اخبار

رادیوفردا: کاخ سفید ساعاتی پس از مخالفت رهبر جمهوری اسلامی با پیشنهاد رئیس جمهور ایالات متحده برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران بار دیگر یادآور شد که تهران با یکی از دو گزینه نظامی یا توافق روبه‌رو است. سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید شامگاه شنبه ۱۸ اسفند گفت همان طور که دونالد ترامپ به صراحت اعلام کرده، برای مواجهه با ایران دو گزینه نظامی یا توافق مطرح است.

برایان هیوز افزود: «امیدواریم که رژیم ایران مردم و بهترین منافع خود را بر تروریسم مقدم دارد».

علی خامنه‌ای شامگاه شنبه بار دیگر با مذاکره و پیشنهاد جدید آمریکا مخالفت کرد و گفت: «توقعات جدید قطعا از طرف ایران تامین نخواهد شد».

دونالد ترامپ روز جمعه بار دیگر خواستار مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران شد و گفت نامه‌ای برای علی خامنه‌ای فرستاده است.

او همچنین در گفت‌وگوی دیگری با خبرنگاران افزود که در مورد مسئله ایران «خیلی خیلی زود اتفاقاتی می‌افتد»، «روزهای جالبی در پیش است» و «به حرکات نهایی رسیده‌ایم».

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز شنبه در اظهار نظری کوتاه گفت: «هنوز نامه‌ای نرسیده است.»

دونالد ترامپ بارها گفته است که به هیچ وجه اجازه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را نخواهد داد اما مذاکره برای حصول یک توافق هسته‌ای معتبر و قابل راستی‌آزمایی را بر اقدام نظامی ترجیح می‌دهد.

آقای ترامپ اواسط بهمن یک یادداشت ریاست‌جمهوری برای از سرگیری فشار حداکثری بر ایران را امضا کرد، اما گفت امیدوار است که نیازی به اجرای این یادداشت نباشد و با تهران توافق حاصل شود.

پیش از سخنرانی علی خامنه‌ای نیز مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در حضور او گفت: «دشمنان هر تهدیدی بکنند ما نباید جا خالی کنیم، ما قادریم بر همه مشکلات غلبه کنیم.»

او هفته گذشته گفته بود که شخصا موافق مذاکره با آمریکا بوده و اعتقاد داشته که گفت‌وگو با ایالات متحده مشکلات را حل می‌کند، اما پس از منع علی خامنه‌ای این دیدگاه را کنار گذاشته است.

علی خامنه‌ای در سخنان روز شنبه خود همچنین به قدرت‌های اروپایی تاخت و آنها را به دلیل انتقادهایشان از برنامه هسته‌ای ایران «بی چشم و رو» خواند.

او در عین حال در موضوع مذاکره بدون اشاره به جزئیات گفت: «احتمالا در یک جاهایی بحث کنیم.»

اتحادیه اروپا بارها از گسترش برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرد و در تازه‌ترین مورد نیز ۱۵ اسفند در بیانیه‌ای بار دیگر بر مخالفت جدی با دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.

در این بیانیه با اشاره به «افزایش قابل توجه سرعت و خلوص غنی‌سازی اورانیوم و انباشت آن در ایران»، اعلام شد که جمهوری اسلامی به شدت از تعهدات برجامی‌اش «فاصله» گرفته و به دانشی «غیر قابل بازگشت» دست یافته است.

رهبر جمهوری اسلامی سال ۹۸ نیز پیام دونالد ترامپ را که توسط نخست وزیر وقت ژاپن ارسال شده بود رد کرد و تاکنون بر موضع خود درباره عدم مذاکره با آمریکا پافشاری کرده است.

با این حال گمانه‌زنی‌هایی از تلاش مسکو برای وساطت در حل‌وفصل پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی بین ایران و آمریکا مطرح شده‌ و مقام‌های مسکو و واشینگتن نیز آن را تایید کرده‌اند.

در هفته‌های اخیر و به دنبال دو بار مخالفت صریح علی خامنه‌ای با مذاکره با آمریکا ارزش پول ملی ایران همچنان به روند نزولی خود ادامه داده است.

پیش از سخنرانی قبلی علی خامنه‌ای در ۱۹ بهمن بهای هر دلار آمریکا در بازار ارز ایران نزدیک به ۸۵ هزار تومان بود و بلافاصله پس از آن جهش یافت و تا مرز ۹۵ هزار تومان نیز رسید.

با این حال در روزهای اخیر بهای دلار کمتر از ۹۰ هزار تومان معامله می‌شد اما روز شنبه و پس از سخنرانی دوم رهبر جمهوری اسلامی اکنون به بالای ۹۱ هزار تومان رسیده است.

ارونیوز: در جریان اعتراضات جنبش سبز در سال ۱۳۸۸، گروهی از معترضان به نتیجه انتخابات آن سال که به پیروزی محمود احمدی‌نژاد انجامید، مقابل سفارت روسیه در تهران رفتند و شعار «سفارت روسیه، لانه‌ جاسوسیه» سر دادند.

طرفداران میرحسین موسوی و مهدی کروبی، در آن سال، معتقد بودند که نفوذ مسکو در ایران به حدی بالا گرفته که در روندهای سیاست داخلی ایران به شکلی آشکار و در جهت منافع ملی خود دخالت می‌کند. در طول این سالها، افرادی از درون حاکمیت هم از اقدامات کرملین برای تغییر معادلات سیاسی ایران سخن گفته‌اند. شاید مهم‌ترین آنها، جواد ظریف، وزیر خارجه وقت دولت روحانی باشد که یک فایل صوتی که در اردیبهشت ۱۴۰۰ منتشر شد، به صراحت از کارشکنی‌های روسیه در جریان روندهای مختلف سیاست داخلی و خارجی ایران انتقاد کرده بود.

با این حال، در طول این سال‌ها، روابط میان تهران و مسکو، صرف‌نظر از دولت حاکم در ایران، نزدیک‌تر شده است. ابراهیم رئيسی، رئيس‌جمهوری پیشین تلاش‌های زیادی برای این کار انجام داد و در زمان حضور او در قدرت، همکاری‌های نظامی ایران و روسیه اوج گرفت. با وجود انکار مقام‌های ایران، تهران به یکی از تأمین‌کنندگان اصلی پهپادهای روسی در جنگ با اوکراین تبدیل شد. سیاستی که تحریم‌های بیشتری را به ایران تحمیل کرد. پس از آن در دولت مسعود پزشکیان، تهران و مسکو یک توافقنامه جامع همکاری با یکدیگر امضا کردند که طرفین می‌گویند باعث نزدیکی بیشتر مناسبات میان جمهوری اسلامی و فدراسیون روسیه خواهد شد.

روسیه، ایران را چگونه می‌بیند؟
اما رویکرد کلی روسیه در قبال ایران چگونه است؟ آیا مسکو به ایران را متحد خود می‌داند یا یک شریک در مواردی خاص؟ یولیا رکنی‌فرد، استاد دانشکده حقوق و حکمرانی در دانشگاه تیلر مالزی در این خصوص به یورونیوز می‌گوید: «مسکو با امضای توافقنامه مشارکت راهبردی جامع در ژانویه امسال، رسماً تأیید کرد که ایران را یک شریک راهبردی می‌داند. در سال‌های اخیر، همواره بحث بوده که کدام جنبه از این رابطه، آن را به سطح راهبردی می‌رساند. نمی‌توان بر اساس میزان تجارت دوجانبه که تا پایان سال ۲۰۲۴ کمتر از چهار میلیارد دلار بوده به این نتیجه رسید، بنابراین، تنها همکاری‌های امنیتی و نظامی می‌تواند این ادعا را توجیه کند.»

مسکو با امضای توافقنامه مشارکت راهبردی جامع در ژانویه امسال، رسماً تأیید کرد که ایران را یک شریک راهبردی می‌داند. نمی‌توان بر اساس میزان تجارت دوجانبه که تا پایان سال ۲۰۲۴ کمتر از چهار میلیارد دلار بوده به این نتیجه رسید، بنابراین، تنها همکاری‌های امنیتی و نظامی می‌تواند این ادعا را توجیه کند
یولیا رکنی‌فرد
استاد دانشگاه تیلر مالزی
این متخصص اهل روسیه که سالهاست روابط تهران و مسکو را مورد تحلیل قرار می‌دهد، در ادامه می‌گوید: «در شرایط جدید پس از فوریه ۲۰۲۲، روسیه احساس نزدیکی بیشتری به ایران داشته، نه‌تنها در تعاملاتش در خاورمیانه، بلکه در یک بستر گسترده‌تر بین‌المللی، جایی که اعضای مهم جنوب جهانی در برابر فشارها و موعظه‌های غرب، که آن را نوعی استعمار نوین می‌دانند، ایستادگی می‌کنند. چیزی که ما در مواضع مسکو و تهران هم آن‌را شنیده‌ایم.»

با این حال، برخی هم معتقدند که روسیه، از سر اجبار و پس از اتفاقاتی که در اوکراین رخ داد، مجبور شده بیشتر به سمت ایران سوق پیدا کند. نیکیتا اسمگین، کارشناس بخش روسی موسسه کارنگی در این خصوص به یورونیوز می‌گوید: «فکر می‌کنم به طور کلی مسکو ایران را به‌عنوان یک شریک استراتژیک ناخوشایند می‌بیند. در واقع، مسکو نه به اهداف ایران در منطقه و فراتر از آن علاقه‌ای دارد و نه آن‌را به طور کامل درک می‌کند. اما روند گام‌به‌گامِ بدتر شدن روابط با غرب، روسیه را به سمت ایران سوق داده است و اکنون مسکو ایران را به عنوان «یک شریک منطقی» می‌بیند.»

روند گام‌به‌گامِ بدتر شدن روابط با غرب، روسیه را به سمت تهران سوق داده است و اکنون مسکو ایران را به عنوان «یک شریک منطقی» می‌بیند
نیکیتا اسمگین
کارشناس بخش روسی موسسه کارنگی
اسمگین در ادامه می‌افزاید: «با این حال، همکاری با ایران برای روس‌ها بسیار دشوار است. دیپلمات‌های روسی همیشه می‌گویند که کار کردن با طرف ایرانی بسیار سخت است و تجار روسی نیز همین نظر را دارند، اما در عین حال همه آن‌ها ایران را شریکی می‌بینند که گریز از آن ممکن نیست. از دیدگاه روسیه، نوعی اجبار و سرنوشت در این روابط وجود دارد.»

مسکو، ایران را به ترامپ می‌فروشد؟
این روند اما در حالی اتفاق افتاده، که تحولی قابل توجه در ایالات متحده رخ داده است؛ پس از چندین سال اعمال فشار غرب علیه روسیه، دونالد ترامپ، رویکردی کاملا متفاوت را نسبت به جو بایدن در قبال روسیه در پیش گرفته است. او در مقابل دوربین‌های تلویزیونی، ولودمیر زلنسکی را تحقیر کرده و می‌گوید باید توافق آتش‌بس با روسیه را بپذیرد؛ رئيس جمهور آمریکا همچنین خیلی زود با پوتین تلفنی گفتگو و از لزوم بهبود مناسبات دو طرف سخن گفت.

اما مجموعه این تحولات چه معنایی برای جمهوری اسلامی خواهد داشت؟ در ایران برخی نگرانند که مسکو در ازای نزدیک شدن به واشینگتن تصمیم بگیرد، ایران را به عنوان مهره معامله خود روی میز بگذارد.

روسیه به طور سنتی همواره تلاش کرده از کارت ایران برای تنظیم روابط خود با غرب استفاده کند، اما به دلیل از بین رفتن یکپارچگی در غرب و اختلافاتی که بین اروپا و ایالات متحده رخ داده، این بار روسیه با فضای پیچیده‌تری برای استفاده از ایران در مسیر بازتنظیم روابط خود با اروپا و ایالات متحده رو به رو است
حمیدرضا عزیزی
متخصص سیاست خارجی ایران
حمیدرضا عزیزی، کارشناس مسائل بین‌الملل و متخصص روابط ایران و روسیه از شهر برلین آلمان در این خصوص به یورونیوز می‌گوید: «یک فاکتور بنیادینی که بر ماهیت نقش‌آفرینی روسیه و همچنین احتمال دستیابی به یک توافق در زمینه برنامه هسته‌ای ایران اثر می‌گذارد، تفاوتی است که جهان غرب با زمان حصول برجام و حتی یک یا دو سال اخیر داشته است؛ دیگر مانند گذشته مجموعه غرب، یکپارچه نیستند و با توجه به اختلافات جدی که بعد از روی کار آمدن دونالد ترامپ، میان اروپا و آمریکا پیش آمده، انتظار این است که طرفین در بلندمدت از یکدیگر فاصله بگیرند.»

آقای عزیزی در ادامه می‌گوید: «در این تردیدی وجود ندارد که روسیه به طور سنتی همواره تلاش کرده از کارت ایران برای تنظیم روابط خود با غرب استفاده کند، اما به دلیل همان عدم یکپارچگی در غرب که به آن اشاره کردم، این بار روسیه با فضا پیچیده‌تری برای این تنظیم رو به رو است. مسکو هرچند ممکن است به ترامپ وعده داده باشد که به ایران فشار بیاورد، یا متقاعد کند که به توافق مد نظر کاخ سفید دست یابد اما از سوی دیگر به دلیل اینکه با توجه به مجموعه تنش‌ها بین روسیه و اروپا که به نظر هم می‌رسد در آینده معنادار ادامه هم خواهد داشت، مسکو از نظر منطقی نمی‌تواند کارت ایران را به صورت کامل روی میز بگذارد چرا که ممکن است در آینده در بحث تقابل با اروپا به آن نیاز داشته باشد.»
با توجه به مجموعه تنش‌ها بین روسیه و اروپا که به نظر هم می‌رسد در آینده مشخص ادامه هم خواهد داشت، مسکو از نظر منطقی نمی‌تواند کارت ایران را به صورت کامل روی میز بگذارد چرا که ممکن است در آینده در بحث تقابل با اروپا به آن نیاز داشته باشد.
حمیدرضا عزیزی
کارشناس روابط بین‌الملل
یولیا رکنی‌فرد در این خصوص اعتقاد دارد که حتی ممکن است روسیه تلاش کند که خساراتی که ایران بعد از حملات اسرائيل متحمل شده را جبران نماید. او در این رابطه به یورونیوز می‌گوید: «نباید به صورت افراطی قضاوت و تصر کرد که مسکو حتما تهران را قربانی می‌کند. شاید روسیه دوباره نقش میانجی را برای تشویق ایران به مذاکرات ایفا کند. همچنین این احتمال وجود دارد که روسیه به ایران در تقویت توان دفاعی‌اش کمک کند، به‌ویژه پس از خساراتی که در حملات اسرائیل در سال ۲۰۲۴ متحمل شد. مانند تحویل سامانه دفاعی اس-۴۰۰ و جنگنده‌های سوخو-۳۵.»

حمایت روسیه از حمله نظامی اسرائيل و آمریکا به ایران؟
با نزدیک شدن به پایان زمان فعال کردن مکانیسم ماشه، برخی از افزایش احتمال حمله نظامی اسرائيل و آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران سخن می‌گویند. اتفاقی که با توجه به نزدیکی میان مسکو و واشینگتن، می‌تواند برای ایران خطرناک‌تر هم بشود.

نیکیتا اسمگین با اشاره به اینکه روسیه هرگز موافق دستیابی ایران به بمب هسته‌ای نیست، در این خصوص می‌گوید: «روسیه نمی‌خواهد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. بنابراین، اگر ایران به‌طور جدی در این مسیر حرکت کند، حتی یک حمله‌ی هوایی اسرائیل نیز ممکن است از دید روسیه به‌عنوان واکنشی مثبت تلقی شود. در این زمینه، حتی می‌توان انتظار داشت که روسیه به شکلی پنهانی از چنین اقدامی حمایت کند؛ یعنی در ظاهر آن را محکوم اما در عمل از آن حمایت کند.»

روسیه نمی‌خواهد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. بنابراین، اگر ایران به‌طور جدی در این مسیر حرکت کند، حتی یک حمله‌ی هوایی اسرائیل نیز ممکن است از دید روسیه به‌عنوان واکنشی مثبت تلقی شود. در این زمینه، حتی می‌توان انتظار داشت که روسیه به شکلی پنهانی از چنین اقدامی حمایت کند؛ یعنی در ظاهر آن را محکوم اما در عمل از آن حمایت کند
نیکیتا اسمگین
کارشناس روابط ایران و روسیه
اما یولیا رکنی‌فرد معتقد است به سادگی نمی‌توان از حمایت احتمالی روسیه از چنین حمله نظامی سخن گفت. او در این رابطه به یورونیوز می‌گوید: «ماده سوم توافقنامه مشارکت راهبردی جامع تصریح می‌کند که طرفین نباید در صورت حمله به یکی از آن‌ها، از متجاوز حمایت کنند. اگرچه این ماده به معنای تعهد دفاع جمعی نیست—مانند آنچه در ناتو وجود دارد که حمله به یکی، مستلزم حمایت نظامی دیگری باشد—اما اگر تعاملات با یک کشور متجاوز، حتی به‌طور غیرمستقیم، منجر به تجاوز شود، ایران آن را نقض این ماده تلقی کرده و ممکن است توافق را بی‌اعتبار بداند.»

ماده سوم توافقنامه مشارکت راهبردی جامع تصریح می‌کند که طرفین نباید در صورت حمله به یکی از آن‌ها، از متجاوز حمایت کنند. اگرچه این ماده به معنای تعهد دفاع جمعی مانند آنچه در ناتو وجود دارد، نیست، اما اگر تعاملات با یک کشور متجاوز، حتی به‌طور غیرمستقیم، منجر به تجاوز شود، ایران آن را نقض این ماده تلقی کرده و ممکن است توافق را بی‌اعتبار بداند.
یولیا رکنی‌فرد
متخصص روابط ایران و روسیه
او در ادامه می‌افزاید: «در حال حاضر، ایران تحت فشار است تا برای رسیدن به یک توافق جامع‌تر در مورد برنامه هسته‌ای و موشکی خود و همچنین حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی منطقه، وارد مذاکره شود. در این میان، این برداشت نیز وجود دارد که در صورت عدم همکاری، احتمال دارد اسرائیل (به‌ویژه علیه تأسیسات هسته‌ای) حمله کند. عامل دیگری که باید در نظر داشت، تمایل ترامپ به حل‌وفصل یا دست‌کم متوقف کردن بحران‌های جاری و درگیری‌های نظامی است که بودجه آمریکا را تحت فشار قرار داده‌اند. او ممکن است بخواهد بخشی از مسئولیت مدیریت خاورمیانه را به دیگران، از جمله روسیه، واگذار کند.»

با این حال دست‌کم فعلا تمایلی از سوی مقام‌های ایرانی برای گفتگوی مستقیم با روسیه دیده نمی‌شود و زمان برای انقضای برجام و امکان فعال‌کردن مکانیسم ماشه در حال اتمام است. اتفاقی که از آن طرف ممکن است اسرائيل را بیش از قبل برای انجام چنین حمله‌ای وسوسه کند. مخصوصا اگر ترامپ از امکان حصول توافق با ایران ناامید شود و دیگر با انجام حمله اسرائيل به تاسیسات هسته‌ای ایران مخالفتی نداشته باشد.
در آن صورت مشخص نیست رویکرد روسیه در قبال چنین اتفاقی چگونه خواهد بود، آیا آنطور که برخی امیدوارند، پیش از رسیدن به آن نقطه، تلاش خواهد کرد تهران و واشینگتن را به یکدیگر نزدیک کنند، یا آنطور که گروهی از تحلیلگران با توجه به سابقه سیاست‌های روسیه در قبال ایران سراغ دارند، مسکو کنار خواهد نشست و تنها با انتشار بیانیه‌های سیاسی چنین حمله‌ای را محکوم خواهد کرد.

ایران‌وایر به اطلاعاتی دست یافته که نشان می‌دهد «دنیا حسینی» زن جوانی که روز  ۲۹بهمن۱۴۰۳ به‌دلیل درخواست طلاق توسط پدرش کاردآجین شد، قبل از طلاق، توسط شوهر خواهرش مورد تعرض و آزار جنسی قرار گرفته بود.

بر اساس اطلاعات رسیده از یک منبع آگاه در کرمانشاه دنیا حسینی، سه خواهر به نام‌های شقایق، رضوان و زهرا دارد. همسر شقایق حسینی عضو سپاه است و به دنیا حسینی و خواهر ۱۷ ساله‌اش زهرا تعرض کرده است.

به گفته این فرد آگاه دو خواهر بزرگتر دنیا یعنی  رضوان و شقایق نیز قربانی کودک همسری بوده و به ترتیب ۱۳ و ۱۲ سالگی مجبور به ازدواج شده‌اند.

دنیا حسینی نیز در سن ۱۴ سالگی با یکی از مردانی که با خانواده نسبت فامیلی داشت ازدواج کرده است.

رضوان حسینی ۲۹ ساله در گفتگو با روزنامه اعتماد گفته «شدت آزار و اذیت در خانواده آنقدر زیاد بود که دنیا مجبور به ازدواج شد. هر چند همسرش به او اجازه ادامه تحصیل داده بود اما شدت خشونت خانگی علیه او به قدری زیاد بود که سرانجام او هم بعد از ۸سال تحمل تصمیم به طلاق گرفت.»

رضوان حسینی می‌گوید پدرش او را نیز به دلیل جدایی از همسرش تهدید به مرگ کرد اما «موفق نشده» او را بکشد چرا که رضوان موفق شده بود زندگی مستقلی برای خود تشکیل بدهد.

او تایید کرده که خواهرانش همگی به شدت «تحت آزار و اذيت روحي و جسمي» قرار داشتند.

منبع آگاهی که با ایران‌وایر گفتگو کرده است می‌گوید همه می‌دانند همسر شقایق خواهر دیگر دنیا هم شقایق را و هم دنیا و زهرا را مورد آزار و اذیت جسمی و جنسی قرار داده اما چون عوض سپاه است می‌ترسند علیه او حرف بزنند.

رضوان حسینی خواهر بزرگ دنیا حسینی نیز در گفتگو با اعتماد از خشونت همسر خواهرش شقایق صحبت کرده و گفته است: «چند وقت پيش، شوهر شقايق او را كتك زد و دست او را شكست. من با مامورها تماس گرفتم و آن‌ها به بیمارستان رفتند اما شقايق از ترس همسرش به ماموران گفت زمين خورده و دستش شكسته است.»

او می‌گوید دامادشان از موقعیت خود سوءاستفاده می‌کرده و علاوه بر آزار و اذیت خواهرانش بر مادر و پدر او هم نفوذ داشته است: «شوهر شقايق هميشه مادرمان را تحريك مي‌كرد و مي‌گفت دخترهايت نبايد فلان كار را انجام دهند يا فلان جور لباس بپوشند. مادرمان هم به حرف او گوش مي‌كرد و همان حرف‌ها را براي پدرمان تكرار مي‌كرد. مادرمان رابطه خوبي با هيچ كدام از ما نداشته و ندارد. هميشه او بود كه پدرمان را تحريك مي‌كرد تا ما را تهديد و شكنجه كند. روزي هم كه دنيا را كشتند مادرم به همسايه‌ها گفته بود چيزي نيست دنيا خودكشي كرده است. او خبر داشت که پدرم می‌خواست او را بکشد.»

زهرا فرزند چهارم و آخر اين خانواده است و ۱۷ سال دارد. روزي كه از مدرسه آمده و متوجه شده خواهرش توسط پدرشان به قتل رسيده، دچار شوك بزرگي شده است. رضوان حسینی در مورد زهرا به اعتماد گفته: «وقتي مددكاران و روانشناسان بهزيستي، زهرا را تحويل گرفتند، متوجه شدند زهرا يك دستمال خوني در دستش گرفته است. مددكاران هر چه تلاش كردند دستمال را بگيرند، زهرا مقاومت كرده و گفته دستمال را نمي‌دهم تا هميشه يادم بماند پدرمان، خواهرم را كشته است. آنها هم وقتي ديدند حال روحي زهرا مساعد نيست او را در بيمارستان كودكان در كرمانشاه بستري كردند.

ایران اینترنشنال مطلع شده پدر یک خانواده در کرمانشاه که بنابر گزارش رسانه‌های ایران، یک دخترش را به‌ دلیل طلاق از همسرش به قتل رساند، در پی تشویق دامادش که مامور سپاه پاسداران است، این اقدام را انجام داد.

بر اساس اطلاعاتی که یک منبع مطلع از کرمانشاه در اختیار ایران اینترنشنال قرار داده، این مامور سپاه یکی از دختران این خانواده را در ۱۲ سالگی با فشار خانواده دختر و به شکل «کودک همسری» به عقد اجباری درآورده است.

او مکررا همسر خود را مورد آزار و شکنجه جسمی قرار داده که در یک مورد منجر به شکستگی دست او و انتقالش به بیمارستان شده است.

این عضو سپاه پاسداران پدر همسرش را نیز به شکنجه همسر و خواهران همسرش، که آن‌ها نیز قربانی ازدواج اجباری شده‌اند، تشویق کرده است.

به دلیل فشارهای این مامور سپاه و پدر خانواده، تلاش دختران این خانواده برای رسیدگی به این آزارها و شکنجه‌ها بی‌نتیجه مانده و آن‌ها از اقدام قضایی نیز هراس دارند.

پدر این خانواده تاکنون یکی از دخترانش را به دلیل طلاق از همسرش و بازگشت به خانه پدری به قتل رسانده است.

در همین زمینه، روزنامه اعتماد در تاریخ ۱۳ اسفند گزارشی از این خانواده منتشر کرد و نوشت که یکی دیگر از دختران این خانواده که قصد طلاق دارد نیز در خطر جانی قرار دارد.

به نوشته اعتماد، همچنین «وضعیت روحی و روانی خواهر کوچکشان که شاهد آثار جرم در اتاق خود بوده، مناسب نیست و در حال حاضر در بیمارستان کودکان محمد کرمانشاهی بستری است.»

رادیوفردا: قوه قضائیه جمهوری اسلامی می‌گوید دادسرای فرهنگ و رسانه علیه یاشار سلطانی، روزنامه‌نگار افشاکننده برخی فسادهای حکومتی، در رابطه با گزارش اخیر او درباره «گم شدن ۶۱ تُن طلای بانک مرکزی» اعلام جرم کرده است.

همزمان با اعلام جرم علیه این روزنامه‌نگار، بانک مرکزی ایران روز دوشنبه ۱۳ اسفند بدون شفاف‌سازی درباره مطالب مطرح شده توسط آقای سلطانی، گفته است که علیه او در مراجع صالح قضایی طرح شکایت خواهد کرد.

یاشار سلطانی به عنوان افشاکننده پرونده موسوم به «املاک نجومی شهرداری تهران» که به دوران مدیریت محمدباقر قالیباف مربوط بود، شناخته می‌شود و تاکنون چندین گزارش افشاگرانه درباره فساد و رانت در کشور منتشر کرده است.

او که در آستانه انتخابات ریاست جمهوری زودهنگام امسال بازداشت شده بود، روز دوشنبه ۹ مهرماه از آزادی خود خبر داد و خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه نیز ۲۰ خرداد اعلام کرده بود که آقای سلطانی در یک پرونده «۱۷ شاکی» دارد و اتهام او «یازده فقره نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی» است و به یک سال و دو ماه حبس تعزیری محکوم شده است.

«گم شدن ۶۱ تُن طلا»

آقای سلطانی روز یکشنبه با انتشار گزارشی با عنوان «گم شدن ۶۱ تن طلای بانک مرکزی در یک سال/ سرنوشت پر ابهام طلاهای وارداتی!» در وب‌سایت شخصی خود به آمارهای گمرکی درباره حجم و قیمت طلا، همچنین عرضه تنها بخش کوچکی از آن از طریق مرکز مبادله ارز یا انتشار سکه توسط بانک مرکزی اشاره کرده است.

بر اساس آمارهای گمرکی، ایران در ۱۰ ماه ابتدایی امسال بیش از ۸۱ تن طلا به ارزش ۶.۳ میلیارد دلار وارد کرده است. بدین ترتیب، قیمت هر کیلو شمش طلای وارداتی حدود ۷۸ هزار دلار است که با نرخ نیمایی در بازار همخوانی دارد و و حتی به متوسط نرخ دلار در بازار آزاد ایران نیز در ۱۰ ماه امسال نیز بسیار نزدیک است.

اما گمرک معادل ریالی ۶.۳ میلیارد دلار طلای وارد شده را حدود ۱۸۰ هزار میلیارد تومان عنوان کرده و آقای سلطانی نیز با استناد به این آمار گفته است که شمش طلا با نرخ دلار ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی وارد شده و بدین ترتیب بانک مرکزی با فروش بخشی از این طلای وارد شده با نرخ رسمی، «از جیب مردم» سود کرده و «عامل اصلی افت ارزش ریال» شده است.

دقیقا مشخص نیست چرا در حالی که طلا به نرخ نیمایی یا حتی بالاتر از آن وارد کشور شده، گمرک معادل ریالی آن را با نرخ رسمی محاسبه کرده و بانک مرکزی نیز در پاسخ خود از آقای سلطانی هیچ توضیحی درباره این موضوع نداده و شفاف‌سازی نکرده است.

آقای سلطانی با استناد به آمارهای رسمی اشاره کرده که در ۱۰ ماه امسال ۴۲۸۳ کیلوگرم طلا در قالب سکه عرضه شده و این سوال را مطرح کرده که چرا شمش طلایی که با ارز رسمی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان وارد شده، با چندین برابر قیمت در قالب سکه به مردم فروخته شده است؟

همچنین او به آمارهای حراج شمش مرکز مبادله ایران اشاره کرده که در دوره یاد شده تنها ۱۵۸۰۵ کیلوگرم طلا فروخته شده است.

بدین ترتیب تنها ۲۰ تن از ۸۱ تن طلای وارداتی کشور به بازار عرضه شده و آقای سلطانی با طرح «گم شدن ۶۱ تن طلا» گفته است: «نمی‌دانیم این طلاها کجا و در دست کدام ارگان یا نهادی است؟».

بانک مرکزی بدون ارائه اطلاعات شفاف درباره این سوالات، تنها به سوابق کیفری آقای سلطانی اشاره کرده و گفته است که علیه او شکایت خواهد کرد.

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه، نیز روز دوشنبه مدعی شده که پس از حضور آقای سلطانی در دادسرای فرهنگ و رسانه، مقام قضایی خواستار ارائه مدارک و مستندات شد و او «هیچ مدرک و سندی دال بر گم شدن گم شدن ۶۱ تن طلای بانک مرکزی ارائه نداده و برهمین اساس به دلیل ادعای کذب از سوی یاشار سلطانی علیه او اعلام جرم صورت گرفت و پرونده قضایی تشکیل شد».

یاشار سلطانی با تکذیب خبر این خبرگزاری در حساب ایکس خود نوشت که بعد از احضار، «کلیه مستندات بر اساس گزارش‌های سایت بانک مرکزی، سایت گمرک ایران و سامانه مبادلات ارزی کشور» را به معاون دادستان ارائه کرده است.

سایت اینترنتی تسنیم معلوم نیست این اراجیف را از قول چه کسی بازنشر داده و به دلیل حضور خودم در روز اشغال ساواک شیراز یقینا تاریخی که در این داستان سرایی ذکر شده درست نیست و نه حتی چگونگی اشغال ساواک.
دلیل اینکه یقین دارم تاریج صحیح نیست این است که من روز 22 بهمن در ایران نبودم و یقین دارم که ساواک در میانه دی ماه سقوط کرد و همچنین ماجرای تصرف کلانتری دروازه سعدی هم در چنین روزی درست نیست و هچنین که مدعی شده‌اند که تصرف ساواک با دستان خالی رخ داده این داستان سرایی استو
قبل از اینکه ماجرا را از نگاه خودم به واقعیت توضیح بدهم بدنیست اختلاف این دو جعل تاریخ را مطالعه کنید. [1] , [2]
ماجرا از آنجا شروع شد که جمعیتی زیاد در تظاهرات روز تصرف ساواک شیراز شرکت داشتند که مقابل ساواک جمع شده بودند ساواک از شهربانی شیراز تقاضای کمک کرد و یک مینی‌بوس با ده دوازده مامور مسلح برای کمک به مقابل ساواک اعزام شدند در جلو اداره ساواک مردم با خوشرویی از مامورین شهربانی تقاضا کردن تا به مردم بپیوندند با کمال تعجب شاهده صحنه ای بودم که برایم باورنکردنی بود! مامورین سلاح خود را به تظاهرکنندگان دادند درکمتر از چند دقیقه درگیری و تیراندازی از طرف ساواک به سوی مردم و از طرف آنهایی که سلاح بدست آورده بودن بسوی ساواک از طرف دیگر شدت گرفت. کار به جایی رسید که از داخل ساواک چیزی شبیه به بازوکا شلیک کردند که در ورودی ساواک را هدف قرار داند تا از ورود تظاهر کنندگانی که سعی داشتن از در آهنی ساواک بالا بروند که به درون کوچه منتهی به حیاط ساواک می‌شد جلوگیری کنند که این عمل باعث شد در ورودی باز شود و عده زیادی به درون کوچه وارد شدند. در این درگیری‌ها یک کودک 10-14 ساله و دو نفر دیگر کشته شدند. کودکی که کشته شد سعی کرده بود از ورودی جوی آبی که از درون حیاط ساواک می‌گذشت وارد حیاط ساواک شود که مورد اثابت گلوله جنگی قرار گرفته بود و درجا کشته شده بود.
پس از این درگیری‌ها آنهایی که وارد حیاط و ساختمان ساواک شدند معاون وقت ساواک که جایگزین رئیس فراری ساواک شده بود را دستگیر و کشان کشان او را به بیرون اداره آوردند. جمعیت خشمگین فریاد می‌زدند که او باید در میدان ستاد شیراز همان مکانی که مجسمه شاه سوار بر اسب را چند ساعت پیشتر پایین کشیده بودن به دار بکشند. چند دقیقه نگذشته بود که جوانی از بین جمعیت فریاد کشید نیاز به دارکشیدن او نیست همنیجا او را می‌کشیم و با آجر بزرگی به سر او زد و سروا زروان معاون ساواک درجا کشت.
در ضمن این داستان سرایی های مرکز اسناد انقلاب اسلامی در این وقایع نگاری هم کاملا مخدوش است نه تعداد تظاهر کنندگان در آن روز 200 هزار نفر بود و نه جریان وقایع درست است. مامورین شهربانی همانگونه که در بالا ذکر کردم اصلا با تظاهر کنندگان درگیر نشدند و خود سلاح خود را بدون درگیری به مردم دادند. تنها ماموران ساواک از درون ساواک مقاومتی شاید نیم ساعت تا یک ساعت کردند و عاقبت هم ساواک تصرف شد.
تنها چیزی که در توضیحات مرکز اسناد انقلاب اسلامی می‌تواند درست باشد تاریخ آن است که آنرا هم من به عنوان یک شاهد واقعه نمی‌توانم به دقت تایید کنم. تنها می‌توانم به اطمینان تایید کنم که این اتفاق در دی ماه افتاد و نیمه دی ماه می‌تواند تاریخ نزدیکتری به واقعیت باشد، تا داستان سرایی کاملا مخدوش سایت تسنیم که واقعه را روز 22 بهمن ذکر کرده

صدای آمریکا: رئیس ‌جمهوری آرژانتین وعده داد دولت او قانونی را برای ارتقای سازوکار محاکمه غیابی در مورد «جرایم سنگین» را تصویب خواهد کرد؛ سازوکاری که اجازه خواهد داد مقام‌های جمهوری اسلامی که گمان می‌رود در پرونده «آمیا» دخیل بودند، محاکمه شوند.

خاویر میلی، روز چهارشنبه به مناسبت سی‌امین سالگرد بمب‌گذاری در مرکز یهودیان در بوئنوس آیرس، در نشست کنگره جهانی یهودیان در پایتخت گفت: «ما باید در برابر تروریسم محکم و بی‌امان باشیم. هیچ تفاوت ظریفی وجود ندارد. فقط خیر و شر وجود دارد.»

بمبگذاری در مرکز همیاری یهودیان، آمیا، در سال ۱۳۷۳ خورشیدی روی داد، که در آن ۸۷ نفر کشته و بیش از ۳۰۰ تن زخمی شدند، و ۴۰۰ مغازه و خانه آسیب دید. آرژانتین می‌گوید حکومت ایران نقشه این بمب‌گذاری را کشید و گروه حزب‌الله لبنان آن را اجرا کرد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، رئیس ‌جمهوری آرژانتین با اشاره به نقش مقامات جمهوری اسلامی گفت، «در حالی که آنها ممکن است هیچوقت حکمی را متحمل شوند، اما نمی‌توانند از محکومیت ابدی یک دادگاه آزاد، که گناه آنها را به تمام جهان ثابت می‌کند، بگریزند.»

بر اساس این گزارش، جو بایدن رئیس جمهوری ایالات متحده نامه‌ای را به نشست امسال کنگره جهانی یهودیان ارسال کرد که مارک استنلی سفیر آمریکا در بوئنوس آیرس آن را قرائت کرد. بایدن در این نامه تاکید کرد که «همه ما باید سهم خود را انجام دهیم.»

بایدن در ادامه نامه خود اضافه کرد، «همه ما، هر ملتی، هر دولتی و هر فردی … باید از دادن یک پناهگاه امن به نفرت‌افکنی خودداری کند. ما باید با قدرت علیه یهودستیزی صحبت کنیم. و ما باید در مقابل ترور و خشونت، که جان افراد زیادی را گرفته است، بایستیم.»

اواخر فروردین ماه امسال، دادگاهی در آرژانتین حمله مرگبار سال ۱۹۹۲ به سفارت اسرائیل در بوئنوس‌ آیرس و نیز حمله سال ۱۹۹۴ به مرکز یهودیان «آمیا» را به جمهوری اسلامی منتسب و حکومت ایران را به همین دلیل به «جنایت علیه بشریت» متهم کرد.

به گفته این دادگاه، اسناد موجود ثابت می‌کند جمهوری اسلامی با همکاری حزب‌الله مرگبارترین حادثه تروریستی تاریخ آرژانتین را با بمب‌گذاری در مرکز یهودیان، آمیا، مرتکب شده و از همین رو حکومت ایران یک «دولت تروریستی» و عامل «جنایت علیه بشریت» است.

تهران هرگونه ارتباط با این حملات را انکار کرده و مانع بازجویی مقامات سابق دولتی جمهوری اسلامی شده است.

رادیوفردا: بحران اقتصادی و کاهش شدید ارزش پول ملی در ایران اعتراض‌های معیشتی و صنفی کوچک اما متعددی را در سراسر کشور شکل داده است؛ اعتراضاتی که نشانه‌هایی از شکل‌گیری موج جدیدی از نارضایتی عمومی را در ایران آشکار کرده است.

در شرایطی که مردم قطعی مکرر برق، تعطیلی‌های گسترده، آلودگی هوا، افزایش نرخ‌ دلار و گرانی را تجربه می‌کنند دولت مسعود پزشکیان در حل بحران‌های معیشتی ناتوان مانده و چشم‌انداز روشنی از رفع تحریم‌های بین‌المللی نیز وجود ندارد. دامنهٔ بحران‌های متعدد در اقتصاد ایران به اندازه‌ای گسترده شده که حتی برخی مقام‌های سیاسی درون حکومت هم دربارهٔ تبعات اجتماعی و شکل‌گیری اعتراض‌های جدید هشدار می‌دهند و یک نمایندهٔ مجلس برای نخستین بار از احتمال بروز «قحطی» در ایران خبر داده‌ است.

تداوم این وضعیت، در شرایطی که نشانه‌هایی از منتفی شدن توافق با آمریکا در اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی بروز کرده، «گمانهٔ هرگونه تغییر» را در شرایط اقتصادی و سیاسی ایران کاهش داده است. به همین دلیل برخی احتمال می‌دهند در صورت تداوم مشکلات اقتصادی، اعتراضات فعلی هم ابعاد گسترده‌تری پیدا کند. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفته است که اگر تصمیمات درستی گرفته نشود، «اثرات جدی و نگرانی‌هایی به وجود خواهد آمد».

کارشناسان اقتصادی از ماه‌ها پیش هشدار داده‌اند که ناکارآمدی حاکمیت در حل بحران‌ها، جامعهٔ ایران را در آستانهٔ فاجعه قرار داده است. از اعتراض به گرانی و افزایش نرخ ارز تا اعتراضات دانشجویی و صنفی در روزهای گذشته؛ نشانه‌هایی است که از تمایل جامعه برای آغاز دور جدیدی از اعتراضات عمومی حکایت می‌کند.

اعتراضات مردمی؛ از بازار تهران تا خیابان‌های دهدشت

نرخ دلار در میانهٔ بهمن‌ماه با رسیدن به رکورد تاریخی ۹۴ هزار تومان موج جدیدی از افزایش قیمت‌ در بازارهای مختلف را شکل داده است. در شرایطی که نوسان شدید نرخ ارز در بهمن‌ماه باعث اختلال در فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی اصناف شده است، جمعی از بازاریان تهران و توزیع‌کنندگان بزرگ موادغذایی روز ۱۶ بهمن‌ در واکنش به گرانی‌ها تجمع کردند. برخی از بازاریان ناراضی علاوه بر اعتراض به افزایش نرخ ارز خواستار لغو مالیات ارزش افزوده بر مواد غذایی هم شدند. چند روز بعد در شامگاه ۲۱ بهمن‌ماه تصاویری از اعتراضات ضدحکومتی در دهدشت منتشر شد که در آن معترضان شعارهای براندازانهٔ اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ را تکرار می‌کردند.

همزمان با این اعتراضات، تجمعات صنفی و دانشجویی هم در ایران شدت گرفته است. روز ۲۸ بهمن تعدادی از کادر درمان بیمارستان میلاد تهران برای تحقق خواسته‌های معیشتی، اعتصاب و سه روز تجمع اعتراضی برگزار کردند. گروهی از بازنشستگان صنایع فولاد و معدن هم در اصفهان تجمع کردند. روز ۲۳ بهمن، کارگران صنایع نفت‌وگاز در بوشهر، کارگران صنایع فولاد در گیلان، و مال‌باختگان مسکن در قزوین نیز تجمع اعتراضی برگزار کردند. در روزهای گذشته چند تجمع صنفی دیگر هم در استان‌های خوزستان و کرمانشاه برگزار شده است.

اعتراضات مردمی در روزهای گذشته تنها به مشکلات معیشتی محدود نمی‌شود. سانحهٔ واژگون شدن اتوبوس یک اردوی دانش‌آموزی در کرمان که شش کشته برجای گذاشت، در کنار کشته شدن امیرمحمد خالقی، دانشجوی ۱۹ ساله دانشگاه تهران در یک حادثه «زورگیری»، باعث خشم افکار عمومی شده است؛ تا جایی که ردپای آن در برخی تجمعات صنفی کرمانشاه هم آشکار شد. بازنشستگان در کرمانشاه همزمان با طرح مطالبات معیشتی خود با شعار «از کرمان تا تهران، قتل فرزندانمان»، به حوادث تهران و کرمان واکنش نشان دادند. گروهی از دانشجویان دانشگاه تهران نیز به همراه چند تشکل دانشجویی در روزهای گذشته چند تجمع اعتراضی برگزار کرده‌اند.

خشم عمومی در سایه «بی‌عملی دولت»

آنچه اعتراضات اقشار مختلف در ایران را به هم پیوند زده است، توافق آن‌ها بر این نکته است که ریشهٔ همه مشکلات در ناکارآمدی حکومت در رفع مشکلات است؛ موضوعی که دیگر بر هیچ‌کس حتی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، پوشیده نیست؛ زیرا او در واکنش به نارضایتی مردم از وضعیت اقتصادی گفته است: «بخشی از گرانی دست ما نیست».

افزایش شدید بهای دلار باعث رشد قیمت‌ها و تشدید تنش‌های معیشتی شده است. پزشکیان که با افزایش فشارهای اقتصادی و اجتماعی مواجه است برنامه مشخصی برای گذار از این وضعیت ارائه نکرده است. او در نخستین واکنش خود به افزایش نرخ دلار گفته که «کارشناسان بنشینند و راه‌حل پیدا کنند!»

مجلس هم روز ۳۰ بهمن‌ماه تیم اقتصادی دولت را احضار کرد تا در یک جلسهٔ غیرعلنی برای مقابله با افزایش نرخ دلار تصمیم‌گیری شود اما در پایان جلسه سیاست مشخصی برای حل این وضعیت ارائه نشد.

ابعاد موج تورمی جدید

اختلال در فرایند عرضه و گرانی مواد غذایی یکی از ملموس‌ترین تبعات افزایش نرخ دلار در ماه‌های گذشته بوده است تا جایی که سلمان ذاکر، عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی، به خبرگزاری رکنا گفته است: «با ادامه ناترازی‌ها، اگر اوضاع به همین منوال پیش برود، باید منتظر قحطی باشیم».

در هفته‌های گذشته قیمت برخی اقلام خوراکی مانند سیب‌زمینی افزایش قابل‌توجهی داشته است. گزارش رسانه‌های داخلی نشان می‌دهد نرخ برنج که تا چند ماه پیش کیلویی صد هزار تومان بود پس از تکانه‌های ارزی تا دویست هزار تومان هم افزایش یافته است. در این گزارش‌ها به افزایش شدید قیمت گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ و دیگر اقلام ضروری سبد خانوار هم اشاره شده است.

تعطیلی‌های پیاپی و قطع برقِ شرکت‌های تولیدی هم باعث اختلال در فرایند عرضه و تولید کالاها شده و بحران را تشدید کرده است. بسیاری از کاسبان در ایران نسبت به ایجاد محدودیت ساعات کاری تعطیلی اجباری مغازه‌ها به دلیل کمبود برق اعتراض می‌کنند و در شرایطی که فعالیت‌های عادی آن‌ها به دلیل کمبود برق مختل شده، گرانی دلار هم هزینه‌های کسب وکار را برای آن‌ها افزایش داده است.

گسترش قطعی برق به ماه‌های سرد سال و تعطیلی ظرفیت‌ قابل توجهی از کارخانه‌های تولیدی موجب تعدیل نیرو شده و زمینه‌های نارضایتی در صاحبان صنایع و دستمزد بگیران را تقویت کرده است.

علی‌اصغر آهنی‌ها، نمایندهٔ کارفرمایان در شورای‌ عالی کار، دی‌ماه امسال اعلام کرد که پنجاه درصد ظرفیت شهرک‌های صنعتی با قطع برق متوقف شده است. در حالی که حدود یک ماه تا پایان سال باقی مانده و مذاکرات حداقل دستمزد هم آغاز شده، وضعیت نابسامان بنگاه‌های تولیدی، ظرفیت افزایش دستمزد برای سال آینده را کاهش داده و حل بحران معیشتی کارگران را پیچیده‌تر کرده است.

بازار دارو هم از چند هفته پیش دچار بحران مشابهی شده است. نرخ کارخانه‌ای برخی اقلام دارویی در ماه‌های گذشته تا سه برابر افزایش داشته است. دولت در بودجهٔ سال ‌آینده یارانهٔ مواد غذایی و دارویی را کاهش داده است و کارشناسان هشدار می‌دهند که نرخ دارو در سال‌ آینده بالاتر هم خواهد رفت. کمبود ارز و کاهش یارانه‌ها، افزایش نرخ دلار و کاهش ذخیرهٔ مواد اولیه در ماه‌های گذشته از جمله مهم‌ترین دلایل بحران در وضعیت دارو ارزیابی می‌شود.

بازنشستگان در صف نخست اعتراض

تجمعات بازنشستگان شهرهای مختلف ایران در روزهای گذشته به یکی از کانون‌های اصلی اعتراض علیه حکومت تبدیل شده است. اقشار حقوق‌بگیر و بازنشستگان در حالی دلار ۹۰ هزار تومانی را تجربه می‌کنند که در سال‌های گذشته به دلیل عقب‌ماندن دستمزدها از هزینه‌ها، با تنگناهای معیشتی مواجه بوده‌اند. یکی از مهم‌ترین دلایل مشکلات بازنشستگان، ناتوانی حکومت در ساماندهی صندوق‌های بازنشستگی است که به تعویق پرداختی‌ها و کسری معیشتی بازنشستگان منجر شده است.

گفته می‌شود ۱۵ صندوق از ۱۷ صندوق بازنشستگی ایران ورشکسته شده‌اند، تا جایی که اگر کمک‌های دولت به این صندوق‌ها قطع شود آن‌ها قادر به پرداخت به موقع همین مقدار اندک دستمزد هم نخواهند بود.

در لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۴، حدود ۷۷۷ هزار میلیارد تومان برای پرداخت تعهدات قانونی دولت، متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان و حمایت از صندوق‌های بازنشستگی پیش‌بینی شده است؛ یعنی بیش از ۱۷ درصد از مصارف بودجهٔ عمومی در ایران به حل مشکلات صندوق‌های بازنشستگی اختصاص دارد. در چنین وضعیتی کوچک‌ترین کسری در بودجه ممکن است به گسترش موج نارضایتی بازنشستگان منجر شود.

موج جدیدی از اعتراضات سراسری؟

موج گرانی‌های ناشی از رشد دلار به بخش «کالاهای بادوام» هم سرایت کرده است. این کالاها که معمولا با فاصلهٔ بیشتری نیست به کالاهای خوراکی دچار گرانی می‌شوند، به نرخ دلار واکنش نشان داده‌اند. به گفته رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی، قیمت این کالاها از پنج تا بیست درصد افزایش داشته است. هرچند رشد بهای دلار هنوز به بازار خودرو و مسکن سرایت نکرده است، اما برخی فعالان اقتصادی معتقدند قیمت‌ها در این بازارها هم به زودی اصلاح می‌شود.

در شرایطی که نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در دی‌ماه امسال نزدیک ۳۲ درصد اعلام شده است، برخی کارشناسان پیش‌بینی کرده‌اند که افزایش قیمت‌ها در بهمن‌ماه به حدی زیاد بوده که انتظار دارند تورم تا پایان سال به چهل درصد برسد.

اعتراضات علیه حاکمیت در حالی ادامه دارد که فشارهای خارجی بر اقتصاد ایران هم در حال افزایش است. از سرگیری سیاست‌ «فشار حداکثری» آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در دولت دوم دونالد ترامپ، دسترسی حاکمیت به منابع مالی بیشتر برای حل بحران‌های اقتصادی جاری را محدود کرده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، به تازگی از اعمال فشار برای کاهش صادرات نفت ایران به کمتر از ۱۰ درصد سطح فعلی خبر داده است؛ اگر این خبر محقق شود، یک بحران تمام‌عیار در کمین اقتصاد ایران خواهد بود.

همزمان با ادامهٔ این وضعیت، رئیس‌جمهور ایران معتقد است که بخشی از گرانی‌ها از کنترل دولت خارج است و نیروهای اجتماعی هم به این نتیجه رسیده‌اند که حاکمیت قادر به مدیریت بحران‌های اقتصادی جاری نیست؛ وضعیتی که گمانه‌زنی‌های زیادی را ایجاد کرده و فضای اجتماعی کشور را در آستانهٔ موج جدیدی از اعتراضات سراسری قرار داده است.

ترجمه مقاله واشنگتن تایمز: دعوت کنفرانس کنش سیاسی محافظه‌کاران از رضا پهلوی ، پسر آخرین دیکتاتور ایران ، برای کنفرانس امسال، اصول بنیادین CPAC را تضعیف می‌کند. تقویت رضا پهلوی نیز خطرات قابل توجهی برای اعتبار و قوام ایدئولوژیک آن به همراه دارد. مهمتر از آن، این به عنوان هدیه ای به تهران عمل می کند، با اولویت های امنیت ملی پرزیدنت ترامپ در تضاد است و سیاست دولت در قبال ایران را تضعیف می کند .

CPAC با حمایت از اقدامات سختگیرانه علیه سازمان‌ها و رژیم‌هایی که امنیت ایالات متحده را تهدید می‌کنند، مدت‌هاست که از یک موقعیت قوی امنیت ملی دفاع کرده است. یکی از مهم‌ترین تهدیدها، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، بازوی محوری دولت ایران که توسط ایالات متحده به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی شناخته شده است.

علیرغم این واقعیت ها، رضا پهلوی به ارتباط نزدیک خود با شخصیت های ارشد سپاه افتخار می کند. با توجه به حمایت تاریخی CPAC برای اقدامات سختگیرانه علیه این گروه، این عمیقاً نگران کننده است. CPAC با فراهم کردن بستری برای کسی که ارتباط خود را با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارد، پیام خود را در مورد ایران مخدوش می کند و ریاکار به نظر می رسد.

با توجه به سیگنال های متناقضی که برای متحدان و دشمنان ارسال می کند، این تصمیم می تواند به شدت به شهرت CPAC به عنوان مدافع منافع امنیتی آمریکا آسیب برساند. میلیون‌ها ایرانی مخالف رژیم فعلی وقایع این کشور را از نزدیک دنبال می‌کنند و دیدن رضا پهلوی در CPAC ضربه‌ای به دل می‌زند.

حمایت CPAC از دولت محدود و مخالفت با نخبه گرایی نیز با تصمیم دعوت از رضا پهلوی در تضاد است . سلسله پهلوی به لحاظ تاریخ و ماهیت خود معرف ضد این ارزش هاست. سلطنت در ایران قدرت را در دستان معدود غیر منتخب متمرکز کرد که منجر به اعمال حکومت اقتدارگرایانه و محدودیت های قابل توجهی در آزادی های فردی شد. سلسله پهلوی در زمان رضاشاه و پسرش محمدرضا شاه، مرکزیت و سرکوب بود.

از لحاظ تاریخی، رژیم پهلوی درگیر نظارت گسترده، آزار و اذیت سیاسی و سیاست‌های اقتصادی بود که به نفع نخبگان و تشدید نابرابری بود. ساواک، پلیس مخفی بدنام ایران در زمان شاه، با استفاده از شکنجه و اعدام به عنوان ابزار کنترل سیاسی، مخالفان را وحشیانه سرکوب کرد. شاه در سال 1975 همه احزاب سیاسی را منحل کرد و حکومت تک حزبی را اعلام کرد و در نهایت به سقوط او انجامید. این اقدامات اساساً با اصول CPAC مانند آزادی شخصی، پاسخگویی و شفافیت دولت در تضاد است.

CPAC با تأیید نماینده حکومت سلطنتی، خطر بیگانگی پایگاه خود را که برای حکومت دموکراتیک و رد ساختارهای قدرت استبدادی و موروثی ارزش قائل است، به خطر می اندازد. علاوه بر این، این تصمیم این اصل محافظه کارانه را که حکومت باید توسط مردم و برای مردم باشد، نه امتیاز ارثی عده معدودی، تضعیف می کند.

طرد مردم ایران از سلطنت، که در انقلاب اسلامی 1979 به اوج خود رسید، نشان دهنده انکار آشکار حکومت سرکوبگر و منفصل خاندان پهلوی است. نتیجه ربودن کشور توسط دشمنان تندرو مردم ایران، آمریکا و جهان آزاد بود. مردم ایران حتی اگر رهبران CPAC نتوانند آن را دریافت کنند. اعتراضات اخیر در ایران با شعارهایی مانند «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشد چه رهبر»، این احساس را بیشتر تأیید کرده است، که نشانگر تمایل گسترده‌ای برای اصلاحات واقعی دموکراتیک، فارغ از سایه‌های مستبدان سکولار و تئوکراتیک است.

با وجود این، دعوت CPAC از رضا پهلوی حاکی از بی اعتنایی به آرمان های دموکراتیک مردم ایران است. این حرکت را می‌توان به‌عنوان تأیید چهره‌ای تلقی کرد که نشان‌دهنده ایدئولوژی‌های واپس‌گرا و بی‌اعتبار به جای همسویی با نیروهای آینده‌نگر و دموکراتیک در ایران است . چنین موضعی با حمایت اعلامی CPAC از دموکراسی جهانی در تضاد است و خواسته ها و فضای سیاسی مردم ایران را نادرست معرفی می کند.

دعوت CPAC از رضا پهلوی برای کنفرانس 2025 یک اشتباه عمیق است. این امر پایبندی سازمان به اصول اعلام شده خود برای ارتقای امنیت ملی، دولت محدود و ارزش های دموکراتیک را به خطر می اندازد. این تصمیم خطر آسیب رساندن به یکپارچگی CPAC، بیگانه شدن حامیان آن، و تضعیف اعتبار آن در صحنه بین المللی را به همراه دارد.

برای اینکه CPAC به ماموریت خود وفادار بماند و جایگاه خود را به عنوان چراغی از ارزش های محافظه کارانه حفظ کند، باید در این دعوت تجدید نظر کند. همسویی با افرادی که میراث های اقتدارگرا و تهدیدات امنیتی بالقوه را نمایندگی می کنند یا با آنها مرتبط هستند، به منافع CPAC یا اعضای تشکیل دهنده آن خدمت نمی کند. در عوض، CPAC باید بر حمایت از افراد و سیاست‌هایی تمرکز کند که واقعاً منعکس‌کننده اصول آزادی، امنیت و دموکراسی است که مدعی آن است. این امر برای قوام و شهرت آن و برای هدف گسترده تر ترویج ارزش های دموکراتیک در سراسر جهان بسیار مهم است.

• ایوان ساشا شیهان استاد روابط عمومی و بین‌الملل و دانشیار دانشکده روابط عمومی در دانشگاه بالتیمور است.

 ترجمه متن از انگلیسی: دیرباز سنگر ارزش های آمریکایی بوده و از امنیت ملی و دفاع از اصول دموکراتیک دفاع می کند. این آرمان ها هویت آن را مشخص می کنند. با این حال، CPAC با دعوت از رضا پهلوی، پسر دیکتاتور مخلوع و منفور ایران، برای سخنرانی در گردهمایی آتی خود، با اصولی که از آن حمایت می کند، در تضاد است.

برای دهه‌ها، CPAC در مخالفت با حکومت موروثی، نخبه‌گرایی خارجی و قدرت متمرکز قاطعانه عمل کرده است – همه آرمان‌هایی که توسط دیکتاتوری سلطنتی پهلوی در ایران تجسم یافته‌اند. بنیانگذاران ایالات متحده، با رد استبداد شاه جورج سوم، جمهوری را پایه گذاری کردند که بر پایه حکومت داری خودمختار و آزادی فردی بنا شده بود. همانطور که  توماس پین  به قول معروف نوشت: «یک مرد صادق برای جامعه و در نزد خدا از همه تاج‌دارانی که تا به حال زندگی کرده‌اند ارزش بیشتری دارد.» بنابراین، گیج کننده است که CPAC چهره ای را که ادعای برجستگی خود را فقط مدیون نام خانوادگی خود است – نامی که با رژیمی که مردم ایران قاطعانه در سال 1979 سرنگون کردند و سلطنت را به عنوان یک سیستم حاکم برای همیشه دفن کردند، گره خورده است، بالا ببرد.

امنیت ملی همیشه یک اولویت غیرقابل مذاکره برای CPAC بوده است، با این حال این امنیت به مردی با  پیوندهای اعتراف شده  با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)، یک سازمان تروریستی خارجی که توسط ایالات متحده تعیین شده است، اعتبار می بخشد. پهلوی به تماس با افسران ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، همان نیرویی که مسئول کشتار نیروهای آمریکایی در عراق است، اذعان کرده است. حمایت مالی از حزب الله، حوثی ها و حماس؛ و رهبری برنامه تسلیحات هسته ای تهران. علاوه بر این، به گفته آژانس های امنیت ملی و اطلاعات ایالات متحده، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به طور فعال برای ترور رئیس جمهور ترامپ و چندین مقام عالی رتبه سابق برنامه ریزی کرده است. چگونه CPAC که پیوسته بر موضع قاطع خود در قبال ایران و گروه‌های تروریستی آن فشار آورده است، اکنون می‌تواند ارائه یک پلتفرم به کسی که با خطرناک‌ترین بازوی نظامی ایران درگیر است را توجیه کند؟ اگر CPAC بخواهد اعتبار خود را در امنیت ملی حفظ کند، نمی توان با چهره هایی که با دشمنان آمریکا برادری می کنند، مدارا کرد.

تصمیم CPAC برای نقش پهلوی نیز واقعیت های موجود را نادیده می گیرد. از سپتامبر 2022، شعارهایی در رد هر دو حکومت دینی و دیکتاتوری شاه مخلوع، از جمله در  دانشگاه ها و  شهرهای  سراسر ایران شنیده می شود.   واشنگتن پست  در 21 اکتبر 2022 گزارش داد، “یک تکرار جدید – مرگ بر شاه، مرگ بر رهبر مذهبی” که نشان دهنده انکار مداوم حکومت استبدادی، خواه یک پادشاه یا یک روحانی است.   نیویورک تایمز  در 22 سپتامبر 2022 گزارش داد: «در شمال شهر رشت، معترضان خیابانی را تصرف کردند و شعار می دادند مرگ بر دیکتاتور! و مرگ بر ستمگر، چه شاه و چه ولی فقیه!

این حقیقت غیرقابل انکار را منعکس می کند: ایرانیان خاندان پهلوی را راه حلی برای رنج خود نمی دانند. نادیده گرفتن این امر و معرفی پهلوی به عنوان صدای اپوزیسیون ایران، تحریف واقعیت است. CPAC که به گوش دادن به خواست مردم افتخار می کند، باید به آنچه خود مردم ایران می گویند توجه داشته باشد.

آخوندهای تهران می دانند که یک جنبش اپوزیسیون واقعاً دموکراتیک می تواند تسلط آنها بر قدرت را تهدید کند. به همین دلیل است که آنها عمداً شخصیت‌های ضعیف و بی‌اثر تبعیدی مانند پهلوی را تحمل می‌کنند – به او اجازه می‌دهند که به اندازه کافی دیده شود تا از تهدیدات واقعی علیه حکومت‌شان منحرف شود.

حتی خود رژیم ایران نیز اعتراف کرده است که سلطنت طلبان در خدمت بقای آن هستند. بر اساس مقاله ای در 1 فوریه 2025 در  روزنامه وطن امروز ، یک روزنامه دولتی ایران، «یک جنبش ضعیف و بی ریشه مانند سلطنت طلبی می تواند در واقع به بقای جمهوری اسلامی کمک کند. این خدماتی است که خانواده سلطنتی ارائه می دهد.» رژیم می‌داند که تا زمانی که اپوزیسیون تقسیم شده است، همچنان کنترل خود را حفظ می‌کند.

نقش پهلوی در سیاست ایران نه به عنوان یک تهدید واقعی، بلکه به عنوان یک عامل حواس پرتی است که توسط روحانیون حاکم به دقت مدیریت می شود. فعالیت‌های سلطنت‌طلبانه علی‌رغم بی‌تاثیر بودن، در واقع می‌تواند فرصتی برای جمهوری اسلامی باشد. وطن امروز افزود: رقیب ضعیف همیشه برای دولت ها نعمت است. با تقویت پهلوی، CPAC به جای همسویی با نیروهای دموکراتیک واقعی که برای ایران آزاد می جنگند، ناخواسته شخصیتی بی دندان و مورد تایید رژیم را تقویت می کند.

فراتر از نگرانی های امنیت ملی، دعوت CPAC با تعهد عمیق آن به دولت محدود و رد نخبه گرایی سیاسی نیز در تضاد است. پادشاهی ها بیان نهایی دولت بزرگ هستند – قدرتی که در یک خانواده غیر منتخب تثبیت شده است، مصون از کنترل ها و تعادل ها، و به جای شایستگی، بر اساس حق مادری حکومت می کند. رضا پهلوی علیرغم تلاش‌هایش برای تغییر نام تجاری، همچنان این مدل منسوخ و ضد دمکراتیک را تجسم می‌دهد. جنبش محافظه کار هرگز سیاست های سلسله ای را چه در واشنگتن و چه در خارج از کشور تحمل نکرده است. CPAC نباید در کار مشروعیت بخشیدن به استحقاق خاندان باشد، به ویژه زمانی که تاریخ قبلاً آن را ناشایست ارزیابی کرده باشد.