اخبار

رادیوفردا: وزارت دادگستری آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد دستگاه‌ اطلاعاتی ایران تلاش کرده است یک روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر را از نیویورک برباید. نام این روزنامه‌نگار در بیانیه وزارت دادگستری آمریکا اعلام نشده است، اما مسیح علی‌نژاد در گفت‌وگو با رادیو فردا تأیید کرد که او هدف این تلاش برای آدم‌ربایی بوده است.

یک دادگاه فدرال آمریکا در نیویورک روز سه‌شنبه ۲۲ تیرماه چهار شهروند ایرانی را به توطئه برای ربودن این روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر٬ نقض تحریم‌ها، کلاهبرداری بانکی و پولشویی متهم کرد.

مسیح علی‌نژاد ساعاتی پس از انتشار این خبر در پیامی توئیتری از تلاش پلیس فدرال آمریکا، اف بی ای، برای خنثی کردن توطئه ربودنش تشکر کرده است.

I am grateful to FBI for foiling the Islamic Republic of Iran's Intelligence Ministry's plot to kidnap me. This plot was orchestrated under Rouhani.

This is the regime that kidnapped & executed Ruhollah Zam. They've also kidnapped and jailed Jamshid Sharmahd and many others pic.twitter.com/HUefdEbiil

— Masih Alinejad (@AlinejadMasih) July 14, 2021

مسیح علی‌نژاد کارزارهای مختلفی را در حمایت از حقوق زنان و در مخالفت با حجاب اجباری راه‌اندازی کرده است.

علیرضا شوارقی فراهانی، ۵۰ ساله، محمود خاضعین، ۴۲ ساله، کیا صادقی ۳۵ ساله و امید نوری ۴۵ سال همگی شهروند ایران متهم شده‌اند که می‌خواستند این روزنامه نگار، نویسنده و فعال حقوق بشر ساکن بروکلین نیویورک را بربایند.

براساس دادخواست صادره این چهار نفر قصد داشتند با ربودن مسیح علی‌نژاد٬ او را به ایران منتقل کنند تا در دادگاهی در ایران محاکمه شود.

نیلوفر بهادری فر معروف به نلی بهادری‌فر که اکنون ساکن کالیفرنیا است به همدستی با این افراد متهم شده است. اتهام نیلوفر بهادری ارانه خدمات مالی به این افراد برای این توطئه اعلام شده است.

گزارش‌ها حاکی است که نیلوفر بهادری‌فر روز دوم ژوئیه با قرار وثیقه آزاد شده است.

آلن کوهلر، معاون بخش ضد اطلاعات پلیس فدرال آمریکا (اف بی آی) در این زمینه اظهار داشت، همانطور که در این کیفرخواست تصریح شده است، دولت ایران با به‌کارگیری عوامل دولتی برای ربودن یک روزنامه‌نگار مستقر در ایالات متحده و یک شهروند آمریکایی توطئه کرده، و او را در خاک ایالات متحده زیر نظر داشته است. او تصریح کرد: همه اینها با این هدف صورت گرفته که شهروند ما را به عنوان تلافی‌جویی به خاطر داشتن آزادی بیان به ایران بکشاند.

دادگستری آمریکا می‌گوید، علیرضا فراهانی یک مقام اطلاعاتی ایران است که در ایران اقامت دارد و محمود خاضعین، کیا صادقی و امید نوری نیز از عوامل اطلاعاتی ایران هستند که در ایران زندگی و زیر نظر علیرضا فراهانی فعالیت می‌کنند.

در کیفرخواست صادره آمده است، علیرضا فراهانی و تیم اطلاعاتی او حداقل از ماه ژوئن سال ۲۰۲۰ توطئه ربودن مسیح علی‌نژاد را از داخل خاک ایالات متحده در راستای تلاش‌های حکومت ایران برای خاموش کردن انتقادات او علیه حکومت، برنامه‌ریزی کرده بودند.

طبق این کیفرخواست، شبکه اطلاعاتی به رهبری علیرضا فراهانی تحقیقاتی در خصوص چگونگی ربودن و انتقال مسیح علی‌نژاد به خارج از خاک آمریکا و سپس به ایران انجام داده‌اند.

در این کیفرخواست اضافه شده است٬ به طور مثال کیا صادقی پیگیری‌هایی در خصوص تهیه قایق تندرو در نیویورک و همچنین سفر دریایی از نیویورک به ونزوئلا انجام داده بود.

ونزوئلا با ایران روابط دوستانه‌ای دارد.

در بیانیه وزارت دادگستری آمریکا تصریح شده است، پیش از این مأموران اطلاعاتی ایران تلاش کرده بودند تا مسیح علی‌نژاد را به یک کشور ثالث بکشانند و از آنجا او را بربایند.

در این کیفرخواست همچنین گفته شده است که این شبکه اطلاعاتی ایران کارآگاهان خصوصی را برای زیر نظر گرفتن سه نفر در کانادا و یک روزنامه نگار ایرانی دیگر مستقر در بریتانیا استخدام کرده بود.

مسیح علینژاد همچنین در برنامه‌ای در صدای آمریکا گفته است که اف بی ای هشت ماه پیش او را از این توطئه مطلع کرده است.

This is my latest statement for @VOAIran about the Islamic Republic of Iran's Ministry of Intelligence plot to kidnap me from Brooklyn. I'm glad to be alive and appreciate your support.

Spare a thought for many other Iranian dissidents kidnapped and executed by this regime pic.twitter.com/bts6WR7D5Q

— Masih Alinejad (@AlinejadMasih) July 14, 2021

پیش از این نیز روح‌الله زم، مدیر کانال تلگرامی آمد نیوز و فعال سیاسی منتقد جمهوری اسلامی، در عراق ربوده و به ایران تحویل داده شد که پس از مدتی اعدام شد.

روح الله زم که در فرانسه پناهنده بود، مهرماه سال ۹۷ در جریان سفری به عراق توسط مأموران امنیتی ایران ربوده شد و ۲۲ آذر سال گذشته، دادسرای عمومی و انقلاب تهران از اجرای حکم اعدام او خبر داد.

ربودن، پخش اعترافات اجباری آقای زم، روند غیرشفاف دادگاه و اجرای حکم اعدام روح‌الله زم واکنش‌های جهانی گسترده‌ای در پی داشته است و بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکا، نهادهای مدافع حقوق بشر و شخصیت‌های سیاسی و مدنی آن را محکوم کردند.

خبر ربوده شدن جمشید شارمهد، مسئول گروه تندر، در دبی و انتقال او به ایران نیز مردادماه گذشته منتشر شد.

وزارت اطلاعات ایران بلافاصله پس از اعلام خبر بازداشت آقای شارمهد، فیلم «اعترافات» اجباری او را در رسانه‌های داخل کشور از جمله تلویزیون حکومتی ایران پخش و منتشر کرد.

پخش اعترافات اجباری توسط دستگاه‌های امنیتی جمهوری اسلامی همواره مورد انتقاد گسترده نهادهای حقوق بشری بوده است.
با استفاده از بیانیه وزارت دادگستری آمریکا، توییتر و رادیو فردا

صدای‌آمریکا: سناتور مارشا بلک‌برن، از ایالت تنسی در گفتگویی با صدای آمریکا، گفت که ایران در کنار روسیه، چین و کره شمالی بخشی از «محور جدید شرارت» است. کامبیز توانا مصاحبه‌ای با او کرده است که در زیر می‌خوانید.

چندی قبل در جریان بررسی حضور نیروهای دریایی آمریکا در کمیته سنا، بیشتر به تهدید چین اشاره شد ولی حرفی از ایران به میان نیامد. با توجه به حرکت‌های دریایی اخیر ایران و حتی گزارش‌ها در مورد تلاش برای فروش تسلیحات به ونزوئلا، آیا ایران را هم در این فهرست تهدید قرار می‌دهید؟ و اگر آری در مورد آن چه باید کرد؟

اول از همه ما باید به ایران به عنوان بخشی از محور جدید شرارت نگاه کنیم. اگر به روسیه، چین، ایران و کره شمالی نگاه کنیم، درمی‌یابیم که آن‌ها محور جدید شرارت هستند. همان طور که گفتید در مورد چیدمان نیروهای دریایی که دیروز در مورد آن جلسه داشتیم، تمرکز زیادی روی چین و روی نیروی دریایی و متحدان آن‌ها بود و این که چطور از دیپلماسی استفاده کرده و آبراهی راه انداخته‌اند تا حوزه دستیابی خود را به لحاظ نظامی افزایش دهند. پس شما بیشتر در مورد کاری که با همکاری هسته‌های غیرنظامی مرتبط با ارتش خود، متحدان نزدیک و شرکا خود از جمله روسیه، کره شمالی و ایران می‌کنند، خواهید شنید.

فکر می‌کنید آمریکا به مذاکرات با دولت جدید ایران باید ادامه دهد؟

وقتی در مورد ایران بحث می‌شود‌ و با توجه به آمدن رئیسی، رئیس جمهوری منتخب،‌ ما خیلی نگران هستیم. ما می‌دانیم از او به عنوان «قصاب تهران» یاد می‌شود، می‌دانیم هزاران تن را کشته است، افرادی زیر سن قانونی که به دستور او کشته شده‌اند، و به قطع می‌دانیم او قصد ندارد به هیچ شکلی از مذاکره و رسیدن به نوعی توافق، پیروی کند. از این رو به نظرم جایز نیست که این گفت‌وگوها ادامه پیدا کند.

نظرتان در مورد رفع تحریم‌ها چیست؟ اگر دولت جو بایدن بخواهد به توافقی با ایران برسد، ناگزیر به رفع تحریم‌ها خواهد بود و ضمن این که تحریم‌های ایران فقط به موضوع هسته‌ای محدود نمی‌شود و حوزه‌هایی مانند نقض حقوق بشر و یا حمایت از تروریسم را در برمی‌گیرد.

تحریم‌هایی که علیه ایران وضع شده، در حال حاضر باید به همان شکل باقی بمانند. باید بررسی‌ها برای افزایش دامنه تحریم‌ها و با توجه به فعالیت‌های دولت ایران، دنبال شود. به نظرم مهم است که دولت ایران و آیت‌الله و یکپارچگی قدرت که در ایران در حال شکل‌گیری است را از مردم ایران که به واقع تحت این رژیم زجر می‌کشند، جدا کنیم.

با توجه به این که شما یکی از حامیان کارزار فشارحداکثری علیه ایران بودید، نظرتان در مورد آن چیست؟ درست است فشار زیادی به نظام جمهوری اسلامی وارد کرد ولی در ابعاد فعالیت هسته‌ای و حمایت از نیروهای نیابتی ایران فعالیت خود را بیشتر کرد. آیا فکر می‌کنید کارزار فشار حداکثری دستاوردی هم داشت؟

مناسب است که تحریم‌ها را ادامه داد و دامنه آن را گسترده‌تر کرد. ایران متخاصم‌ترین حامی حکومتی تروریسم در جهان است. کافی است به ارتباط‌هایشان با حماس و حزب‌الله نگاه کنید. این چیزی است که برای ما مایه نگرانی است. روند متخاصم یکپارچگی قدرت در ایران چیزی است که باید مایه نگرانی هرکسی و نه فقط در خاورمیانه که برای متحدان ایالات متحده در سرتاسر جهان باشد.

در مورد مذاکرات غیرمستقیم فعلی آمریکا و ایران، ما در رسانه‌ها خیلی خبر خاصی در این مورد نمی‌شنویم. ولی شما در جایگاهتان به عنوان سناتور آیا اخباری دریافت می‌کنید و اگر آری، می‌توانید چیزی از آن را با ما در میان بگذارید؟

من خبری ندارم که با شما همرسان کنم ولی می‌خواهم این نکته را بگویم که به نظرم این مذاکرات نامناسب است. من و شماری از همکارانم طرحی مطرح کرده‌ایم که دولت جو بایدن موظف می‌شود در مورد هرگونه توافقی که با دولت ایران به دست می‌آورد، مانند رفع تحریم که به ایران می‌دهند، به سنای ایالات متحده بازگردد. ما فکر می‌کنیم این مهم است که انجام شود. ما همچنین فکر می‌کنیم دولت بایدن باید پا پیش گذاشته و این انتخابات خطا را که در ایران روی داده، محکوم کند.

در مورد طرح‌های پیشنهادی خود در سنا در مورد ایران گفتید. آیا مطمئن هستید این طرح‌ها به موقع تصویب خواهند شد تا هرگونه توافقی با ایران را به لحاظی بتوانید تحت نوعی کنترل قرار دهید؟

ما امیدواریم طرح ما جلو برود. ما آگاه هستیم که نوعی ناامیدی از سوی دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان و به قطع شمار زیادی از شهروندان آمریکا که از فعالیت‌های ایران ناامید شده‌اند، وجود دارد.

نظرتان در مورد خروج نیروهای نظامی آمریکایی از افغانستان و نحوه آرایش نظامی که دولت جو بایدن دنبال می‌کند، چیست؟

من در مورد کاری که دولت دارد می‌کند و یک تاریخ دقیق می‌دهند، مخالف هستم. ما می‌دانیم که وقتی ما مکانی را ترک کنیم، چالش‌هایی شکل می‌گیرد تا آن خلاء را پر کنند. نگرانی‌های خیلی زیادی در مورد طالبان و تخاصم‌ آن‌ها در افغانستان وجود دارد.

به عنوان سوال آخر و در مورد افغانستان، این کشور مرز بزرگی با ایران دارد ولی ما چیزی در مورد نقش ایران در آینده افغانستان از سوی دولت جو بایدن نمی‌شنویم. آیا فکر می‌کنید رفع تحریم یا مذاکره با ایران کمکی به خروج نظامی آمریکا از افغانستان می‌کند؟

نه. ما فکر نمی‌کنیم که هرگونه نزدیکی با ایران به نفع ایالات متحده باشد. در واقع ما بسیار نگران چین و ایران و رابطه آن‌ها در مورد افغانستان هستیم. چرا که چین هیچ‌ چیزی بیشتر از این نمی‌خواهد که راهی به تهران داشته باشد و برای داشتن چنین راهی، باید از افغانستان گذر کرد. پس ما به دقت به نظاره این وضعیت ادامه می‌دهیم.

دویچه‌وله: جنگنده‌های آمریکا مراکز مورد استفاده گروه‌های شبه نظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی در مرز عراق و سوریه را مورد حمله قرار دادند. پنتاگون این اقدام را “یک حمله دفاعی ضروری” دانسته است. حمله به دستور جو بایدن صورت گرفت.

جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون) عصر یکشنبه ۲۷ ژوئن (۶ تیر) اعلام کرد که ارتش آمریکا به چند هدف در منطقه مرزی عراق و سوریه که از سوی شبه نظامیان تحت پشتیبانی ایران استفاده می‌شد، حمله کرده‌اند.

این حمله به دستور جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا صورت گرفت. بنا بر اعلام پنتاگون این اقدام برای دفاع و جلوگیری از حملات این گروه‌ها به مواضع آمریکا در عراق صورت گرفته است.

پنتاگون از یک “یک حمله دفاعی ضروری” سخن گفته است. کربی تصریح کرد، پیش‌زمینه هدف قرار دادن این مواضع، حملات مداوم گروه‌های مورد حمایت ایران علیه اهداف ایالات متحده در عراق بود و رئیس جمهور آمریكا دستور داد برای جلوگیری از ادامه حملاتی از این دست اقدام نظامی شود. او تاکید کرد که ایالات متحده مطابق با حق دفاع از خود عمل كرد.

گروه‌های شبه‌نظامی تحت پشتیبانی جمهوری اسلامی از این مراکز برای حملات پهپادی به پرسنل و تأسیسات آمریكایی در عراق استفاده می‌کردند. هفته گذشته یک پایگاه آمریکایی در نزدیکی فرودگاه بغداد هدف یک پهپاد حامل مواد منفجره قرار گرفت.

در حمله روز یکشنبه (۲۷ ژوئن) دو موضع در سوریه و یک موضع در عراق هدف جت‌های جنگنده آمریکا قرار گرفت. شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران از این مراکز از جمله به عنوان محلی برای ذخایر تسلیحاتی خود نیز استفاه می‌کردند.

ارتش آمریكا پیش از این در اواخر فوریه سال جاری میلادی نیز حملات هوایی را در شرق سوریه انجام داده بود. در این حملات شماری از شبه‌نظامیان تحت پشتبانی جمهوری اسلامی كشته شده بودند. این حمله اولین اقدام نظامی آمریکا علیه این شبه‌نظامیان به دستور بایدن بود.

این شبه‌نظامیان بارها به پایگاه‌های آمریکا و متحدان آن در عراق حمله کرده‌اند. در حمله موشکی این گروه‌ها به یک پایگاه متعلق به ائتلاف نظامی بین‌المللی به شهر اربیل در شمال عراق در ماه مارس امسال یک پیمانکار غیرنظامی کشته و چندین نفر زخمی شده بودند.

حملات هوایی آمریکا به مواضع شبه‌نظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی در حالی انجام می‌شود که این دو کشور در حال مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای ایران و تلاش برای احیای برجام هستند.

رادیوفردا: ابراهیم رئیسی را می‌توان سومین رئيس‌ جمهوری دانست که محصول غیرمستقیم اشارات سیاسی علی خامنه‌ای است و مأمور است که پروژه‌‌های مهم او را پیش ببرد.

رهبر جمهوری اسلامی سال ۸۳ که در وصف احمدی‌نژاد گفت «رایحه خوش خدمت»، یک شعار انتخاباتی ساخت برای حامیان احمدی‌نژاد، که می‌خواستند دولت مردمی بسازند و قطار را برای خامنه‌ای به ریل انقلاب بازگرداند. این قطار چند سال بعد اما از جاده منحرف شد ولی مهم‌ترین کارکردش برای رهبر جمهوری اسلامی، اجرای پروژه سرکوب بود.

سرکوب پس از ۸۸ که کهریزک نمادش شد، دادگاه‌های نمایشی‌ جلوه‌اش بود و حصر و زندان و تبعید، پیامدش شد، یکی از گسترده‌ترین پروژه‌های سرکوب سیاسی بود که تا سال ۹۰ اجرایی شد.

این سرکوب سیاسی که شکافی عظیم در داخل کشور ایجاد کرد، با شروع تحریم‌های کشنده دولت اوباما ناتمام و ناکام ماند. فشارهای تحریم حکومت ایران را در گردنه فروپاشی اقتصادی گرفتار کرد و خامنه‌ای ناچار شد دنده عقب بگیرد.

او سال ۹۲ که بر خلاف سال‌های ۸۴ و ۸۸ کمترین دخالت انتخاباتی در اردوگاه اصولگرایان داشت و پشت پرده مجوز مذاکرات محرمانه هسته‌ای با آمریکا داده بود، دنبال یک چهره دیگر بود که سابقه سازش داشته باشد.

این مأموریت هم با برآمدن حسن روحانی، فرمان علنی «نرمش قهرمانانه» و امضای برجام به نتیجه رسید ولی ظهور دونالد ترامپ در آمریکا و خروجش از برجام، ماموریت را نیمه تمام گذاشت.

در وضعیت کنونی که پروژه «سرکوب» سیاسی که دامنه‌ آن به حذف مأموران سرکوب یعنی تیم احمدی‌نژاد نیز رسیده، در آستانه کامل شدن است و پروژه نیمه تمام «سازش» روی میز رهبر جمهوری اسلامی است، مهم‌ترین مأموریت ابراهیم رئيسی می‌تواند تثبیت باشد؛ تثبیت وضعیت سرکوب و تثبیت موقعیت سازش.

آیت‌الله خامنه‌ای در طول دو سال گذشته، برای رساندن ابراهیم رئیسی به پاستور، ابتدا عبارت «دولت جوان حزب‌اللهی» را باب کرد، عبارتی که رحیم صفوی، مشاور نظامی‌اش گفت یک «کد» است.

کد که اعلام شد، رقابت‌های داخلی یاران رهبر شروع شد. اول قالیباف شروع کرد و سفرهای استانی رفت و گفت خامنه‌ای از این کارش راضی است. پس از مدتی‌ اما این سفرها کمرنگ شد و سفرهای استانی ابراهیم رئيسی پررنگ شد. به نظر می‌رسید رهبر نظام به سفرهای این مرید خویش راضی‌تر است و رقیب‌ تراشی را صلاح نمی‌دید.

گام بعدی به حداقل رساندن ریسک بود. دولت بایدن که در آمریکا ظهور کرد، غلامعلی حدادعادل، مشاور عالی رهبر، هشدار داد که برخی در داخل می‌خواهند از مذاکرات هسته‌ای احتمالی و برآمدن بایدن یک سرمایه سیاسی و انتخاباتی بسازند.

کار خامنه‌ای این بود که این پروژه را به تعویق بیندازد. مجلس به رهبری قالیباف به یک مصوبه سختگیرانه هسته‌ای رای داد. دولت روحانی با آن مخالفت کرد ولی خامنه‌ای جلسه گذاشت و دستور داد که مصوبه مجلس اجرا شود.

مصوبه مجلس که پیشرفت سریع برخی اجزای کلیدی برنامه هسته‌ای ایران و دشوارتر شدن وضعیت نظارت بر برنامه هسته‌ای را در پی داشت، کار مذاکرات احیای برجام را پیچیده‌ و دشوارتر کرد.

خامنه‌ای به موازات این مصوبه، خواسته‌های حداکثری داشت، گفت دستور کار کشور مذاکره است که روند متوقف نشود ولی تاکید کرد که عجله نداریم. هدفش روشن بود: می‌خواست تلاش‌ها و تاثیر رسیدن به نقشه راه توافق به انتخابات ریاست‌ جمهوری نرسد.

اصولگرایان این بدبینی را داشتند که جناح رقیب می‌خواهد دوباره سانتریفیوژ و تحریم و مذاکره را محور اصلی مناظره‌ها و انتخابات کند و محمدجواد ظریف را مهم‌ترین نماد این پروژه می‌دانستند.

انتشار یک فایل صوتی که سخنان ظریف علیه رویکرد و خسارات‌های قاسم سلیمانی به دیپلماسی ایران را بازتاب می‌داد، فرصت مناسبی برای حذف این نماد بود و موضع‌گیری علنی خامنه‌ای علیه ظریف پایان شانس و حیات سیاسی او را رقم زد.

با حذف مهم‌ترین نماد پروژه، اصلاح‌طلبان سراغ چهره دیگرشان رفتند تا خود را پیدا کنند؛ حسن خمینی. اینجا هم خامنه‌ای دخالت کرد و نوه روح‌الله خمینی را منع کرد از ورود به این عرصه تا هم خیال رئيسی راحت شود و هم آقازاده‌های خودش.

در کشاکش بحث‌های مربوط به آمدن و نیامدن ابراهیم رئيسی، این بحث میان اصولگرایان در گرفته بود که چرا او در ریاست قوه قضاییه نمی‌ماند و ماموریتش را تمام نمی‌کند. با بالا گرفتن بحث‌ها، خامنه‌ای وارد میدان شد، سخنرانی مفصلی کرد و از اختیارات و امکانات بالای دولت نسبت به سایر قوا گفت و اهمیتش را تشریح کرد. پس از آن سخنرانی در میان اصولگرایان کمتر در این باره بحث شد؛ مجوز صادر شده بود.

گام دیگر را اما شورای نگهبان تحت تسلط خامنه‌ای برداشت و محمود احمدی‌نژاد، علی لاریجانی، اسحاق جهانگیری و مسعود پزشکیان را که احتمال داشت برای رئیسی ریسک ایجاد کنند، ردصلاحیت کرد.

رقبا که از میدان به در شدند، خامنه‌ای در روزهای آخر تبلیغات به میدان آمد و گفت رای رئيس‌جمهور باید بالا شد، این اشاره کافی بود که دو کاندیدای پوششی اصلی یعنی سعید جلیلی و علیرضا زاکانی به نفع رئیسی کنار روند و پروژه رئيس جمهور کردن چند مرحله‌ای او به پایان برسد تا «غصه‌های» خامنه‌ای کمتر شود.

با پایان یافتن انتخابات سال ۱۴۰۰ می‌توان گفت که پروژه مهار و سرکوب سیاسی در داخل حکومت به نقطه مناسبی از نظر رهبر جمهوری اسلامی رسیده است.

رهبر جمهوری اسلامی از سرکوب شبکه‌ای گسترده از فعالان سیاسی در سال ۸۸ تا سرکوب خونین اعتراض‌های آبان ۹۸، یک پروژه مرگبار اجتماعی را پیش برده که بخشی از آن حدفاصل سال‌های ۸۴ تا ۹۰ با همراهی دولت احمدی‌نژاد و بخش دیگر آن در سال‌های ۹۶ تاکنون با مشارکت دولت روحانی عملی شده است.

در خلال همه این سال‌ها، رهبر جمهوری اسلامی نهادهای امنیتی خودش را قوی‌ و مسلط‌تر کرده، ردپای سپاه در قوه قضاییه را به حداکثر رسانده، سازمان‌های سرکوب‌تر را متنوع‌تر، مجهزتر و وسیع‌تر کرده و نشان داده است که آماده شلیک به سر و پای هر معترضی است.

در سطح بازیگران داخلی حکومت نیز، اکبر هاشمی رفسنجانی مرده است، میرحسین موسوی در حصر است، مهدی کروبی در خانه‌اش اندکی فعالیت سیاسی دارد ولی با شکست سنگینی که در حمایت از عبدالناصر همتی خورد، حاشیه‌نشین تر شد. پروژه مهار حسن خمینی و محمد خاتمی با موفقیت پیش می‌رود، اعتبار حسن روحانی به حداقل رسیده، علی لاریجانی پیام دریافت کرد که پایش را از خطوط خاصی نمی‌تواند فراتر بگذارد، محمدجواد ظریف پیام و عتاب تند گرفت و عذرخواهی‌اش هم چاره‌ساز نشد، محمود احمد‌ی‌نژاد هم دوباره ردصلاحیت شد و اگر از مجمع تشخیص مصلحت نظام نرود، قدرت و امکانی برای مانور ندارد.

در غیاب و انزوای این چهره‌ها که هر کدام می‌توانستند اردوگاهی را به دنبال خود بکشانند، اکنون ظهور ابراهیم رئیسی که تا سال ۹۴ چهره‌ای کم‌ مایه در سیاست داخلی ایران بود، می‌تواند نقطه شروع یک ساماندهی سیاسی برای تثبیت وضعیت سرکوب سیاسی باشد.

او در کنار گروهی از بدنام ترین اصولگرایان مانند محمدباقر قالیباف که نماد فساد بوده و رهبری حذف و سرکوب سیاسی در مجلس را بر عهده دارد، هسته اصلی ماموریت شده‌اند.

این شبکه که با کارتل‌های اقتصادی زیر نظر دفتر رهبر جمهوری اسلامی مانند ستاد اجرایی فرمان امام، قرارگاه خاتم‌الانبیای سپاه و آستان قدس رضوی، رابطه قوی مالی و سیاسی دارد، هم برای تثبیت موقعیت خویش در داخل و هم برای تامین شبکه عظیم وابسته نیازمند به تثبیت موقعیت سازش با غرب است.

سازش با غرب از نگاه رهبر جمهوری اسلامی، برقراری رابطه با آمریکا نیست، بلکه یافتن راهی برای کمتر کردن فشار تحریم است. این پروژه از مسیر مذاکرات احیای برجام که دولت روحانی ماموریت به نتیجه رساندن آن، حداقل در حد نقشه راه را دارد، فرصت اجرایی شدن دارد.

حکومت تحت کنترل رهبر جمهوری اسلامی از زیر فشار حداکثری دولت ترامپ جان سالم به در برده و او اکنون کمتر نگران فروپاشی اقتصادی ناشی از فشار خارجی به نظر می‌رسد ولی فشار خارجی و تداوم نارضایتی گسترده اجتماعی، اقتصادی و سیاسی داخلی، می‌تواند خطر رویدادهایی چون آبان ۹۸ را کماکان در اوج نگه دارد.

سایه آبان ۹۸ که به روایت خبرگزاری رویترز خامنه‌ای دستور داد جمعش کنند و این دستور ۱۵۰۰ کشته روی دست معترضان گذاشت، روی سر انتخابات فعلی هم بود و حتی ابراهیم رئيسی که وارث‌ ننگین‌ترین جنایت تاریخ جمهوری اسلامی یعنی اعدام هزاران زندانی در تابستان ۶۷ است، تلاش کرد که از آن فرار کند.

کنترل پروژه سرکوب سیاسی، بهبود موقعیت اجتماعی رئیسی، کاهش ریسک‌های خارجی، یافتن راهی برای نفس کشیدن اقتصاد و افزایش ثبات سیاسی در دورانی که می‌تواند سال‌های پایانی زندگی‌اش باشد و باید مقدمات سپردن ماموریت به جانشین را فراهم کند، به یافتن راهی برای سازش نیازمند است.

سرکوب علنی و سازش یواشکی؛ این دوگانه‌ای است که خامنه‌ای برای بقا یافته است و رئيسی باید انجامش بدهد.

رادیوفردا: جمعی از اعضای مجلس نمایندگان آمریکا با ارسال نامه‌ای به وزیر خارجه این کشور نگرانی «عمیق» و اعتراض خود را نسبت به لغو تحریم‌های علیه سه مقام سابق ایران و دو شرکت اعلام کردند.

بر اساس نامه‌ای که متن آن در وبسایت کلودیا تِنی از قانون‌گذاران جمهوری‌خواه آمریکا منتشر شده، این نمایندگان اقدام دولت برای لغو برخی تحریم‌ها علیه مقامات ایرانی و شرکت‌ها را «تلاش برای جلب رضایت جمهوری اسلامی» خوانده و خواستار شفافیت دولت جو بایدن در مذاکرات هسته‌ای شده‌اند.

این نمایندگان می‌گویند اقدام خزانه‌داری در لغو این تحریم‌ها نافی تعهدات آقای بایدن است که گفته بود هیچ اقدام یکجانبه‌ای برای کاهش تحریم‌های ایران انجام نخواهد داد.

آمریکا ۲۱ خرداد ماه احمد قلعه‌ بانی، مدیر عامل سابق شرکت ملی نفت ایران و دو مدیر ارشد نفتی ایران به همراه شرکت کشتی‌رانی سی چارمینگ‎ هنگ‌کنگ و شرکت آوکسیینگ چین را از لیست تحریم‌ها خارج کرد.

پیش از این دولت آمریکا گفته بود تنها زمانی تحریم‌ها علیه ایران را لغو خواهد کرد که ایران به تعهدات هسته‌ای باز گردد، اما خزانه‌داری آمریکا در توضیح لغو تحریم‌ها علیه این افراد و شرکت‌ها اعلام کرد «ایالات متحده در صورت تایید تغییر رفتار افراد و شرکت‌ها، آنها را از لیست تحریم خارج می‌کند».

۱۱ قانونگذار آمریکایی با اعتراض به اینکه دولت در رفع تحریم‌ها علیه مقامات ایران کنگره را در جریان قرار نداده، می‌گویند تاریخ به وضوح نشان می‌دهد که مقابل رژیم «بی‌رحمی» مانند ایران تنها با «قدرت و شفافیت اخلاقی» می‌توان ایستاد.

این نمایندگان جمهوری اسلامی را «رژیم تروریستی ملایان» نامیده و گفته‌اند در حالی که ایران حمایت از تروریسم در منطقه را ادامه داده و برنامه هسته‌ای خود را گسترش می‌دهد و تحریم‌های آمریکا را نقض می‌کند، چرا واشینگتن اقدام به لغو تحریم‌های ایران کرده است.

رادیوفردا: پایگاه خبری یاهو نیوز روز شنبه ۱۸ اردیبهشت در گزارشی تحقیقی به موضوع عملیات کشتن قاسم سلیمانی، «مهم‌ترین فرمانده نظامی» ایران توسط نیروهای ویژه آمریکایی پرداخته است.

قاسم سلیمانی در نخستین لحظات روز ۱۳ دی ۱۳۹۸ همراه با ابومهدی المهندس، معاون نیروهای شبه‌نظامی حشدالشعبی که در عراق فعال هستند و ۸ تن از همراهان و همکاران‌شان، دقایقی بعد از فرود هواپیمای حامل قاسم سلیمانی از پروازی از دمشق، با شلیک چند راکت از پهپادهای آمریکایی در جاده داخلی فرودگاه بغداد کشته شدند.

جک مورفی و زک دورفمن، دو نویسنده این مقاله با ۱۵ نفر از مقا‌م‌های کنونی و سابق آمریکایی مصاحبه کرده‌اند تا جزئیاتی در خصوص چگونگی تصمیم گیری در دولت دونالد ترامپ و همچنین انجام عملیات حمله به قاسم سلیمانی و تعدادی دیگری از مقام‌های ایرانی را روشن کنند.

نویسندگان این مقاله می‌گویند عملیات کشتن قاسم سلیمانی یکی از مهم‌ترین تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ بود که پیامدهای آن برای سال‌ها ادامه خواهد داشت و احتمالا فضای استراتژیکی که اکنون جو بایدن با آن در منطقه مواجه است، را شکل خواهد داد.

طبق این گزارش، در جریان این عملیات حمله به کاروان قاسم سلیمانی سه تیم از نیروهای ویژه ارتش آمریکا، موسوم به «نیروی دلتا»، در ساختمان فرودگاه و مسیر جاده حضور داشتند.

این گزارش می افزاید به فاصله کوتاهی قبل از ورود قاسم سلیمانی به فرودگاه بغداد، نیروهای آمریکایی به دولت عراق گفته بودند که برای تمرین‌های آموزش نظامی، بخش جنوب شرقی فرودگاه بین المللی بغداد را تعطیل می‌کنند.

همچنین سه تیم تک‌تیرانداز به فاصله ۵۰۰ تا ۹۰۰ متری از «منطقه کشتن» یعنی محل حمله به کاروان قاسم سلیمانی در نزدیکی فرودگاه مستقر شده بودند.

یک مقام‌ آمریکایی به یاهو نیوز گفته است که قاسم سلیمانی در جریان حرکت خود به سمت فرودگاه دمشق سه بار موبایل خود را عوض کرد و نیروهای آمریکایی و اسرائیل با نحوه عوض کردن موبایل های فرمانده نیروی قدس آشنا بوده و به این موبایل ها دسترسی داشتند و در این زمینه تبادل اطلاعات کرده بودند.

پیشتر نیویورک تایمز نوشته بود که قاسم سلیمانی در پرواز شامگاه پنجشنبه ۱۲ دی از دمشق به سوی بغداد با هواپیمای ایرباس شرکت «شام وینگز ایرلاینز» که مدت زیادی هم با تأخیر بلند شد، آخرین فردی بود که ثانیه‌هایی پیش از بسته شدن در هواپیما، وارد آن شد.

یاهو نیوز اضافه کرده است پرواز دمشق به بغداد پس از چند ساعت تاخیر ۱۳ دی ماه در فرودگاه بین المللی بغداد بر زمین نشست.

این گزارش تصریح کرده است، شماری از نیروهای واحد مبارزه با تروریسم (سی‌تی‌جی) کردستان عراق نیز کار هدایت هواپیما روی باند را به سمت ساختمان فرودگاه به عهده داشتند و شمار دیگری نیز با لباس کارگران کار جابجایی چمدان‌ها را داشتند. این گروه کار شناسایی قاسم سلیمانی به هنگام پیاده شدن را از نزدیک به عهده داشتند.

یاهو نیوز نوشته همزمان با ورود قاسم سلیمانی٬ سه پهپاد آمریکایی نیز بر فراز فرودگاه بغداد در حال در پرواز بودند که دو پهپاد به موشک‌های هل‌فایر مسلح بودند.

قاسم سلیمانی به همراه میزبانان خود با دو خودرو از فرودگاه بغداد خارج شد و به هنگام ورود به نقطه مد نظر نیروهای آمریکایی مورد حمله قرار گرفت.

ابتدا خودرو قاسم سلیمانی هدف دو موشک قرار گرفت و در وسط خیابان منهدم شد. دیگر خودرو کوشید تا از محل عملیات فرار کند، اما پس از طی کردن فاصله‌ای در حدود صد متر، با تیراندازی نیروهای دلتا متوقف شد و همزمان با یک موشک دیگر منهدم شد.

در این گزارش همچنین آمده است که نیروهای آمریکایی کوشیدند تا مهم‌ترین فرمانده نظامی ایران در یمن یعنی عبدالرضا شهلایی را همزمان با عملیات کشتن قاسم سلیمانی هدف قرار دهند.

به گفته مقام‌های دولت آمریکا، عبدالرضا شهلایی یکی از فعال‌ترین فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران در خاورمیانه است و سال‌هاست که به طراحی عملیات برای کشتن نیروهای آمریکایی و تأمین منابع مالی برای این نوع عملیات‌ها مشغول است.

دولت آمریکا هنوز به این گزارش واکنش نشان نداده است.

دویچه‌وله: به گفته تلویزیون ایران در وین توافق شده تا نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی محبوس در ایران در قبال پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند به ایران آزاد شود. همچنین گفته شده آمریکا هفت میلیارد دلار از پول‌های ایران را آزاد می‌کند.

 صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت (دوم ماه مه) اعلام کرد که نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی زندانی در ایران در ازای پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند بدهی بریتانیا به ایران آزاد خواهد شد.

این پول مبلغی است که در آخرین سال‌های حکومت محمدرضا شاه بابت خرید تانک‌های چیفتن به بریتانیا پرداخت شد اما با وقوع انقلاب اسلامی در ایران این تانک‌ها به ایران تحویل داده نشد.

این توافق در مذاکرات وین به دست آمده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی همچنین به گرفتن مبلغ یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار در ازای آزادی جیسون رضاییان اشاره کرده و گفته است: «قبلاً آمریکا و واسطه‌های اروپایی تلاش کرده بودند بدون امتیازدهی، ایران را وادار به تبادل کنند تا ضمن کاستن از ضربه حیثیتی ایران به سرویس جاسوسی آمریکا، از تکرار ماجرای جیسون‌گیت جلوگیری شود اما در نهایت آن ماجرا تکرار شد.»

جیسون رضاییان خبرنگار واشنگتن پست در تهران بود که پس از دستگیری مانند تمامی دوتابعیتی‌های بازداشت شده دیگر به جاسوسی متهم شد. این اتهام هیچگاه ثابت نشد.

نازنین زاغری کارمند بنیاد خیریه تامسون رویترز از فروردین ۹۵ در زندان بود. پس از پایان محکومیت پنج ساله و آزادی‌اش از زندان اما پرونده دیگری برای او تشکیل و به یک سال حبس تعزیری و یک سال ممنوعیت خروج از ایران محکوم شد.

دولت بریتانیا به محکومیت جدید نازنین زاغری به شدت اعتراض کرد و آن را غیر قابل قبول دانست.

مبادله زندانیان ایرانی و آمریکایی

هم زمان با خبر صدا و سیما سایت المیادین لبنان که طرفدار جمهوری اسلامی است از آزادی چهار ایرانی بازداشت شده در زندان‌های آمریکا در مقابل آزادی چهار زندانی آمریکایی در ایران خبر داد.

این رسانه به هویت این افراد اشاره‌ای نکرده اما نوشته است که واشنگتن هفت میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده ایران را نیز آزاد خواهد کرد.

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز به نقل از یک مقام آگاه نوشت که در مذاکرات وین تیم آمریکایی حاضر شده ضمن پرداخت هفت میلیارد دلار به ایران چهار زندانی ایرانی متهم به دور زدن تحریم‌ها را نیز آزاد کند.

این اخبار در حالی منتشر شده که پیشتر یک دیپلمات غربی گفته بود پیشرفتی در مذاکرات وین حاصل نشده و کارهای زیادی در پیش است.

بی‌بی‌سی: وزیر خارجه آمریکا که برای شرکت در اجلاس گروه ۷ در لندن به سر می برد گفته است که هنوز راه درازی باقی است تا معلوم شود گفت و گوهای جاری در وین برای احیای توافق هسته ای ایران و قدرت ها به نتیجه خواهد رسید یا نه.

آنتونی بلینکن به روزنامه فایننشال تایمز گفت: “فکر می کنم که شاهد پیشرفت هایی بوده ایم، حداقل ثابت شده که آمریکا در تلاش برای بازگشت متقابل به اجرای تعهدات براساس برجام چقدر جدی است.”

او افزود: “هنوز راه درازی در پیش است اما اگر قرار باشد به جایی برسیم، و به خصوص، هنوز باید ببینیم که آیا ایران مایل و قادر به اتخاذ تصمیم های لازم برای بازگشت بر توافق هست یا نه.”

دور سوم مذاکرات برای بازگشت آمریکا به توافق هسته ای ایران و قدرت ها، برجام، روز شنبه در شهر وین اتریش به پایان رسید و ایران گفت جهت حرکت این گفت و گوها علیرغم کاهش سرعت “رو به جلوست.”

در این مذاکرات، هیات هایی از بریتانیا، چین، فرانسه، آلمان و روسیه در حال مذاکره با هیات ایرانی هستند و آمریکا نیز به طور غیرمستقیم در آن شرکت دارد. ایران خواهان لغو تحریم هایی است که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ وضع شد. آمریکا هم از ایران خواسته به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند.

آقای بلینکن در مصاحبه با روزنامه فایننشال تایمز گفت پیش بینی تاثیر نتایج انتخابات ایران بر مذاکرات هسته ای دشوار است، اما گفت: “فکر می کنم معلوم است که تصمیم گیرنده در سیستم حکومتی ایران کیست، رهبر این کشور، و اوست که باید تصمیم های اساسی را در مورد رویکرد ایران بگیرد.”

روزنامه فایننشال تایمز اخیرا از گفتگوهای مستقیم بین مقام های ایران و عربستان سعودی خبر داد. به نظر می رسد این مذاکرات که در بغداد انجام شد، اولین گفتگوهای مهم سیاسی بین دو کشور از سال ۲۰۱۶ باشد. سفیر ایران در عراق هم این مذاکرات را تایید کرده است.

فایننشال تایمز به نقل از یکی از مقام ها گفته بود که دور اول مذاکرات نهم آوریل (۲۰ فروردین) در بغداد انجام شده و شامل گفتگوهایی درباره حملات حوثی ها بوده و این مذاکرات “مثبت” ارزیابی شده است.

آقای بلینکن در پاسخ به سوالی درباره این مذاکرات گفت که “اگر دو کشور درحال گفت و گو باشند به نظر من در مجموع تحول مثبتی است چون گفت و گو معمولا بهتر از سایر گزینه هاست.”

وزاری خارجه گروه هفت و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در لندن

وزرای خارجه هفت کشور صنعتی جهان برای اولین بار بعد از آغاز همه‌گیری کرونا در لندن گرد آمده‌اند.

گفتگوهای سه روزه وزرای خارجه در لندن قرار است بستر اجلاس رهبران را فراهم کند که در ماه آینده در جنوب غرب انگلستان با حضور جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا برگزار می‌شود. این اولین سفر خارجی آقای بایدن از آغاز ریاست‌جمهوری در اواخر ماه ژانویه گذشته خواهد بود.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا گفته است روابط با روسیه، چین و ایران از جمله محورهای این گفت‌وگوها خواهد بود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در این نشست شرکت دارد و با آنتونی بلینکن هم دیداری داشته پیشتر در توییتی نوشت: “به‌عنوان هماهنگ‌کننده توافق هسته‌ای با ایران (برجام)، بر لزوم استفاده از فرصت فعلی برای حرکت در جهت بازگرداندن آمریکا به توافق و اجرای کامل این توافق تأکید کردم”.

همزمان کاخ سفید گفته است که بر سر مبادله زندانی با ایران توافقی به دست نیامده اما تلاش ها برای تضمین آزادی چهار آمریکایی تحت بازداشت در ایران ادامه دارد.

جن ساکی سخنگوی کاخ سفید روز سه شنبه به خبرنگاران گفت که گفت و گوهای غیرمستقیم با ایران در مورد مبادله زندانیان جدا از تلاش ها برای احیای برجام است که در وین اتریش جریان داشته.

پیشتر رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران از مبادله چهار شهروند ایرانی-آمریکایی با شهروندان ایرانی بازداشت شده در آمریکا خبر داده بودند اما سخنگویان وزارت خارجه آمریکا و ایران به اتفاق این گزارش را رد کردند.

رسانه‌های ایران همچنین به نقل از منابعی گزارش داده بودند که بریتانیا با پرداخت بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی در ازای آزادی نازنین شهروند ایرانی-بریتانیایی که به تازگی حکم پنج سال زندانش به پایان رسیده بود، موافقت کرده اما دولت بریتانیا گفت که شرایط هیچ تغییری نکرده است.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا روز سه شنبه گفت: “روشن است که ما با جدیت برای آزادی آنها تلاش می‌کنیم. ماه‌هاست که این کار را انجام می‌دهیم. باید بگویم که این برعهده ایران است که بدون هیچ پیش شرطی کسانی را که از نظر ما بدون دلیل موجه زندانی کرده آزاد کند. و این گزارش‌ها در خصوص آزادی او درست نیستند.”

روز دوشنبه سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که هیچ گفت‌وگوی حقوقی درباره پرونده نازنین زاغری میان دو کشور در جریان نیست.

رادیوفرانسه: در حالی که دور سوم مذاکرات وین درباره احیای برجام روز شنبه به پایان رسید، یک مقام دیپلماتیک اروپایی، ضمن وعده برای «تلاش‌های مضاعف» برای رسیدن به یک توافق در این زمینه، به خبرگزاری فرانسه گفت موفقیت این مذاکرات به هیچ وجه تضمین شده نیست، اما غیرممکن هم نیست. این مذاکرات با مدیریت اتحادیه اروپا برگزار می‌شود و ایران و آمریکا به صورت غیرمستقیم با یکدیگر درباره لغو احتمالی تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی و همچنین بازگشت احتمالی واشینگتن به برجام مذاکره می‌کنند.

جلسه دیگری از کمیسیون مشترک برجام روز شنبه با حضور هیات‌های ایران و گروه ۱+۴ در وین پایان یافت و شرکت‌کنندگان تصمیم گرفتند گفت‌وگوهای خود را پس از مشورت با مقام‌های عالی‌رتبه در پایتخت‌ها در روز جمعه آینده در وین پیگیری کنند.

رسانه‌ها گزارش داده‌اند که طرف‌ها توافق کردند دور آینده گفت‌وگوها با سرعت و جدیت بیشتری ادامه پیدا کند.

در حالی که خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی درباره این مذاکرات نوشت طرف‌های مذاکره‌کننده بر تسریع روند مذاکرات تاکید دارند و گفت‌وگوهای این هفته در قالب‌های دوجانبه یا چندجانبه به شکل فشرده ادامه یافت و طرف‌ها تلاش کردند تا اختلافات خود را به حداقل برسانند، سه کشور اروپایی حاضر در این مذاکرات از عدم پیشرفت در این هفته ابراز تاسف کردند.

خبرگزاری فرانسه به نقل از نمایندگان فرانسه، آلمان و بریتانیا نوشت: «ما کارهای زیادی برای انجام داریم و زمان کمی برای ما باقی مانده است. در این شرایط، ما امیدوار بودیم که پیشرفت بیشتری داشته باشیم.» آنها تاکید کردند: «مسائل بسیار حساس‌تر هنوز حل نشده است.»

با این حال میخائیل اولیانوف، سفیر روسیه در سازمان‌های بین‌المللی وین که در مذاکرات احیای برجام نیز حضور دارد، با ابراز «خوشبینی محتاطانه» درباره موفقیت این مذاکرات در توئیتی نوشت هیچ مهلتی وجود ندارد، اما شرکت‌کنندگان در تلاشند تا در حدود سه هفته به نتیجه برسند.

عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و مذاکره‌کننده ارشد این کشور در این دور از مذاکرات وین گفت: «مذاکرات با طرفین درباره برجام روند رو به جلو دارد. مذاکرات این دور در سطوح مختلف فشرده برگزار شد و مباحث مورد اختلاف و مشترک به پختگی رسیده است.»

او ادامه داد: «فاصله ها و اختلافات در بحث هسته ای و تحریم ها روشن تر شده است؛ ما در هر دو مورد نکات ریز فنی داریم که باید بررسی بیشتری شود و در برخی موارد اختلافات وجود دارد که روشن تر شده است. در برخی حوزه ها وارد نگارش متن شدیم و این موجب می شود کار آهسته پیش برود زیرا کار روی متن دقت خود را می خواهد.»

با این حال معاون وزیر امور خارجه ایران نیز گفت: «هنوز نمی توانیم پیش بینی کنیم که چه زمانی به توافق می رسیم؛ شکل توافق براساس مواضع نظام است و طرفین مقابل نیز مواضع خود را دارند و نزدیک کردن مواضع طرفین کار آسانی نیست.»

این مقام جمهوری اسلامی درباره موارد مورد اختلاف گفت: «تاکید داریم باید تحریم های موضوعی و بخشی همچون بخش انرژی ایران و یا صنعت خودرو و بیمه و بنادر برداشته شود و توافق هم در این باره وجود دارد؛ در کنار این مهم، درباره لغو تحریم افراد و نهادها مذاکرات ادامه دارد. فهرستی در این باره وجود دارد که با لغو تحریم اکثریت این فهرست موافق شده اما دیگرانی هنوز در این فهرست هستند.»

ارونیوز: دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با رئيس سازمان سیای آمریکا؟ حتی کنار هم گذاشتن این کلمات هم تا چندی پیش دشوار و شاید هم خنده‌دار به نظر می‌آمد اما حالا گزارش‌های غیر رسمی از دیدار علی شمخانی و ویلیام برنز حکایت دارد.

باربارا اسلاوین، رئيس بخش ایران شورای آتلانتیک روز سه‌شنبه ۲۷ آوریل در حساب توییتری خود نوشت که ویلیام برنز، رئيس سازمان سیا چند روز پیش در بغداد پایتخت عراق با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار کرده است.

خانم اسلاوین همچنین اضافه کرده بود که در این دیدار یک شخصیت ناشناخته سعودی نیز حضور داشته است.

اما اسلاوین نخستین و تنها کسی نبود که از این دیدار خبر داده بود. پیشتر مایکل روبین، عضو اندیشکده امریکن اینترپرایز که به جمهوری‌خواهان نزدیک است روز ۲۶ آوریل در مقاله‌ای با عنوان «چرا بیل برنز به بغداد رفته است؟» به موضوع دیدار این مقام ارشد آمریکایی با مقام‌های ایرانی پرداخته بود.

so, this just in from a well-placed individual: there was a meeting in Baghdad but it was Burns and Shamkhani, the Iranian national security adviser. There was also an unidentified #Saudi present. Would imagine the conversation was broader than just @theIrandeal — #Yemen etc.

— Barbara Slavin (@barbaraslavin1) April 27, 2021

دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با رئيس سازمان سیای آمریکا؟ حتی کنار هم گذاشتن این کلمات هم تا چندی پیش دشوار و شاید هم خنده‌دار به نظر می‌آمد اما حالا گزارش‌های غیر رسمی از دیدار علی شمخانی و ویلیام برنز حکایت دارد.

باربارا اسلاوین، رئيس بخش ایران شورای آتلانتیک روز سه‌شنبه ۲۷ آوریل در حساب توییتری خود نوشت که ویلیام برنز، رئيس سازمان سیا چند روز پیش در بغداد پایتخت عراق با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار کرده است.

خانم اسلاوین همچنین اضافه کرده بود که در این دیدار یک شخصیت ناشناخته سعودی نیز حضور داشته است.

اما اسلاوین نخستین و تنها کسی نبود که از این دیدار خبر داده بود. پیشتر مایکل روبین، عضو اندیشکده امریکن اینترپرایز که به جمهوری‌خواهان نزدیک است روز ۲۶ آوریل در مقاله‌ای با عنوان «چرا بیل برنز به بغداد رفته است؟» به موضوع دیدار این مقام ارشد آمریکایی با مقام‌های ایرانی پرداخته بود.

آقای روبین در مقاله خود برای موسسه امریکن اینترپرایز مدعی شده بود که دیدار برنز با مقام عالی‌رتبه ایرانی در منزل فواد حسین وزیر امور خارجه عراق انجام شده است.

سازمان سیا بلافاصله پس از انتشار مقاله روبین انجام چنین دیداری را تکذیب کرد. اما سابقه انجام مذاکرات محرمانه آقای برنز بر تردیدها در خصوص صحت این تکذیب افزود. این دیپلمات کارکشته آمریکایی که چندین دهه به عنوان نماینده آمریکا در سفارت‌خانه‌های مختلف آمریکا حضور داشته یکی از اصلی‌ترین کسانی است که در مذاکرات محرمانه آمریکا و عمان در پایان دولت محمد احمدی نژاد نقش داشت.

با این وجود بعد از توییت خانم اسلاوین، دفتر مطبوعاتی سازمان سیا بار دیگر انجام دیدار با مقام‌های ایرانی را تکذیب کرد. این در حالی است که اسلاوین می‌گوید، از صحت ادعای خود اطمینان دارد.

از سوی دیگر چندی پیش جواد ظریف در یک گفتگو اعلام کرده بود که برخی در ایران به آمریکا گرا می‌دهند که با دولت کنونی مذاکره نکند و منتظر پایان کار این دولت باشند. آقای ظریف بدون اینکه نامی از این افراد ببرد می‌افزاید: «اینکه ما سکوت می‌کنیم معنایش این نیست که متوجه نیستیم. خبر این اتفاقات به ما می‌رسد، منتهی در حال حاضر در این شان نیستم که در این رابطه صحبت کنم.»

ظریف وزیر خارجه:
بعضی دوستان به امریکا «گرا» می‌دهند که با ما بهتر می‌توانید کار کنید؛ ما که سکوت می‌کنیم، دلیل نمی‌شود که متوجه این گراها نیستیم.
می‌دانم و خبرش را بهم می‌دهند/انتخاب pic.twitter.com/Jus4Sjb75T

— Mohammad Hasan Najmi (@mhnajmi64) November 29, 2020

دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با رئيس سازمان سیای آمریکا؟ حتی کنار هم گذاشتن این کلمات هم تا چندی پیش دشوار و شاید هم خنده‌دار به نظر می‌آمد اما حالا گزارش‌های غیر رسمی از دیدار علی شمخانی و ویلیام برنز حکایت دارد.

باربارا اسلاوین، رئيس بخش ایران شورای آتلانتیک روز سه‌شنبه ۲۷ آوریل در حساب توییتری خود نوشت که ویلیام برنز، رئيس سازمان سیا چند روز پیش در بغداد پایتخت عراق با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار کرده است.

خانم اسلاوین همچنین اضافه کرده بود که در این دیدار یک شخصیت ناشناخته سعودی نیز حضور داشته است.

اما اسلاوین نخستین و تنها کسی نبود که از این دیدار خبر داده بود. پیشتر مایکل روبین، عضو اندیشکده امریکن اینترپرایز که به جمهوری‌خواهان نزدیک است روز ۲۶ آوریل در مقاله‌ای با عنوان «چرا بیل برنز به بغداد رفته است؟» به موضوع دیدار این مقام ارشد آمریکایی با مقام‌های ایرانی پرداخته بود.

آقای روبین در مقاله خود برای موسسه امریکن اینترپرایز مدعی شده بود که دیدار برنز با مقام عالی‌رتبه ایرانی در منزل فواد حسین وزیر امور خارجه عراق انجام شده است.

سازمان سیا بلافاصله پس از انتشار مقاله روبین انجام چنین دیداری را تکذیب کرد. اما سابقه انجام مذاکرات محرمانه آقای برنز بر تردیدها در خصوص صحت این تکذیب افزود. این دیپلمات کارکشته آمریکایی که چندین دهه به عنوان نماینده آمریکا در سفارت‌خانه‌های مختلف آمریکا حضور داشته یکی از اصلی‌ترین کسانی است که در مذاکرات محرمانه آمریکا و عمان در پایان دولت محمد احمدی نژاد نقش داشت.

با این وجود بعد از توییت خانم اسلاوین، دفتر مطبوعاتی سازمان سیا بار دیگر انجام دیدار با مقام‌های ایرانی را تکذیب کرد. این در حالی است که اسلاوین می‌گوید، از صحت ادعای خود اطمینان دارد.

از سوی دیگر چندی پیش جواد ظریف در یک گفتگو اعلام کرده بود که برخی در ایران به آمریکا گرا می‌دهند که با دولت کنونی مذاکره نکند و منتظر پایان کار این دولت باشند. آقای ظریف بدون اینکه نامی از این افراد ببرد می‌افزاید: «اینکه ما سکوت می‌کنیم معنایش این نیست که متوجه نیستیم. خبر این اتفاقات به ما می‌رسد، منتهی در حال حاضر در این شان نیستم که در این رابطه صحبت کنم.»

البته مشخص نیست منظور ظریف از این افراد «گرا دهنده» کیست و او حتی در فایل منتشر شده جنجالی هم اشاره‌ای به این موضوع نکرده است.

اما علی شمخانی که از سوی باربارا اسلاوین به عنوان نماینده ایران در نشست به رئيس سازمان سیا معرفی شده، یکی از افرادی است که در دولت دونالد ترامپ در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار گرفته است.

علی شمخانی ۱۰ ژانویه ۲۰۲۰ و در پاسخ به حملات ایران به پایگاه نظامی آمریکا در عراق، در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار گرفت.

در ماه‌های اخیر گمانه‌زنی‌ها در خصوص افزایش اختلاف میان دولت حسن روحانی و علی شمخانی بالا گرفته است. هفته گذشته، عباس عراقچی در واکنش به خبرهایی که شبکه پرس تی‌وی به نقل از یک منبع آگاه در تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای منتشر می‌کرد، با اشاره به اینکه نمی‌داند این منبع کیست تاکید کرده بود که این منبع حتما آگاه نیست. بعد از آن بسیاری، علی شمخانی را منبع مورد نظر معرفی کردند.

سیاست‌های قطعی نظام در میدان و دیپلماسی حاصل گفتگوهای اقناعی و پنهان از نگاه زهر آلود نامحرمان و دشمنان بوده و هست. دوگانه‌ای در اجرای بدون تنازل این سیاست‌ها که منبعث از اصول قطعی #انقلاب_اسلامی است وجود ندارد.#جمهوری_اسلامی_ایران

— علی شمخانی (@alishamkhani_ir) April 27, 2021

شمخانی یکی از کسانی بود که بعد از انتشار گفتگوی ظریف، موضع تندی اتخاذ کرد و تلویحا وزیر امور خارجه ایران را «نامحرم» خواند.

آقای شمخانی در حساب توییتری خود نوشته بود: «سیاست قطعی نظام در میدان و دیپلماسی حاصل از گفتگوهای اقناعی و پنهان از نگاه زهرآلود نامحرمان و دشمنان بوده و هست. دوگانه‌ای در اجرای بدون تنازل این سیاست‌ها که منبعث از اصول قطعی انقلاب اسلامی است وجود ندارد.»

با این حال خبرگزاری تسنیم ساعاتی پس از انتشار گزارش‌ها مربوط به دیدار شمخانی و رئيس سیا، به نقل از یک منبع مطلع انجام این دیدار را تکذیب کرد.

تسنیم در این گزارش خود جزئيانی بیان نکرده و تنها به بیان این نکته که «آقای شمخانی چنین دیدار و گفتگویی با مقام آمریکایی مزبور نداشته» بسنده کرد.

هرچند چنین گزارش‌هایی حتی در صورت صحت هم تا مدتی تایید نمی‌شود و طرفین به صورت رسمی انجام آن‌را تکذیب می‌کنند اما تحول تازه‌ای که می‌تواند احتمال انجام این دیدار را تقویت کند، اظهارات جدید محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی درباره ایران است.

آقای بن سلمان سه‌شنبه شب ۲۷ آوریل در یک گفتگوی تلویزیونی با شبکه العربیه برای نخستین بار عبارات مثبتی درباره ایران به کار برد. ولیعهد سعودی با اشاره به اینکه ایران همسایه عربستان است، ابراز امیدواری کرد که دو کشور بتوانند روابط خوبی با یکدیگر داشته باشند. پسر پادشاه عربستان در ادامه افزود: «مشکل ما با رفتار منفی ایران در حوزه‌هایی چون برنامه موشک بالستیک و برنامه اتمی و حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی در منطقه است که در حال کار با کشورهای منطقه و جهان در این خصوص هستیم تا بتوانیم راه‌حل‌هایی برای آن پیدا کنیم.»

ولیعهد عربستان در حالی این اظهارات را به زبان آورد که در سال ۲۰۱۷ در گفتگویی با اشاره به اینکه ایران تهدیدی برای منطقه به شمار می‌رود تهدید کرده بود، عربستان نبرد را به داخل مرزهای ایران خواهد کشاند.

در تحولی مهم اما بن‌سلمان در بخش دیگری از مصاحبه دیشب خود با العربیه تاکید کرد که ریاض خواهان رشد ایران است و نمی‌خواهد وضعیت ایران سخت‌تر شود. او همچنین اضافه کرد که دو کشور منافع متقابلی در درون مرزهای یکدیگر دارند و عربستان از بهبود مناسبات میان طرفین استقبال می‌کند.

اظهارات بن سلمان در حالی مطرح می‌شود که چندی پیش نشریه بریتانیایی فایننشال تایمز گزارش داده بود که روز ۹ آوریل دیدارهای مخفیانه‌ای میان مقام‌هایی از دو کشور ایران و عربستان انجام شده است. وزارت خارجه ایران انجام آن دیدارها را تکذیب نکرد و تنها به بیان این نکته بسنده کرده بود که تهران همواره از بهود مناسبات با ریاض استقبال می‌کند.

بر همین اساس اگر فرض انجام مذاکرات میان ایران و عربستان درست باشد، با توجه به واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، بعید است که این وزارتخانه از انجام چنین گفتگوهایی مطلع نبوده باشد.

حالا هرچند هنوز نمی‌توان با قاطعیت از انجام دیدار میان علی شمخانی و رئيس سازمان سیای آمریکا سخن گفت، اما دست‌کم شواهد و قرائن از تحول در شرایط منطقه‌ای حکایت دارد. از یکسو مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۴+۱ و همچنین آمریکا با پیشرفت‌های خوبی همراه است، از سوی دیگر ادبیات ولیعهد سعودی در قبال ایران دچار تغییر مبنایی شده است و از سوی دیگر، نام کسی از طرف آمریکایی به میان آمده که کارنامه بلندبالایی در انجام گفتگوهای محرمانه با کشورهای مختلف و حتی دشمنان شماره یک ایالات متحده از خود به جا گذاشته است.