اخبار

ایرج مصداقی اخیراً حمیدرضا نقاشیان، یکی از محافظان روح‌الله خمینی، در مصاحبه‌ای ویدیویی که توسط “رهیافتگان” منتشر شد، اعلام کرد که خمینی با مشکل قلبی در بیمارستان بستری شده بوده، اما بعداً مشخص شده که معده او خونریزی کرده است. او ادعا می‌کند که این خونریزی به دلیل کپسول‌هایی است که از طریق چند رابط از یک “داروخانه زیرپله‌‌ای در خیابانی در لندن” خریداری شده است؛ داروخانه‌ای به گفته او قلابی که فقط برای فروش این داروهای قتاله باز شده ‌‌و پس از آن تعطیل شده است.

نقاشیان می‌گوید، شخصاً متهمان را بازجویی کرده و ارتباطات آن‌ها را کشف کرده است. او بدون اینکه مشخص کند چه کسانی دارو را تجویز کرده‌اند و خریداران چه سمتی داشته‌اند و عاقبت‌شان به کجا کشیده، ادعا می‌کند که متن بازجویی از این افراد در پرونده مربوطه در وزارت اطلاعات وجود دارد، اما اکبر هاشمی رفسنجانی در آن زمان اجازه پیگیری آن را نداده است.

این قصه که اجزای آن با شبیه‌سازی از داروفروشی‌های زیرپله‌ای خیابان ناصرخسرو در تهران ساخته شده، بیشتر به توهمات دایی جان ناپلئونی شباهت دارد. اما واقعیت این است که نقاشیان نه یک فرد متوهم است و نه قصه‌پرداز.

حمیدرضا نقاشیان پیش از این هم به چنین نظریه‌پردازی‌هایی دست زده است و در مسیر ارتقای مقام و ثروت از آن سود جسته است. در این یادداشت با تأمل در این مسیر، ‌چرایی گفتار او ‌درباره ترور خمینی را تشریح می‌کنم.

نقاشیان از دیروز تا امروز

برای شناخت شخصیت نقاشیان لازم است نگاهی به سوابق او بیفکنیم. حمیدرضا نقاشیان در سال ۱۳۵۷ به همکاری با گروه “توحیدی صف” پرداخت و به ادعای خودش، در سه عملیات تروریستی این گروه نقش پشتیبانی داشت.

یک سلسله عملیات این گروه عبارت بودند از: ‌انفجار رستوران خوانسالار که نظامیان آمریکایی در آن‌جا رفت و آمد می‌کردند، پرتاب نارنجک به مینی‌بوس آمریکایی‌ها در خیابان نیروی هوایی و حمله به پل گریم مستشار آمریکایی و همچنین عملیات ایذایی انفجار در موتورخانه کاخ جوانان شوش، انهدام دکل برق، انفجار در کارخانه کیان تایر، تخریب مشروب‌‌فروشی‌ها و باصطلاح “اماکن فساد”.

راهیابی به محافل امنیتی

پس از ورود خمینی به ایران، گروه توحیدی صف، به سرکردگی محمد بروجردی، حفاظت از او را به عهده گرفت. نقاشیان به دلیل نزدیکی به بروجردی به عنوان محافظ و سرتیم حفاظت در کنار خمینی قرار گرفت.

بروجردی اولین جوخه اعدام در پشت‌بام مدرسه علوی را انتخاب کرد و شخصاً به چهار اعدامی آن شب تیر خلاص زد. احتمال این که نقاشیان نیز در اولین جوخه اعدام نظام اسلامی بوده باشد زیاد است.

حمیدرضا نقاشیان (راست) پس از انقلاب ۵۷ به عنوان محافظ و سرتیم حفاظت در کنار روح‌الله خمینی قرار گرفت عکس
نقاشیان پس از ترور مرتضی مطهری، از سوی خمینی مأموریت یافت تا دستگیری و انهدام گروه فرقان را هدایت کند. او و علی اکبر ناطق نوری موفق شدند نظر بهشتی و قدوسی را برای انتصاب لاجوردی به عنوان نماینده دادستان جلب کنند تا رشته کارها در دست خودشان باشد.

نقاشیان به منظور راه‌اندازی سیستم و زندان امنیتی، ۲۰۹ اوین را مرکز فعالیت‌‌های خود قرار داد و هدایت عملیات حمله به خانه‌های تیمی گروه فرقان را نیز به عهده داشت.

وی بازجویی و شکنجه اکبر گودرزی، رهبر فرقان، و دیگر اعضای آن را به عهده داشت و محمدباقر ذوالقدر معاونش بود. ذوالقدر در سال ۶۰ مسئولیت ۲۰۹ اوین را به عهده داشت و سپس جانشین فرمانده سپاه پاسداران شد. نقاشیان پس از آن‌که متوجه شد محمدعلی بصیری ضارب مرتضی مطهری است، او را بدون محاکمه به قتل رساند.

او که پس از موفقیت در سرکوب گروه فرقان به یک چهره امنیتی و اطلاعاتی تبدیل شده بود، بعد از شکست طرح حمله نیروهای آمریکایی برای آزادی گروگان‌ها در طبس، مسئولیت نگهداری تعدادی از گروگان‌ها را به عهده گرفت. او از همان موقع همراه با مهدی کروبی در جریان گفتگوی محرمانه و معامله با تیم رونالد ریگان و جمهوری‌خواهان آمریکایی برای تاخیر در آزادی گروگان‌ها تا آغاز ریاست جمهوری ریگان قرار گرفت.

چنگ‌اندازی به ثروت و مکنت

نقاشیان به برکت پیشنیه امنیتی‌اش و راهیابی به کانون‌های قدرت، به مال و مکنت بسیاری دست یافت. او که در سال ۱۳۵۷ فقط یک تاکسی داشت و در منزل پدری‌اش در شهرآرا زندگی می‌کرد، پس از آن که متوجه اهمیت و کاربرد ماشین‌های سنگین و لودر و بیل‌مکانیکی و بولدوزر و… در جنگ شد، به نمایندگی کاترپیلار در ایران چنگ انداخت.

او در مرداد ۱۳۶۷ شرکت “همکار ماشین” را تأسیس کرد که حوزه فعالیت‌آن “ماشین‌آلات راه‌سازی، ماشین‌آلات ساختمانی، ماشین‌آلات معدن، غلتک، تراکتور، ژنراتور، موتور، انواع و اقسام بیل مکانیکی و لودر، هندلر، فورواردر، تراکتور خارج جاده‌ای، ماشین‌آلات لوله‌گذار، ماشین‌آلات بازسازی آسفالت و… است.

شرکت کامپیوتری سیستم ایران (آی‌سی‌اس) از دیگر شرکت‌هایی است که حمیدرضا نقاشیان در آن رئیس هیأت مدیره است. این شرکت در زمینه‌بانکداری فعالیت می‌کند.

شرکت آی‌سی‌اس به همراه دو شرکت اینفوسیس یا (توسعه سیستم‌های انفورماتیک) و آفتاب خاورمیانه تشکیل یک گروه زنجیره‌ایی را می‌دهند. شرکت آفتاب خاورمیانه در زمینه اینترنت و آی‌سی‌پی، شرکت اینفوسیس در زمینه بارکد و شناسنده رادیویی (RFID) و شرکت آی‌سی‌اس در زمینه نرم‌افزار و سخت‌افزارهای کارت پرداخت، بانکداری و خدمات ویژه مالی فعالیت می‌کنند.

احتمال این که نقاشیان (سمت راست خمینی) جزو اولین اعضای جوخه‌های اعدام برای تیرباران وابستگان به نظام سلطنتی بوده باشد زیاد است عکس:
نقاشیان که به دلیل نزدیکی به محسن رفیق‌دوست به لجستیک سپاه راه یافت و در دوران جنگ دلال اسلحه بود، در دهه‌۷۰ مسئول مانژ سوارکاری سپاه پاسداران شد که همان مانژ سلطنتی است. در همین دوران او تعدادی اسب نر اصیل از کشورهای اروپایی به ویژه ایرلند وارد کرد و به پرورش اسب روی آورد که بسیار پول‌ساز بود. او مادیان‌هایی را که توانایی جفت‌گیری داشته باشند انتخاب کرده و از این طریق ثروت هنگفتی را به جیب زد.

روابط نزدیک او با خانواده ناطق نوری همچنان ادامه داشته است. در سال ۷۴ ناطق نوری با دریافت مبالغ هنگفت از وی، نزد وزارت اطلاعات پادرمیانی کرد تا دست از سرش بردارند. او که همسر دومش در یکی از برج‌های گرانقیمت دبی زندگی می‌کند، مانند بسیاری از مقامات نظام اسلامی “معیارهای اسلامی” در زندگی خصوصی‌اش جایی ندارند.

به روایت یک شاهد، نقاشیان در سال ۷۸ یا ۷۹ میهمانی‌ای در رستوران “لوکس طلایی” ترتیب داده و خیلی‌ها را دعوت می‌کند. شب یک ماشین آخرین مدل می‌آید دنبال نقاشیان، در را که باز می‌کند دو دختر جوان با “پوشش غیراسلامی” و آرایش غلیظ در ماشین او بودند. به او در مورد دختران همراهش اعتراض می‌شود. نقاشیان در پاسخ می‌گوید: «شامتان را خورده‌اید حرف زیادی نزنید».

چهره رسانه‌ای و نظریه‌پرداز

حمیدرضا نقاشیان مانند بسیاری از چهره‌های امنیتی و نظامی سابق، دستی هم در کار رسانه دارد و رئیس هیأت مدیره “مؤسسه سخن‌گستر” است که روزنامه‌های ایران‌نیوز و صبح اقتصاد را منتشر می‌کند.

نقاشیان پس از سرکوب “جنبش سبز”، با حمله به میرحسین موسوی او را به تلاش برای کودتا از طریق “شعبان بی‌مخ”‌ها متهم کرد. در حالی که خامنه‌‌ای و سپاه به اعتراف سردار همدانی، پنج هزار تن از اراذل و اوباش را برای سرکوب این جنبش به خدمت گرفته بودند.

در این دوران خبرگزاری فارس او را به عنوان مدیر مؤسسه سخن‌گستر در “نشست بررسی جریان‌های فكری التقاطی” که توسط باشگاه خبری فارس “توانا” و با همكاری مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران برگزار شده بود شرکت داد تا از وی چهره‌ای نظریه‌پرداز بسازد. او در این نشست به ضدیت کور با نهضت‌آزادی و مصدق و مشروطه و مجاهدین و شریعتی و فرقان و… پرداخت و همه را یک‌کاسه کرده و به امویان و عباسیان و زیدیه و شیخیه و … چسباند. او همچنین “ترویج تفكر چپ، حزب توده و همراهی دموكراسی‌های غربی” را بانی “تشكیل حزب ایران نوین و رستاخیز” معرفی کرد.

نقاشیان و تئوری توطئه

حمیدرضا نقاشیان اولین بار نیست که به تئوری توطئه پناه می‌برد و پای انگلیس را به میان می‌کشد. او قبلاً به قدرت رسیدن مسعود رجوی در سازمان مجاهدین خلق را توطئه سرویس جاسوسی انگلیس از طریق برادرش کاظم خوانده بود. بنا به روایت او، دکتر کاظم رجوی عضو ام‌آی‌سیکس بوده و انگلستان در زندان‌های دوران شاه کرسی جذب نیرو داشته است!

نقاشیان که سرنوشت امثال حسن رعیت را دیده، نگران پیامدهای فساد مالی و قربانی شدن در جنگ قدرت جناح‌های حکومتی است عکس:
نقاشیان در مورد “ترور” خمینی و تشکیل پرونده و بازجویی از مباشران در قتل وی یاوه می‌گوید، چرا که فراموش کرده در مورد فعالیت خود در دهه ۶۰ گفته بود: «در زمان جنگ با آقای رفیق‌دوست كار كرده و در زمان تشكیل وزارت اطلاعات دوره‌ای كوتاه با آقای ری‌شهری و بعد تا سال ۶۶ با آقای ناطق در وزارت كشور (اولین رئيس حفاظت اطلاعات نیروهای انتظامی) بودم. از سال ۶۶ تا امروز هم در بخش خصوصی و بیشتر كار فرهنگی می‌كنم».

کسی که از سال ۶۶ در بخش خصوصی مشغول کار بوده، به نهادهای امنیتی و به پرونده‌‌‌ای با این درجه از اهمیت نمی‌تواند دسترسی داشته باشد، چه برسد به این که متهمان آن را بازجویی کند.

گزارش پزشکی علیرضا مرندی که در سه دهه گذشته نیز نقش مهمی در مراقبت پزشکی از علی خامنه‌ای داشته، دلالت بر این دارد که خمینی در ۹۰ سالگی به علت ابتلا به سرطان معده درگذشته است.

دلیل رفتار “دایی جان ناپلئونی” نقاشیان را می‌توان در سخنان علی فلاحیان پیدا کرد. او در مورد نقاشیان می‌گوید: «…بعد هم در كارهاى اقتصادى افتاد. در لندن، سر قضايایی كه بماند دستگير شد و بعد از آزادى و برگشت به ايران، پروندههاى مالى و بدهكارى و اينها داشت. حدود سال ۷۵ – ۷۴ هم ممنوع‌الخروج شد. آقاى نيازى پيگير بحث‌هاى او بود تا نهايتاُ ممنوع‌الخروجىاش را لغو كرد.» (شنود اشباح، رضا گلپور، ص ۵۰۷)

نقاشیان که از دشمنی خامنه‌ای با رفسنجانی مطلع است، موضوع “ترور” خمینی که به اعتراف خودش در خردادماه سال جاری حتی از سوی خبرگزاری فارس جدی گرفته نشد را دوباره مطرح کرد تا ضمن دشمنی با رفسنجانی، با چاپلوسی نسبت به لزوم “حفاظت هزار برابری” از خامنه‌ای هشدار دهد و خطرات “نفوذی”‌ها را برشمارد.

حمیدرضا نقاشیان به دنبال حاشیه امنیت است. سرنوشت امثال حسن رعیت را دیده و نگران است که در جنگ قدرت نسبت به فساد مالی او سخت‌گیری شود.

* این یادداشت نظر نویسنده را منعکس می‌کند و الزاما بازتاب‌دهنده نظر دویچه‌وله فارسی نیست.

رادیوفردا: چند هفته پس از ابراز نگرانی‌های گسترده از وضعیت نامعلوم سپیده رشنو، زن معترض به تذکر حجاب اجباری در اتوبوس، و به راه‌ افتادن توفان توئیتری با هشتگ «سپیده کجاست؟»، تلویزیون حکومتی ایران در یک گزارش تصویری او را نشان داد.

در این گزارش که شامگاه شنبه، هفتم مرداد از برنامه ۲۰:۳۰ صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش شد، در خلال روایت یکطرفه از درگیری لفظی یک متذکر حجاب اجباری و سپیده رشنو در اتوبوس، برای چند ثانیه خانم رشنو نیز در محلی استودیومانند در حال بیان جملاتی که دلخواه حکومت جمهوری اسلامی است، نشان داده می‌شود.

زمان و مکان این ویدئو از سپیده رشنو معلوم نست. او در این ویدئو با چهره‌ای تکیده دیده می‌شود و از ارسال فیلم این درگیری به مسیح علینژاد و یک فرد دیگر سخن می‌گوید.

سپیده رشنو، ۲۸ ساله، هنرمند، داستان‌نویس و ویراستار است که پس از اعتراض به رایحه ربیعی، زن محجبه‌ای که در اتوبوس درباره حجاب اجباری به او تذکر داد و او را تهدید کرده بود که ویدیوی او را به «سپاه» می‌دهد، روز ۲۵ خرداد بازداشت شد.

در هفته‌های گذشته کاربران شبکه‌های اجتماعی درباره وضعیت نامعلوم او پس از بازداشت و سکوت نزدیکان او ابراز نگرانی کرده بودند.

بر اساس گزارش‌ها، سپیده رشنو از زمان بازداشت، از دسترسی به وکیل و تماس با خانواده خود محروم بوده و همین موضوع بر دامنه نگرانی‌ها از وضعیت او افزوده بود.

در روزهای اول ماه مرداد ویدیویی از اعترافات اجباری زنی منتشر شد که خبرگزاری فارس مدعی بود سپیده رشنو است.

پس از پخش این ویدیو، برخی رسانه‌ها به نقل از منابع آگاه اعلام کردند که زنی که در این فیلم دیده می‌شود و چهره او مات شده است، خانم رشنو نیست، بلکه زنی است که در اتوبوس با زن متذکر حجاب اجباری درگیر شده و دستش آسیب دیده بود.

پس از آن شمار زیادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی با راه‌اندازی یک توفان توئیتری با هشتگ «سپیده کجاست» با انتقاد از بی‌خبری از محل بازداشت این زن هنرمند، خواستار پاسخگویی مقام‌های مسئول در این زمینه شدند.

در همین حال آرش صادقی، کنشگر مدنی و زندانی سیاسی پیشین، در توئیتی مکان فیلمبرداری ویدیوی اعترافات اجباری زنی را که سپیده رشنو خوانده شده بود «اتاق مخصوص اعترافات تلویزیونی (بند یک الف)» معرفی کرد. کنشگران مدنی و سیاسی زندانی از «بند یک الف» به‌عنوان یکی از بازداشتگاه‌های مخفی جمهوری اسلامی نام می‌برند.

انتشار ویدیوهای اعترافات اجباری از زندانیان سیاسی و کنشگران مدنی در رسانه‌های جمهوری اسلامی پیش از این بسیار سابقه دارد، اما در پی افزایش اعتراضات سیاسی و اجتماعی اخیر، پخش این ویدیوها از اعترافات اجباری شهروندان عادی نیز افزایش یافته است.

خبرگزاری فارس ششم مرداد ویدیویی از اعترافات اجباری دو زن جوان که پیشتر ویدیوی واکنش آن‌ها به تذکر یک آخوند درباره حجاب در شبکه‌های اجتماعی به‌ طور گسترده منتشر شده بود، منتشر کرد.

محور اظهارات این دو زن که چهره آن‌ها فیلتر شده بود، انتقاد از مسیح علینژاد، فعال مدنی و منتقد سرسخت جمهوری اسلامی بود.

در این «اعتراف»، این دو زن گفتند که ویدیوی مربوط به درگیری لفظی‌شان با فرد معمم را مسیح علینژاد منتشر کرده است. این دو زن در این «اعترافات» هم‌چنین از «اهانت ناخواسته به تذکر روحانی» ابراز «ندامت» کردند.

بر اساس گزارش‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی و رادیو فردا؛ ف.ع/ پ.پ

بی‌بی‌سی: وزارت اطلاعات ایران اعلام کرده که یک تبعه سوئد را به اتهام جاسوسی بازداشت کرده است.

در اطلاعیه ای که رسانه های ایران منتشر کرده اند از قول وزارت اطلاعات گفته شده است «متهم سوئدی که در سفرهای چندگانه‌ پیشین به ایران، به‌دلیل برخی رفتارها و ارتباطات مشکوک، در لیست مظنونین واحد ضدجاسوسی وزارت اطلاعات قرار گرفته بود، همیشه از لحظه‌ی ورود به کشور، کلیه تحرکات، ارتباطات، سفرهایش به شهرهای مختلف کشور که کلا خارج از مقاصد و رویه‌های گردشگری انجام می‌شدند تا هنگام خروج از مرزهای جمهوری اسلامی ایران، دقیقاً تحت نظر مأمورین زبده‌ ضدجاسوسی این وزارت‌خانه قرار می‌گرفت.»

بر اساس این گزارش، وزارت اطلاعات ایران گفته است شهروند سوئدی بازداشت شده «چند ماه پیش و درپی دستگیری یک جاسوس دیگر اروپایی، با مأموریت کسب اطلاع از چگونگی افشای هویت آن جاسوس و نوع و میزان اطلاعاتی که به تور اطلاعاتی این وزارت‌خانه افتاده بود، مجدداً وارد کشور شد… و بالاخره با تکمیل مستندات در هنگام خروج از کشور با حکم مرجع قضایی بازداشت شد.»

وزارت اطلاعات ایران گفته شهروند سوئدی بازداشت شده پیش از سفر به ایران، سابقه سفر به اسرائیل را دارد. وزارت اطلاعات در اطلاعیه اش سوئد را «رژیم بدسابقه‌» توصیف کرده که «تاکنون چندین جاسوس نیابتی برای رژیم اشغالگر قدس را پشتیبانی کرده است».

جمهوری اسلامی ایران اسرائیل را به رسمیت نمی شناسد و برای اشاره به آن از اصطلاحاتی همچون رژیم اشغالگر قدس استفاده می‌کند.

اطلاعیه وزارت اطلاعات به نام احمدرضا جلالی شهروندن ایرانی- سوئدی زندانی در ایران هم اشاره کرده که ماموران وی را به جاسوسی متهم و به اعدام محکوم کرده اند.

سوئد یک مامور قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران به نام حمید نوری را که در اعدام های گسترده تابستان ۶۷ دست داشته، بازداشت و به اتهام جنایت جنگی و قتل عمد به زندان ابد محکوم کرده است.

از زمان بازداشت وی، دولت سوئد درباره خطر دستگیری خودسرانه اتباعش در سفر به ایران هشدار داده و از شهروندان سوئدی از جمله اتباع دوتابعیتی ایرانی – سوئدی خواسته از سفر به ایران خودداری کنند.

مقام های ایرانی در اردیبهشت سال جاری هم یک شهروند ۳۰ ساله سوئدی را بازداشت کرده بود.

به غیر از سوئد، آمریکا، فرانسه و بریتانیا درباره سفر به ایران به اتباع خود هشدار داده اند.

ارونیوز: شمار قربانیان سیل و باران‌های سیل‌آ‌سای چند روز اخیر در نقاط مختلف ایران بر اساس گزارش سازمان هلال احمر به ۵۶ نفر افزایش یافت.

این در حالیست که تا ساعت بیست شب جمعه شمار قربانیان و مفقودین سیلاب‌های اخیر در ایران به ترتیب ۵۳ و ۱۶ نفر گزارش شده بود.

ایرنا، خبرگزاری رسمی ایران به نقل از رئیس سازمان امداد و نجات ایران اعلام کرد بر اثر سیلاب های اخیر در کشور همچنین ۱۸ نفر تاکنون مفقود شده‌اند.

مهدی ولی پور، رئیس سازمان امداد و نجات ایران روز شنبه به ایرنا گفت: از ابتدای مرداد تاکنون ۲۱ استان کشور تحت تاثیر سیلاب بودند.

وی همچنین از لرستان، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، یزد و تهران به عنوان‌های استان‌هایی نام برد که جمعه شب بیشتر از دیگر نقاط متاثر از سیلاب بوده‌اند.

به گفته مسئولان دست کم ۶۳ شهرستان در ۱۸ استان حادثه دیده درگیر سیل و ویرانی شده‌اند و اغلب راه‌های اصلی ارتباطی در این استان‌ها از جمله‌ جاده‌های چالوس و هراز مسدود است.

این در حالیست که جمعیت هلال احمر از ۲۰ استان و ۱۱۱ شهرستان نام برده که متاثر از باران‌های سیل‌آسا و سیلاب‌های اخیر بوده‌اند.

استهبان فارس که بیست و دو تن از ساکنان آن اوایل مرداد قربانی سیل شدند از جمله نقاطی است که زودتر از دیگر مناطق ایران دستخوش بارش‌های سیل‌آسا شده بود.

رئیس سازمان مدیریت بحران ضمن اشاره به تغییرات اقلیمی به عنوان منشا اصلی رویدادهای آب و هوایی ناگهانی اخیر در باره دلیل بالا بودن شمار قربانیان سیل در استهبان فارس گفته است: ظرف ۲۸ دقیقه به اندازه‌ای نزولات آسمانی زیاد بود که همه منطقه را دستخوش تغییر کرد.»
هشدار سازمان هواشناسی نسبت به ادامه بارش‌های سیل‌آسا

از سوی دیگر سازمان هواشناسی ایران روز شنبه نسبت به ادامه بارش‌های سیل‌آسا در ۲۲ استان کشور و تداوم فعالیت سامانه موسمی «مانسون» طی پنج روز آینده هشدار داد.

بر اساس این گزارش، استان‌های آذربایجان شرقی، اردبیل، گیلان، مازندران، دامنه‌های جنوبی البرز در در زنجان، ‌قزوین،‌ البرز و تهران فردا یکشنبه نهم مرداد با بارش باران توام با رعدوبرق و وزش باد شدید همراه خواهد بود.

باران‌های سیل‌آسا و سیلاب جدا از ایران چند کشور دیگر منطقه را نیز در بر گرفته است. به گزارش وزارت کشور امارات عربی متحده سیلال که از روز چهارشنبه این کشور را درنوردیده تاکنون دست کم هفت کشته به جا گذاشته است.

از سوی دیگر منابع خبری در افغانستان نیز از کشته شدن دست کم ۱۲ نفر و ویرانی ده‌ها منزل مسکونی بر اثر جاری شدن سیلاب در سه ولایت این کشور خبر دادند.

رادیوفرانسه: با تداوم جنگ اوکراین و افزایش تلفات روسیه در این جنگ نشانه‌های قیام علیه سیاست ولادیمیر پوتین هر روز بیشتر آشکار می‌شود. شبکه دوم تلویزیون آلمان به نقل از منابع روسی گزارش می‌دهد در حالی که هرنوع تظاهراتی علیه جنگ در روسیه ممنوع شده است، مخالفان به خرابکاری و عملیات زیرزمینی متوسل شده‌اند.

بر پایه این گزارش، در چهارماه نخست پس از آغاز جنگ اوکراین، بیش از ۶۰ قطار باربری در نتیجه دستکاری در خطوط راه آهن از مسیر خود خارج شده‌اند و دست کم در ۲۳ مورد مراکز سربازگیری با کوکتل مولوتوف به آتش کشیده شده‌اند.

گزارش شبکه دوم تلویزیون آلمان دو روز پس از انتشار مصاحبه «رودیگر فون فریچ» سفیر پیشین آلمان در مسکو منتشر شده که طول ۵ سال مأموریت خود بارها با پوتین دیدار داشته و به بررسی روند تبدیل پوتین به یک دیکتاتور تمام عیار پرداخته است.
پوتین خود را در خطر می‌بیند

رودیگر فون فریچ درست پس از الحاق شبه جزیره کریمه به روسیه مأموریت خود را در مقام سفیر آلمان در مسکو آغاز کرد و تا سال ۲۰۱۹ که به سن بازنشستگی رسید، این مأموریت را ادامه داد. او به روزنامه مرکور آلمان گفته است: «پوتین قدم به قدم از پذیرش هرنوع مشاوره‌ای فاصله گرفت، نگاه او به جهان تیره شد و به این احساس رسید که همواره تهدید می‌شود.»

فریچ به تازگی کتابی با عنوان «چرخش زمانه» منتشر کرده که در آن به مناسبات اروپا با روسیه می‌پردازد و راه‌حل‌هائی را برای پایان دادن به جنگ اوکراین پیشنهاد می‌دهد.

بر پایه گزارش شبکه دوم تلویزیون آلمان، گرایش بیشتر مخالفان جنگ به عملیات زیرزمینی و خرابکاری، برآیند محدودیت‌های شدیدی است که با آغاز جنگ برای همایش‌های اعتراضی مردم ایجاد شده است. در ماه مارس امسال قانون مجازات عمومی در جهت جلوگیری از تظاهرات مسالمت‌آمیز تشدید شد و اکنون حتی «جنگ» نامیدن تجاوز نظامی روسیه قابل مجازات است و مردم مجبورند از اصطلاح «عملیات ویژه» نام ببرند.
انحراف قطارهای باربری

۶۰ مورد انحراف قطارهای باربری که برخی از آن‌ها حامل تجهیزات نظامی برای جبهه اوکراین بوده‌اند و به آتش کشیده شدن دست کم ۲۳ مرکز سربازگیری ارتش به وسیله کوکتل مولوتوف‌های دست‌ساز، ترازنامه عملیات زیرزمینی ماه‌های اخیر است که در پایگاه خبری آنلاین روسیه موسوم به «اینسایدر» به اطلاع همگان رسیده است.

به گزارش تحریریه اینسایدر روسیه، چنین عملیاتی تا پیش از جنگ اوکراین هرگز مشاهده نشده است و به همین دلیل مردم تمام این خرابکاری‌ها را زائیده جنگ و تشدید قوانین مجازات عمومی می‌دانند.

درباره انگیزه‌ها و نتایج این عملیات، تلویزیون آلمان با یک روزنامه نگار افشاگر روس گفت و گو کرده است. این روزنامه‌نگار که به دلایل امنیتی با نام مستعار آلیسا زملیانسکایا معرفی شده، می‌گوید: «اظهار نظر آشکار در باره جنگ در اوکراین در روسیه به شدت خطرناک است، حتی نام بردن از تجاوز نظامی روسیه به عنوان جنگ ایجاد گرفتاری می‌کند، با این همه مخالفان جنگ به هر شکلی که بتوانند علیه پوتین و جنگ اعتراض می‌کنند و خطر چند سال زندان را به جان می‌خرند.»

ماکس دگوئف هنرمند روسی در همین زمینه به شبکه دوم تلویزیون آلمان گفته است: «پیش ما، آدم‌ها حتی اگر یک ورق سفید به دست بگیرند و در خیابان بایستند، به اتهام بی‌اعتبار کردن ارتش دستگیر می‌شوند.»

مخالفانی که در چنین شرایطی راهی جز خرابکاری نیافته‌اند، بیش از همه با خطر مجازات‌های سنگین روبرو هستند، به همین دلیل به گفته منابع روسی به شدت مراقب هستند که هویتشان فاش نشود. در نتیجه، در حالی که هفته به هفته بر تعداد خرابکاری‌ها افزوده می‌شود، دولت از تعقیب و مجازات آن‌ها ناتوان مانده است.

دولت روسیه تاکنون کوشیده است یا جلوی انتشار عمومی خبرهای مربوط به خرابکاری‌ها را بگیرد و یا این عملیات را به گردن جاسوسان خارجی بیاندازد، چیزی که به نظر گرهارد مانکوت استاد دانشگاه اینستابروک در شمال آلمان نه قابل پی گیری است و نه قابل اثبات.

صدای آمریکا: وزیر دفاع اسرائیل می‌گوید تمایل جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، برای احیای برجام «بی‌اساس» نیست، اما اسرائيل از این توافق «بسیار ناراضی» است و قادر است به برنامه هسته‌ای ایران آسیب جدی بزند و آن را به تعویق بیاندازد.

بنی گانتز در مخالفت با احیای برجام گفت که این توافق به ایرانیان امکان می‌دهد که «اقتصاد خود را توسعه دهند و در نهایت و در تاریخی در آینده، به بازگشت‌شان به برنامه هسته‌ای مشروعیت می‌دهد.»

به گزارش تایمز اسرائيل، گانتز گفت که اسرائیل توانایی وارد کردن «آسیب جدی» به برنامه هسته‌ای ایران را دارد و می‌تواند آن را تاخیر بیاندازد. او احیای توافق برجام را که سال ۲۰۱۵ با قدرت‌های جهانی و برای محدود کردن فعالیت‌های هسته‌ای ایران حاصل شد، تنها یک تاکتیک برای به تاخیر انداختن برنامه هسته‌ای ایران دانست.

گانتز تهدید تازه خود را روز سه‌شنبه و در مصاحبه‌ای در یک کنفرانس «شبکه ۱۳» اسرائيل در اورشلیم مطرح کرد. وزیر دفاع اسرائیل جمهوری اسلامی ایران را یک مشکل جهانی خواند و گفت ایران «فقط مشکل مخصوص اسرائیل نیست.»

او همچنین گفت حزب‌الله و لبنان از قابلیت‌های بازدارنده اسرائيل خبر دارند.

اسرائيل مدت‌ها است که می‌گوید قابلیت و توانایی آن را دارد که به تاسیسات هسته‌ای و برنامه اتمی ایران حمله کند.

گانتز در مورد اختلافات اخیر با روسیه نیز گفت که اسرائيل روابط بسیار مهمی با روسیه دارد. او گفت اورشلیم باید با مسکو گفتگو کند. این درحالی است که به تازگی سفر یک هیئت اسرائیلی به روسیه برای گفتگو در مورد اختلافات دیپلماتیک به تعویق افتاده است.

روابط گرم روسیه و اسرائیل به دنبال تهاجم روسیه به اوکراین و اظهارات اردیبهشت ماه سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، که گفته بود رئیس‌جمهوری اوکراین «مانند هیتلر خون یهودی دارد» باعث سردی روابط این دو متحد قدیمی شده است.

رادیوفردا: این دیپلمات سابق ایرانی متهم به برنامه‌ریزی برای بمب‌گذاری در پاریس است

رسانه‌های بلژیک از احتمال مداخله آمریکا در برنامه تبادل زندانیان میان ایران و بلژیک خبر داده و می‌گویند که ایالات متحده احتمالاً درخواست استرداد اسدالله اسدی به آمریکا را بدهد.

روزنامه‌های «هِت لَتسته نیوز» و «دِ مورخِن» بلژیک روز دوشنبه ۳ مرداد با انتشار گزارشی از احتمال درخواست آمریکا برای استرداد دیپلمات سابق ایران، اسدالله اسدی که در بلژیک با اتهام‌های تروریستی زندانی است، خبر دادند.

پارلمان بلژیک چهارشنبه گذشته (۲۹ تیرماه) معاهده تبادل زندانیان با ایران را به تصویب رساند؛ اقدامی که راه را برای آزادی و انتقال اسدالله اسدی به ایران باز می‌کند.

در همین اثنا، روز دوشنبه سوم مرداد، خبرگزاری‌های داخلی ایران نیز خبر دادند که لایحه «معاهده انتقال محکومان بین جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی بلژیک» با امضای رئیس‌جمهور ایران «جهت سیر مراحل قانونی، به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است.»

اما به نوشته رسانه‌های بلژیک، درخواست احتمالی جدید از سوی آمریکا می‌تواند مانع از بازگشت اسدالله اسدی به ایران شود.

ایالات متحده قاطعانه علیه معاهده تبادل مجرمان بین ایران و بلژیک موضع‌گیری کرده و به نوشته روزنامه تایمز بروکسل، آمریکا معتقد است از آنجا که اسدالله اسدی «قبلاً آمریکایی‌ها را نیز هدف قرار داده» برای درخواست استرداد او به آمریکا محمل قانونی وجود دارد.

این دیپلمات ایرانی متهم است که ماده‌ای انفجاری به وزن نیم کیلوگرم را در اختیار یک زوج ایرانی ساکن بلژیک قرار داده بود تا همایش سازمان مجاهدین خلق در حومه پاریس در سال ۲۰۱۸ را هدف حمله قرار دهند. در آن همایش شهروندان آمریکایی نیز حضور داشتند.
به نوشته رسانه‌ها، بلژیک امید دارد در ازای آزادی اسدالله اسدی، بتواند اولیویر فانده‌کاستِیله، شهروند بلژیکی ۴۱ ساله و احتمالاً احمدرضا جلالی، پزشک و محقق ایرانی–سوئدی را که به اتهام جاسوسی در ایران محکوم به اعدام شده است، از زندان‌های ایران آزاد کند.

برخی نمایندگان پارلمان بلژیک بر این عقیده هستند که بازگرداندن اسدی به ایران می‌تواند جمهوری اسلامی را به گروگان‌گیری و باج‌خواهی‌های بیشتر در آینده تشویق کند. از طرفی گروه‌های اپوزیسیون ایرانی مقیم بلژیک نیز مخالفت خود با برنامه مبادله زندانیان میان ایران و بلژیک را اعلام کرده‌اند.

در چند هفته اخیر، تصویب لایحه تبادل زندانیان میان جمهوری اسلامی ایران و بلژیک واکنش‌ها و اعتراضات متعددی را در سطح بین‌المللی نیز به دنبال داشته است.

در همین زمینه، سازمان عفو بین‌الملل تأکید کرده است که لایحه دولت بلژیک در این مورد باید دربرگیرنده تضمین‌های قضایی لازم باشد تا برای مصونیت ناقضان حقوق بشر از مجازات یا افرادی که طبق قوانین بین‌المللی مجرم شناخته می‌شوند، هدف بهره‌برداری قرار نگیرد.

روز جمعه دادگاهی در بروکسل انتقال آقای اسدی به ایران و هر کشور ثالث دیگری را «موقتاً ممنوع» اعلام کرد و گفت که نقض این حکم ۵۰۰ هزار یورو جریمه خواهد داشت.
با استفاده از گزارش‌های بروکسل تایمز، رادیو فردا؛ د.خ / پ.پ

طرح جمع‌آوری زنان «معتاد متجاهر» – آرشیو
صدای آمریکا:هم‌زمان با هشدارها و نگرانی شورای شهر پایتخت از گسترش پاتوق‌های افراد معتاد در تهران، مدیر موسسه «نور سپید هدایت» که یک مرکز شبانه‌روزی کاهش آسیب‌های زنان است، از حمله ماموران شهرداری تهران به این مرکز و فرار مددجویان از آن جا خبر داد.

سپیده علیزاده دوشنبه سوم مرداد در توییتی خطاب به علیرضا زاکانی شهردار تهران، اعلام کرد زنان «معتاد بی‌خانمانی» که به گرم‌خانه‌های شهرداری اعتماد کرده بودند، در پی این حمله «در خیابان‌ها و پاتوق‌های شهر خوابیدند تا طعمه شما نشوند.»

او به شهردار تهران گفت: «حمله نکنید و برای کمپ ماده ۱۶ بی‌خاصیتتان کیس جور نکنید.»

#آقای_شهردار
امشب تخت های خوابگاه خالی بود و زنان #معتاد #بیخانمانی که طی سالها به #گرمخانه های #شهرداری_تهران اعتماد کرده بودند، در خیابان‌ و پاتوق های شهر خوابیدند تا طعمه شما نشوند و به یک باره درها را نبندید، حمله نکنید و برای #کمپ_ماده۱۶ بی خاصیت تان کیس جور نکنید@arzakani4 https://t.co/unoB1poF9b

— Sepideh Alizadeh سپیده علیزاده (@Sepidehalizade) July 25, 2022

این مددکار اجتماعی روز یک‌شنبه نیز خطاب به شهردار تهران نوشته بود، ۹۰ زن بی‌خانمان و مبتلا به اعتیاد به این مرکز مراجعه می‌کردند و برای کاهش آسیب‌ها، خدمات رایگان شبانه‌روزی دریافت می‌کردند، اما «ریختید داخل مرکز که بگیرید ببریدشان درمان اجباری اعتیاد ماده ۱۶» و آنها «فرار کردند و رفتند به آسیب‌های شهر اضافه شدند و هرگز برنمی‌گردند.»

کمپ ماده ۱۶، مراکز ترک اعتیاد دولتی هستند که با هدف ترک اجباری معتادانی که متجاهر خوانده می‌شوند، بنا بر ماده ۱۶ اصلاح «مبارزه با مواد مخدر» و با بودجه‌ دولتی راه‌اندازی شده است.

در ایران به افرادی که آشکارا و در مکان‌های عمومی مواد مخدر مصرف می‌کنند، «معتاد متجاهر» گفته می‌شود و مقامات شهری گاه در قالب طرح‌های اجتماعی آنها را «جمع‌آوری» می‌کنند.

تلاش برای تعطیل کردن موسسه «نور سپید هدایت» در میدان شوش، از ماه‌ها پیش در دی ۱۴۰۰ با ادعای پرداخت نکردن قبض آب «۱۱۹ میلیون تومانی» این مرکز که پیش‌تر شهرداری منطقه ۱۲ هزینه آن را می‌پرداخت، آغاز شد.

از سال ۹۸ بنا بر تفاهم‌نامه‌ای با شهرداری منطقه ۱۲، ساختمانی در منطقه شوش در اختیار این موسسه قرار گرفته که با پایان مهلت تفاهم‌نامه در مرداد ۱۴۰۰، شهرداری خواهان پایان فعالیت این مرکز است.

متواری کردن زنان بی‌خانمان مبتلا به اعتیاد از این سرپناه توسط شهرداری و بازگشت آنها به خیابان‌ها، در حالی است که روز یک‌شنبه سخنگوی شورای شهر تهران با هشدار نسبت به شکل‌گیری «پاتوق‌های موزاییکی» معتادان متجاهر در «نقاط بی‌دفاع پایتخت» تعداد این افراد در تهران را «بیش از ۲۰ هزار نفر» برآورد کرده و همکاری نهادهای مختلف را برای جمع‌آوری آنها خواستار شده بود.
جمع‌آوری «تمامی معتادان متجاهر» قولی است که علیرضا زاکانی شهردار تهران ۲۰ مهر ۱۴۰۰ در جلسه‌ای با مجمع نمایندگان استان تهران در مجلس شورای اسلامی داده است.

همچنین امین توکلی‌زاده، معاون اجتماعی شهرداری تهران پیش از این گفته که قرار است سپاه پاسداران در حوزه اجتماعی شهرداری پایتخت نقش‌آفرینی کند و «سپاه، قرارگاه خاتم و گروه‌های جهادی» در محله‌های تهران مستقر شوند تا «کفالت اجتماعی» را به عهده بگیرند.

صدای مردم: در اولین سال دولت ابراهیم رئیسی و شاید بعد از حدود یک دهه، برخی ارکان حاکمیت دوباره ساز سخت‌گیری بر مردم و روانه کردن ماشین‌های گشت ارشاد به خیابان‌ها را کوک کردند. ایده‌ای که با مخالفت همگانی روبروشده و اعتراض‌های مردمی را برانگیخته است.

اعتراضات مردمی به حجاب اجباری را نمی‌توان با دروغ پراکنی و عوام فریبی فروکاهید!

شرق – حجاب و گشت ارشاد، مهم‌ترین موضوع یک هفته گذشته در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی بوده است…ویدئوهای منتشرشده راجع به حجاب اجباری و گشت ارشاد در هفته گذشته، باعث شد فقط در توییتر بیش از ۷۱ هزار توییت توسط ۳۰ هزار کاربر در این زمینه منتشر شود. داده‌ها نشان می‌دهد روند انتشار این توییت‌ها تا پایان روز پنجشنبه ۳۰ تیر کاملا صعودی بوده که همین امر بیانگر حساسیت کاربران توییتر به این موضوع است؛ حساسیتی که نه‌تنها متوقف نشده، بلکه تداوم داشته است…این امر در واکنش کاربران محجبه در اعتراض به گشت ارشاد و حجاب اجباری محسوس است؛ شکسته‌شدن سکوت محجبه‌ها در اعتراض به گشت ارشاد و حجاب اجباری شاید یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اعتراضات آنلاین در روزهای اخیر است و نشان می‌دهد بخش‌های مختلف جامعه ایران حالا نسبت به این امر معترض‌اند و اعتراضات به این موضوع را نمی‌توان به گروهی خاص فروکاهید و آن را دغدغه‌ای بی‌اهمیت معرفی کرد که خارج از مرزهای ایران تبلیغ می‌شود. این اعداد و ارقام بیانگر تغییری شگرف در جامعه ایران در دو دهه گذشته است. اگر روزگاری حتی صد هزار نفر هم حاضر به امضای اعتراضی نسبت به گشت ارشاد و حجاب اجباری نبودند، حالا صدها هزار نفر از مردم در کمپینی خودجوش و در طول یک روز، مخالفت خودشان را با حجاب اجباری اعلام می‌کنند. نظرسنجی‌ها نیز نشان می‌دهد که رویکرد مردم نسبت به اجبار حجاب تغییر کرده است…

از سوی دیگر روزنامه توسعه ایرانی نیز نوشت : در اولین سال دولت ابراهیم رئیسی و شاید بعد از حدود یک دهه، برخی ارکان حاکمیت دوباره ساز سخت‌گیری بر مردم و روانه کردن ماشین‌های گشت ارشاد به خیابان‌ها را کوک کردند. ایده‌ای که منجر به تنش‌های بسیار شده و دو قطبی شدیدی را میان مردم ایجاد کرده است…بسیاری از ائمه جمعه و روسای سازمان‌های عقیدتی و سیاسی در نیروهای نظامی و انتظامی به مناسبت روز عفاف و حجاب، سنگر اول را پوشش زنان در جامعه اسلامی معرفی کردند.مشرق نیوز، رسانه منتسب به برخی نهادهای امنیتی از قول کاربری در تبیین چرایی سنگر اول بودن حجاب نوشت: «سخنی کوتاه با دوستان دلسوز که گاهی بر اثر جو رسانه‌ای از حجاب اجباری انتقاد می‌کنند. هدف دشمن صرفا حجاب نیست و به آن به عنوان سنگر اول نگاه می‌کند که در صورت فتح آن، من و شما اینجا باید با براندازان در مورد ممنوعیت یا آزادی همجنس‌بازی در ایران بحث کنیم!»گروهی دراعتراض به نحوه برخورد گشت ارشاد و نیروی انتظامی، در فضای مجازی پویشی با عنوان «من محجبه‌ام و با گشت ارشاد مخالفم»راه‌اندازی کرده‌اند؛ از طرفی گروهی دیگر از شهروندان اعم از زن و مرد هم در مواجهه با این رویکرد، کارزار «با حجاب اجباری مخالفیم» راه انداختند و سعی دارند نشان دهند این فشار ایجادشده درباره حجاب زنان نتیجه‌ای ندارد…

بی‌بی‌سی: در تاریخ روابط ایران و اسرائیل، روز اول مرداد ماه سال ۱۳۳۹ از سوی برخی یک نقطه عطف تاریخی توصیف شده؛ روزی که در برخی رسانه‌ها و منابع فارسی و انگلیسی به عنوان روز به رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل از سوی ایران ثبت شده است. اما این یک اشتباه قدیمی است؛ اشتباهی که به واسطه اتفاقات سال ۱۳۳۹ کلید خورد و بیشتر نتیجه انگیزه‌های سیاسی چهره‌هایی مانند جمال عبدالناصر بود.
ایران هرگز کشور اسرائیل را به شکل رسمی (de jure) به رسمیت نشناخت. به رسمیت شناختن اسرائیل به شکل غیررسمی یا دو فاکتو (de facto) نیز به همان سال‌های نخستین تشکیل اسرائیل باز می‌گردد. یعنی حدود ۱۰ سال قبل از سال ۱۳۳۹.
اما این بدان معنا نیست که اول مرداد سال ۳۹ در تاریخ روابط دو کشور بی‌اهمیت است. برعکس، آنچه در این روز و روزها و هفته‌های بعد از آن در خاورمیانه رخ داد، نه فقط برای درک بهتر این روابط اهمیت دارد، بلکه یکی از لحظات مهم تاریخ عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای اطرافش محسوب می‌شود.
در حال حاضر با اینکه بیش از هفت دهه از تولد کشور اسرائیل گذشته، هنوز ۲۸ کشور جهان اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسند. در میان کشورهایی که اکثریت جمعیتی مسلمان دارند،‌ ایران تنها کشوری است که زمانی اسرائیل را به رسمیت می‌شناخت و با آن روابط نزدیکی داشت، اما بعد از سه دهه به رسمیت شناختن این کشور را پس گرفت.

موضع ایران، پیش از تاسیس کشور اسرائیل

Universal History Archive

توضیح تصویر،یهودیان سال‌ها پیش از تاسیس اسرائیل در فلسطین، مستعمره‌های یهودی مستقلی ایجاد کردند که توسط نهادهای اداری آژانس یهود اداره می‌شدند

جنبش صهیونیسم، دهه‌ها قبل از تاسیس کشور اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی فعالیتش را آغاز کرد. و از نخستین سال‌های خبرساز شدن مقاومت فلسطینی‌ها – به ویژه بعد از جنگ جهانی اول – جامعه ایران، تحت تاثیر مخالفت سرسختانه روحانیون که با عنوان «علما» نفوذ قابل ملاحظه‌ای داشتند، روی خوشی به رشد این جنبش نشان نداد.
با این حال حتی قبل از تشکیل کشور اسرائیل، روابط ایران با نهادهایی که بعدا به اسرائیل تبدیل شدند، آغاز شد. «سازمان جهانی صهیونیسم» در بین دو جنگ جهانی با تاسیس «آژانس یهود» در تلاش بود تا زمینه مهاجرت یهودیان به فلسطین را فراهم کند و ایران به دلیل جمعیت یهودیانش برای این آژانس اهمیت داشت.
آژانس یهود در نهایت در سال ۱۹۴۲ و زمانی که ایران در اشغال بریتانیا و شوروی بود موفق شد تا هیاتی را با هدف «کمک به آموزش دینی یهودیان» به ایران ارسال کند؛ آژانسی که در آن سال‌ها توسط دیوید بن‌گوریون – یک لهستانی یهودی که بعد از تشکیل اسرائیل نیز رهبری این کشور را به دست گرفت – اداره می‌شد.
اما به رغم روابطی که بین ایران و این تشکیلات آغاز شد، همچنان مواضع رسمی دولت ایران در عرصه بین‌المللی، مواضعی انتقادی در ارتباط با تشکیل کشور یهودی در مناطق فلسطینی بود. به حدی که وقتی ایران در سال ۱۹۴۷ به عنوان یکی از اعضای «کمیته ویژه فلسطین» در سازمان ملل انتخاب شد، یکی از سه کشوری بود که با تقسیم فلسطین بین یهودیان و فلسطینی‌ها مخالفت کرد.
ایران در جلسه رای‌گیری در مجمع عمومی سازمان ملل نیز علیه طرح تقسیم فلسطین رای داد. اما در نهایت تعداد آرای موافق بیشتر از آرای مخالف بود و این طرح رای آورد. نهادهای یهودی نیز با توجه به برنامه خروج بریتانیا از فلسطین تصمیم گرفتند که با استناد به همین طرح به محض خروج سربازان بریتانیایی اعلان استقلال کنند.
این اتفاق در سال ۱۹۴۸ رخ داد و کشور اسرائیل بعد از تاسیس، از سازمان ملل درخواست عضویت کرد. ایران این‌بار نیز در کنار کشورهای عربی ایستاد و به عضویت اسرائیل در سازمان ملل متحد رای مخالف داد. جامعه ایران هم در نخستین جنگ اعراب و اسرائیل در همان سال‌ها جانب اعراب را گرفت و حتی آیت‌الله ابوالقاسم کاشانی تلاش کرد با جذب دواطلب و اعزام آن‌ها به جنگ، از فلسطینی‌ها حمایت کند.

نخستین تماس‌ها و اهمیت ایران برای اسرائیل

توضیح تصویر،در جریان جنگ ۱۹۴۸، ایرانیان ساکن فلسطین نیز مانند اعراب این منطقه گریختند

از همان نخستین سال‌ تشکیل کشور اسرائیل، ارتباطات دیپلماتیکی بین دو کشور برقرار شد. در پی جنگ ۱۹۴۸، بسیاری از ایرانیان ساکن فلسطین همانند فلسطینی‌ها، خانه و کاشانه‌شان را رها کردند و از این منطقه گریختند. آنها در ایران از دولت درخواست کردند که برای بازپس‌گیری املاک و دارایی‌هاشان از دولت تازه‌ تاسیس اسرائیل، وارد عمل شود.
این موضوع موجب شد تا یک‌سال بعد از تاسیس اسرائیل، یک دیپلمات ایرانی به نام عباس صیقل به اسرائیل اعزام شود تا با مقام‌های این کشور درباره املاک اتباع ایرانی مذاکره کند. آقای صیقل با عنوان «نماینده ویژه ایران» به اسرائیل رفت و همین موضوع موجب شد تا اسرائیل نیز درخواست کند که در مقابل، نماینده‌ای ویژه به تهران بفرستد. اما دولت ایران این درخواست را رد کرد.
در این زمان، اسرائیل کشوری بود که با تمامی همسایگانش در جنگ بود و هیچ یک از کشورهای منطقه حاضر نبودند با آن ارتباط داشته باشند. راه‌حل دیوید بن گوریون که نخست‌وزیری این کشور را به عهده گرفته بود، تلاش برای ایجاد ارتباط با همسایگان همسایگان اسرائیل بود؛ سیاستی که به دکترین «حاشیه» معروف شد.
در این دکترین، اسرائیل همچون مرکزی فرض شده بود که نخستین حلقه همسایگانش همگی دشمنانش بودند و این کشور برای حفظ امنیت می‌بایست با حلقه دوم – همسایه همسایگانش – که در «حاشیه» این دایره فرضی قرار می‌گرفتند روابط نزدیکی برقرار کند.
بر اساس این دکترین بود که ایران در کنار ترکیه و اتیوپی در صدر اولویت‌های وزارت خارجه اسرائیل برای برقراری رابطه قرار گرفتند. نخستین مذاکرات جدی در سال ۱۹۴۹ بین آبا ابن از اسرائیل و نصرالله انتظام از ایران انجام شد. هر دوی این دیپلمات‌ها در آن زمان سفرای کشورهایشان در سازمان ملل متحد بودند.
در همین مذاکرات، نصرالله انتظام به همتای اسرائیلی‌اش گفت که به رسمیت شناختن اسرائیل برای تهران تا چه حد دشوار است. اما نتیجه مهم این دیدار نه حرف‌های او، بلکه تشریح نظرات اسرائیل درباره ایران بود؛ اینکه این کشور تا چه اندازه مایل است با تهران روابط دوستانه‌ای داشته باشد و در بازی قدرت خاورمیانه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین متحدان ایران در برابر اعراب تبدیل شود.

چه شد که ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخت؟

توضیح تصویر،محمدرضا شاه در سال ۱۳۲۸ برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد. در این عکس او در کنار هری ترومن، رئیس‌جمهوری آمریکا در اتاق بیضی معروف کاخ سفید دیده می‌شود

در سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم، ایران، با اقتصاد و سیاست به شدت آسیب دیده از زخم اشغال (سقوط رضا شاه، پادشاهی فرزند کم‌تجربه او و اصرار شوروی بر ادامه اشغال)، به سختی در تلاش بود تا در سطح بین‌المللی به عنوان کشوری مستقل با پیشینه‌ای استثنایی کمر راست کند.
در همین دوران ایالات متحده آمریکا برای نخستین بار در تاریخ در حال تبدیل شدن به یکی از قطب‌های اصلی سیاست بین‌المللی بود و بسیاری از نخبگان سیاسی ایران، این کشور را بازیگری می‌دیدند که در برابر استعمارکنندگان قدیمی (به ویژه بریتانیا) و تهدید شوروی می‌تواند برگ برنده ایران باشد.
آمریکا نیز آرام آرام در حال پذیرش موقعیت جدیدش در سطح جهانی، از کمک‌های سخاوتمندانه و تلاش برای افزایش نفوذ، کوتاهی نمی‌کرد. با چنین پیش‌زمینه‌ای بود که محمدرضا شاه در سال ۱۹۴۹ (آبان ۱۳۲۸) برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد. و در همین سفر نیز بود که در جریان گفت‌وگوها، مساله روابط ایران و اسرائیل از سوی آمریکایی‌ها مطرح شد.
هری ترومن، رئیس‌جمهوری آمریکا که خود به واسطه یکی از نزدیک‌ترین دوستان زندگی‌اش با مصائب دولت تازه تاسیس یهودی آشنا بود و حتی در موفقیت‌های دیپلماتیک یهودیان در سازمان ملل نقش بازی کرده بود، در این سفر با شاه ایران ملاقات کرد. آن هم درست در سالی که ترومن در سخنرانی معروفی از برنامه‌اش برای کمک‌ مالی به کشورهای «توسعه نیافته» صحبت کرده بود؛ همان برنامه‌ای که به «اصل چهار ترومن» شهره شد.
کمی قبل از این سفر، ترکیه به عنوان اولین کشور مسلمان، اسرائیل را به رسمیت شناخته بود و عملا راه ایران را نیز هموارتر کرده بود. وقتی شاه از واشنگتن به ایران بازگشت، مساله به رسمیت شناخته شدن اسرائیل به موضوعی جدی‌تر تبدیل شد و اسرائیل حتی تعهد کرد که در توسعه اقتصادی نیز به ایران کمک برساند. برخی منابع حتی از طرحی سخن گفته‌اند که بر مبنای آن، پول قابل‌توجهی به اشخاص مختلف پرداخت شد تا این اتفاق زودتر رخ بدهد.
نیمه دوم سال ۱۳۲۸ یکی از پرتلاطم‌ترین دوران سیاسی ایران، از زمان به قدرت رسیدن محمدرضا شاه بود. انتخابات مجلس شورای ملی با اعتراض گسترده گروهی از سیاستمداران به رهبری محمد مصدق روبه‌رو شده بود و ناآرامی‌های تهران از جمله ترور عبدالحسین هژیر به دست فدائیان اسلام موجب شد تا در نهایت شاه انتخابات را باطل کند.
در بهمن‌ماه انتخاباتی دیگر برگزار شد که به راه یافتن تعدادی از اعضای جبهه ملی به مجلس و تشکیل فراکسیون قدرتمند «اقلیت» در مجلس شانزدهم منجر شد؛ اقلیتی که با هدف حل مساله درآمد بسیار اندک ایران از فروش نفت وارد مجلس شده بود. شاه در اسفند ماه، محمد ساعد را برای نخست‌وزیری معرفی کرد؛ کسی که چهره مناسبی به نظر می‌رسید تا مساله نفت را آن‌طور که بریتانیا علاقه داشت، حل و فصل کند.
هم مجلس شورای ملی و هم مجلس سنا با نخست‌وزیری ساعد در اسفندماه مخالفت کردند. پیش‌بینی‌ می‌شد که در فروردین ماه، شاه شخص دیگری را برای نخست‌وزیری معرفی کند.
چنان‌که دانشنامه ایرانیکا نوشته است، در پانزدهم اسفندماه سال ۱۳۲۸، دولت ایران تصویب کرد که اسرائیل را به شکل دوفاکتو یا غیررسمی به رسمیت بشناسد، اما این موضوع را به شکل علنی اعلام نکرد. این تاریخ، یک هفته پس از شکست محمد ساعد در جلسه رای اعتمادش در مجلس است. او چند هفته بعد در فروردین ماه سال ۱۳۲۹ جایش را به علی منصور داد.

در اول مرداد سال ۱۳۳۹ چه رخ داد؟

توضیح تصویر،شاهنشاه در سال ۱۳۳۹ در یک کنفرانس خبری به سوالات روزنامه‌نگاران برجسته پاسخ داد

بر اساس اسناد آرشیو اسرائیل، فردای روزی که به رسمیت شناخته شدن اسرائیل در سال ۱۳۲۸ (۱۹۵۰) توسط دولت ایران و بدون مداخله مجلس تصویب شد، نصرالله انتظام در نیویورک این موضوع را به همتای اسرائیلی‌اش اطلاع داد و از اینجا، روابط ایران و اسرائیل به شکلی جدی آغاز شد. از جمله ایران در بیت‌المقدس یک دفتر نمایندگی دائمی باز کرد و نماینده‌ای را به اسرائیل فرستاد.
اما وقتی این خبر در داخل کشور منتشر شد، واکنش روحانیون چیزی جز نارضایتی نبود. در آن روزها فضای سیاسی کشور به شدت تحت تاثیر تلاش‌ها برای رهایی ایران از قرارداد ناعادلانه نفتی با بریتانیا قرار گرفته بود و گروهی از نخبگان سیاسی ملی‌گرا به رهبری محمد مصدق برای رسیدن به این هدف با مهم‌ترین آخوند سیاسی آن زمان یعنی آیت‌الله کاشانی دست دوستی داده بودند.
به همین دلیل نیز وقتی همان مجلس شانزدهم، محمد مصدق را در ابتدای سال ۱۳۳۰ به نخست‌وزیری برگزید، او از سوی متحدان مذهبی‌اش به ویژه آیت‌الله کاشانی تحت فشار قرار گرفت تا تصمیم دولت ساعد را لغو کند. مصدق، هرچند در تیرماه سال ۱۳۳۰ (ژوئیه ۱۹۵۱) دفتر نمایندگی دولت ایران را در بیت‌المقدس تعطیل کرد، اما در موضع‌گیری رسمی، علت این کار را مشکلات مالی خواند. به همین دلیل به رغم کاسته شدن از سطح روابط، به رسمیت شناختن اسرائیل سرجایش باقی ماند.
اما وقتی بعد از کودتای ۲۸ مرداد، شاه آرام آرام تلاش کرد تا قدرت سیاسی کشور را به کلی قبضه کند، به رغم افزایش روابط ایران و اسرائیل، در این راه محتاطانه پیش رفت. هر چند که انقلاب مصر در سال ۱۳۳۱ (۱۹۵۲) و اوج‌گیری ملی‌گرایی عربی در کشورهای عربی – به ویژه در عراق بعد از کودتای ۱۹۵۸ (۱۳۳۷) – انگیزه‌های شاه ایران را برای عمق بخشیدن به روابط با اسرائیل افزایش داده بود.
این روابط به حدی نزدیک بود که سال‌های بعد از کودتای ۲۸ مرداد، موساد در کنار سی‌آی‌ای برای تاسیس سازمان ساواک به شاه ایران کمک کرد و در سال ۱۳۳۷ نیز، وقتی عراق به تهدیدی جدی تبدیل شد، موساد در همکاری با ساواک و سازمان امنیتی ترکیه، طرح اشتراک اطلاعات را با اسم رمز «نیزه سه‌شاخ» (Trident) اجرا کرد.
با این حال و به رغم همکاری‌های فزاینده دو کشور در ابعاد مختلف، جنبه‌های علنی این روابط تا حد امکان از چشم افکار عمومی دور نگاه‌ داشته‌ شد و نمایندگی ایران که به دستور محمد مصدق بسته شده بود، بازگشایی نشد. تا اینکه در سال ۱۳۳۹، محمدرضا شاه در کنفرانسی خبری با روزنامه‌نگاران سرشناس کشور با سوالی درباره به رسمیت شناخته شدن اسرائیل توسط ایران روبه‌رو شد.
در این کنفرانس خبری، عبدالرحمان فرامرزی که روزنامه‌نگاری برجسته بود و به حمایت از حقوق فلسطینی‌ها نیز شهرت داشت، از شاه پرسید که آیا ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخته است یا نه. محمدرضا شاه در پاسخ گفت: «شناسایی اسرائیل از طرف ایران سابقاً به طور دوفاکتو صورت گرفته ‌بود و امر تازه‌ای نیست. منتهی روی جریانات روز و شاید هم از لحاظ صرفه‌جویی، چند سال پیش نماینده ما از اسرائیل احضار شده ‌بود و هنوز هم وی به آنجا برنگشته‌ است.»
به بیان دیگر، در این روز محمدرضا شاه برای نخستین بار شخصا و به شکل علنی اعلام کرد که ایران، اسرائیل را به رسمیت می‌شناسد. و همانطور که در پاسخش هم به این موضوع اشاره کرد، این اتفاق «امر تازه‌ای» هم نبوده و در واقع سابقه‌ای بیش از یک دهه داشته.

اهمیت آنچه در اول مرداد ۳۹ رخ داد چه بود؟

توضیح تصویر،ناصر آنچه را که در سال ۱۳۳۹ رخ داد به فرصتی برای تبلیغات سیاسی و حمله به شاه ایران تبدیل کرد

اظهارات شاه درباره به رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل، به شکل برنامه‌ریزی شده رخ نداد، بلکه او در پاسخ به سوال یک روزنامه‌نگار به این مساله اشاره کرد. در ظاهر اما اتفاق خارق‌العاده‌ای رخ نداده بود. در نهایت مساله به رسمیت شناختن اسرائیل یک دهه پیشتر اعلام شده بود و در واقع هرگز ایران این موضوع را پس نگرفته بود.
اما بازتاب بین‌المللی این خبر در سال ۳۹ با توجه به تحولات سیاسی مرتبط با اسرائیل در منطقه موجب شد تا خیلی سریع، یک بحران بین‌المللی جدی گریبان‌گیر ایران شود. اگرچه خبرگزاری رویترز در گزارشی که در روز اول مرداد منتشر کرد، تاکید کرد که شاه گفته این اتفاق سال‌ها پیش رخ داده، اما روزنامه‌های معتبری مانند نیویورک تایمز، این خبر را با تیتر به «رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل توسط ایران» منتشر کردند.
مساله این بود که خاورمیانه در این سال (۱۹۶۰) هیچ شباهتی به خاورمیانه ۱۰ سال قبل‌تر نداشت. در این مدت ملی‌گرایان در مهم‌ترین کشورهای عربی آن زمان از جمله مصر، سوریه و عراق قدرت را در دست گرفته بودند و دنیای عرب در تب داغ «ناصرگرایی» می‌سوخت.
جمال عبدالناصر نیز این فرصت را نادیده نگرفت. او به سرعت به اظهارات شاه واکنش نشان داد و در اعتراض به اینکه «ایران، اسرائیل را به رسمیت شناخته» سفیر مصر را از تهران فراخواند. ایران هم چاره‌ای نداشت جز اینکه دست به اقدام متقابل بزند.
ناصر سپس سعی کرد از طریق اتحادیه عرب، بر احساسات ضدایرانی کشورهای مختلف عربی بدمد و حمایت‌های بیشتری جلب کند. او دو سالی بود که موفق شده بود با تشکیل «جمهوری متحد عربی»، سوریه و مصر را به یک کشور واحد تبدیل کند. ناصر در این زمان خود را مهم‌ترین مدعی رهبری همه اعراب معرفی می‌کرد که به دنبال تشکیل یک ابرکشور عربی با حضور همه عرب‌های خاورمیانه و شمال آفریقاست.
بعد از اینکه چند کشور عربی دیگر از جمله لیبی نیز به ایران اعتراض کردند، در روز ششم مرداد (تنها پنج روز بعد از انتشار حرف‌های شاه) اتحادیه عرب اعلام کرد که از این پس، ایران نیز مشمول همان تحریم‌هایی خواهد بود که پیش از این علیه اسرائیل وضع شده بودند. در نشست این اتحادیه، نماینده اردن گفت که مطمئن است شاه ایران از این تصمیم عقب‌نشینی می‌کند و به رسمیت شناختن اسرائیل را پس می‌گیرد.
در میان مقام‌های اسرائیلی نیز این نگرانی شکل گرفت که با توجه به جنگ سرد، شوروی در اوج‌‌گرفتن پرسرعت این نقش بازی کرده و مسکو امیدوار است که از تضعیف شاه ایران نفع ببرد. اسرائیلی‌ها اگرچه برای مدت‌ها درباره این موضوع به شکل علنی اظهارنظر نکردند، اما به خوبی فهمیدند که تا چه اندازه به قدرت رسیدن جمال عبدالناصر و گسترش ایدئولوژی «ملی‌گرایی عربی» شرایط منطقه را تغییر داده است.
شاه ایران در نهایت در برابر فشارها کوتاه نیامد و تا پایان سلطنتش، روابط خوبش را با اسرائیل حفظ کرد. اما بحران بزرگ سال ۱۹۶۰ (۱۳۳۹) موجب شد تا نه فقط اسرائیلی‌ها در پیشبرد هدف عادی‌سازی روابطشان با کشورهای مسلمان، با احتیاط بیشتری رفتار کنند، بلکه رهبران کشورهای عربی – به ویژه پادشاهانی که ملی‌گرایی عربی و ناصرگرایی را تهدیدی برای خود می‌دیدند – در برابر مساله عادی‌سازی روابط با اسرائیل، محافظه‌کارتر باشند.
بعد از بلوای دیپلماتیک این سال، اسرائیل به مدت بیش از سه دهه نتوانست روابطش را با هیچ یک از کشورهای خاورمیانه عادی کند. و در نهایت ایران نیز، بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ روابطش را با این کشور قطع کرد.