Feb 02 2019
دور تازه برخورد با “شاخهای اینستاگرامی” در ایران
دویچهوله: سپاه پاسداران و پلیس فتا پروژه برخورد با اینفلوئنسرهای اینستاگرام (که از آنها به عنوان شاخهای ایسنتاگرام هم یاد میشود) و گردانندگان صفحات پارتی در شهرهای مختلف را آغاز کردهاند.
در روزهای گذشته، تعدادی از چهرههای معروف در اینستاگرام به شکل ناگهانی و همزمان تمامی عکسها و ویدیوهای بیحجاب خود را پاک و اعلام کردهاندکه با رضایت قلبی به طرح “سالمسازی فضای مجازی” پیوستهاند.
اکنون گزارش میشود که سپاه پاسداران و پلیس فتا پروژه برخورد با اینفلوئنسرهای اینستاگرام (که از آنها به عنوان شاخهای ایسنتاگرام هم یاد میشود) و گردانندگان صفحات پارتی در شهرهای مختلف را آغاز کردهاند.
براساس برخی گزارشها، تعدادی از فعالان اینستاگرامی توسط پلیس فتا احضار شدهاند و به آنها هشدار داده شده که نحوه پوشش خود را در فضای مجازی تغییر دهند و از این پس برای ادامه فعالیت و تبلیغات، باید حجاب اسلامی را رعایت کنند.
همزمان، فعالیت برخی صفحات اینستاگرامی که به برگزاری پارتی و میهمانی و پخش زنده این مهمانیها اختصاص داشتند، در روزهای گذشته متوقف شده است. گفته شده گردانندگان این صفحات بازدداشت و صفحات آنها مسدود شده است.
پیش از این نیز، سپاه پاسداران با جوانان فعال در اینستاگرام برخورد کرده بود. روابط عمومی اطلاعات سپاه فارس آذر ماه امسال خبر از دستگیری گروهی از گردانندگان صفحات پارتی در شیراز داد و اعلام کرد: «تعدادی از سرکردههای شبکه سازمانیافته ترویج فساد و فحشا با عنوان «دیجی بندها» که در زمینه تولید و اجرای موسیقی مبتذل و راهاندازی مراسمات مختلط و پارتیها فعالیت میکردند دستگیر شدند.»
سابقه برخوردهایی از این دست به سال ۱۳۹۵ برمیگردد، هنگامی که سپاه شماری از جوانان فعال در صفحهای به نام “بچه پولدارهای تهران” را بازداشت کرد. پس از آن، جوانان دیگری که از طریق مدلینگ به تبلیغ لباس در اینستاگرام میپرداختند و کسب درآمد میکردند، توسط سپاه پاسداران بازداشت شدند.
در خرداد ماه ۹۵ در شیراز ۱۲ دختر و پسر جوان توسط سپاه فارس به اتهام مدلینگ بازداشت شدند، مقامات سپاه فارس افراد بازداشت شده را عوامل پروژه “عنکبوت” و عضو “شبکه سازمان یافته نفوذ فرهنگی و ترویج فساد” معرفی کردند.
این برخوردها در شرایطی صورت میگیرد که بحث بر سر فیلترینگ اینستاگرام در هفتههای اخیر به موضوعی جنجالی حتی در میان مقامات جمهوری اسلامی بدل شده است.
کریمی قدوسی نماینده تندرو مجلس، روز ۸ بهمن در مصاحبهای گفت: « آذری جهرمی به من گفت اینستاگرام را به زودی فیلتر میکنیم.»
اما آذری جهرمی، وزیر ارتباطات در واکنش به سخنان کریمی قدوسی در توییتر خود نوشت: « نظر یک نهاد، نظر “حاکمیت” نیست. هیچ “امر حاکمیتی” بر انسداد اینستاگرام به دولت ابلاغ نشده است. در مجلس، به آقای کریمی قدوسی عرض کردم که چه نهادی برای اولین بار نسخههای فارسی را طرح و حمایت کرد و ما نقشی نداریم، نمیدانم چرا این سخنان را فیلتر کردهاند.»
در حال حاضر، اینستاگرام تنها شبکه اجتماعی پرطرفدار در ایران است که فیلتر نشده است. تلگرام که محبوبترین شبکه اجتماعی و پیامرسان در ایران محسوب میشود سال گذشته فیلتر شد و به دیگر شبکههای اجتماعی فیلتر شده مانند فیسبوک و توییتر پیوست.
برخی از ناظران این شبکه اجتماعی را به ویژه به دلیل تمرکزش بر عکس و ویدیو دریچهای برای درک و شناخت چهرهای از جامعه ایران میدانند که در رسانههای رسمی غایب است.
در سالهای اخیر، اینستاگرام به ابزاری برای تبلیغ محصولات، رستورانها و فروشگاهها بدل شده است و نقشی پراهمیت در زندگی اقتصادی جوانانی یافته که از این طریق کسب درآمد میکنند.
در ابتدا تعداد این جوانان معدود بود و تحت عنوان “واینر” در اینستاگرام و یوتیوب با ساخت کلیپهای طنز و از طریق تبلیغات کسب درآمد میکردند. اما بهتدریج برخی نیز برای اینکه بتوانند از فضای مجازی کسب درآمد کنند به شیوه دیگری خود را در شبکههای اجتماعی مطرح کردند تا بتوانند فالوئرهای خود را افزایش دهند. به این جوانان “شاخهای اینستاگرام” گفته می شود، دلیل این نام گذاری شکل ظاهری این جوانان است، اکثریت آنها دارای جراحیهای زیبایی و آرایشهای غلیظ هستند و پوششهای آزاد و مورعلاقه خودشان را دارند.
این جوانان عمدتا از طریق انتشار عکس و ویدیو از زندگی شخصی خود در شبکههای اجتماعی مطرح شدند و به دلیل نبود محدودیت در فضای مجازی توانستند شروع به تبلیغات محصولات و برندهای کوچک ( محصولات آرایشی، بهداشتی، فرشگاههای لباس، عطر و رستورانها) کنند. تبلیغ این محصولات در رسانههای رسمی در ایران یا ممنوع و یا بسیار گران است، به همین دلیل شرکتها و فروشگاهها نیز ترجیح میدهند کالای خود را با قیمتی کمتر در جایی تبلیغ کنند که مشتری کالا یا خدمات آنها در آنجا حضور دارند.
در سالهای اخیر و در پی برخوردهای صورت گرفته، شماری از این چهرههای فعال در شبکههای اجتماعی از ایران خارج شدند و به فعالیت خود در کشورهایی مانند ترکیه ادامه دادند.
دور جدید برخورد با شاخهای اینستاگرامی بدون جنجال رسانهای آغاز شده، اما به نظر میرسد که تغییر ناگهانی صفحات اینستاگرامی در روزهای اخیر، حذف عکسها و ویدئوهای بیحجاب و یا توقف کلی بعضی از این صفحات، اکنون همه را متوجه فشارهای تازه نهادهای انتظامی و امنیتی کرده است.
