اخبار

دویچه‌وله: به رغم ابهام‌ها و اعتراض‌های فراوان، سرانجام مرحله نخست آبگیری سد چم‌شیر گچساران به طور رسمی آغاز شد. وجود لایه‌های نمک، چاه‌های نفت و آثار باستانی کاوش نشده در مخزن سد از جمله نگرانی‌ها هستند.
مرحله اول آبگیری سد چم‌شیر در ۲۵ کیلومتری جنوب شرق گچساران در استان کهکیلویه و بویراحمد روز دوشنبه، ۲۲ اسفند آغاز شد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، معاون اجرایی طرح سد و نیروگاه چم‌شیر در حاشیه مراسم آغاز این عملیات گفت‌، مرحله نخست آبگیری با حجم ٣۵٠ میلیون متر مکعب با موفقیت انجام شد.

محمدرضا فاضل با بیان این که در مرحله نخست ۱۵ درصد مخزن سد پر شد افزود: «سد و نیروگاه چم‌شیر بزرگترین طرح برق آبی در کشور است که با هدف ذخیره ۲/۳ میلیارد متر مکعب آب و بهبود کیفیت و کنترل سیلاب‌ها بر روی رودخانه زهره ساخته شد.»

نگرانی از پیامدهای غیرقابل بازگشت سد چم‌شیر

به گفته محمدرضا فاضل، سد چم‌شیر از نوع سدهای “بتنی غلتکی” (RCC) است که مطالعات احداث آن در سال ۱۳۷۳ از سوی سازمان‌های آب منطقه‌ای فارس، بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد آغاز شد.
در نظر بسیاری از ناظران، حدود سه دهه “مطالعه” الزاما به معنی انجام کارهای کارشناسی لازم و در نظر گرفتن دغدغه‌های زیست‌محیطی و امثال آن نیست.

بر این اساس، منتقدان از مدت‌ها پیش هشدار داده‌اند که آب‌گیری سد چم‌شیر می‌تواند “پیامدهای غیر قابل بازگشت” داشته باشد.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها وجود لایه‌های نمکی و گچی در مخزن سد است که خطر انحلال آنها در صورت آبگیری سد جدی است.

فاجعه زیست‌محیطی مانند سد گتوند؟

این اتفاقی است که پیش از این در سد گتوند در استان خوزستان نیز رخ داد و بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند آبگیری آن به بروز یک فاجعه زیست‌محیطی و شوری آب رود کارون منجر شد.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، حیدر زارعی، عضو هیئت علمی دانشگاه چمران اهواز اول دی ماه در یک نشست تخصصی گفت‌، با توجه به تکمیل نشدن مطالعات پیش از آبگیری سد چم‌شیر و در نظر نگرفتن مسائلی مانند تاثیر انحلال لایه‌های نمک در افزایش شوری آب، این پروژه نیز می‌تـواند مانند سد گتوند ورود به مسیری غیر قابل برگشت باشد.

بحث این که سد گتوند به جای یک پروژه ملی به یک فاجعه زیست‌محیطی تبدیل شد موضوعی است که به خصوص پس از آبگیری این سد حتی از سوی برخی کارگزاران حکومت نیز عنوان شده است.

عیسی کلانتری، رئیس سابق سازمان حفاظت محیط زیست زمانی سد گتوند را “جنایتی در حق سرزمین ایران” خواند و خواستار محاکمه مجریان آن شد.

محمد‌علی بنی‌هاشمی، رئیس موسسه آب دانشگاه تهران نیز زمانی گفته بود، احداث سد گتوند ابتدای سال ۷۶ در دوران ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی آغاز شد و در دو دولت محمد خاتمی ادامه یافت و در دولت دوم محمود احمدی‌نژاد به بهره‌برداری رسید.

او گفته بود، به این ترتیب پنج دولت در اجرای این پروژه نقش داشتند و هر یک به اندازه‌ای “در این بحران و اشتباه بزرگ ملی” سهیم هستند و مسئولیت دارند.

مطالعه و احداث سد چم‌شیر؛ از رفسنجانی تا رئیسی

اگر گفته معاون اجرایی سد چم‌شیر درباره زمان آغاز مطالعات آن را ملاک بگیریم هشت دولت از رفسنجانی تا ابراهیم رئیسی در پیامدهای احتمالی احداث و آب‌گیری سد چم‌شیر مسئول هستند.
خبرگزاری مهر ۲۲ اسفند در گزارشی وجود چاه‌های نفت در منطقه گچساران را یکی دیگر از دغدغه‌های آبگیری سد چم‌شیر عنوان کرد: «وجود چاه‌های نفت در محدوده مخزن چالش دیگری است که توسط فعالان مطرح شده و بر این اساس چندین چاه در این محدوده شناسایی شده است.»

این خبرگزاری می‌گوید،‌ کشف اشیا و آثار باستانی در محدوده مخزن سد که درباره آنها “کاوش مستمر و اساسی” انجام نشده یکی دیگر از نگرانی‌هایی است که مطرح می‌شود.

بنا بر این گزارش، محمود محضرنیا،، مجری طرح سد و نیروگاه چم‌شیر می‌گوید، آبگیری مراحل مشخص و استانداردی دارد و در کنار فرایند آبگیری، بررسی و پایش نیز انجام می‌شود.

تجربه‌های قبلی نشان داده که وقتی طرحی با این ابعاد و هزینه وارد مرحله آبگیری می‌شود هیچ “بررسی و پایشی” باعث توقف آن نخواهد شد.

افزون بر این، آبگیری مخازن مورد مناقشه سدها مستلزم به انجام رسیدن بررسی‌های زیست‌محیطی است که به گفته آگاهان، در مورد سد چم‌شیر دست‌کم تا اول دی ماه رخ نداده است.

صدای آمریکا: جو یک مدرسه پس از حمله با گاز شیمیایی
حملات با گازهای شیمیایی به مدارس در ایران روز دوشنبه نیز ادامه یافت و دست‌کم یک مدرسه در بانه و دو مدرسه در ماهشهر هدف قرار گرفتند.

بنا بر گزارش‌های شهروندی که روز دوشنبه ۲۲ اسفند در حساب تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» منتشر شده، مدرسه راهنمایی دخترانه «وحدت» در دهستان «کانی‌سور» در شهرستان بانه استان کردستان، «هدف حملات شیمیایی قرار گرفت.

بر اساس این گزارش، تعدادی از دانش‌آموزان با عوارض مسمومیت به مراکز درمانی انتقال یافتند.

همچنین دو مدرسه دخترانه «پویندگان» و «شهید اهدایی» در ماهشهر در استان خوزستان «مورد حمله گازهای شیمیایی» قرار گرفتند.

در این گزارش آمده که مدرسه‌ها «در حال حاضر تخلیه شده» و شماری از دانش‌آموزان به مراکز درمانی منتقل شدند.

رسانه‌های رسمی در ایران اعلام کرده‌اند که نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی در حال پی‌گیری حملات به مدرسه‌ها با گازهای ناشناخته هستند که از روزهای آغازین آذر ماه در جریان است؛ وزارت کشور نیز تاکنون چند اطلاعیه درباره آن صادر کرده است؛ در این حال اظهارنظرهایی متناقض مقامات حکومتی درباره این حملات عمدی ادامه دارد.

به گزارش رسانه‌ها در ایران روز یک‌شنبه محمدرضا میرتاج‌الدینی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفته بود که موضوع مسمومیت دانش‌آموزان در یک جلسه غیرعلنی در مجلس بررسی شده و بر اساس گزارش‌های ارائه شده در آن جلسه، «تمام عوامل پشت پرده این اتفاقات دستگیر شدند.»

اما روز دوشنبه محمدعلی محسنی بندپی، دیگر نماینده مجلس، به خبرگزاری مهر گفت: «در جلسه غیرعلنی دیروز مجلس درباره دستگیری عوامل مسمومیت دانش‌آموزان بحثی صورت نگرفت.»

حمله با گازهای ناشناس به مدرسه‌های اغلب دخترانه از نهم آذر در قم آغاز شد و تاکنون به اغلب استان‌های ایران کشیده شده و ادامه دارد. برخی مقامات جمهوری اسلامی ابتدا گزارش‌ها درباره این حمله‌ها را «فضاسازی» رسانه‌های آزاد و شبکه‌های اجتماعی خواندند اما پس از آن مقامات دولت و مجلس به «عمدی» بودن آن اذعان کردند.

رادیوفردا: پس از ماه‌ها کشمکش و اختلاف نظر میان مقامات حکومتی، رئیس سازمان بازرسی کل کشور بالاخره روز پنج‌شنبه، ۱۸ اسفندماه، وقوع سوء استفاده مالی در «فولاد مبارکه» را تأیید کرد،‌ اما گفت که مبلغ تخلف هنوز مشخص نیست.

به گفته این مقام، مبلغ این تخلف مالی ممکن است از میزان ۹۲ هزار میلیاردی هم که پیشتر گفته شده بیشتر باشد، یعنی نزدیک به دو میلیارد دلار (با احتساب دلار ۵۰ هزار تومانی).

به گزارش خبرگزاری تسنیم، ذبیح‌الله خدائیان روز پنج‌شنبه درباره پرونده فولاد مبارکه گفت: «میزان سوء استفاده‌ای که در حدود ۹۲ هزار میلیارد اعلام شد صحت ندارد و درباره این که میزان این سوء استفاده کمتر یا بیشتر است، نیاز به انجام کارشناسی است.»

آقای خدائیان به زمان احتمالی اعلام رقم دقیق تخلف صورت‌گرفته اشاره نکرد، اما گفت که بر اساس دستور رئیس قوه قضائیه یک شعبه ویژه برای بررسی این پرونده خارج از نوبت اختصاص یافته و دادسرای عمومی و انقلاب تهران پس از انجام بررسی‌های کارشناسی میزان سوء استفاده را اعلام خواهد کرد.

هیئت تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی اواخر مرداد سال جاری با ارائه گزارشی ۳۰۰ صفحه‌ای و ارسال آن به قوه قضائیه، از وقوع ۹۲ هزار میلیارد تومان تخلف در شرکت فولاد مبارکه خبر داده بود.

بر اساس این گزارش، حداقل ۱۲۰۰ تخلف در فعالیت‌های فولاد مبارکه در فاصله سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ کشف شد و این تخلفات ابعاد و زمینه‌های گسترده‌ای از رانت و فساد گرفته تا هدیه و پرداخت پول بی‌رویه به نهادهای حکومتی، سپاه، دفاتر ائمه جمعه و افراد، همچنین حیف و میل سرمایه و عقد قراردادی با بیش از رقم واقعی با یک شرکت چینی غیرمتخصص را شامل می‌شد.

در این گزارش به مداخلات مقامات ارشد دولت حسن روحانی در عزل و نصب‌های شرکت فولاد مبارکه و زد و بند در واگذاری قراردادها به مصوبان مقامات ارشد سابق کشور اشاره شده بود و از افرادی مانند عباس رضایی استاندار وقت اصفهان، اسحاق جهانگیری معاون اول روحانی، محمود واعظی رئیس دفتر وی و محمد نهاوندیان سرپرست نهاد ریاست جمهوری دولت سابق نام برده شده بود.

اما رسیدگی به پرونده تخلفات فولاد مبارکه در حالی ادامه دارد که مقامات و نهادهای جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته واکنش‌های متناقضی به این پرونده داشته‌اند.

سازمان حسابرسی در همان روزهای نخستین انتشار گزارش مجلس در بیانیه‌ای موضوع فساد ۹۲ هزار میلیارد دلاری را «یک شیطنت تبلیغاتی علیه نظام» عنوان کرده بود.

اما ناصر موسوی لارگانی، رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان، روز دوم دی در توئیتی با اشاره به تصویب گزارش نهایی تحقیق و تفحص از فولاد مبارکه در کمیسیون صنایع مجلس نوشته بود: «به‌رغم فشار‌های همه‌جانبه و تلاش برخی رسانه‌نما‌های حق‌العمل‌کار، بررسی فساد عظیم، تخلف مالی ۹۲ هزار میلیارد تومانی در این بنگاه بزرگ را اثبات کرد. زندان آماده استقبال از مفسدان این پرونده است.»

فساد گسترده مالی همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی، یکی از مهم‌ترین دلایل نارضایتی مردم از حکومت، برگزاری تجمع‌های اعتراضی و اعتصاب‌های صنفی در سال‌های گذشته بوده و نشانه‌هایی از آن را در شعارهای سرداده‌شده در اعتراضات «زن زندگی آزادی» نیز می‌توان دید.

احمد علیرضابیگی نماینده تبریز در مجلس شورای اسلامی پیشتر گفته بود که اعداد، رقم‌ها و موضوعاتی که از تحقیق و تفحص در مورد فساد و ‌اختلاس در بانک‌ها صورت گرفته است به مراتب «هولناک‌تر» از فولاد مبارکه است و آماری به مراتب درشت‌تر از اختلاسی که در فولاد است در بانک‌ها اتفاق افتاده است.

سازمان شفافیت بین‌الملل در تازه‌ترین گزارش سالانه خود منتشرشده در ۱۱ بهمن اعلام کرد که ایران در میان ۱۸۰ کشور از لحاظ گستردگی فساد مالی، در جایگاه ۱۴۷ و تنها یک پله بالاتر از افغانستان قرار دارد.

بی‌بی‌سی به یک فهرست سازمان ثبت اسناد و املاک کشور دست پیدا کرده است که در آن ده‌ها نفر از جمله تعدادی از هنرمندان معترض و چند چهره دیگر با حکم دادستانی عمومی تهران «ممنوع‌المعامله» شده‌اند.

در این فهرست اسامی هنرمندان سرشناسی از جمله ترانه علیدوستی بازیگر، اصغر فرهادی کارگردان، کیهان کلهر آهنگساز و نوازنده و مهدی یراحی خواننده به چشم می‌خورد. این چهار هنرمند که نامشان در صدر فهرست سازمان ثبت اسناد است با اعتراضاتی که در پی کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی به دست پلیس ایران آغاز شد، همراهی کرده بودند.

سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در بخشنامه‌ای در ۲۳ مهرماه نوشته «بدین وسیله اسامی ۵۳ نفر اشخاص ممنوع‌المعامله جهت اقدام قانونی اعلام می‌شود».

قوه قضاییه ایران تا کنون توضیحی درباره علت این ممنوعیت نداده است. تاریخ صدور نخستین این احکام مربوط به هفته اول مهرماه است.

این اولین‌بار نیست که حکومت با مخالفان و معترضان با چنین روشی برخورد می کند. روزنامه‌نگاران رسانه‌های فارسی زبان خارج از ایران سال‌هاست که تحت فشارهایی از این دست قرار دارند.

صدای آمریکا:
روز جمعه اعلام شد که جمهوری اسلامی و عربستان سعودی با وساطت چین توافق کردند که روابط دو کشور دوباره برقرار شود.
برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های داخلی با انتشار مواضع گذشته و کنونی تعدادی از رسانه‌ها و چهره‌های شاخص حکومتی در مورد عربستان، از وجود رفتاری دوگانه و متضاد در این ارتباط انتقاد کردند.

یگانه خدامی، روزنامه‌نگار در ایران با طعنه به اینکه «عربستان چقدر خوب شده!» نوشته است: «دوستان دیگه قرار نیست عکس کودکان یمنی رو توییت کنن و به بقیه بتازن که چرا براشون دلسوزی نمی‌کنن؟»

عربستان چقدر خوب شده!
دوستان دیگه قرار نیست عکس کودکان یمنی رو توییت کنن و به بقیه بتازن که چرا براشون دلسوزی نمی‌کنن؟ pic.twitter.com/pasrJVXPAI

— یگانه خدامی (@YeganehKhodami) March 11, 2023

بهنام صمدی، یک کاربر توییتر نیز با اشاره به اینکه ‏در دی ۱۳۹۴ که «این تندروها» به کنسولگری و سفارت عربستان در مشهد و تهران «یورش بردند و به آتش کشیدند» دلار «۳۷۰۰ تومان» بود اما امروز که دو کشور «برای بازگشایی سفارت‌ها توافق کردند»، دلار به «۶۰ هزار تومان» رسیده، نوشته است: «هرچه لعنت و نفرین دارید بابت تمام گرانی‌ها و بدبختی‌ها این ۷ سال، نثارشان کنید.»

در دی ۱۳۹۴ که این تندروها به کنسولگری و سفارت عربستان در مشهد و تهران یورش بردند و به آتش کشیدند دلار ۳۷۰۰ تومان بود
امروز که دو کشور برای بازگشایی سفارت‌ها توافق کردند، دلار به ۶۰ هزار تومان رسیده
هرچه لعنت و نفرین دارید بابت تمام گرانی‌ها و بدبختی‌ها این ۷ سال نثارشان کنید pic.twitter.com/J5CM9gCXCd

— بهنام صمدی | Behnam Samadi (@behnamsamadi_ir) March 10, 2023

روز جمعه رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران از جمله حساب «نور نیوز» وابسته به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی از «مذاکرات» علی شمخانی دبیر این شورا در «یک کشور خارجی» خبر دادند که این خبر کمی بعد به انتشار گزارش‌هایی به نقل از مقامات رسمی تهران منتهی شد که خبر از «توافق ایران و عربستان سعودی برای از سرگیری روابط دو جانبه» با میانجیگری «پکن» دادند.

#اختصاصی/#فوری
دریابان علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی #ایران طی چند روز گذشته در یک کشور خارجی مشغول #مذاکرات بسیار مهمی است. اعلام قریب‌الوقوع نتایج این مذاکرات، تحولات قابل ملاحظه‌ای را رقم خواهد زد.

— نور نیوز (@nournews_ir) March 10, 2023

از سوی دیگر، برخی از رسانه‌های داخلی همچون وب‌سایت «عصر ایران» هم با انتشار دو صفحه نخست روزنامه «کیهان» که زیر نظر نماینده مستقیم علی خامنه‌ای اداره می‌شود، با اعلام «کیهان، این دو تیتر متفاوت و یک شکرگزاری به درگاه الهی» نوشت: تیتر اولی برای زمانی است که «خط فکری نزدیک به کیهان به سفارت عربستان حمله (کرد) و باعث قطع رابطه ایران و عربستان شد.»

تیترهای متفاوت روزنامه کیهان تهران در زمان قطع روابط با عربستان و توافق برای برقراری روابط دو کشور.

این رسانه در ادامه با اظهار اینکه «و خدا را شکر که کیهان هم طرفدار مذاکره شد!»، آورده است: تیتر دومی برای وقتی است که «خط فکری نزدیک به کیهان، دوباره با عربستان رابطه دیپلماتیک برقرار کرد و قرار شد دیگر (به سفارت این کشور در تهران) حمله نکنند.»

همزمان، روزنامه «کیهان» که با بودجه عمومی کشور اداره می‌شود، در توجیه اقدام خود، نوشته است: «توافق ایران و عربستان، علاوه‌بر آمریکا و اسرائیل، جریان غربگرا در داخل کشور را نیز عصبی و پریشان کرده است.»

برخی کانال‌های تلگرامی نیز با انتشار تصاویری از دو توییت متفاوت عبدالله گنجی مدیر مسئول پیشین روزنامه‌های جوان (وابسته به سپاه پاسداران) و همشهری (وابسته به شهرداری تهران) که اکنون عضو شورای اطلاع رسانی دولت جمهوری اسلامی است، آن را «مواضع احساسی» او در دو دولت حسن روحانی و ابراهیم رئیسی دانستند.

روابط دیپلماتیک تهران و ریاض در پی اعدام «شیخ نمر باقر النمر» توسط عربستان در سال ۹۶ و پس از آن حمله معترضان در مشهد به ساختمان «کنسولگری عربستان»، پایین آوردن پرچم این کشور و پرتاب مواد آتش‌زا به سوی آن، رو به سردی رفت.

کمی بعد نیز عده‌ای بدون ممانعت نیروهای امنیتی یا نظامی جمهوری اسلامی، وارد ساختمان سفارت عربستان در تهران شدند و با پایین کشیدن «پرچم» آن کشور، اموال داخل ساختمان را «تخریب» و بنای داخلی سفارت را نیز به «آتش» کشیدند.

رادیوفردا: از انتشار ویدئوی رقص این پنج دختر جوان در شبکه‌های اجتماعی بسیار استقبال شد
در پی انتشار ویدئوی رقص پنج دختر جوان در شهرک اکباتان، گزارش‌هایی از تلاش نیروهای امنیتی برای شناسایی و بازداشت احتمالی آنها از راه «بازبینی فیلم‌های دوربین‌‌های مدار بسته» در یکی از بلوک‌های این شهرک منتشر شده است.

از این پنج دختر جوان در روز هفدهم اسفندماه، همزمان با روز جهانی زن، ویدئویی منتشر شد که در محوطه بلوک ۱۳ شهرک اکباتان تهران، با آهنگ رما، خواننده اهل نیجریه و سلنا گومز خواننده آمریکایی می‌رقصیدند.

انتشار ویدئوی رقص آنها در شبکه‌های اجتماعی، با استقبال گسترده در ایران و جهان مواجه شد و هزاران بار از سوی کاربران به اشتراک گذاشته و دیده شد.

در همین حال، حساب کاربری «اکباتان» در توئیتر که رویدادهای شهرک اکباتان تهران را پوشش می‌دهد و یکی از اولین حساب‌هایی بود که ویدئوی رقص این پنج دختر جوان را منتشر کرد، شامگاه پنج‌شنبه، ۱۸ اسفندماه، در مورد احتمال بازداشت و آزار این دختران جوان هشدار داد.

امروز اومده بودن دنبال فیلم دوربین های بلوک ۱۳ برای شناسایی این دخترایی که فقط رقصیدن و هیچ کار سیاسی نکرده بودن
دیده شده که داشتن دوربین هارو چک میکردم و نگهبانارو سوال و جواب میکردن
از طرفی پیج شخصی که این اثر قشنگو بجا گذاشته بود دی اکتیو شده
هرجوری که شده به این دخترا برسونین… https://t.co/sWRW4ZAIMH pic.twitter.com/9mGVy4ownI

— شهرک اکباتان (@shahrak_ekbatan) March 9, 2023

این حساب کاربری نوشت که نیروهای امنیتی روز پنج‌شنبه در شهرک اکباتان به دنبال فیلم دوربین‌های مداربسته بلوک ۱۳ برای شناسایی این دختران بوده‌اند، در حالی که «این دختران فقط رقصیدن و هیچ کار سیاسی» انجام نداده‌اند.

در این گزارش آمده است که نیروهای امنیتی در حالی مشاهده شده‌اند که «داشتند دوربین‌ها را چک می‌کردند» و نگهبانان شهرک و بلوک ۱۳ را مورد «سوال و جواب» قرار می‌دادند.

بلوک ۱۳ شهرک اکباتان همان بلوکی است که در ویدئوی رقص پنج دختر جوان در روز جهانی زن، نمای آن در پشت صحنه مشاهده می‌شود. این بلوک در فاز دو شهرک اکباتان قرار دارد.

حساب کاربری «اکباتان» همچنین خبر داد که صفحه اینستاگرام شخصی که اولین‌ بار ویدئوی رقص این پنج دختر جوان را منتشر کرده بود، از روز پنج‌شنبه غیرفعال شده است.

شهرک اکباتان از آغاز اعتراضات سراسری تاکنون از کانون‌های اعتراضات ضد حکومتی در تهران بوده است.

نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی از سومین ماه اعتراضات سراسری با بازداشت‌های گسترده و چند مرحله‌ای ساکنان اکباتان، بسیار تلاش کردند که اعتراضات در این شهرک را سرکوب کنند.

در جریان بازداشت‌ها و سرکوب اعتراضات ساکنان شهرک اکباتان، شامگاه چهارم آبان‌ماه یک عضو یگان امنیتی بسیج به نام «آرمان علی‌وردی» مجروح شد و دو روز بعد در بیمارستان بقیةالله سپاه پاسداران جان باخت.

نیروهای پلیس امنیت و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران پس از آن بر شدت و گستردگی بازداشت‌ها در اکباتان افزودند و شماری از جوانان بازداشت شده اکباتان از جمله میلاد آرمون، حسین نعمتی، علیرضا کفایی و مهدی حسینی را به دست داشتن در مرگ عضو یگان امنیتی بسیج متهم کردند.

با وجود همه این بازداشت‌ها و تشدید فضای امنیتی در اکباتان، اعتراضات در این شهرک واقع در غرب تهران همچنان در آستانه ورود به هفتمین ماه اعتراضات تداوم دارد و معترضان به برپایی تجمع‌های اعتراضی و سر دادن شعارهای شبانه ضد حکومتی در این شهرک ادامه می‌دهند.

گزارش‌ها از جستجو‌ی نیروهای امنیتی برای شناسایی پنج دختری که روز زن در اکباتان رقصیدند درحالی منتشر شده که نیروهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی با گذشت بیش از یکصد روز از آغاز حمله به مدارس و دانش‌آموزان دختر از عاملان این حملات ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند.

این وضعیت پیشتر نیز بارها در پرونده‌های مشابه از جمله در مورد اسیدپاشی‌های سریالی سال ۹۳ علیه زنان تکرار شده است و در عوض نیروهای انتظامی و امنیتی پیش از این بارها اقدام به بازداشت دختران و پسران جوان به خاطر انتشار ویدئوهای همخوانی و رقص کرده‌‌اند.

رادیوفرانسه: ادامه یافتن حمله‌های سریالی مسمومیت‌زا در مدارس دخترانه ایران، واکنش شخصیت‌ها و نهادهای جهانی را همچنان برمی‌انگیزد. این در حالی است که مقامات و سازمان‌های کلان و خرد در جمهوری اسلامی، با گذشت سه ماه از آغاز این حملات، هنوز توضیحی روشن در مورد ابعاد مساله ارائه نکرده‌اند.

به‌گفته هانا نویمن، یکی از نمایندگان آلمان در پارلمان اروپا، این نهاد در هفته آتی نشستی را به طرح مساله «مسمومیت مشکوک» دختران دانش‌آموز در ایران اختصاص می‌دهد و در این جلسه احتمالا در مورد صدور قطعنامه‌ای در این راستا، گفت‌وگو خواهد شد.

نویمن که پیش‌تر در راستای صدور قطعنامه برای قرار گرفتن سپاه پاسداران، در سیاهه تروریستی کشورهای اروپایی نیز نقشی پررنگ داشت، روز پنج‌شنبه هجدهم اسفند عکسی از یک دختر دانش‌آموز که ماسک ویژه مقابله با گازهای شیمیایی را بر صورت و کاغذی را با مضمون «تا آخرین نفس، زن، زندگی، آزادی» در دست دارد، در توییتر هم‌رسان کرد.

خانم نویمن همچنین نوشت که رژیم حاکم بر ایران، از نسلی که در پی آزادی است، به‌شدت می‌هراسد. او افزود که این نسل، مغلوب هراس‌افکنی نمی‌شود.

هانا نویمن، نشست پارلمان اروپا در مورد مسمومیت‌ها را، یک فرصت مهم دیگر، برای آگاهی‌رسانی بیش‌تر در مورد «سرکوب مردم ایران و مقاومت شجاعانه‌شان» عنوان کرده‌است.

در همین روز، ادره آزوله، دبیر کل سازمان جهانی یونسکو، با ابراز نگرانی عمیق در مورد مسموم‌ کردن دختران در مدارس ایران، این مساله را سبب نقض حقوق این دانش‌آموزان در راستای «تحصیل در شرایط امن» عنوان کرد.

کلر چندلر، عضو سنای استرالیا، نیز با شرورانه و غیرانسانی خواندن حمله مسمومیت‌زا به دختران ایران، گفت که دنیا از این مساله وحشت‌زده است.

خانم چندلر با بازگویی این احتمال که ممکن است دختران دانش‌آموز به‌سبب نقش‌شان در اعتراضات اخیر، هدف این حملات واقع شده‌باشند، از جامعه جهانی خواست که انجام تحقیقاتی مستقل در این راستا را سرپرستی کند.

دیوید ون، دیگر سناتور استرالیایی، نیز از لزوم اعمال تحریم‌های بیش‌تر بر «تروریست‌های سپاه پاسداران» و رژیم «نفرت‌انگیز» حاکم بر ایران گفت.

او افزود پذیرفتنی نیست که در سال ۲۰۲۳ دختران جوان به‌سبب دفاع از حق آزادی بیان، با حمله گازی، مسموم شوند. آقای ون گفت که جهان باید برابر رژیم جمهوری اسلامی، بایستد.

در ایران اما بنابر تازه‌ترین اظهارنظرها، پای خارجی‌ها در میان آمده‌است. غلامعلی رجایی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب روز پنج‌شنبه گفت که به‌نظرش، این جریان کار اسرائیل است، اما امکان دارد که از سمت مجاهدین خلق و داعش، نیز سازماندهی شده‌باشد.

هادی بیگی‌نژاد، نماینده ملایر در مجلس شورای اسلامی با بیان این‌که بحث مسمومیت دانش‌آموزان به یک پدیده علمی‌امنیتی تبدیل شده‌است، آن را پدیده‌ای به‌سان کشته‌شدن محسن فخری‌زاده، عنوان کرده‌است.

بیگی‌نژاد می‌گوید: در حال حاضر نه ماده سمی را که با آن دانش‌آموزان را مسموم می‌کنند، می‌شناسیم و نه می‌دانیم که با چه تیم و پروژه‌ای طرف هستیم، این مساله دقیقا مانند نحوه «شهادت دکتر محسن فخری‌زاده» است.

به‌گفته فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس نیز، مسمومیت‌های سریالی دانش آموزان، قطعا «پروژه‌ای ترکیبی» با هدایت عوامل خارجی است. او افزود که برخورد با این موضوع نیز باید «ترکیبی» باشد.

عبارت «جنگ ترکیبی دشمن» پیش‌تر توسط رهبر جمهوری اسلامی در مورد دور تازه «اعتراضات به‌ضد حکومت» به‌کار گرفته شده‌بود.

در این میان، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، روز چهارشنبه با انتشار بیانیه‌ای اظهار کرد: اگرچه از خلال مجموعه بررسی‌ها و پی‌گیری‌های به‌عمل آمده، علل برخی حوادث قبلی کشف شده‌است، اما عدم امکان تعمیم علمی موارد مکشوفه به کل موارد گزارش شده، موجب تامل در اطلاع‌رسانی تا وصول نتایج متقن و قابل تعمیم به سایر موارد شد.

در همان روز چهارشنبه اما ۲۴۰ تن از کنش‌گران مدنی و سیاسی، هنرمندان، دانشگاهیان، نویسندگان و روزنامه‌نگاران ایرانی، مصادف با روز جهانی زن، با گسیل نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل متحد، از او خواستند تا به «مسمومیت مشکوک دانش‌آموزان و دانشجویان در ایران» توجه نشان دهد و در قبال «جنایات» رژیم حاکم بر ایران، احساس مسئولیت کند.

در این راستا همچنین ۳۰۵ نفر از اهالی قلم و هنر ایران، در بیانیه‌ای خواستار شناسایی عاملان حمله شیمیایی به مدارس شده‌اند.

دویچه‌وله: وزارت خزانه‌داری آمریکا یک فرد و ده‌ها شرکت را به خاطر مشارکت در دور زدن تحیرم‌های ایران و تولید پهپاد تحریم کرد. ۳۹ شرکت متهم به جابه جایی غیرقانونی میلیاردها دلار از منابع فروش محصولات پتروشیمی ایران شده‌اند.

دفتر کنترل دارائی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) در بیانیه‌ای که روز پنج‌شنبه، نهم مارس (۱۸ اسفند) در وب‌سایت خود منتشر کرد از ۳۹ شرکت نام برده که با کمک مجموعه‌ای از “بانک‌های درسایه” و یک سیستم مالی غیرقانونی با صنایع تحریم شده پتروشیمی جمهوری اسلامی همکاری می‌کنند.

این شرکت‌های متهم شده‌اند که راه ارتباط شرکت‌های تحریم شده صنایع پتروشیمی خلیج فارس و پتروشیمی تریلیانس با بازارهای مالی جهان را از طریق پنهان کردن تجارت آنها با مشتریان خارجی هموار می‌کنند.

مقابله با شبکه پیچیده دور زدن تحریم

والی آدیمو، معاون وزیر خزانه داری آمریکا می‌گوید جمهوری اسلامی شبکه پیچیده‌ای برای دور زدن تحریم‌ها تشکیل داده که در آن مشتریان خارجی، بازارهای بورس و ده‌ها شرکت صوری فعال هستند تا امکان ادامه تجارت را برای شرکت‌های تحریم شده ایرانی فراهم کنند.

او افزود اقدام امروز نشان دهنده جدیت ایالات متحده برای اعمال تحریم‌ها و توانایی واشنگتن برای متلاشی کرده شبکه‌مالی خارجی ایران برای پولشویی است.

این اقدام در ادامه تحریم‌های یک ماه پیش علیه ۹ شرکت مستقر در ایران، سنگاپور و مالزی صورت گرفته است. این شرکت‌ها در فروش محصولات پتروشیمی و نفت خام توسط شرکت تریلیانس به ارزش صدها میلیون دلار به مشتریانی در آسیا نقش داشته‌اند.

تشدید تحریم شرکت‌های مرتبط با سپاه

در بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین به نقش شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس در حمایت و تامین مالی قرارگاه خاتم‌الانبیا، از زیرمجموعه‌های سپاه پاسداران اشاره شده است.

آمریکا تابستان سال ۲۰۱۹ نیز شرکت پتروشیمی خلیج فارس و ده‌ها شرکت وابسته به آن را که یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های پتروشیمی جهان به شمار می‌روند به دلیل حمایت مالی از قرارگاه خاتم‌الانبیا تحریم کرده بود.

این قرارگاه در سال‌های گذشته، به خصوص در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، سال‌های ۸۴ تا ۹۲، به بزرگ‌ترین پیمانکار پروژه‌های اقتصادی و عمرانی دولت تبدیل شده است.

گسترش سلطه اقتصادی سپاه در دوران احمدی‌نژاد

دوره احمدی‌نژاد همچنین دوران دست‌اندازی بیش از پیش سپاه پاسداران به حوزه نفت و گاز و پتروشیمی بود. رستم قاسمی، وزیر نفت دولت اول احمدی‌نژاد فرمانده سابق قرارگاه خاتم بوده است.

پس از درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز، صنایع پتروشیمی مهم‌ترین منبع تامین ارز حکومت جمهوری اسلامی به شمار می‌روند.

با وجود تحریم‌های شدید، جمهوری اسلامی همواره توانسته با صرف هزینه‌های زیاد از طریق واسطه‌ها و قاچاقچیان مقدار قابل اعتنایی نفت و گاز صادر کند.

آمریکا پس از تشدید تحریم صنایع پتروشیمی از مدتی پیش در پی مسدود کردن راه‌های دور زدن تحریم‌ها از طریق شبکه مخفی پولشویی و شرکت‌های صوری است.

شرکت‌های چینی مرتبط با تولید پهپاد در ایران

۳۹ شرکتی که به فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا اضافه شدند در کشورهایی مانند امارات، پاکستان، ترکیه، جزایر مارشال، چین، هنگ‌کنگ و سنگاپور ثبت شده‌اند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنج‌شنبه در بیانیه دیگری از تحریم شبکه‌ای متشکل از یک فرد و چند شرکت مستقر در چینی و هنگ‌کنگ هم خبر داده که با صنایع هواپیماسازی و تولید پهپاد جمهوری اسلامی ارتباط دارند.

این وزارت‌خانه می‌گوید این شبکه در تهیه و ارسال قطعاتی به ایران که در صنایع هوافضا و تولید پهپاد کاربرد دارند نقش داشته‌اند.

جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته به خاطر ارسال پهپادهای انتحاری به روسیه برای استفاده در جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین با انتقادها، فشارها و تحریم‌هاییروبرو شده است.

روز چهارشنبه و همزمان با روز جهانی زن، بریتانیا و آمریکا تحریم‌هایی علیه سه شرکت، یک نهاد و تعدادی ایرانی به دلیل دخالت آنها در نقض حقوق زنان اعمال کردند.

تحریم‌های بریتانیا شامل ستاد امر به معروف و نهی از منکر و دبیر آن محمد صالح هاشمی گلپایگانی می‌شود. این ستاد قبلا توسط اتحادیه اروپا و کانادا تحریم شده بود.

ارونیوز: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا که به اسرائیل سفر کرده ضمن ابراز نگرانی از خشونت‌های جاری در کرانه باختری رود اردن از چنین تنش‌هایی به عنوان عامل انحراف تلاش متحدان برای مقابله با ایران یاد کرد.

آقای آستین ایران را «عامل اصلی بی‌ثباتی در منطقه» خواند و تاکید کرد که ایالات متحده عمیقا نگران «پشتیبانی ایران از تروریسم، نیروهای نیابتی خطرناک آن، پیشرفت‌های هسته‌ای، ستیزه‌جوی دریایی، تهدیدات سایبری و ازدیاد حملات پهپادی و جنگ‌افزار‌های پیشرفته‌» است.
عمیق‌تر شدن همکاری نظامی استراتژیک ایران و روسیه

وی مدعی شد: «اقدامات بی‌ثبات کننده ایران نه تنها تهدیدی برای اسرائیل بلکه چالشی برای منطقه و جهان است. ما به طور خاص نگران همکاری روز‌افزون استراتژیک ایران و روسیه شامل استفاده از پهپادها برای ارعاب و کشتار غیرنظامیان در اوکراین هستیم.»

وزیر دفاع آمریکا با اشاره به این موضوع که «همکاری نظامی روسیه و ایران طی سال‌های گذشته عمیق‌تر شده است» افزود: «این همکاری چالش‌های جدی برای منطقه و شهروندان ایجاد کرده است. ایران درحال کسب تخصص و تجربه‌های مهمی در جنگ اوکراین است که در نهایت این تجربیات را به نیروهای نیابتی خطرناک خود در منطقه منتقل خواهد کرد.»
دیپلماسی بهترین راه مهار هسته‌ای ایران

لوید آستین سپس به پیشرفت‌های حاصل در برنامه هسته‌ای ایران اشاره کرد و یادآور شد که واشنگتن هرگز نخواهد گذاشت تهران به سلاح هسته‌ای دست یابد.

وی در این خصوص تصریح کرد: «ما اکنون همچنان باور داریم که دیپلماسی بهترین راه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای است. اما همان‌طور که آقای بایدن مکررا اعلام کرده، آمریکابه ایران اجازه دست‌یابی سلاح هسته‌ای نمی‌دهد.

وزیر دفاع اسرائیل نیز پس از ملاقات با آقای آستین در نزدیکی تل‌آویو نگرانی‌های کشورش نسبت به برنامه هسته‌ای ایران را تکرار کرد و گفت: «امروز در زمان حساسی قرار داریم، به زودی باید تصمیمات عاجل و مهمی بگیریم. ایران قصد دستیابی به سلاح هسته‌ای دارد و این موضوع تهدیدی نه تنها برای اسرائیل که برای همه جهان است.»

یوآو گالانت سپس خطاب به لوید آستین گفت: «آقای وزیر، این وظیفه ما است تا در جهت جلوگیری از دست‌یابی ایران به سلاح هسته‌ای اقدامات لازم را انجام دهیم. توانایی‌ و همکاری ما در این زمین از معنا و قدرت بسزایی برخوردار است. ما بخش بزرگی از جلسه امروز خود را به بحث در مورد زمینه های همکاری دفاعی اختصاص دادیم. تهدید ایران ایجاب می کند که ما برای هرگونه اقدامی آماده باشیم. باز هم تاکید می کنم، باید برای هرگونه اقدامی آماده باشیم.»

واشنگتن نگران خشونت‌های شهرک‌نشینان در کرانه باختری است

وزیر امور خارجه آمریکا که در جریان یک کنفرانس خبری مشترک با یوآو گالانت، همتای اسرائیلی خود سخن می‌گفت همچنین بر نگرانی ایالات متحده از تنش‌ها جاری در کرانه باختری تاکید کرد و گفت که کشورش به شدت نگران اقدامات خشونت‌باری است که از سوی شهرک‌نشینان یهودی صورت می‌گیرد.

وی در این خصوص تصریح کرد: «ما به ویژه نگران خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها هستیم و همچنان با اقداماتی که می تواند راه حل دو کشور برای مناقشه اسرائیل و فلسطین را پیچیده‌تر کند، مخالفیم.»

مناقشه اسرائیل و فلسطین از زمان روی کار آمدن یکی از راست‌گراترین دولت‌های اسرائیل، به رهبری بنیامین نتانیاهو در اواخر دسامبر با اوج‌گیری دوباره موج خشونت‌ها همراه شده است.

به گزارش فرانس‌پرس، این تنش‌ها و درگیری‌های خشونت‌آمیز از ابتدای سال جاری تا کنون جان ۷۵ نفر را در میان فلسطینیان گرفته و ۱۳ اسرائیلی را نیز به کشتن داده است.

پس از حمله روز ۲۶ فوریه که منجر به کشته شدن دو جوان اسرائیلی ساکن در یک شهرک یهودی‌نشین در بخش اشغالی شمال کرانه باختری شد، ده ها شهرک‌نشین اسرائیلی به شهر فلسطینی حواره واقع در استان نابلس یورش بردند و ساختمان‌ها و خودروهای زیادی را به آتش کشیدند.

صداری آمریکا: انجمن خانواده های جانباختگان پرواز PS752 می‌گوید حامد اسماعیلیون دبیر و سخنگوی این انجمن از سمت خود کناره‌گیری کرد.

در ایمیلی که به اعضای این انجمن روز سه‌شنبه ۱۶ اسفند ارسال شد و نسخه‌ای در اختیار صدای آمریکا قرار گرفت، آمده است: کناره گیری دکتر اسماعیلیون بدنبال پذیرش نقش رسمی او در انقلاب ایران صورت می‌گیرد. این تغییر به او اجازه خواهد داد زمان را بر روی نقش جدید خود بکار برده و و تمرکز بیشتری را آنچنان که باید و شاید در این مقطع حساس تاریخ ایران ایفا نماید.

از شش ماه پیش که اعتراضات در ایران آغاز شد، حامد اسماعیلیون در چند فراخوان، خواستار حضور ایرانیان خارج از کشور برای پیشبرد روند عدالتخواهی شد. تجمع برلین با حضور حدود صدهزار ایرانی از جمله این فرخوان‌ها بود.

ساعاتی پیش نیز حامد اسماعیلی در یک پیام ویدئویی درباره کناره‌گیری خود توضیح داد:

پیام #حامد_اسماعیلیون پس از استعفا از مقام دبیر و سخنگوی انجمن خانواده‌های پرواز پی‌اس ۷۵۲: از امروز در انقلاب زن زندگی آزادی نقش فعالانه‌تر خواهم داشت pic.twitter.com/4pENlmQSWx

— VOA Farsi صدای آمریکا (@VOAfarsi) March 7, 2023

انجمن خانواده های جانباختگان پرواز PS752بعد از سرنگونی هواپیمای اوکراینی تشکیل شده بود. سپاه پاسداران در ۱۸ دیماه ۱۳۹۸، به سوی هواپیمای مسافربری اوکراینی موشک شلیک کرد و همه ۱۷۶ سرنشین آن جان باختند. حکومت ایران ابتدا اشکال فنی را دلیل سرنگونی این هواپیما اعلام کرد. با فشار کشورهای غربی، جمهوری اسلامی نقش سپاه را پذیرفت اما هرگز مقامات ارشد در این مورد تحت پیگرد قرار نگرفتند.

حامد اسماعیلیون و این انجمن، در سه سال گذشته خواستار پیگرد مقامات مسئول در ماجرای سرنگونی هواپیما بودند.

دیماه گذشته، چهار کشور اوکراین، بریتانیا، سوئد و کانادا در یک یادداشت رسمی از حکومت ایران خواستند تا هرچه زودتر برای حل اختلاف‌های موجود در این پرونده در دیوان کیفری بین‌المللی لاهه همکاری کند.

حامد اسماعیلیون پیشتر گفته بود که ایران شش ماه بعد از این نامه فرصت اقدام در دادگاه لاهه برای پاسخگویی به اتهام «شلیک عمدی و غیرقانونی» را دارد و اگر پاسخ ندهد، این دولت‌ها می‌توانند در دادگاه لاهه شکایت خود را ثبت کنند.

این انجمن می‌گوید «کوروش دوست شناس» سخنگوی جدید انجمن خواهد بود. همچنین آقای اسماعیلیون در هیات مدیره انجمن همچنان عضو خواهد بود.