والمسلمین مصطفی رستمی، رئیس نهاد نمایندگی خامنه‌ای در دانشگاه‌ها، pic.twitter.com/CdWMkP1Xf0

— Rkzasafari (@rkzasafari) March 6, 2023

امامان جمعه، جلوتر از رهبری؟

اما، جمعهٔ بعد از سخنان آیت‌الله خامنه‌ای در مورد مسمومیت‌ها که فرارسید، امامان جمعه گویا قید نکردن واژه «دشمن» از سوی رهبری در این ارتباط را فراموش کرده و یک‌صدا و در اقدامی هماهنگ، مسمومیت‌های مشکوک دانش‌آموزان را به «دشمنان» نسبت دادند.

احمد خاتمی، امام جمعه تهران، مسمومیت‌های مشکوک را یکی از سه برنامه «سران اغتشاش» در چند ماه اخیر قلمداد کرد و احمد علم الهدی، امام جمعه مشهد هم مسموم کردن دانش‌آموزان را به «موشک‌پراکنی دشمن در زمان جنگ» تشبیه کرد و هدف از این گونه «جنگ‌های ترکیبی» را «تسلط بر نظام» دانست.

بازداشت «۱۰۰ نفر»

دو روز پس از سخنان رهبر جمهوری اسلامی در مورد مسمومیت‌ها، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای توجیه‌گرانه و مبهم گفت که «برخی حوادث قبلی» را «کشف کرده» «اما عدم امکان تعمیم علمی موارد مکشوفه به کل موارد گزارش‌شده، موجب تأمل در اطلاع‌رسانی» این نهاد در مورد مسمومیت‌ها شده است.

وزارت اطلاعات در ادامه نیز نوشت که «اینک به‌دنبال دستورات قاطع و مطاع رهبر حکیم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) در بیانات پانزدهم اسفندماه، سربازان گمنام امام زمان (عج) اطمینان می‌دهند» که مسئله را پیگیری کنند.

اما در این میان، برخلاف بی‌عملی وزارت اطلاعات، وزارت کشور که یک روز پس از سخنان رهبر جمهوری اسلامی از دستگیری افراد «غیرمعاند» و همچنین «سه فرد مرتبط با رسانه‌های خارجی» خبر داده بود، عصر شنبه ۲۰ اسفند نیز مدعی شد که به‌طوری ناگهانی عددی روند، یعنی ۱۰۰ نفر، از «عوامل مؤثر» در این مسمومیت‌ها را شناسایی و بازداشت کرده است.

وزارت کشور این بار از وصف «غیرمعاند» پرهیز کرده و «دستگیرشدگان» را به دو دسته تقسیم کرده است:

۱- افرادی که «از روی شیطنت یا ماجراجویی و با هدف تعطیلی کلاس درس و تحت تأثیر فضای روانی ایجادشده» به استفاده از «مواد بدبو و بی‌خطر» دست زده‌اند. ۲ – افرادی که با «انگیزه‌های معاندانه و با هدف ایجاد رعب و وحشت در مردم و دانش‌آموزان» و همچنین «ایجاد بدبینی» نسبت به حکومت جمهوری اسلامی مرتکب این اقدامات شده‌اند.

این وزارتخانه در خبررسانی تازه خود مورد سرنوشت افراد «بازداشت‌شده قبلی» و «آن تیم چهارنفره» حرف دیگری نزده است.

«در موردش در جلسه حرف زدیم»، «در موردش اصلاً حرفی نزدیم»

با گذشت چندین ماه از آغاز مسمومیت‌های مشکوک در مدارس ایران، مجلس شورای اسلامی هنوز گزارشی از بررسی‌های خود منتشر نکرده و روز ۲۱ اسفند نیز که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در نطق پیش از دستور خود به موضوع بررسی مسمومیت‌ها اشاره کرد، تاریخی برای ارائه احتمالی چنین گزارشی تعیین نشد.

در همان روز، مجلس جلسه‌ای غیرعلنی نیز داشت که به گفته محمدرضا میرتاج‌الدینی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، در این جلسه در مورد چهار موضوع بحث شد که یکی از آنها مربوط به مسمومیت‌های زنجیره‌ای در مدارس بود.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم، این مسمومیت‌ها را تنها با عبارت «مسئله بدحالی دانش‌آموزان» توصیف کرده و مدعی شد که «با گزارش‌های ارائه‌شده، تمام عوامل پشت پرده این اتفاقات دستگیر شدند و کسانی که به‌صورت عمد در این ماجرا دست داشتند به اشد مجازات با آن‌ها برخورد خواهد شد.»

این عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس مشخص نکرد که مقامات چگونه از این‌که «تمامی عوامل پشت پرده» این «مسموم‌سازی‌ها» دستگیر شده‌اند اطمینان دارند.

او همچنین توضیح نداد که چگونه ممکن است افرادی «به‌طور غیرعمدی» دست به چنین کاری بزنند و نوع برخورد با «این دسته از افراد» چه خواهد بود.

یک روز پس از اظهارات این نماینده مجلس، یک نماینده دیگر، یعنی محمدعلی محسنی بندپی، با اشاره به جلسه غیرعلنی یکشنبه مجلس، سخنان محمدرضا میرتاج‌الدینی را کذب دانسته و گفت: «اصلاً در این جلسه دربارهٔ دستگیرشدگان عوامل مسمومیت دانش آموزان صحبتی صورت نگرفت.»

مجموعه این ضدونقیض‌گویی‌ها و «تأملات»، به اضافه سکوت اولیه و طولانی مقامات جمهوری اسلامی در مورد این رویدادها، زمینه‌ساز انتقادات و گمانه‌زنی‌های بسیاری شده است، به طوری که طیف‌های گسترده‌ای از نیروها و چهره‌های اپوزیسیون در وهله نخست خود حکومت ایران را به دست داشتن در این حملات متهم کرده‌اند.

همون که از ممنوعیت واردات واکسن کرونا نفع برد
همون که از تحریم و دژمن‌سازی،
از جنگ ۸ ساله،
از شلیک به هواپیمای مسافربری،
از حمله به حرم رضا و شاهچراغ نفع برد؛

همون هم از مسموم کردن دختران نفع میبره
چون بقاش مستلزم بحران‌سازی هست.#حمله_شیمیایی_به_مدارس #مسمومیت_دانش_آموزان pic.twitter.com/ncpkZmHXoW

— YoungSheldon (@young_sheldon1) March 2, 2023

ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی ساکن ایران، روز ۱۳ اسفند با انتشار بیانیه‌ای حکومت جمهوری اسلامی و رهبری آن را به دست داشتن در «حملات با گاز سمی» به مدارس دخترانه متهم کرد و دلیل آن را «انتقام‌جویی» از جنبش «زن، زندگی، آزادی» دانست.

پس از او، جمعی از نواندیشان دینی نیز با انتشار بیانیه‌‌ای در محکومیت این «مسموم‌سازی‌ها» از احتمال دست داشتن نیروهای حکومتی موسوم به «لباس شخصی» یا «آتش‌ به اختیارها» در این «حملات» سخن گفتند.

دانشجویان دانشگاه تربیت ‌مدرس تهران نیز با انتشار بیانیه‌ای به «حملات شیمیایی به دانش‌آموزان» اعتراض کرده و نوشته‌اند: «همانی که در خیابان به گلوله می‌بندد و در زندان تجاوز و شکنجه و اعدام می‌کند پشت این حمله‌های تروریستی به دانش‌آموزان است».

پیشتر یک معاون وزیر بهداشت اعلام کرده بود که در تحقیقات درباره این مسمومیت‌ها، افرادی شناسایی شده‌اند که قصد داشته‌اند با چنین کاری مدارس ایران به ویژه مدارس دخترانه را به تعطیلی بکشانند.

در سایه این گزارش‌ها، ده‌ها نفر از پزشکان، پيراپزشکان و فعالان حوزه درمان ایران با انتشار بیانیه‌ای نسبت به آنچه «بازگشت به دوران مشروطه و شیخ فضل‌الله [نوری] و هجوم به مدارس رشدیه‌ای» خوانده‌اند، ابراز نگرانی کرده‌اند.

در هر صورت مسمومیت‌های دانش‌آموزان ایرانی در شهرهای مختلف همچنان ادامه دارد و ازجمله روز دوشنبه، ۲۲ اسفند، کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» از حمله گازی به دست کم سه مدرسه در بانه و بندر ماهشهر خبر داد.

با وجود این، یوسف نوری، وزیر آموزش و پرورش جمهوری اسلامی در تازه‌ترین واکنش خود، دانش‌آموزان ایرانی را متهم به «کم بودن سواد رسانه‌ای» کرده و گفته است که «تا الان به ما گفتند مشکلی نیست، می‌توانیم مدرسه را باز بگذاریم و دانش‌آموزان می‌توانند هر روز مدرسه باشند.»

صدای آمریکا: جو یک مدرسه پس از حمله با گاز شیمیایی
حملات با گازهای شیمیایی به مدارس در ایران روز دوشنبه نیز ادامه یافت و دست‌کم یک مدرسه در بانه و دو مدرسه در ماهشهر هدف قرار گرفتند.

بنا بر گزارش‌های شهروندی که روز دوشنبه ۲۲ اسفند در حساب تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» منتشر شده، مدرسه راهنمایی دخترانه «وحدت» در دهستان «کانی‌سور» در شهرستان بانه استان کردستان، «هدف حملات شیمیایی قرار گرفت.

بر اساس این گزارش، تعدادی از دانش‌آموزان با عوارض مسمومیت به مراکز درمانی انتقال یافتند.

همچنین دو مدرسه دخترانه «پویندگان» و «شهید اهدایی» در ماهشهر در استان خوزستان «مورد حمله گازهای شیمیایی» قرار گرفتند.

در این گزارش آمده که مدرسه‌ها «در حال حاضر تخلیه شده» و شماری از دانش‌آموزان به مراکز درمانی منتقل شدند.

رسانه‌های رسمی در ایران اعلام کرده‌اند که نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی در حال پی‌گیری حملات به مدرسه‌ها با گازهای ناشناخته هستند که از روزهای آغازین آذر ماه در جریان است؛ وزارت کشور نیز تاکنون چند اطلاعیه درباره آن صادر کرده است؛ در این حال اظهارنظرهایی متناقض مقامات حکومتی درباره این حملات عمدی ادامه دارد.

به گزارش رسانه‌ها در ایران روز یک‌شنبه محمدرضا میرتاج‌الدینی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفته بود که موضوع مسمومیت دانش‌آموزان در یک جلسه غیرعلنی در مجلس بررسی شده و بر اساس گزارش‌های ارائه شده در آن جلسه، «تمام عوامل پشت پرده این اتفاقات دستگیر شدند.»

اما روز دوشنبه محمدعلی محسنی بندپی، دیگر نماینده مجلس، به خبرگزاری مهر گفت: «در جلسه غیرعلنی دیروز مجلس درباره دستگیری عوامل مسمومیت دانش‌آموزان بحثی صورت نگرفت.»

حمله با گازهای ناشناس به مدرسه‌های اغلب دخترانه از نهم آذر در قم آغاز شد و تاکنون به اغلب استان‌های ایران کشیده شده و ادامه دارد. برخی مقامات جمهوری اسلامی ابتدا گزارش‌ها درباره این حمله‌ها را «فضاسازی» رسانه‌های آزاد و شبکه‌های اجتماعی خواندند اما پس از آن مقامات دولت و مجلس به «عمدی» بودن آن اذعان کردند.

بی‌بی‌سی به یک فهرست سازمان ثبت اسناد و املاک کشور دست پیدا کرده است که در آن ده‌ها نفر از جمله تعدادی از هنرمندان معترض و چند چهره دیگر با حکم دادستانی عمومی تهران «ممنوع‌المعامله» شده‌اند.

در این فهرست اسامی هنرمندان سرشناسی از جمله ترانه علیدوستی بازیگر، اصغر فرهادی کارگردان، کیهان کلهر آهنگساز و نوازنده و مهدی یراحی خواننده به چشم می‌خورد. این چهار هنرمند که نامشان در صدر فهرست سازمان ثبت اسناد است با اعتراضاتی که در پی کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی به دست پلیس ایران آغاز شد، همراهی کرده بودند.

سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در بخشنامه‌ای در ۲۳ مهرماه نوشته «بدین وسیله اسامی ۵۳ نفر اشخاص ممنوع‌المعامله جهت اقدام قانونی اعلام می‌شود».

قوه قضاییه ایران تا کنون توضیحی درباره علت این ممنوعیت نداده است. تاریخ صدور نخستین این احکام مربوط به هفته اول مهرماه است.

این اولین‌بار نیست که حکومت با مخالفان و معترضان با چنین روشی برخورد می کند. روزنامه‌نگاران رسانه‌های فارسی زبان خارج از ایران سال‌هاست که تحت فشارهایی از این دست قرار دارند.