اخبار

رادیوفرانسه: ریچارد نفیو، کارشناس آمریکائی امنیت و تحریم و عضو ارشد پیشین هیئت نمایندگی آمریکا در گفتگوهای وین در بارۀ برنامۀ هسته‌ای ایران

ریچارد نفیو، عضو ارشد هیئت نمایندگی آمریکا در گفتگوهای وین در بارۀ برنامۀ هسته‌ای ایران، بنوشتۀ ان‌بی‌سی، به سبب اختلاف نظر با رابرت مالی، نمایندۀ ویژۀ وزارت امور خارجۀ آمریکا برای امور ایران، از مقام خود در این مذاکرات کنار رفته است.

یک مقام مسئول در وزارت امور خارجۀ آمریکا این خبر را تائید کرد و در اطلاعیه‌ای با اشاره به «سهم پر اهمیت وی در هیئت مذاکره کنندۀ آمریکا» تاکید کرد که او «به خدمت خود در وزارت امور خارجه ادامه می‌دهد».

ریچارد نفیو، کارشناس امور امنیتی بویژه در زمینه سلاح‌های اتمی است که چندی در دفتر ملی امنیت هسته‌ای آمریکا و سپس در دفتر امور بین‌المللی و عدم گسترش سلاح‌های اتمی وزارت امور خارجۀ این کشور کار کرد. وی سپس در مقام مدیر امور ایران به شورای امنیت ملی آمریکا انتقال یافت. او مدتی نیز هماهنگ کنندۀ دفتر تحریم‌های وزارت امور خارجۀ آمریکا بود و تا دسامبر ٢٠١٤ در مذاکراتی که سال پس آز آن به توافق برجام منجر گردید، شرکت داشت.

صدای آمریکا: بری روزن روزن (چپ) از ۱۳ آبان ۱۳۵۸به مدت ۴۴۴ روز توسط نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی از جمله معصومه ابتکار در ایران گروگان بود.
بری روزن گروگان پیشین آمریکایی در ایران در یک گفتگوی اینترنتی درباره معصومه ابتکار معاون روسای جمهوری پیشین ایران گفت که او در زمان گروگان‌گیری دیپلمات‌های آمریکایی بازجوی آنها بود.

بری روزن روز شنبه ۲ بهمن در یک گفت‌وگو در اینستاگرام با مسیح علی‌نژاد خبرنگار صدای آمریکا و مجری برنامه تبلت گفت معصومه ابتکار که آمریکا درس خوانده بود و حالا فرزندش هم در آمریکا است، از بازجوهای ما در زمان گروگانگیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران بود.

آقای روزن که ۴۴۴ روز در ایران گروگان بود، درباره خانم ابتکار گفت: او یک بازجوی عصبانی و خشن بود و روز آخر قبل از خروج از ایران، من را بازجویی کرد و گفت اگر در مورد ما بد بگویی، جلوی خروج تو را می‌گیرم.

بری روزن در پاسخ به پرسش مسیح علی‌نژاد که اگر معصومه ابتکار این گفت‌وگو را شاهد باشد، به او چه می‌گویید به فارسی گفت: «معصومه، برو گمشو!»

از بری روزن دیپلمات آمریکایی که در ایران گروگان بود خواستم به فارسی خطاب به معصومه ابتکار پیام دهد.
خودتان بشنوید و برسانید به دست ابتکار که بری روزن میگوید یک روز قبل ار ترک ایران، ابتکار شخصا مرا بازجویی کرده و فراموش نمیکنم از وحشتناک‌ترین بازجوها بود@brosen1501 @ebtekarm pic.twitter.com/AScyYRbHhy

— Masih Alinejad (@AlinejadMasih) January 22, 2022

وی افزود: «همین جمله من برای او کافی‌ است چون او واقعا یکی از وحشتناک‌ترین بازجوها بود و لکه ننگ است. خصوصا که فرزند خودش را فرستاده آمریکا اما در روزهای گروگان‌گیری بدترین رفتار را با آمریکایی ها داشت.»

بری روزن در کنار نزار زکا گفت: «پیام ما مشخص است. پیش از هر توافقی با ایران، تمامی گروگان‌ها باید آزاد شوند. پس از توافق هم اگر باز گروگان‌گیری کردند، توافق باید درجا لغو و بی‌اثر شود.»

بری روزن و گروهی دیگر از گروگان‌های پیشین جمهوری اسلامی به تازگی کارزار جدیدی را در وین اتریش آغاز کرده‌اند که محل مذاکرات هسته‌ای با جمهوری اسلامی ایران است. کارزار آقای روزن و بقیه در اعتراض به نگه داشتن گروگان‌ها در ایران در جریان مذاکرات هسته‌ای است.

بری روزن یکی از دیپلمات‌های آمریکایی بود که در زمان اشغال سفارت آمریکا در تهران توسط افراد حامی حکومت تازه تاسیس جمهوری اسلامی در ایران، گروگان گرفته شد. این هفته، مصادف با چهل و یکمین سالگرد آزادی او است.

معصومه ابتکار از جمله گروه دانشجویان موسوم به پیروان خط امام بود که ۱۳ آبان ۱۳۵۸ سفارت آمریکا در تهران را اشغال کردند. خانم ابتکار بعدها در دولت محمد خاتمی و حسن روحانی به عنوان معاون رئیس جمهوری، رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست شد. او در دولت دوم روحانی نیز به سمت معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده منصوب شد.

یورونیوز: کره جنوبی می‌گوید بدهی‌های معوق ایران به سازمان ملل متحد را پرداخت کرده و به این ترتیب انتظار می‌رود ایران بار دیگر حق رأی خود در این سازمان را به دست آورد.

دولت سئول روز یکشنبه ۲۳ ژانویه (۳ بهمن) با اعلام این موضوع گفته پرداخت بدهی ایران از محل آزادسازی وجوه مسدود شده ایران در این کشور صورت گرفته است.

ایران در خرداد ماه گذشته نیز پس از پرداختی مشابه، حق رأی خود در سازمان ملل را به دست آورده بود، اما اخیرا اعلام کرده بود که دوباره این حق را از دست داده زیرا به دلیل تحریم‌های آمریکا نتوانسته است مبلغ بدهی خود را به سازمان ملل منتقل کند.

آزادسازی وجوه مسدود شده ایران مستلزم تایید ایالات متحده است. آمریکا در این هفته مانند متحدان اروپایی‌اش اعلام کرد که تنها چند هفته دیگر برای نجات برجام باقی مانده است.

رئیس جمهور پیشین آمریکا، دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ واشنگتن را از این توافق بین‌المللی خارج کرده و تحریم‌ها علیه ایران را برگرداند. ایران نیز متعاقبا بسیاری از تعهدهای برجامی خود را زیر پا گذاشت و به فعالیت‌هایی فراتر از آنها ادامه داد.

دولت سئول روز جمعه با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده بود که با هماهنگی و همکاری فعال نهادهای ذیربط مانند دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا و دبیرخانه سازمان ملل متحد، کار پرداخت حدود ۱۸ میلیون دلار بدهی ایران به سازمان ملل را از طریق وجوه مسدود شده این کشور در کره جنوبی به انجام رسانده است.

خبرگزاری رویترز با اعلام این خبر گفته است که مقامات دفتر سازمان ملل در سئول برای اظهار نظر در این زمینه در خارج از ساعات کاری در دسترس نبوده‌اند.

وزارت دارایی کره جنوبی گفته است ایران به دلیل نگرانی از دست دادن حق رأی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، هفته گذشته به صورت اضطراری از کره جنوبی درخواست کرده تا در پرداخت بدهی به سازمان ملل از محل وجوه مسدود شده کمک کند.

تهران بارها خواستار آزادی حدود ۷ میلیارد دلار از وجوه مسدود شده خود در بانک‌های کره جنوبی تحت تحریم‌های آمریکا شده و گفته است که سئول این پول ها را «گروگان» گرفته است.

رویترز می‌نویسد از یک مقام وزارت دارایی کره جنوبی پرسیده چقدر از وجوه مسدود شده ایران پس از پرداخت بدهی سازمان ملل باقی در این کشور مانده، اما این مقام با استناد به قوانین رازداری از افشای این اطلاعات خودداری کرده است.

رادیوفردا: در پی انتقاد رئیس انجمن دوستی ایران و چین از «کارشکنی» وزیر راه و شهرسازی دولت حسن روحانی برای تامین «۵۰ میلیارد یورو» فاینانس یک انجمن چینی برای پروژه‌های قطار سریع‌السیر ایران، مشاور وزیر سابق اعلام کرد که نهاد مورد نظر آقای بروجردی «نه پول داشت و نه سابقه و نه مورد تایید دولت چین بود».

علاءالدین بروجردی، رئیس انجمن دوستی ایران و چین، روز سه‌شنبه ۲۸ دی‌ مدعی شده بود عباس آخوندی وزیر سابق راه و شهرسازی «فرصت ۵۰ میلیارد یورویی فاینانس چینی‌ها را برای راه‌اندازی خط راه‌آهن سریع‌السیر را به علت امیدواری به اروپایی‌ها برای حل مشکلات، سوزاند».

در واکنش به این سخنان، اصغر فخریه کاشان مشاور سابق امور بین‌الملل وزارت راه و شهرسازی به خبرگزاری ایلنا گفته است بروجردی افرادی را که از ایران و چین معرفی کرده بود، «دلال» بودند.

او گفت این افراد قصد داشتند اختیاری را بگیرند که از این پس هر قراردادی با چینی‌ها با معرفی این افراد انجام شود و درصدی را هم برای هر قرارداد از چینی‌ها دریافت کنند. «انجمنی که آقای بروجردی به عنوان ارائه کننده فاینانس معرفی کرده بود، انجمنی بدون سرمایه و حضور ۸ الی ۱۰ بازنشسته چینی تاسیس شده بود و این انجمن حتی یک روز هم سابقه کار نداشت و مورد تایید دولت چین هم نبود».

آقای بروجردی مدعی شده بود چینی‌ها در آن زمان حاضر بودند که خط سریع‌السیر راه‌آهن تهران- مشهد و تهران- تبریز و هر پروژه دیگری را به پیشنهاد ما بدون دریافت وجه چهار ساله راه‌اندازی کنند و بعد از اتمام آن یک سال تنفس در نظر می‌گرفتند و برای بازپرداخت آن حاضر به دریافت پول و در صورت نبود پول، حاضر بودند به جای آن نفت بگیرند.

آقای فخریه کاشان گفته است اگر چین قرار بود فاینانس ۵۰ میلیارد یورویی به ایران بدهد، چنین اقدامی را با دلال و واسطه انجام نمی‌داد، بلکه «هزار و یک امتیاز» از ایران می‌گرفت و بعد این فاینانس را در اختیار کشورمان قرار می‌داد: «به فرض محال این ۵۰ میلیارد یورو را انجمن فاینانس چین در اختیار ایران می‌گذاشت، آیا می‌توان بدون در نظر گرفتن بودجه چنین اعتباری در اختیار وزارتخانه و یک پروژه قطار سریع‌السیر قرار بگیرد؟»
با استفاده از گزارش‌های خبرگزاری ایلنا و تسنیم/د.خ/ک.ر

رادیوفردا: علی‌ یزدی‌خواه، نماینده تهران در مجلس، گفته است چین «در راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات به ابتکار منحصر به فرد و خاصی دست یافته» و ایران باید از تجربه این کشور برای «راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات»، که هدف آن اعمال محدودیت‌های شدید اینترنتی است، استفاده کند.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا از روسیه نیز به‌عنوان دیگر کشور موفق در این حوزه نام برده و گفته است که باید از تجربه این کشور نیز بهره‌گیری شود.

حکومت ایران سال‌هاست که به دلایل امنیتی و برای کنترل اعتراض‌ها و سرکوب‌ها یا سانسور وقایع سرکوب‌ها، درصدد جدا کردن اینترنت داخلی (اینترانت) از اینترنت جهانی تحت عنوان راه‌اندازی «شبکه ملی» است. این طرح که از آن به عنوان «کلید قطع ارتباط با اینترنت جهانی» نام می‌برند، قرار است تا پایان سال ۱۴۰۲ نهایی شود.

فروردین امسال، محمود نبویان، نایب رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس ایران، با اشاره به جزئیات سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین، گفته بود پس از امضای این سند «بسیار حائز اهمیت است که با همکاری با چینی‌ها بتوانیم بر فضای مجازی خود حاکمیت داشته باشیم».

امضای سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین در فروردین سال ۱۴۰۰ که با دستور رهبر جمهوری اسلامی پیگیری و اجرایی شد، با انتقادهای گسترده‌ای در داخل و خارج از ایران مواجه شد و در شبکه‌های اجتماعی از آن به عنوان سند «فروش ایران به چین» نام برده می‌شود.

مقام‌های حکومت ایران روز ۲۴ دی‌ماه امسال اعلام کردند که مراحل عملیاتی کردن این سند شروع شده است.

عملیاتی شدن این سند در حالی اعلام می‌شود که در طول ماه‌های گذشته مسئولان جمهوری اسلامی رویکرد شفافی در مورد «سند همکاری‌های ۲۵ ساله ایران و چین» نداشته، از انتشار جزئیات آن خودداری کرده به انتقادها و نگرانی‌ها در این مورد پاسخ واضحی نداده‌اند.

گسترش همکاری‌های امنیتی بین ایران و چین از جمله راه‌اندازی شبکه ملی اینترنت از جمله انتقادات و نگرانی‌هایی بوده است که در طول یک سال گذشته بارها مطرح شده است.

آن‌ طور که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در اردیبهشت امسال برآورد کرده بود، تا سال گذشته حدود ۱۹ هزار میلیارد تومان صرف ایجاد «اینترنت ملی» شده است.

علاوه بر این، وزارت ارتباطات در بودجه سال آینده مجاز است که از روش‌های مختلف از جمله فروش اموال این وزارتخانه، ۱۰ هزار میلیارد تومان برای شبکه ملی اطلاعات اختصاص دهد.

برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری دولت ایران برای محدودیت بیشتر اینترنت در حالی صورت می‌گیرد که «خانه آزادی» (فریدم هاوس) در گزارش تازه خود مربوط به سال ۲۰۲۱، شاخص آزادی اینترنت کشورهای جهان را اعلام کرد و در این جدول ایران یکی از بدترین کشورها با کمترین آزادی اینترنت -حتی پایین‌تر از کشورهایی همچون بلاروس، ازبکستان و پاکستان- رده‌بندی شده است.

بی‌بی‌سی: بمب‌افکن بی۱-بی

یک بمب‌افکن ارتش آمریکا در همراهی هواپیماهای جنگنده متحدان این کشور از جمله اسرائیل بر فراز آبراه های کلیدی خلیج فارس پرواز تمرینی انجام داده است.

علاوه بر اسرائیل، جت‌های عربستان سعودی و بحرین هم شب گذشته هواپیمای بمب‌افکن از نوع بی-۱- بی لانسر نیروی هوایی آمریکا را اسکورت کردند.

ژنرال فرانک مک کنزی، فرمانده نظامیان آمریکایی در خاورمیانه گفت: “ما با هم قوی تر هستیم. آمادگی نظامی برای هر گونه احتمال یا ماموریت – از پاسخ به بحران گرفته تا تمرینات چندجانبه تا گشت‌های حضوری یک روزه مانند این به مشارکت‌های قابل اعتماد بستگی دارد.”

بر اساس بیانیه فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام(، این گشت زنی که حدود پنج ساعت طول کشید از اقیانوس هند شروع شد و بر فراز خلج عدن، دریای سرخ، کانال سوئز و از روی خلیج فارس و تنگه هرمز و دریای عمان بوده است.

بمب‌افکن‌های آمریکایی بر فراز منطقه مورد ادعای چین پرواز کردند
پرواز دو بمب‌افکن آمریکایی برفراز شبه جزیره کره
تنش بین ایران و آمریکا؛ سنتکام چیست و حوزه فعالیت آن کجاست؟

جنگنده‌های مصری نیز این بمب افکن مافوق صوت آمریکا را همراهی کردند.

بمب افکن های بی-۱- بی لانسر قادر به حمل موشک‌های هسته‌ای و بمب‌هایی است که می توانند پناهگاه‌های زیرزمینی را منهدم کنند.

پیشتر در ماه ژانویه امسال، یک بمب افکن بی-۵۲ آمریکا که قادر به حمل سلاح هسته‌ای بود بر فراز خاورمیانه پرواز کرد.

این گشت منطقه‌ای، پنجمین عملیات مشابه سنتکام در سال جاری است، آن هم در شرایطی که مذاکرات برای احیای برجام متوقف است.

مذاکرات هسته‌ای در تابستان، با پایان گرفتن دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی و روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی متوقف شد.

رادیوفردا: معاون وزیر کشور گفت بررسی‌های سازمان او نشان می‌دهد که در ایران شاخص میل به اعتراض و شاخص میل به مهاجرت افزایش یافته و در عین حال تاب‌آوری مردم کاهش پیدا کرده است و او این یافته‌ها را «تا حدود زیادی نگران‌کننده» خواند.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، تقی رستم‌وندی،‌ معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی که روز یکشنبه ۲۶ دی در «دومین همایش ملی مواجه با آسیب‌های اجتماعی از دیدگاه اسلام» سخن می‌گفت، اضافه کرد که شاخص‌های مختلف نشان می‌دهد که «میل به ایجاد تغییرات اساسی در کشور در حال افزایش است.»

او در مورد «شاخص گرایش به الگوهایی در حکمرانی نظیر حکومت غیر دینی» در ایران، از اشاره به افزایش یا کاهش آن خودداری کرد اما گفت: «اگر احساس کنیم به دلیل ناکارآمدی‌ها، نگرش مردم به سمتی می‌رود که گویا حکومت دینی در حل چالش‌های کشور موفق نیست و شاید حکومت دیگری نظیر حکومت سکولار و غیر دینی می‌تواند مشکلات کشور را حل کند، آن زمان زنگ خطر برای ما به صدا در می‌آید.»

سخنان معاون وزیر کشور دو روز پس از آن بیان می‌شود که هفته‌نامه اینترنتی خط حزب‌الله که توسط دفتر نشر آثار رهبر جمهوری اسلامی منتشر می‌شود، در گزارشی نوشت که برخی با انتشار گزارش‌ها و مطالب متعدد در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌گویند «دودمان پهلوی» دلبر بوده ولی انقلاب اسلامی دیو است و اگر در این جنگ تبلیغاتی خوب عمل نشود،‌ جریان انقلابی ضربه خواهد خورد.

آذرماه سال ۹۸ رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران ، هم اظهارنظری مشابه کرده و گفته بود ۴۰ میلیون نفر از مردم ایران درباره دوره پهلوی را «درک و لمس نکرده‌اند» و جمهوری اسلامی نتوانسته درباره حکومت پهلوی آگاهی‌بخشی کند و نسل جوان در ایران «دچار شک شده است».

ابراز نگرانی‌های مقام‌های سپاه پاسداران در سال‌های اخیر پس از اینکه در جریان اعتراض‌های خیابانی ایران،‌ مردم معترض شعارهایی در حمایت از دوره پهلوی سر داده‌اند، افزایش یافته است.

سخنان تازه رئیس سازمان امور اجتماعی کشور در مورد «زنگ خطر» گرایش به حکومت غیردینی همچنین پس از آن بیان می‌شود که محمدتقی فاضل میبدی، عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم، روز ۱۴ دی‌ماه گفت بسیاری از طلاب به دلیل «متلک یا فحش» از سوی مردم، کمتر با لباس روحانیت در مجامع عمومی ظاهر می‌شوند.

محمدتقی فاضل میبدی به صراحت گفت که در جامعه امروز ایران، «نگاه مردم به روحانیت، نگاه بدی است» و مردم وضع موجود را به «حساب روحانیت می‌گذارند.»

به گفته وی، روحانیت کمتر با لباس روحانی در مجامع عمومی ظاهر می‌شود که «معذب نشود. روحانی در تاکسی می‌نشیند، مردم متلک می‌گویند. مردم گرانی و تمام مشکلات را از چشم روحانیت می‌بینند.»

چندی پیش نیز اعظم قمری، همسر رضا خرمی، محافظ قاسم سلیمانی که در جنگ سوریه کشته شده، گفته بود واکنش‌های مردم نسبت به حضور همسرش در جنگ سوریه از سوی مردم ایران چنان شدید بوده که «اگر کسی متوجه شود که همسر شهید هستم، ترجیح می‎‌دهم بگویم که همسرم نظامی بود و در مرز شهید شد».

تقی رستم‌وندی، رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، روز یکشنبه در ادامه سخنانش گفت:‌«براساس پیمایشی که داشتیم، مردم می‌گویند که ۴۵ درصد مردم و مسئولان قانون را عایت نمی‌کنند.»

او همچنین از حاشیه‌نشینی ۱۱ تا ۱۳ میلیون نفر در کشور، «مرگ سالانه ۵۰ تا ۶۰ هزار نفر بر اثر مصرف دخانیات در کشور» و «۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار سقط جنین غیرقانونی» در ایران خبر داد.

تقی رستم‌وندی همچنین گفت که «صیغه‌یابی در فضای مجازی به عنوان یک آسیب در حال گسترش است و حتماً باید نسبت به این امر حساسیت داشته باشیم تا مفاهیم دینی دچار انحراف نشود.»

بی‌بی‌سی: وزیران امور خارجه ایران و چین به تازگی در ووشی در استان جیانگ‌سو چین دیدار کردند

ساعاتی پس از آن که حسین امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران که به چین سفر کرده، از آغاز مرحله اجرایی تفاهم همکاری‌های ۲۵ ساله دو کشور خبر داده، دولت چین هم شروع اجرای این توافق را تایید کرد.

ایران اعلام کرده است که مفاد این توافق به درخواست چین “محرمانه” است.
در حالی که چین از تحریم‌های واشنگتن علیه ایران انتقاد می‌کند و هر سه کشور در قالب مذاکرات احیای توافق هسته ای در وین در حال گفت‌وگو برای رفع تحریم‌های آمریکا و اعمال مجدد محدودیت در برنامه اتمی ایران هستد، چین اعلام کرد که اجرای توافق راهبردی با ایران و تقویت همکاری‌های اقتصادی و سیاسی بین دو کشور را آغاز خواهد کرد.
وزیران امور خارجه ایران و چین در ووشی در استان جیانگ‌سو چین دیدار کردند.
چین توافق با جمهوری اسلامی برای شروع اجرای این سند را “رویدادی مهم و زمینه‌ساز تحول اساسی” در روابط دو کشور خوانده است.
آقای امیرعبداللهیان در این سفر بر آمادگی جمهوری اسلامی برای توسعه همه جانبه روابط با چین تاکید کرده است.
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین و محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه وقت ایران اوایل سال جاری شمسی در تهران سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین را امضا کرده بودند.
ایران در روابط خارجی خود در سال‌های اخیر وابستگی آشکاری به چین و روسیه پیدا کرده است.

توضیح تصویر،آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار سال ۱۳۹۴ با شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، گفته بود ایران “هیچ‌گاه همکاری‌های چین در دوران تحریم را فراموش نخواهد کرد”

به دنبال علنی شدن گزارش‌ها درباره امضای تفاهم‌نامه ۲۵ ساله، حکومت جمهوری اسلامی از طرف افکار عمومی تحت فشار بود. منتقدان هم مقامات را به بستن یک قرارداد به گفته آنها “پنهان” و “ضد منافع ایرانیان” متهم کردند. آنها این سند را با قراردادهایی مانند “ترکمانچای” مقایسه کرده و از دادن امتیازات بیش از حد به چین ابراز نگرانی کردند.
آیت‌الله علی خامنه‌ای در دیدار سال ۱۳۹۴ با شی جین پینگ، رئیس جمهوری چین، توافق برای یک روابط استراتژیک ۲۵ ساله را “کاملا درست و حکمت‌آمیز” خوانده بود. او همچنین گفته بود ایران “هیچ‌گاه همکاری‌های چین در دوران تحریم را فراموش نخواهد کرد.”
آقای امیرعبداللهیان گفته است ایران توافق کرده که شروع اجرایی و عملیاتی شدن توافق همکاری‌های راهبردی و بلندمدت جامع ۲۵ ساله دو کشور را اعلام کند.
وزیر امور خارجه ایران گفته است حامل پیام کتبی ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری ایران برای شی جین پینگ، رئیس‌جمهوری چین بوده است.
وزیر امور خارجه چین هم بر آمادگی کشورش برای توسعه همکاری‌ها در حوزه تامین مالی، بانکی، انرژی و فرهنگی تاکید کرد.

رادیوفردا:نزدیک به ۳۳ سال پس از صدور فتوای غیرانسانی و فاجعه‌آمیز روح‌الله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران، برای کشتن سلمان رشدی، نویسنده رمان «آیات شیطانی»، هنوز پیامدهای این حکم فروکش نکرده و ناشران، مترجمان و حتی دیگر نویسندگان نیز از خطرات بالقوه آن بیمناکند.

خمینی در فتوای خود فقط سلمان رشدی را به مرگ محکوم نکرده بود، بلکه خواستار قتل همه «ناشرین مطلع از محتوای» رمان «آیات شیطانی» نیز شد و از «مسلمانان غیور» خواست «در هر نقطه که آنان را یافتند، سریعاً آن‌ها را اعدام» کنند.

خمینی چند ماه پس از صدور این فتوا درگذشت، اما فتوای او به قوت خود باقی ماند و حتی مبلغ نمادین پاداشی که برای عمل به آن در نظر گرفته شد، افزایش یافت.

اکنون و در شرایطی که یک دیپلمات جمهوری اسلامی در بلژیک به اتهام تروریسم محکوم شده و یک مقام پیشین دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در سوئد به دلیل مشارکت در اعدام‌های سیاسی در حال محاکمه است، بار دیگر نقش نیروهای دولتی جمهوری اسلامی به ویژه دیپلمات‌ها برای انجام این فتوا برجسته شده است.

البته موضوع نقش دیپلمات‌های جمهوری اسلامی در حملات مرتبط با این حکم از همان ابتدا مطرح بود.

در همان زمانی که خمینی فتوای قتل رشدی را صادر کرد، علاوه بر سپاه پاسداران که شبکه‌ای برون‌مرزی نیز دارد، تعدادی از دیپلمات‌های جمهوری اسلامی آمادگی خود را برای کشتن سلمان رشدی اعلام کرد.

روزنامه لوموند چاپ پاریس در ۱۸ فوریه ۱۹۸۹، یعنی چهار روز پس از صدور فتوای خمینی، نوشت که علاوه بر حجت‌الاسلام سلمان غفاری سفیر وقت جمهوری اسلامی ایران در واتیکان، در اسلو نیز کاردار جمهوری اسلامی نیز برای توضیح درباره تهدیدهای یکی از اعضای سفارت مقابل خبرنگاران و تهدید ناشر نروژی «آیات شیطانی» به وزارت خارجه نروژ احضار شد.

این دیپلمات جمهوری اسلامی که در آن زمان نامش فاش نشد، اعلام کرده بود آماده است فتوای خمینی را اجرا کند و همه ناشرانی را که این رمان رشدی را چاپ کرده‌اند به قتل برساند.

رشدی در یک نشست خبری در ۱۹۹۲ در آرلینگتون/ویرجینیا، نسخه‌ای از آیات شیطانی را در دست دارد.

۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳؛ سال‌های ترور، سال‌های مرگ

فتوای خمینی علیه سلمان رشدی و ناشران و مترجمان آیات شیطانی اوایل سال ۱۹۸۹، دقیقاً ۱۴ فوریه آن سال، برابر با ۲۵ بهمن ۱۳۶۷ صادر شد.

عزیز نسین نویسنده سرشناس ترکیه به دلیل ترجمه آیان شیطانی هدف یک حمله تروریستی مرگبار قرار گرفت

از آن تاریخ، یک سلسله حملات تروریستی مرتبط با این فتوا انجام شد که جان ده‌ها نفر را نیز گرفت و برخی را نیز زخمی کرد.

به عنوان نمونه، در ۱۲ ژوئیه ۱۹۹۱، هیتوشی ایگاراشی، مترجم ژاپنی «آیات شیطانی» در محوطه دانشگاه توکیو با چاقو مورد حمله قرار گرفت و کشته شد.

چند روز قبل از آن نیز اتوره کاپریولو، مترجم ایتالیایی این رمان مقابل خانه‌اش در میلان در حمله مشابه دیگری با چاقو به شدت زخمی شد.

اما مرگبارترین حمله در ترکیه رخ داد. در دوم ژوئیه ۱۹۹۳ اسلامگرایان تندرو هتل مدیمک را در شهر سیواس ترکیه که میزبان هنرمندان و نویسندگان یک جشنواره بود آتش زدند و در جریان آن ۳۷ نفر از جمله ۳۳ روشنفکر ترک کشته شدند.

هدف اصلی این آتش‌سوزی عمدی، عزیز نسین مترجم ترک «آیات شیطانی» بود که در این جشنواره حضور داشت، اما او از این حادثه تروریستی جان سالم به‌در برد.

حمله به ناشر نروژی، یک پرونده مفتوح

در میان حملات مختلفی که در ارتباط با فتوای سلمان رشدی روی داده، پرونده یکی از این حملات، به تازگی و ۲۸ سال پس وقوع حمله، بار دیگر مطرح شده، زیرا چندی پیش، تلویزیون سراسری نروژ (ان‌ارکو) اطلاعاتی را درباره عوامل این ترور منتشر کرد.

ویلیام نیگارد ناشر نروژی رمان «آیات شیطانی»، صبح روز ۱۱ اکتبر سال ۱۹۹۳ در حیاط بیرون خانه‌اش در حومه‌ای آرام در اسلو پایتخت نروژ ترور و به شدت زخمی شد، اما توانست از این حادثه تروریستی جان به در برد.

بر اساس گزارش‌ها، این ناشر که در آن زمان ۵۰ ساله بود، در حالی که سه گلوله به بدنش از جمله یکی به کمرش اصابت کرده بود به بیمارستان منتقل شد و فوراً تحت عمل جراحی قرار گرفت و ماه‌ها در بیمارستان ماند.

رسانه‌های نروژی با توجه به این که گلوله‌ای از بدن نیگارد رد شده بود، زنده ماندن او را «معجزه» توصیف کردند.

نیگارد در فاصله سال‌های ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۰ رئیس انجمن ناشران نروژ بود و در زمان حمله نیز ریاست انتشارات مستقل اشچئوگ را برعهده داشت که یک انتشاراتی باسابقه و مهم در نروژ به شمار می‌رود.

این انتشارات که در سال ۱۸۷۲ در اسلو بنیانگذاری شده، در سال ۱۹۸۹، درست یک سال پس از انتشار اصل رمان «آیات شیطانی»، و دو ماه پس از فتوای قتل سلمان رشدی از سوی خمینی، ترجمه این رمان به زبان نروژی را منتشر کرد.

بلافاصله پس از ترور نافرجام این ناشر نروژی، دولت این کشور کنترل‌های امنیتی را شدت بخشید و بازرسی‌ها در مرزها و فرودگاه‌ها را افزایش داد.

در آن زمان، سلمان رشدی که همچنان در مخفیگاه خود در بریتانیا به سر می‌برد، گفت از حمله به ناشر نروژی رمان خود «شگفت‌زده» شده است. آماندا هاپکینسون، رئیس کمیته دفاع از این نویسنده بریتانیایی هندی‌تبار در لندن گفت: «سلمان ویران شده است. او بر این باور است که هدف اصلی این حمله او بوده است.»

از آنجا که ویلیام نیگارد در آن زمان چندمین فردی بود که در ارتباط با انتشار کتاب «آیات شیطانی» پس از فتوای خمینی قربانی یک حمله تروریستی می‌شد، پلیس نروژ از همان ابتدای تحقیقاتش نظریه ارتباط ترور نافرجام نیگارد با انگیزه‌های اسلامی را رد نکرد.

اما بر اساس گزارش‌ها، پلیس نروژ چندان پیگیر انگیزه‌های سیاسی و مذهبی نبود و بیشتر بر انگیزه‌های شخصی متمرکز شده بود.

پلیس نروژ در آن زمان معتقد بود احتمال وجود انگیزه‌های سیاسی و مذهبی را بیشتر مطبوعات و رسانه‌ها به آن دامن می‌زنند؛ موضع‌گیری که سال‌ها بعد از سوی برخی یک «رسوایی» برای پلیس نروژ توصیف شد.

این در حالی بود که در همان سال ۱۹۸۹، ویلیام نیگارد اعلام کرده بود تهدیدهایی را دریافت کرده است.

چهار سال پس از این تهدیدها، وقتی طرح ترور به اجرا گذاشته شد، سفارت جمهوری اسلامی ایران در اسلو و اصلی‌ترین گروه‌های اسلامی در نروژ در ابتدا از هرگونه اظهارنظر در این زمینه خودداری کردند.

بالاخره پس از سه روز از ترور ناکام ویلیام نیگارد، سفارت جمهوری اسلامی مجبور شد علناً موضع‌گیری کند و مدعی شود که هیچ نقشی در این حمله تروریستی نداشته است.

همزمان انجمن قلم دانمارک ۵۰ هزار کرون به مقام‌های نروژی ارسال کرد تا مبلغ پاداشی را که آنان برای دریافت اطلاعات درباره عاملان این حمله اختصاص داده بودند، افزایش دهند.

انتشار یک کتاب و ازسرگیری پرونده

ترجمه فرانسوی آیات شیطانی در یک کتابفروشی در رن، کمتر از شش ماه پس از فتوای جنجالی آیت‌الله خمینی

پلیس نروژ که برای یافتن عاملان این حمله نیروهای بسیاری را بسیج کرده بود، یک نروژی پاکستانی‌تبار را دستگیر کرد، اما او بعداً آزاد شد و اتهام‌ها علیه او نیز برداشته شد.

با این که پلیس نروژ پنج سال پس از این ترور نافرجام اعلام کرد انتشار «آیات شیطانی» تنها سرنخ موجود در تحقیقات است، اما پرونده تحقیقات ۱۴ سال پس از حمله، در ۲۰۰۷ متوقف شد.

در سال ۲۰۱۰، اود ایسونگست، روزنامه‌نگار و خبرنگار پیشین ان‌ارکو که هرگز تحقیق درباره این موضوع را رها نکرده بود، کتابی با عنوان «چه کسی به ویلیام نیگارد شلیک کرد؟» را منتشر کرد.

انتشار تحقیقات رسانه‌ای در این باره موجب شد که انتقادها در افکار عمومی از بی‌نتیجه ماندن تحقیقات پلیس درباره این حمله تروریستی افزایش یابد و در پی افزایش انتقادها، دادستان دادگاه مدنی نروژ مجبور شد پرونده این ترور نافرجام را بازگشایی کند و این بار پیگیری اداره تحقیقات به پلیس جنایی ملی نروژ (کریپوس) سپرده شد.

در سال ۲۰۱۰، ناشران نروژی هم برای ردیابی عامل این ترور نافرجام جایزه‌ای را تعیین کردند. در آن سال، انجمن ناشران نروژی و خانه انتشارات مستقل اشچئوگ اعلام کردند هر کدام ۲۵۰ هزار کرون نروژ به هر کسی که اطلاعات درباره این ترور نافرجام داشته باشد اهدا می‌کنند.

گایر بردال، ناشر نروژی و رئیس باسابقه انجمن ناشران این کشور گفت: «این پرونده حل نشده برای جامعه ما دردناک است و تهدیدی برای انتشارات مستقل و آزادی بیان است که پایه‌های اساسی یک جامعه دموکراتیک به شمار می‌رود.»

دو سال بعد، سلمان رشدی در یک مراسم برای کتاب تازه‌منتشرشده‌اش با عنوان «جوزف آنتوان» که داستان زندگی خود اوست، تصمیم ناشرانی چون نیگارد که کتاب «آیات شیطانی» را منتشر کردند، «یکی از بزرگترین حمایت‌ها از آزادی بیان در عصر ما» توصیف کرد.

پلیس سرانجام متهم کرد

در سال ۲۰۱۸، در حالی که امیدها درباره این پرونده در حال از دست رفتن بود و تنها دو روز پیش از مهلت پایان تحقیقات، کریپوس افرادی را به اتهام دست داشتن در این ترور نافرجام متهم کرد.

ایدا دال نیلسن، سخنگوی کریپوس گفت: «ما هیچ دلیلی نداریم که باور کنیم انگیزه دیگری جز انتشار “آیات شیطانی” برای اقدام به قتل وجود دارد.» او تأکید کرد که تیراندازی بیشتر از حمله به یک مرد بود، بلکه تلاشی خشونت‌آمیز برای از بین بردن آزادی بیان بود.

بر اساس قوانین نروژ، تحقیقات اگر بی‌نتیجه می‌مانند باید پرونده بسته می‌شد، اما با متهم شدن کسانی در این پرونده، پلیس اعلام کرد تحقیقات ادامه می‌یابد.

در آن زمان، پرونده به نوع دیگری در بلاتکلیفی بود. مقام‌های پلیس اعلام نکردند که چه شواهدی دارند، چه تعداد افراد متهم شده‌اند و متهمان کیستند.

اما همان موقع رسانه‌های نروژی اعلام کردند که دست‌کم دو نفر متهم شده‌اند و همچنین گفتند که یکی از این مظنونان لبنانی است که قبلاً ساکن لبنان بوده و دیگری ایرانی است. اما جزئیات بیشتری منتشر نشد.

سلمان رشدی در بیانیه‌ای که از سوی نماینده‌اش خوانده شد نیز گفت: «این خبر خوبی است و می‌توان امیدوار بود که این پرونده ۲۵ ساله بالاخره پیشرفت کند.» رشدی که خود مدت‌ها بود از تحقیقات پلیس نروژ انتقاد داشت، بار دیگر این سؤال را مطرح کرد که «چرا نام و ملیت افراد متهم مخفی شده است.»

نیگارد که در سال ۲۰۱۸ دیگر بازنشسته شده بود و ریاست بخش نروژی انجمن جهانی قلم را برعهده داشت، در واکنش به اعلام پلیس، گفت: «من از پیشرفت در این پرونده خوشحالم، به ویژه اینکه مقام‌ها و پلیس می‌گویند به نظر می‌رسد این حمله علیه آزادی بیان انجام شده است.»

او همچنین در پاسخ به این که آیا از انتشار «آیات شیطانی» پشیمان است، گفت «مطلقاً خیر.» با این حال او تأکید کرد این اثر را نه دلیل تحریک‌آمیز بودن، بلکه «برای ایجاد گفت‌وگو» منتشر کرد.

درخواست‌ها برای بازداشت متهمان

سه سال گذشت تا این که در ماه جاری میلادی تلویزیون ان‌ارکو اعلام کرد که یکی از این دو نفر خالد موسوی، یک تبعه لبنانی است و دیگری دبیر اول وقت سفارت جمهوری اسلامی است.

ان‌ارکو اضافه کرد که موسوی را سه ماه پیش در لبنان دیده است و فیلم ملاقات با او را به نیگارد و وکیلش نشان داده است.

اعلام نشده که خالد موسوی عضو چه گروه و دسته‌ای است، اما پیشتر جمهوری اسلامی از اعضای حزب‌الله لبنان برای عملیات‌های تروریستی خود استفاده کرده و این احتمال وجود دارد که این متهم ترور نافرجام نیگارد نیز عضو حزب‌الله باشد.

تلویزیون سراسر نروژی همچنین درباره دیپلمات ایرانی اعلام کرد که او درست پس از انتشار کتاب «آیات شیطانی» در سال ۱۹۸۹ وارد نروژ شد و چهار روز پیش از تیراندازی به سوی ناشر نروژی این کتاب کشور را ترک کرد.

در رسانه‌های نروژی اسم این دیپلمات جمهوری اسلامی اعلام نشد، اما در شبکه‌های اجتماعی نام محمد نیکخواه به عنوان دبیر اول سفارت ایران در نروژ در سال ۱۹۹۳ ذکر شد.

اکنون رسانه‌های نروژی خواستار آنند که نروژ از طریق اینترپل به دنبال دستگیری این دو متهم باشد، تا دیگر رژیم‌های خودکامه جرئت به چالش کشیدن منافع عمومی را در کشورهای آزاد نداشته باشند.

خُسن‌آقا: تنها عکسی که از محمد نیکخواه پیدا کردم این عکس است
آیا این همان محمد نیکخواه کاردار پیشین سفارت ایران در اسلو هست یا نه نمی دانم ولی این تنها عکسی بود که با این نام و مرتبط با مسائل سیاسی پیدا کردم

رادیوفرانسه: حیدر قربانی، زندانی سیاسی در زندان سنندج که در آذر ماه اعدام شد
اداره ثبت احوال شهرستان کامیاران، در استان کردستان، دلیل فوت حیدر قربانی، زندانی سیاسی کُرد را که در تاریخ ۲۸ آذرماه در زندان سنندج اعدام شد، مرگ به دلیل «نامعلوم» به ثبت رسانده است.

پایگاه حقوق‌بشری هه‌نگاو، با اشاره به وجود «تمامی اسناد و مستندات بین‌المللی» از جمله «بیانیه محکومیت گزارشگران موضوعی حقوق بشر سازمان ملل متحد و سازمان عفو بین‌الملل»، گزارش داد: حیدر قربانی در یک روند «غیرشفاف، ناعادلانه و غیرقانونی» به اعدام محکوم شد و اجرا حکم این زندانی سیاسی نیز «بدون طی کردن هرگونه تشریفات قانونی و بصورت پنهانی توسط مقامات دادگستری کردستان در تاریخ ۲۸ آذر ۱۴۰۰» به اجرا درآمد.

بر اساس گزارش این پایگاه خبری حقوق‌بشری، اداره ثبت احوال شهرستان کامیاران در گواهی فوت این زندانی سیاسی، دلیل مرگ را «نامعلوم» ثبت کرده است.

حیدر قربانی در روز ۲۵ مهر ماه ۱۳۹۵ به همراه یکی از اقوام خود در منزل مسکونی‌اش بازداشت شد. حیدر قربانی بهمن ماه ۹۸/ژانویه ۲۰۲۰، توسط دادگاه انقلاب سنندج به اتهام «بغی» و «همکاری و عضویت در حزب دمکرات کُردستان ایران» به اعدام محکوم شد. این حکم،‌ پس از ابلاغ رسمی در روز ۸ بهمن ۹۸ به این زندانی سیاسی، در ۲۸ آذر ماه ۱۴۰۰ به اجرا درآمد.

حیدر قربانی که به گفته نزدیکانش، در دوران حبس، تحت شکنجه‌های جسمی و روحی قرار داشت، ناچار به اعترافات اجباری در شبکه انگلیسی‌زبان پرس‌تی‌وی شده بود.