اخبار

رادیوفردا: شماری از خانواده‌های کسانی که در بیش از سه دههٔ گذشته در زندان و خیابان و آسمان ایران به دست عوامل قضایی یا امنیتی جمهوری اسلامی کشته شده‌اند، با انتشار ویدئویی به کارزار «رأی بی رأی» پیوسته‌اند که هدف آن درخواست از مردم برای تحریم انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ است.

مسیح علی‌نژاد، فعال مدنی، روز یکشنبه ۲۶ اردیبهشت، قسمت اول این ویدئو را در شبکه‌های اجتماعی با هشتگ «رای_بی_رای» منتشر کرد.

در این ویدئو شماری از بازماندگان کشته‌شدگان خاوران، اعتراضات انتخاباتی ۸۸، اعتراضات اجتماعی سیاسی دی۹۶ و آبان ۹۸، ساقط شدن هواپیمای اوکراینی با موشک‌های سپاه و نیز کشته‌شدگان در داخل زندان، دلایل‌شان را برای تحریم انتخابات۱۴۰۰ می‌گویند.

کمپین بزرگ #رای_بی_رای
از خانواده‌های کشته‌شدگان خاوران، ۸۸، دی۹۶، آبان ۹۸، هواپیمای اوکراینی و خانواده کشته‌شده‌های زندان، دعوت کردم دلایل‌شان را برای تحریم انتخابات۱۴۰۰ بگویند. لطفا اولین قسمت ویدیوی کارزار #رای_بی_رای را ببینید و در تکثیر این صدا یاریگر باشید pic.twitter.com/KVRoxL2Vdp

— Masih Alinejad (@AlinejadMasih) May 16, 2021

سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران قرار است ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ برگزار شود، این در حالی است که فضای انتخاباتی به دلیل نارضایتی عمیق از عملکرد حکومت جمهوری اسلامی در عرصه‌های مختلف، رقابتی و سالم نبودن روند برگزاری انتخابات و نیز به‌دلیل شیوع گسترده ویروس کرونا سرد توصیف شده است.

با این حال در روزهای نام‌نویسی نامزدها برای انتخابات ریاست‌جمهوری، بیش از ۴۰ چهره سرشناس سیاسی ثبت‌نام کردند که شاخص‌ترین آن‌ها ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه، است که به دلیل نقشش در «هیئت مرگ» در اعدام‌های تابستان ۶۷ بیشتر مورد توجه مخالفان حکومت ایران قرار گرفته است.

در موضوع تحریم انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰، از ۱۱ اردیبهشت کارزار دیگری با عنوان «رأی نمی‌دهم» نیز شروع به فعالیت کرده است که در آن جمعی از تشکل‌ها و کنشگران سیاسی ایران با انتشار فراخوانی خواستار تحریم «فعال» و «هدفمند» انتخابات شدند.

بنیان‌گذاران کارزار «رأی نمی‌دهم» هدف از راه‌اندازی این کمپین سیاسی را بی‌اعتبارسازی تلاش جمهوری اسلامی برای «ترمیم مشروعیت ازدست‌رفته‌اش» عنوان کردند و مهدیه گلرو، فعال مدنی مقیم سوئد، به‌عنوان سخنگوی این کارزار معرفی شده است.

وجه مشترک شاخص کارزارهای تحریم انتخابات، واکنش به سرکوب شدید اعتراضات گسترده آبان ۹۸ است که طی آن بین چند صد تا ۱۵۰۰ نفر با شلیک نیروهای امنیتی و انتظامی در خیابان‌ها کشته شدند.

فعالان سیاسی و مدنی تحریم‌کنندهٔ انتخابات معتقدند که ماهیت انتخابات در جمهوری اسلامی «نمایشی» است و شرکت نکردن در آن یک «کنش اعتراضی» در راستای «تغییر موازنه قوای اجتماعی به نفع تغییرات بزرگ و ساختاری» در سیاست ایران است.

بر اساس قانون انتخابات، شورای نگهبان باید تا روز ۳۰ اردیبهشت اسامی کاندیداهای تأیید صلاحیت‌شده را به وزارت کشور اعلام کند. سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران قرار است روز ۲۸ خرداد ماه امسال برگزار شود.

رادیوفردا: محمدعلی فردین در نمایی از فیلم «برزخی‌ها»ی ایرج قادری مصطفی تاج‌زاده، معاون وقت وزارت کشور در دولت محمد خاتمی‌ که این روزها برای انتخابات ریاست‌جمهوری پیش‌رو اعلام نامزدی کرده، اخیراً در گفت‌وگویی بحث ممنوعیت فعالیت برخی بازیگران شاخص پیش از انقلاب را بار دیگر مطرح کرده است.

آقای تاج‌زاده در زمان نخست‌وزیری میرحسین موسوی به‌عنوان معاون امور بین‌‌الملل وزارت ارشاد (سال‌های ۶۳ تا ۶۷ و در دوره وزارت محمد خاتمی) مشغول به‌ کار بود. او در این مصاحبه تأکید کرده است که حرف‌هایی که در مورد ایجاد محدودیت توسط آقایان موسوی و خاتمی برای هنرمندان و ممنوع کردن برخی از آن‌ها از فعالیت در دهه شصت زده می‌شود، صحت ندارد.

به‌گفتهٔ آقای تاج‌زاده، «در دهه شصت افرادی مانند محمد بهشتی (مدیر وقت بنیاد فارابی) و فخرالدین انوار(معاون سینمایی وقت) جلوی فعالیت چند هنرپیشه زمان شاه را گرفتند تا امکان فعالیت برای بقیه را باز کنند.»

در سال‌ها و دهه‌های گذشته، معمولاً نوک پیکانِ انتقاد از ممنوع کردن بازیگران شاخص قبل از انقلاب از فعالیت، به سمت مدیران سینمایی وقت گرفته شده است.

چندی پیش رادیوفردا با انتشار مطلبی به بررسی روند ممنوعیت از فعالیت بازیگران مطرح پیش از انقلاب پرداخت. جدا از وجه انتخاباتی ادعای اخیر آقای تاجزاده که می‌تواند به‌نوعی برای جلب‌توجه دیگران در مقابل اصولگرایانی باشد که هم ارکان قدرت را در دست دارند و هم کارنامه حجیم آن‌ها در زمینه سانسور فرهنگ و به‌طور خاص سینما روشن است، در این یادداشت می‌توانید مواضع سردمداران حاکمیت در دوران مدنظر آقای تاجزاده را مرور کنید.

چهار مقام اصلی حاکمیت، علی خامنه‌ای (رئیس‌جمهور وقت)، میرحسین موسوی (نخست‌وزیر وقت)، اکبر هاشمی ‌رفسنجانی (رئیس مجلس وقت) و محمد خاتمی (وزیر ارشاد وقت) در سال ۱۳۶۳ و در جریان برگزاری سومین دوره جشنواره فیلم فجر با بولتن رسمی این جشنواره گفت‌وگو کردند؛ گفت‌وگوهایی با سؤالاتی یکسان دربارهٔ سینما و سیاست‌های سینمایی در جمهوری اسلامی. (متن این‌گفت‌وگوها در جلد دوم کتاب تاریخ سینمای ایران تألیف جمال امید در دسترس همگان است.)

یکی از سؤلات این مصاحبه‌ها مشخصاً دربارهٔ فعالیت هنرمندان قبل از انقلاب و دست‌اندرکاران قدیمی سینماست به این قرار:

«دست‌اندرکاران قدیمی سینما در رده‌های مختلف به دو گروه تقسیم می‌شوند. گروهی عهده‌دار وجه فرهنگی و گروهی عهده‌دار وجه تکنیکی آن می‌باشند. در مورد گروه اول تیپ‌های مختلف وجود دارد. برخی شهرت به فساد دارند، برخی مخالف جمهوری اسلامی هستند و برخی از انقلاب تمکین می کنند. برخی هم سینما را رها کرده‌اند. در مورد طرز برخورد، گروهی معتقدند به هیچکدام اجازه کار داده نشود و بعضی می‌گویند باید فرق قائل شد. بعضی‌ها معتقدند که با کنترل و نظارت ‌باید به همه کار داد. به نظر شما با این‌ها چه‌طور باید برخورد کرد؟»
میرحسین موسوی: اگر توبه هم کردند، در کارهای دیگر مشغول باشند

میرحسین موسوی، نخست‌وزیر وقت، موضع روشنی در جواب دادن به این سؤال گرفته و به‌صراحت فعالیت بازیگران و ستارگان سینمای قبل از انقلاب را در دوران انقلاب اسلامی مجاز نمی‌داند.

او در جواب چنین گفته بود: « از گروه‌های فنی می‌توان استفاده کرد جز در مواقعی که مخالف نظام جمهوری اسلامی باشند. در زمینه کارگردانان و نویسندگان، به اعتقاد بنده از چهره‌هایی که نشان بدهند صمیمانه در خدمت نظام جمهوری اسلامی هستند، با دقت و نظارتی که روی کار آنها می‌شود، می‌توانند کار کنند و آثار خود را عرضه کنند. در مورد بازیگران، کسانی که قویا در خدمت نظام طاغوت و ارزش‌های حاکم در آن زمانه بوده‌اند، نباید در فیلم‌ها ظاهر شوند. این‌گونه بازیگران یا ستاره‌های طاغوت بهتر است اگر توبه نیز کرده‌اند، در کارهای دیگر مشغول باشند.»

آقای موسوی در پاسخ به پرسش دیگری در مورد سینمای مطلوب جمهوری اسلامی، به دو مجموعه‌ای که آن سال‌ها در برنامه کودک تلویزیون پخش می‌شد، اشاره می‌کند: «اگر مراد از فیلم سرگرم کننده، فیلمی شبیه محله بروبیا و در شکل نو آن، محله بهداشت است، بنده این فیلم را برای جامعه بدآموز می‌دانم.»

میرحسین موسوی در ادامه صحبت‌هایش از مجموعه «سلطان و شبان» هم به عنوان اثری سرگرم‌کننده نام می‌برد و در ادامه، تولید فیلم «توبه نصوح» ساختهٔ محسن مخملباف و نظایر آن را «حرکتی هوشیارانه» می‌نامد.
محمد خاتمی: اگر مدعی توبه بودند، در جامعه فعالیت کنند ولی در صحنه فرهنگ و هنر جایی ندارند

پاسخ محمد خاتمی، ‌وزیر ارشاد وقت، نیز به این سؤال تفاوت چندانی با نظر میرحسین موسوی ندارد. او هم اعتقاد داشت که ستارگان سینمای قبل از انقلاب جایی در سینمای بعد از انقلاب ندارند، حتی به شرط توبه:

«… به نظر این‌جانب، مشتهرین به فساد و کسانی که مروج پلیدترین جنبه‌های فرهنگ ضداسلامی بوده‌اند نباید کارهای فرهنگی و از جمله وجه فرهنگی سینما را به آنان سپرد. هرچند اگر مدعی باشند که توبه کرده‌اند، بسیار خوب در جامعه می‌توانند به فعالیت‌های مختلفی مشغول شوند. ولی در صحنه فرهنگ و هنر جایی برای آنان نیست. معتقدم که رعایت این اصل، صرفنظر از این‌که خود یکی از مصادیق بارز پالایش فرهنگی‌ است، حداقل احترامی است که به انقلاب خونبار اسلامی می‌گذاریم…»

آقای خاتمی در ادامه بدون این‌که مصادیق «فساد» را در دیدگاه خودش تبیین کند، استثنایی برای کسانی که از نظر او «به فساد شهرت نداشتند و خود را متعلق به این نظام می‌دانند» قائل می‌شود و می‌گوید که «می‌شود از وجود آن‌ها نه به عنوان محور کار فرهنگی بلکه به موقعیت در نقش‌های غیرمثبت استفاده کرد.»

اوج مخالفت با حضور بازیگران شاخص پیش از انقلاب در سینمای بعد از انقلاب با توقف نمایش فیلم «برزخی‌ها»، ساختهٔ ایرج قادری، رقم خورد.

«برزخی‌ها» با بازی محمدعلی فردین، ناصر ملک‌مطیعی و ایرج قادری‌ از چهارشنبه چهارم خرداد سال ۶۱ روی پرده‌ رفت و پس از هجوم تماشاگران به سینماها برای دیدن فیلم، روزنامه کیهان در نهم خرداد ۶۱ اعتراضات به اکران «برزخی‌ها» و البته ترکیب بازیگرانش را با انتشار مقاله‌ای تند و تیز کلید ‌زد.

تصویر مطلبی که روزنامه کیهان علیه اکران «برزخی‌ها» منتشر کرد

در زمان چاپ این مطلب اعتراضی، محمد خاتمی سرپرست روزنامهٔ کیهان بود.

پایین کشیده شدن فیلم ایرج قادری از پرده‌های سینماها باعث کناره‌گیری مدیران وقت وزارت ارشاد شد و سپس محمد خاتمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را در دست گرفت.
علی خامنه‌ای: بیشتر از چهره‌های جدید استفاده شود

علی خامنه‌ای، رئیس‌جمهوری وقت نظام، در پاسخ به این سؤال موضع صریحی اتخاذ نمی‌کند و بیشتر به کلی‌گویی می‌پردازد. او از اساس اهمیت بازیگران را در مقوله فیلم‌سازی «درجه دو» می‌داند و بر اهمیت «کارگردان و سناریونویس» تأکید می‌کند. بعد هم می‌گوید بهتر است از چهره‌های جدید و جوان استفاده کنید تا میدان برای جوانان انقلابی باز شود.
هاشمی رفسنجانی: اصل بر این باشد که بتوانند برگردند

نرم‌ترین موضع در قبال بازگشت بازیگران قبل از انقلاب به عرصهٔ سینمای دوران انقلاب را اکبر هاشمی ‌رفسنجانی، رئیس وقت مجلس شورای اسلامی، ‌اتخاذ کرده است.

هاشمی‌ رفسنجانی در پاسخ به سؤال مطرح‌شده چنین پاسخ داده است:

«به طور کلی ما اصل را باید بر این بگذاریم که از این هنرمندان – چه فنی و چه فرهنگی- بهتر این است که استفاده شود. اصل بر این نباشد که این‌ها را طرد کنیم… آن‌ها را حتما باید کمک کرد بیایند به صحنه، مخصوصا با توجه به مسئله توبه که در اسلام هست… اگر ما با رویه خشن برخورد کنیم با آن‌ها،‌ همهٔ درها را ببندیم، این برخلاف مکتب اسلام است… بنابراین نظر من این است که هنرمندان گذشته، ‌اصل بر این باشد که بتوانند برگردند… البته استثناهایی هم دارد. بعضی از آن‌ها آن‌قدر آلوده بودند که بسیار مشکل است برگردند و این استثنا باز هم معنایش این نیست که درها به روی این‌ها بسته شده. این‌ها می‌توانند جور دیگری خدمت کنند… اما کسانی که می‌خواهند خدمت بکنند باید راه برایشان باز باشد.»

با وجود این اظهارات، در دوران ریاست‌جمهوری اکبر هاشمی ‌رفسنجانی به‌جز یک مورد صدور اجازهٔ فقط کارگردانی به ایرج قادری، نه‌تنها تفاوتی در وضعیت فعالیت ممنوع‌شده‌ها رخ نداد که از آن دوران به‌عنوان یکی از سیاه‌ترین دوران برای فرهنگ و هنر یاد می‌شود.

دویچه‌وله: کشته شدن یک کودک بر اثر تیراندازی مأموران مبارزه با مواد مخدر در ایرانشهر به اعتراض عده‌ای از مردم این شهرستان منجر شد. به گفته فعالان بلوچ این اعتراضات به خشونت کشیده شده است.

یک کودک پنج ساله در خورویی در ایرانشهر در جنوب استان سیستان و بلوچستان بر اثر تیراندازی مستقیم مأموران مبارزه با مواد مخدر جان خود را از دست داد.

به گفته حسن کیخا، فرمانده انتظامی شهرستان ایرانشهر این حادثه به دلیل درگیری مأموران امنیتی با سرنشینان “مسلح” یک دستگاه پژو پارس روی داد. اما فعالان بلوچ و شاهدان عینی می‌گویند، مأموران “با تشخیص اشتباه” و به گمان این که این خودرو مواد مخدر حمل می‌کند به سوی آن آتش گشوده‌اند.

حسن کیخا گفته است، مأموران پلیس مواد مخدر در ایست بازرسی میدان امام حسین ایرانشهر (خروجی شهرستان بمپور) به این خودرو مشکوک شده و به آن دستور ایست داده‌اند. اما راننده خودرو “یکی از مأموران مستقر در محل را زیر می‌گیرد” و به سمت روستای محمدان متواری می‌شود.

حین تعقیب و گریز “یکی از سرنشینان خودرو با سلاح کلاش اقدام به شلیک به سمت خودروی پلیس” می‌کند و مأموران نیز با آتش متقابل به آن پاسخ می‌دهند. خودرو در نهایت در ورودی روستای محمدان متوقف می‌شود و مردم دور آن جمع می‌شوند که منجر به “فراری شدن دو سرنشین مسلح آن می‌شود”.

فرمانده انتظامی شهرستان ایرانشهر افزود: «مشخص شد یک کودک خردسال و یک زن میانسال در صندلی عقب خودروی مذکور بوده‌اند که متأسفانه بر اثر این تیر‌اندازی‌ها کودک خردسال مجروح و به مراکز درمانی منتقل شد که تلاش تیم پزشکی برای نجات جان او بی‌نتیجه مانده و کودک در بیمارستان فوت کرد.»

به گفته فعالان بلوچ، این کودک میثم (صدرا) نارویی نام دارد و پدر و مادرش نیز با او در خودرو بوده‌اند که پدر از ناحیه پا مجروح شده و مادر از ناحیه شکم جراحت برداشته است.

به گفته آنها عده‌ای از شهروندان ایرانشهر در ارتباط با این واقعه دست به اعتراض زده‌اند که این اعتراضات با دخالت مأموران امنیتی به خشونت گراییده و مأموران اقدام به تیراندازی هوایی کرده‌اند.

در کانال تلگرامی “رصد بلوچستان” اظهارات یکی از شاهد عینی منتشر شده که می‌گوید: «مأموران امنیتی پس از توقیف خودرو، به قصد کشت به سمت میثم نارویی کودک بلوچ و پدر و مادر او تیراندازی کرده‌اند. این خانواده نه مسلح بودند و نه مواد مخدر به همراه داشتند، اما نیروهای امنیتی به سمت آن‌ها تیراندازی کرده‌اند.»

همچنین بر اساس گفته‌های این شاهد عینی، “پس از تفتیش خودرو توسط مأموران و شهروندان حاضر در صحنه هیچ چیزی در داخل خودرو نبوده و این کودک تنها به همراه پدر و مادر خود بوده که هدف تیراندازی مأموران امنیتی قرار گرفته است.»

این کانال همچنین از “جو شدید امنیتی در چابهار به دلیل ترس از گسترش اعتراضات” خبر داده است.

رادیوفردا: غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضائیه از دستگیری بیش از ۲۰۰ نفر از کارکنان متخلف این نهاد و تعدادی از سردفتران اسناد رسمی خبر داد.

به گفته وی ۱۶۱ وکیل و کارشناس دادگستری نیز دستگیر شده‌اند.

آقای اسماعیلی در نشست خبری روز سه‌شنبه برکناری بیش از هزار قاضی را پس از بازرسی‌های دوره‌ای و بررسی موردی عملکردهای آنها تأیید کرد.

به گفته وی حفاظت اطلاعات قوه قضائیه نیز ۲۳۷ نفر از «همکاران کارچاق‌کن» را شناسایی کرده است.

اعلام آمار دستگیری‌های انجام شده در زیرمجموعه‌های قوه قضائیه در سال گذشته در حالی انجام می‌شود که سرنوشت پرونده‌های مهم زمین‌خواری و استفاده از مقام حکومتی برای کسب منافع مالی هنوز معلوم نیست.

منتقدان قوه قضائیه می‌گویند دستگیری‌ها و تشکیل پرونده‌های قضائی تنها شامل مدیران میانی می‌شود و مقامات ارشد سابق و فعلی حکومتی از پیگیری حقوقی مصون هستند.

رادیوفردا: پایگاه خبری یاهو نیوز روز شنبه ۱۸ اردیبهشت در گزارشی تحقیقی به موضوع عملیات کشتن قاسم سلیمانی، «مهم‌ترین فرمانده نظامی» ایران توسط نیروهای ویژه آمریکایی پرداخته است.

قاسم سلیمانی در نخستین لحظات روز ۱۳ دی ۱۳۹۸ همراه با ابومهدی المهندس، معاون نیروهای شبه‌نظامی حشدالشعبی که در عراق فعال هستند و ۸ تن از همراهان و همکاران‌شان، دقایقی بعد از فرود هواپیمای حامل قاسم سلیمانی از پروازی از دمشق، با شلیک چند راکت از پهپادهای آمریکایی در جاده داخلی فرودگاه بغداد کشته شدند.

جک مورفی و زک دورفمن، دو نویسنده این مقاله با ۱۵ نفر از مقا‌م‌های کنونی و سابق آمریکایی مصاحبه کرده‌اند تا جزئیاتی در خصوص چگونگی تصمیم گیری در دولت دونالد ترامپ و همچنین انجام عملیات حمله به قاسم سلیمانی و تعدادی دیگری از مقام‌های ایرانی را روشن کنند.

نویسندگان این مقاله می‌گویند عملیات کشتن قاسم سلیمانی یکی از مهم‌ترین تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ بود که پیامدهای آن برای سال‌ها ادامه خواهد داشت و احتمالا فضای استراتژیکی که اکنون جو بایدن با آن در منطقه مواجه است، را شکل خواهد داد.

طبق این گزارش، در جریان این عملیات حمله به کاروان قاسم سلیمانی سه تیم از نیروهای ویژه ارتش آمریکا، موسوم به «نیروی دلتا»، در ساختمان فرودگاه و مسیر جاده حضور داشتند.

این گزارش می افزاید به فاصله کوتاهی قبل از ورود قاسم سلیمانی به فرودگاه بغداد، نیروهای آمریکایی به دولت عراق گفته بودند که برای تمرین‌های آموزش نظامی، بخش جنوب شرقی فرودگاه بین المللی بغداد را تعطیل می‌کنند.

همچنین سه تیم تک‌تیرانداز به فاصله ۵۰۰ تا ۹۰۰ متری از «منطقه کشتن» یعنی محل حمله به کاروان قاسم سلیمانی در نزدیکی فرودگاه مستقر شده بودند.

یک مقام‌ آمریکایی به یاهو نیوز گفته است که قاسم سلیمانی در جریان حرکت خود به سمت فرودگاه دمشق سه بار موبایل خود را عوض کرد و نیروهای آمریکایی و اسرائیل با نحوه عوض کردن موبایل های فرمانده نیروی قدس آشنا بوده و به این موبایل ها دسترسی داشتند و در این زمینه تبادل اطلاعات کرده بودند.

پیشتر نیویورک تایمز نوشته بود که قاسم سلیمانی در پرواز شامگاه پنجشنبه ۱۲ دی از دمشق به سوی بغداد با هواپیمای ایرباس شرکت «شام وینگز ایرلاینز» که مدت زیادی هم با تأخیر بلند شد، آخرین فردی بود که ثانیه‌هایی پیش از بسته شدن در هواپیما، وارد آن شد.

یاهو نیوز اضافه کرده است پرواز دمشق به بغداد پس از چند ساعت تاخیر ۱۳ دی ماه در فرودگاه بین المللی بغداد بر زمین نشست.

این گزارش تصریح کرده است، شماری از نیروهای واحد مبارزه با تروریسم (سی‌تی‌جی) کردستان عراق نیز کار هدایت هواپیما روی باند را به سمت ساختمان فرودگاه به عهده داشتند و شمار دیگری نیز با لباس کارگران کار جابجایی چمدان‌ها را داشتند. این گروه کار شناسایی قاسم سلیمانی به هنگام پیاده شدن را از نزدیک به عهده داشتند.

یاهو نیوز نوشته همزمان با ورود قاسم سلیمانی٬ سه پهپاد آمریکایی نیز بر فراز فرودگاه بغداد در حال در پرواز بودند که دو پهپاد به موشک‌های هل‌فایر مسلح بودند.

قاسم سلیمانی به همراه میزبانان خود با دو خودرو از فرودگاه بغداد خارج شد و به هنگام ورود به نقطه مد نظر نیروهای آمریکایی مورد حمله قرار گرفت.

ابتدا خودرو قاسم سلیمانی هدف دو موشک قرار گرفت و در وسط خیابان منهدم شد. دیگر خودرو کوشید تا از محل عملیات فرار کند، اما پس از طی کردن فاصله‌ای در حدود صد متر، با تیراندازی نیروهای دلتا متوقف شد و همزمان با یک موشک دیگر منهدم شد.

در این گزارش همچنین آمده است که نیروهای آمریکایی کوشیدند تا مهم‌ترین فرمانده نظامی ایران در یمن یعنی عبدالرضا شهلایی را همزمان با عملیات کشتن قاسم سلیمانی هدف قرار دهند.

به گفته مقام‌های دولت آمریکا، عبدالرضا شهلایی یکی از فعال‌ترین فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران در خاورمیانه است و سال‌هاست که به طراحی عملیات برای کشتن نیروهای آمریکایی و تأمین منابع مالی برای این نوع عملیات‌ها مشغول است.

دولت آمریکا هنوز به این گزارش واکنش نشان نداده است.

رادیوفرانسه: دیدبان حقوق بشر سوریه روز جمعه هفتم مه/۱۷ اردیبهشت اعلام کرد، ۸ شبه‌نظامی طرفدار جمهوری اسلامی که بیشتر آن‌ها ایرانی بوده‌اند، در حمله موشکی روز چهارشنبه اسرائیل به یک “انبار اصلحه و مهمات ” در استان لاذقیه کشته شده‌اند.

سازمان دیدبان حقوق بشر سوریه مستقر در لندن روز جمعه هفتم مه/۱۷ اردیبهشت از کشته شدن ۸ شبه‌نظامی طرفدار جمهوری اسلامی  ایران در سوریه خبر داد.

بنا بر اعلام این سازمان غیر‌دولتی، پنج نفر از شبه‌نظامیان کشته شده ایرانی، دو تن اهل افغانستان و یک نفر دیگر نیز سوری هستند.

دیدبان حقوق بشر سوریه با انتشار گزارشی نوشته است که این ۸ شبه‌نظامی طرفدار ایران در حمله راکتی چهارشنبه اسرائیل به یک  “انبار اصلحه و مهمات ” در استان لاذقیه کشته شده‌اند.

سازمان دیدبان حقوق بشر سوریه بامداد چهارشنبه پنجم مه/۱۵ اردیبهشت با انتشار گزارشی از حمله موشکی “ارتش اسرائیل” به مناطق شمال غربی سوریه خبر داده بود.

در این گزارش آمده بود که “در حمله بامداد چهارشنبه به  مواضع نظامی رژیم سوریه و شبه‌نظامیان طرفدار جمهوری اسلامی ایران “، دست کم چهارده نفر زخمی شدند.

در همین حال، رسانه‌های دولتی سوریه نیز روز چهارشنبه حمله موشکی ارتش اسرائیل به مناطق شمال غربی سوریه از جمله بندر لاذقیه در کنار مدیترانه و شهر حفه در شرق لاذقیه و مصیاف در استان حما را تایید کرده بودند.‌

یک افسر ارتش سوریه روز چهارشنبه گفته بود که موشک‌های اسرائیل به چندین نقطه در استان لاذقیه که محل سکونت بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه است، اصابت کردند.

بر اساس بیانیه‌ روز چهارشنبه ارتش سوریه، در این حملات راکتی یک غیرنظامی کشته و شش غیرنظامی دیگر از جمله یک مادر و فرزندش زخمی شدند.

از زمان آغاز جنگ سوریه تا کنون، اسرائیل بارها مواضع نظامی مرتبط با ایران را در سوریه هدف قرار داده اما به ندرت مسئولیت چنین عملیاتی را به عهده گرفته است. با این وجود، مقامات اسرائیل همواره تاکید کرده اند که از حضور نظامی ایران در سوریه جلوگیری خواهند کرد.

جنگ سوریه که در ماه مارس سال ۲۰۱۱ میلادی آغاز شد، تا کنون بیش از نیم میلیون کشته، چندین میلیون زخمی و زندانی و ناپدید شده، ۱۲ میلیون آواره و کشوری سراسر سوخته و با خاک یکسان شده بر جای گذاشته است. این جنگ در سال های گذشته، با ظهور گروه های جهادگرا و مداخله قدرت های خارجی، از جمله روسیه و ایران پیچیده تر شده است.

رادیوفرانسه: یک منبع آگاه در ژاندارمری سلطنتی کانادا خبر داد که حکومت ایران و حزب‌الله لبنان از طریق کازینوهای شهر ونکوور پولشویی و قاچاق مواد مخدر می‌کنند و در این اقدام از همکاری شبکه‌های چینی نیز برخوردارند.

روزنامۀ فرانسوی‌زبان، “لوریان‌لوژور”، و “العربیه” با اعلام این خبر به نقل از یک عضو قدیمی ژندارمری سلطنتی کانادا تصریح کرده‌اند که از نظر دادگستری این کشور کازینوهای شهر ونکوور در عملیات قاچاق مواد مخدر و پولشویی به سود حزب‌الله لبنان و رژیم اسلامی ایران عمل می‌کنند و دولت فدرال کانادا کمیسیون ویژه‌ای را جهت تحقیق در این‌باره تشکیل داده است.

همین منبع تصریح کرده است که در این زمینه کانادا شاهد نزدیکی و همکاری رژیم ایران و حزب‌الله لبنان با شبکه های چینی است و شنودهای تلفنی نشان می‌دهند که در کانون این نزدیکی و همکاری یک فرد رسماً وابسته به حزب‌الله لبنان وجود دارد.

کریس الکساندر، وزیر پیشین مهاجرت کانادا، گفته است که تحقیق دربارۀ شبکه های قاچاق و پولشویی رژیم ایران در کانادا دشوار است، هر چند دولت اوتاوا می‌کوشد که بر این پیچیدگی غلبه کند.

دولت کانادا که از سال ٢٠٠٢ حزب‌الله لبنان را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار داده در سال ٢٠٢٠ تحقیق دربارۀ فعالیت‌های غیرقانونی حزب الله لبنان در کانادا به ویژه در زمینۀ قاچاق مواد مخدر را آغاز کرده است.

در پی قتل برخی فعالان و پناهندگان سیاسی ایرانی در ترکیه، منابع خبری در این کشور اظهار داشتند که سرویس‌های امنیتی ایران با استفاده از شبکه های قدرتمند قاچاق موادمخدر برخی مخالفان خود را در ترکیه ربوده یا به قتل رسانده‌اند.

نمونه موشک فاتح ۱۱۰
رادیوفردا: گزارش آی‌آی‌اس‌اس، موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک، که روز سه‌شنبه، ۱۴ اردیبهشت، منتشر شد حکایت از ساخت و توسعه «یک پایگاه موشکی جدید» توسط سپاه پاسداران در حوالی حاجی‌آباد در استان هرمزگان دارد.

بر اساس این گزارش که با بررسی تصاویر ماهواره‌ای از این منطقه نوشته شده، این پایگاه احتمالا «نخستین سایت ثابت» پرتاب است که منحصرا برای موشک‌های بالیستیک با سوخت جامد ساخته شده است.

آی‌آی‌اس‌اس یادآوری می‌کند که در هیچ یک از گزارش‌‌های سپاه پاسداران از «رونمایی» از سایت‌های موسوم به «شهر موشکی» به این سایت در حاجی‌آبادِ استان هرمزگان اشاره نشده است.

در این گزارش بر اساس تصاویر ماهواره‌ای آمده است که در فاصله سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۹ یک تاسیسات زیرزمینی در نزدیکی حاجی‌آباد دچار تغییر شده و «چند سازه مدور بزرگ» به آن اضافه شده است.

Open-source satellite imagery has revealed the suspected development of a new missile base near Haji Abad in Iran, possibly the first hardened launch site intended specifically for solid-fuel ballistic missiles.

Read the analysis by @JosephHDempsey: https://t.co/0jyZAQfYPF pic.twitter.com/Ptmhr8PiTX

— IISS News (@IISS_org) May 6, 2021

همین تصاویر نشان می‌دهد که تا دسامبر سال ۲۰۱۹ این هفت سازه هر یک به محل نگهداری «یک جفت شیء سیلندرشکل به طول حدود ۱۲ متر» تبدیل شده‌اند.

این موسسه مطالعاتی در گزارش خود می‌گوید که این سازه‌ها می‌تواند محل نگهداری موشک‌های کوتاه‌بردِ با سوخت جامد از خانواده موشک فاتح باشد.

انتشار این گزارش تازه بر اساس تصاویر ماهواره‌ای می‌تواند توجه جهان را بار دیگر به سوی فعالیت موشکی ایران معطوف کند، آن هم در زمانی که ایران در وین در حال مذاکره بر سر لغو تحریم‌ها در ازای بازگشت به برجام است.

ایالات متحده در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ از جمله با این استدلال از توافق اتمی موسوم به برجام خارج شد که این توافق فعالیت موشکی و همین طور منطقه‌ای ایران را کنترل نمی‌کند.

در فروردین‌ماه گذشته اسرائیل نیز با نامه‌ای رسمی به شورای امنیت سازمان ملل رفت.

اسرائیل در نامه‌ای رسمی به شورای امنیت سازمان ملل متحد که روز ۲۰ فروردین سال جاری منتشر شد نوشت که جمهوری اسلامی ایران به تازگی «طیفی از موشک‌های بالیستیک» با توانایی «حمل کلاهک هسته‌ای» را شلیک و آزمایش کرده است.

در قطعنامه ۲۲۳۱ که در ۲۹ تیرماه ۱۳۹۴ به تصویب شورای امنیت رسیده آمده است: «از ایران خواسته شده که تا هشت سال بعد از اولین روز اجرای برجام از هرگونه فعالیت مربوط به موشک‌های بالیستیکی که قابلیت حمل سلاح را دارند اجتناب کند از جمله به‌کارگیری فناوری مربوط به این موشک‌ها.»

دویچه‌وله: به گفته تلویزیون ایران در وین توافق شده تا نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی محبوس در ایران در قبال پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند به ایران آزاد شود. همچنین گفته شده آمریکا هفت میلیارد دلار از پول‌های ایران را آزاد می‌کند.

 صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت (دوم ماه مه) اعلام کرد که نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی زندانی در ایران در ازای پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند بدهی بریتانیا به ایران آزاد خواهد شد.

این پول مبلغی است که در آخرین سال‌های حکومت محمدرضا شاه بابت خرید تانک‌های چیفتن به بریتانیا پرداخت شد اما با وقوع انقلاب اسلامی در ایران این تانک‌ها به ایران تحویل داده نشد.

این توافق در مذاکرات وین به دست آمده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی همچنین به گرفتن مبلغ یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار در ازای آزادی جیسون رضاییان اشاره کرده و گفته است: «قبلاً آمریکا و واسطه‌های اروپایی تلاش کرده بودند بدون امتیازدهی، ایران را وادار به تبادل کنند تا ضمن کاستن از ضربه حیثیتی ایران به سرویس جاسوسی آمریکا، از تکرار ماجرای جیسون‌گیت جلوگیری شود اما در نهایت آن ماجرا تکرار شد.»

جیسون رضاییان خبرنگار واشنگتن پست در تهران بود که پس از دستگیری مانند تمامی دوتابعیتی‌های بازداشت شده دیگر به جاسوسی متهم شد. این اتهام هیچگاه ثابت نشد.

نازنین زاغری کارمند بنیاد خیریه تامسون رویترز از فروردین ۹۵ در زندان بود. پس از پایان محکومیت پنج ساله و آزادی‌اش از زندان اما پرونده دیگری برای او تشکیل و به یک سال حبس تعزیری و یک سال ممنوعیت خروج از ایران محکوم شد.

دولت بریتانیا به محکومیت جدید نازنین زاغری به شدت اعتراض کرد و آن را غیر قابل قبول دانست.

مبادله زندانیان ایرانی و آمریکایی

هم زمان با خبر صدا و سیما سایت المیادین لبنان که طرفدار جمهوری اسلامی است از آزادی چهار ایرانی بازداشت شده در زندان‌های آمریکا در مقابل آزادی چهار زندانی آمریکایی در ایران خبر داد.

این رسانه به هویت این افراد اشاره‌ای نکرده اما نوشته است که واشنگتن هفت میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده ایران را نیز آزاد خواهد کرد.

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز به نقل از یک مقام آگاه نوشت که در مذاکرات وین تیم آمریکایی حاضر شده ضمن پرداخت هفت میلیارد دلار به ایران چهار زندانی ایرانی متهم به دور زدن تحریم‌ها را نیز آزاد کند.

این اخبار در حالی منتشر شده که پیشتر یک دیپلمات غربی گفته بود پیشرفتی در مذاکرات وین حاصل نشده و کارهای زیادی در پیش است.

بی‌بی‌سی: وزیر خارجه آمریکا که برای شرکت در اجلاس گروه ۷ در لندن به سر می برد گفته است که هنوز راه درازی باقی است تا معلوم شود گفت و گوهای جاری در وین برای احیای توافق هسته ای ایران و قدرت ها به نتیجه خواهد رسید یا نه.

آنتونی بلینکن به روزنامه فایننشال تایمز گفت: “فکر می کنم که شاهد پیشرفت هایی بوده ایم، حداقل ثابت شده که آمریکا در تلاش برای بازگشت متقابل به اجرای تعهدات براساس برجام چقدر جدی است.”

او افزود: “هنوز راه درازی در پیش است اما اگر قرار باشد به جایی برسیم، و به خصوص، هنوز باید ببینیم که آیا ایران مایل و قادر به اتخاذ تصمیم های لازم برای بازگشت بر توافق هست یا نه.”

دور سوم مذاکرات برای بازگشت آمریکا به توافق هسته ای ایران و قدرت ها، برجام، روز شنبه در شهر وین اتریش به پایان رسید و ایران گفت جهت حرکت این گفت و گوها علیرغم کاهش سرعت “رو به جلوست.”

در این مذاکرات، هیات هایی از بریتانیا، چین، فرانسه، آلمان و روسیه در حال مذاکره با هیات ایرانی هستند و آمریکا نیز به طور غیرمستقیم در آن شرکت دارد. ایران خواهان لغو تحریم هایی است که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ وضع شد. آمریکا هم از ایران خواسته به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند.

آقای بلینکن در مصاحبه با روزنامه فایننشال تایمز گفت پیش بینی تاثیر نتایج انتخابات ایران بر مذاکرات هسته ای دشوار است، اما گفت: “فکر می کنم معلوم است که تصمیم گیرنده در سیستم حکومتی ایران کیست، رهبر این کشور، و اوست که باید تصمیم های اساسی را در مورد رویکرد ایران بگیرد.”

روزنامه فایننشال تایمز اخیرا از گفتگوهای مستقیم بین مقام های ایران و عربستان سعودی خبر داد. به نظر می رسد این مذاکرات که در بغداد انجام شد، اولین گفتگوهای مهم سیاسی بین دو کشور از سال ۲۰۱۶ باشد. سفیر ایران در عراق هم این مذاکرات را تایید کرده است.

فایننشال تایمز به نقل از یکی از مقام ها گفته بود که دور اول مذاکرات نهم آوریل (۲۰ فروردین) در بغداد انجام شده و شامل گفتگوهایی درباره حملات حوثی ها بوده و این مذاکرات “مثبت” ارزیابی شده است.

آقای بلینکن در پاسخ به سوالی درباره این مذاکرات گفت که “اگر دو کشور درحال گفت و گو باشند به نظر من در مجموع تحول مثبتی است چون گفت و گو معمولا بهتر از سایر گزینه هاست.”

وزاری خارجه گروه هفت و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در لندن

وزرای خارجه هفت کشور صنعتی جهان برای اولین بار بعد از آغاز همه‌گیری کرونا در لندن گرد آمده‌اند.

گفتگوهای سه روزه وزرای خارجه در لندن قرار است بستر اجلاس رهبران را فراهم کند که در ماه آینده در جنوب غرب انگلستان با حضور جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا برگزار می‌شود. این اولین سفر خارجی آقای بایدن از آغاز ریاست‌جمهوری در اواخر ماه ژانویه گذشته خواهد بود.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا گفته است روابط با روسیه، چین و ایران از جمله محورهای این گفت‌وگوها خواهد بود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در این نشست شرکت دارد و با آنتونی بلینکن هم دیداری داشته پیشتر در توییتی نوشت: “به‌عنوان هماهنگ‌کننده توافق هسته‌ای با ایران (برجام)، بر لزوم استفاده از فرصت فعلی برای حرکت در جهت بازگرداندن آمریکا به توافق و اجرای کامل این توافق تأکید کردم”.

همزمان کاخ سفید گفته است که بر سر مبادله زندانی با ایران توافقی به دست نیامده اما تلاش ها برای تضمین آزادی چهار آمریکایی تحت بازداشت در ایران ادامه دارد.

جن ساکی سخنگوی کاخ سفید روز سه شنبه به خبرنگاران گفت که گفت و گوهای غیرمستقیم با ایران در مورد مبادله زندانیان جدا از تلاش ها برای احیای برجام است که در وین اتریش جریان داشته.

پیشتر رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران از مبادله چهار شهروند ایرانی-آمریکایی با شهروندان ایرانی بازداشت شده در آمریکا خبر داده بودند اما سخنگویان وزارت خارجه آمریکا و ایران به اتفاق این گزارش را رد کردند.

رسانه‌های ایران همچنین به نقل از منابعی گزارش داده بودند که بریتانیا با پرداخت بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی در ازای آزادی نازنین شهروند ایرانی-بریتانیایی که به تازگی حکم پنج سال زندانش به پایان رسیده بود، موافقت کرده اما دولت بریتانیا گفت که شرایط هیچ تغییری نکرده است.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا روز سه شنبه گفت: “روشن است که ما با جدیت برای آزادی آنها تلاش می‌کنیم. ماه‌هاست که این کار را انجام می‌دهیم. باید بگویم که این برعهده ایران است که بدون هیچ پیش شرطی کسانی را که از نظر ما بدون دلیل موجه زندانی کرده آزاد کند. و این گزارش‌ها در خصوص آزادی او درست نیستند.”

روز دوشنبه سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که هیچ گفت‌وگوی حقوقی درباره پرونده نازنین زاغری میان دو کشور در جریان نیست.