اخبار

بی‌بی‌سی: علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در دیدار با مداحان گفت ایران اگر روزی بخواهد اقدام کند احتیاجی به نیروی نیابتی ندارد.

آقای خامنه‌ای در این سخنرانی همچنین گفت: «مرتب می‌گویند که جمهوری اسلامی نیروهای نیابتی خودش را در منطقه از دست داد. این هم یک غلط دیگر.»

«جمهوری اسلامی نیروی نیابتی ندارد. یمن می‌جنگد چون با ایمان است. حزب‌الله می‌جنگد چون قدرت ایمانی او را به میدان می‌کشاند. حماس و جهاد می‌جنگند چون عقیده‌شان آنها را وادار به این کار می‌کند. اینها نیابت از ما ندارند.»

آقای خامنه‌ای گفت «پیش‌بینی» می‌کند «یک نیروی شرافتمند قوی» در سوریه ظاهر شود:

«جوان سوری چیزی برای از دست دادن ندارد. دانشگاهش ناامن است، مدرسه‌اش ناامن است، خانه‌ش ناامن است، خیابانش ناامن است، زندگی‌اش ناامن است، چه کار کند؟ بایستی با قوت و اراده در مقابل آن کسانی که این ناامنی را طراحی کرده‌اند و آن کسانی که آن را اجرا کرده‌اند بایستد و انشاءالله بر آنها فائق خواهد آمد.»

او همچنین گفت «فردای منطقه از امروز» آن «بهتر» خواهد بود.

ایران حزب‌الله لبنان و حماس و حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان تحت حمایت خود در عراق را «محور مقاومت» می‌خواند.

سقوط دولت بشار اسد و آتش‌بس حزب‌الله لبنان با اسرائیل را ناظران به از کار افتادن نیروهای نیابتی ایران در منطقه تعبیر کرده‌اند.

آقای خامنه‌ای در اولین سخنرانی پس از سقوط بشار اسد و فرارش به روسیه گفته بود «جبهه‌ مقاومت این است که هر چه فشار بیاورید، محکم‌تر می‌شود. هر چه جنایت کنید، پرانگیزه‌تر می‌شود. هر چه با آنها بجنگید، گسترده‌تر می‌شود» و ایران «مقتدر است و مقتدرتر هم خواهد شد».

آقای خامنه‌ای همچنین گفت برنامه آمریکا برای «تسلط» بر منطقه این است که یا «حکومت فردی استبدادی» ایجاد کند و اگر نشد مثل سوریه «هرج‌ومرج و اغتشاش» به وجود آورد.

او گفت آمریکا و اسرائیل چون «احساس می‌کنند به پیروزی رسیده‌اند به گزافه‌گویی افتاده‌اند» اما «ملت ایران هر کسی را که مزدوری آمریکا را در این زمینه قبول کند، در زیر گام‌های محکم خود لگدمال خواهد کرد».

رادیوفردا: سازمان عفو بین‌الملل هشدار داد که دست‌کم ده نفر که در ارتباط با اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ بازداشت و «در محاکمه‌های ساختگی و به شدت ناعادلانه» محکوم شدند در خطر اعدام قرار دارند. این نهاد مدافع حقوق بشر روز پنجشنبه ۲۹ آذر در بیانیه‌ای اسامی این ده نفر رامیلاد آرمون، علیرضا کفایی، امیرمحمد خوش‌اقبال، نوید نجاران، حسین نعمتی، علیرضا برمرزپورناک، فاضل بهرامیان، منوچهر مهمان‌نواز، مهران بهرامیان و مهراب (مهران) عبدالله‌زاده اعلام کرد.

به نوشته عفو بین‌الملل، اتهامات این افراد مواردی از قبیل محاربه، بغی و قتل عنوان شده و روند دادرسی پرونده آنها به شدت ناعادلانه بوده است.

شش نفر نخست از این اسامی متهمان پرونده موسوم به اکباتان هستند که به اتهام قتل یک نیروی بسیج به نام آرمان علی‌وردی در آبان سال ۱۴۰۱ به اعدام محکوم شده‌اند. این در حالی است که برخی نهادهای حقوق بشری از شکنجه و بدرفتاری با متهمان این پرونده خبر داده‌‌اند.

عفو بین‌الملل در بیانیه خود و همچنین نامه‌ای که برای غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه ایران، ارسال کرده تصریح کرده است که این ده نفر از حق دفاع کافی و دسترسی به وکلای انتخابی محروم بوده‌اند و دادگاه‌های آنان بر اساس اعترافاتی که زیر شکنجه اخذ شده برگزار شده است.

از جمله شکنجه‌ها و بدرفتاری‌هایی‌ها با این زندانیان، به نوشته عفو بین‌الملل، مواردی از قبیل ضرب و شتم، شوک الکتریکی، خفگی، خشونت جنسی و محرومیت عمدی از مراقبت های بهداشتی بوده است.

این نهاد مدافع حقوق بشر خواستار لغو فوری احکام اعدام مرتبط با اعتراضات در ایران شده و از رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی خواسته است که دادگاه‌های ایران از صدور احکام بیشتر اعدام خودداری کنند.

اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» از شهریور ۱۴۰۱ و در پی جان باختن مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد و سرکوب خونین حکومتی را به دنبال داشت.

پس از آن نیز جمهوری اسلامی تاکنون ۹ نفر را در ارتباط با این اعتراضات اعدام کرده است.

این ۹ نفر شامل محمدمهدی کرمی،‌ محمد قبادلو، محسن شکاری، مجیدرضا رهنورد، محمد حسینی، صالح میرهاشمی، سعید یعقوبی، مجید کاظمی و میلاد زهره‌وند می‌شوند.

ایران اینترنشنال: غلامرضا مصباحی مقدم،‌ عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: «بنا بر اطلاعاتی که داریم ۳۰ میلیارد دلار ارز و ۴۰ میلیارد دلار ذخیره طلا در دست مردم است.» او افزود: «باید جاذبه‌ای ایجاد شود که این ذخایر به جریان تولید وارد شود. این راهکار دارد و من حاضرم آن را ارائه کنم.»

رادیوفردا: خبرگزاری رویترز گزارش داده است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کنترل خود بر صنعت نفت ایران را به طور قابل توجهی افزایش داده و اکنون تا نیمی از صادرات نفت را، که منبع عمدهٔ درآمد تهران و تأمین هزینه‌های نیروهای نیابتی آن در خاورمیانه است، در اختیار دارد.

بر اساس این گزارش، که رویترز روز چهارشنبه ۲۸ آذر آن را با استناد به اظهارات بیش از «دوازده تن» از مقام‌های غربی، منابع امنیتی و افراد مطلع در داخل ایران تهیه کرده است، سپاه پاسداران از طریق شرکت‌های صوری و «ناوگان اشباح»، نفت تحریم‌شده را به صورت مخفیانه و عمدتاً به مقصد چین حمل می‌کند.

این گزارش تأکید می‌کند که با وجود تحریم‌های سخت‌گیرانه غرب که در سال ۲۰۱۸ توسط دولت وقت آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ اعمال شد، ایران همچنان توانسته بیش از ۵۰ میلیارد دلار در سال از محل صادرات نفت درآمد کسب کند. این درآمدها اصلی‌ترین منبع ارز خارجی و اتصال‌دهندهٔ اصلی کشور به اقتصاد جهانی به شمار می‌روند.

شش «منبع متخصص»، شامل مقامات غربی و کارشناسان امنیتی از جمله منابعی در ایران، به رویترز گفته‌اند که تسلط سپاه پاسداران بر صادرات نفت ایران نسبت به سه سال پیش، با شیب تندی از ۲۰ درصد به ۵۰ درصد رسیده است. رویترز نام این منابع را به دلیل حساسیت موضوع منتشر نکرده است.

بر اساس تخمین ادارهٔ اطلاعات انرژی دولت ایالات متحده، درآمدهای نفتی ایران در سال ۲۰۲۳ به ۵۳ میلیارد دلار رسیده. این در حالی است که درآمد نفتی ایران در سال ۲۰۲۲، ۵۴ میلیارد دلار، در سال ۲۰۲۱، ۳۷ میلیارد دلار و در سال ۲۰۲۰، ۱۶ میلیارد دلار بود.

همچنین بر اساس آمارهای اوپک، در سال جاری میلادی تولید نفت ایران به بیش از سه میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است و این بالاترین میزان از سال ۲۰۱۸ محسوب می‌شود.

دو منبع غربی به رویترز گفته‌اند که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به طور متوسط در هر بشکه پنج تا هشت دلار تخفیف به مشتریان خود ارائه می‌کند.

رویترز همچنین نوشته است که بر اساس منابع و اسنادِ اطلاعاتی که به دست آورده، نفت به‌طور مستقیم توسط دولت به سپاه و نیروی قدس اختصاص داده می‌شود و سپس بر عهدهٔ این دو نهاد است که برای آن بازاریابی کرده، آن را حمل و مکانیزمی برای توزیع درآمد آن ایجاد کنند.

رویترز بر اساس اسنادِ اطلاعاتی که مشاهده کرده، گزارش داده که قاسم سلیمانی، فرماندهٔ پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران که سال ۲۰۲۰ در حملهٔ هوایی آمریکا در بغداد کشته شد، در همان سال یک مقر مخفی برای فعالیت‌های قاچاق نفت این واحد افتتاح کرده بود که توسط رستم قاسمی، وزیر سابق نفت، اداره می‌شد.

شرکت ملی نفتکش ایران، که پیش از این نقش کلیدی در صادرات نفت کشور داشت، هم‌اکنون با انتقال نفت ایران از یک کشتی به کشتی دیگر به سپاه پاسداران کمک می‌کند تا منشأ نفتی که کشتی‌ها حمل می‌کنند را پنهان کند.

علاوه بر این، سپاه پاسداران از ناوگانی از نفتکش‌ها بهره می‌برد که وزارت خزانه‌داری آمریکا آن را «ناوگان اشباح» خوانده است. این وزارتخانه در ماه اکتبر ۱۷ کشتی از این ناوگان را تحریم کرد و در ماه دسامبر نیز ۱۸ نفتکش دیگر را به فهرست این تحریم اضافه کرد.

تخمین زده می‌شود که بخش قابل توجهی از درآمدهای نفتی ایران در پروسهٔ دور زدن تحریم‌ها و تغییر برند نفت از بین می‌رود.

دولت مسعود پزشکیان در لایحهٔ بودجهٔ سال ۱۴۰۴ صادرات روزانه یک میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه نفت را پیش‌بینی کرده که یک سوم آن سهم نیروهای نظامی (سپاه پاسداران) برای «تقویت بنیه دفاعی» و بقیه سهم دولت، شرکت ملی نفت و صندوق توسعه ملی است.

بی‌بی‌سی: پرستو احمدی، خواننده، و دو نوازنده کنسرتی که به دلیل اجرای خانم احمدی بدون حجاب اجباری سروصدای زیادی کرد روز شنبه بازداشت شده‌اند.

رسانه‌های ایران شنبه شب به نقل از فرماندهی انتظامی مازندران گزارش دادند پرستو احمدی، «پس از نشست توجیهی آزاد شده است» اما وکیل او این خبر را تکذیب کرد.

خبرگزاری تسنیم به نقل از رئیس مرکز اطلاع‌رسانی فرماندهی انتظامی مازندران نوشت که خانم احمدی «به پلیس امنیت عمومی دعوت و مقرر شد تا به مرجع قضایی مراجعه نمایند» و «دقایقی پیش پس از برگزاری نشست توجیهی به همراه خانواده از ساختمان پلیس خارج شد.»

با این حال میلاد پناهی‌پور، وکیل خانم احمدی در یک استوری در اینستاگرام، با انتشار عکس خبر تسنیم روی آن نوشت: «دروغ ممنوع.»

وکیل خانم احمدی پیشتر خبر داده بود که او، احسان بیرق‌دار، نوازنده پیانو و سهیل فقیه‌نصیری، نوازنده گیتار الکتریک، پس از برگزاری «کنسرت فرضی» بازداشت شده‌اند.

صدای آمریکا: گروهی از کارشناسان سازمان ملل متحد روز جمعه ۲۳ آذر نسبت به قانون موسوم به «حجاب و عفاف» جمهوری اسلامی که مجموعه‌ای از مجازات‌های جدید را برای زنان و دختران ایرانی در نظر گرفته است ابراز نگرانی کردند و خواستار لغو فوری آن شدند.

کارشناسان می گویند: «قانون جدید حجاب، تشدید کنترل حکومتی بر بدن زنان در ایران و تجاوز بیشتر به حقوق و آزادی‌های آنها است.»

قانون موسوم به «حجاب و عفاف» برای افراد بالای ۱۲ سال که‌ در فضای مجازی یا حقیقی، «ترویج یا تبلیغ برهنگی» کنند و یا «بدپوششی» داشته باشند مجازات در نظر گرفته است.

کارشناسان سازمان ملل اشاره کرده‌اند که قانون جدید جریمه‌های سنگین‌تر و حبس‌های طولانی مدت‌تر تا ۱۵ سال برای این موارد در نظر گرفته است و این امکان را برای قضات فراهم کرده تا مجازات اعدام را تحت عنوان «فساد فی‌الارض» اعمال کنند.

کارشناسان سازمان ملل قانون جدید «حجاب و عفاف» را نقض آشکار حقوق بشر و اصول قانونی از جمله حق زنان برای برابری، آزادی‌ بیان و مذهب، حق تصمیم‌گیری در مورد بدن، امنیت و حریم خصوصی دانسته‌اند.

این گروه از کارشناسان سازمان ملل همچنین تبلیغات حکومتی برای شکل دادن به محتوای آموزشی و هنجارهای فرهنگی به منظور اعمال حجاب اجباری، «فرهنگ عفاف» و ارزش‌های به اصطلاح «خانواده‌محور» را نگران‌کننده دانسته‌اند چرا که به گفته آنها، آزادی بیان، عقیده و مذهب را محدود می‌کند.

در بیانیه آنها آمده است که سپردن بخشی از اجرای این قوانین به شهروندان و کسب و کارها، به ایجاد حس ترس و بی اعتمادی در جامعه دامن می‌زند و مجازات‌های شدید اقتصادی به صورت نامتناسبی بر گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله کودکان، جوانان و کاربران رسانه‌های اجتماعی تأثیر می‌گذارد.

مای ساتو گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، نازیلا قانع گزارشگر ویژه «آزادی ادیان و عقیده» در سازمان ملل، ریم السالم گزارشگر ویژه‌ سازمان ملل در امور خشونت علیه زنان، اعضای کارگروه تبعیض علیه زنان و دختران این سازمان؛ ایرنه خان گزارشگر ویژه حق آزادی عقیده و بیان و الکساندرا زانتاکی گزارشگر ویژه حقوق فرهنگی از امضاءکننده‌های این بیانیه هستند.

محدودسازی آزادی زنان تحت لوای آنچه «قانون عفاف و حجاب» خوانده می‌شود، در ۷۴ ماده و در ۵ فصل تنظیم شده و پس از رفت و آمدهای متعدد میان مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان، و مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی، نهایی شده است.

بر پایه این «قانون»، زنانی که «در فضای حقیقی یا مجازی» بیش از چهار بار بدون حجاب اجباری ظاهر شوند، با اتهاماتی از قبیل آنچه «ترویج یا تبلیغ برهنگی، بی‌عفتی، کشف حجاب یا بدپوششی» نامیده شده است، مواجه می‌شوند و دست‌کم به پرداخت جریمه‌ای ۳۳۰ میلیون تومانی محکوم خواهند شد.

این مجازات، «به تشخیص مقام قضائی» شامل «ممنوعیت خروج از کشور تا دو سال» و «ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی از شش ماه تا دو سال» را هم شامل خواهد شد و «در مراتب بعدی» جزای نقدی با «یک درجه تشدید» به ۵۰۰ میلیون تومان افزایش خواهد یافت.

بر پایه جدول جریمه‌های درجه یک تا درجه هشت قانون مجازات اسلامی که در رسانه‌ها منتشر شده است، تکرار بیش از چهار بار حضور بدون حجاب اجباری مورد نظر جمهوری اسلامی، منجر به مجازات جزای نقدی درجه چهار (تا ۳۳۰ میلیون تومان) می‌شود و «یک درجه تشدید» به معنای افزایش جزای نقدی به درجه ۳ (تا ۵۰۰ میلیون تومان) خواهد بود.

زنانی که محدودیت‌های حکومتی برای اعمال حجاب اجباری را رعایت نکنند، در چهار بار نخست به جزاهای نقدی از پنج تا ۱۶۵ میلیون تومان محکوم می‌شوند.

از سوی دیگر، بر پایه ماده ۷۱ این قانون، دولت موظف است برای تأمین دوربین‌های این طرح، بودجه‌ای سالانه به فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی تخصیص دهد.

در بخشی از این قانون، طراحی یا تبلیغ مواردی از قبیل لباس، پیکره و اسباب‌بازی هم در صورتی که به ادعای نویسندگانش، «مروج برهنگی» و «کشف حجاب و بدپوششی» باشد، جرم شناخته می‌شود و با مجازات‌های نقدی و تکمیلی مواجه خواهد شد.

بر اساس این قانون، حضور مخالفان حجاب اجباری در فضای حقیقی یا مجازی منجر به صدور مجازات از جمله برای صاحبان کسب وکارهای مجازی و غیرمجازی، گردانندگان گروه‌ها و تورها و اردوها و سکوهای انتشار صوت یا تصویر در فضای مجازی هم می شود.

صدای آمریکا: اظهارات رهبر جمهوری اسلامی درباره سقوط بشار اسد که به جای پخش زنده برخی نکات آن به صورت قطره‌چکانی در خبرگزاری‌های حکومتی منتشر شد، واکنش‌های گسترده‌ای در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی برانگیخته و برخی گفته‌اند که سخنان علی خامنه‌ای نشان می‌دهد او هم «دارد راه قذافی را می‌رود.»

علی خامنه‌ای روز چهارشنبه ۲۱ آذر در سخنانی بدون اشاره به سابقه چندین دهه سرکوب خشونت‌بار مردم سوریه توسط دو رئیس‌جمهوری پیشین این کشور بشار اسد و پدر او حافظ اسد، سرنگونی دولت این کشور را «نقشه آمریکایی- صهیونیستی» نامید و بدون نام بردن از کشور خاصی، مدعی شد که «یک کشور همسایه سوریه» نیز در آن نقش ایفا کرده است.

او همچنین گفت که جمهوری اسلامی آماده کمک به بشار اسد «در این شرایط دشوار» بوده اما «آسمان‌ها بسته بود، زمین بسته بود» و اسرائیل و آمریکا «آسمان و زمین را بسته بودند، این جوری است قضایا.»

در واکنش به این بخش از اظهارات علی خامنه‌ای، حساب رسمی اسرائیل به فارسی با اشاره تلویحی به نماهنگ تبلیغاتی «سلام فرمانده» که در تلاش برای بزرگنمایی رهبر جمهوری اسلامی تهیه شده بود، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سلام درمانده.»

همچنین بهزاد مهرانی، تحلیلگر سیاسی، در این زمینه در ایکس نوشت این که «سخنان امروز خامنه‌ای نشان داد که او همچنان قصد داشته با کشتار مردم سوریه بشار اسد را سر پا نگه بدارد» و این نشانگر آن است که بر خلاف تبلیغات مدافعان حکومت، در مورد سقوط بشار اسد «جمهوری اسلامی معامله‌ای نکرده بلکه زبون‌تر و ناتوان‌تر از آن بوده است که به یاری جانی دمشق بشتابد.»

امیرحسین میراسماعیلی، روزنامه‌نگار، نیز لحن و اظهارات امروز خامنه‌ای را «بی‌رمق، ناامید، افسرده، آشفته، خشمگین، با صدای لرزان و شکست‌خورده» توصیف کرد و به کاربران دیگر توصیه کرد که اگر می‌خواهند «روحیه‌شان کاملا عوض شود و انرژی بگیرند، حتما ویدئوهای سخنرانی امروز خامنه‌ای را ببینند.»

او اضافه کرد که رهبر جمهوری اسلامی «اعتراف هم می‌کند که در همین شرایط دشوار خواسته به اسد کمک کند، اما اسرائیل و آمریکا نگذاشته‌اند.»

علی خامنه‌ای همچنین با اشاره به مخالفان اسد که در حال حاضر کنترل سوریه را در دست دارند گفت که «این گروه فعلی هم زمان زیادی ماندگار نیست» و پیش‌بینی کرد «جوانان سوری قیام خواهند کرد.»

شماری از کاربران به این بخش از سخنان رهبر جمهوری اسلامی واکنش نشان داده‌اند. از جمله عبدالله موسولچی، کنشگر سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، تأکید کرد که «خامنه‌ای دقیقا دارد راه قذافی را می‌رود» و «در حالی که هست و نیستش نابود شده، باز هم رجز می‌خواند و حرف از اقتدار می‌زند.»

او با به کار بردن هشتگ «سقوط جمهوری اسلامی»، ابراز امیدواری کرده که علی خامنه‌ای نیز به سرنوشت معمر قذافی، دیکتاتور لیبی که توسط مخالفان ساقط و کشته شد، دچار بشود.

ا اجازه دهد سلاح‌های آنها به حزب‌الله منتقل شود، قاطعانه پاسخ خواهیم داد و بهای سنگینی را خواهد پرداخت.»

حکومت بشار اسد از اصلی‌ترین حلقه‌‌های آنچه که حکومت ایران «محور مقاومت» در خاورمیانه می‌خواند بود و سقوط آن موجب تضعیف چشمگیر نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی شده است.

نتانیاهو افزود: «در نظر داریم از هرگونه تهدیدی که از سوریه نشأت می‌گیرد جلوگیری کنیم.»

همچنین سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا سه‌شنبه ۲۰ آذر با اشاره به تحولات اخیر در نوار غزه، لبنان و سوریه، به مقام‌های جمهوری اسلامی توصیه کرد که رویکرد شکست‌خورده خود را تغییر دهند.

علی خامنه‌ای همچنین با اشاره به مخالفان اسد که در حال حاضر کنترل سوریه را در دست دارند گفت که «این گروه فعلی هم زمان زیادی ماندگار نیست» و پیش‌بینی کرد «جوانان سوری قیام خواهند کرد.»

شماری از کاربران به این بخش از سخنان رهبر جمهوری اسلامی واکنش نشان داده‌اند. از جمله عبدالله موسولچی، کنشگر سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، تأکید کرد که «خامنه‌ای دقیقا دارد راه قذافی را می‌رود» و «در حالی که هست و نیستش نابود شده، باز هم رجز می‌خواند و حرف از اقتدار می‌زند.»

او با به کار بردن هشتگ «سقوط جمهوری اسلامی»، ابراز امیدواری کرده که علی خامنه‌ای نیز به سرنوشت معمر قذافی، دیکتاتور لیبی که توسط مخالفان ساقط و کشته شد، دچار بشود.

همچنین محمد ایزدی، فعال سیاسی و پژوهشگر فلسفه، درباره این بخش از اظهارات رهبر جمهوری اسلامی، گفت که سخنان او نشان می‌دهد «دوباره بدون توجه به وضعیت داخلی، پول مردم و منابع ایران خرج “نبرد آزادسازی” سوریه خواهد شد.»

مولود حاجی‌زاده، روزنامه‌نگار، نیز در تبیین اظهارات خامنه‌ای گفت که «دیگر به مدافعان حرم امیدی نیست، پس دل می‌بندیم به مزدوران سوری و حول و قوه الهی.»

این روزنامه‌نگار همچنین تأکید کرد که «پیش‌تر در این حد درماندگی و پریشانی شدید و عیان را» از علی خامنه‌ای و «حتی مدل حرف زدن او» به یاد ندارد.

صدای آمریکا: علی ربیعی، «دستیار اجتماعی» مسعود پزشکیان در دولت که سابقه‌ای طولانی در نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی دارد، می‌گوید «با هر یک از افراد دلسوز نظام از هر طیفی صحبت می‌کنم، معتقدند قانون حجاب و عفاف عملی نیست و نافرمانی مدنی در پی خواهد داشت.»

در حالی که پیش از این از سوی باقر قالیباف اعلام شده که قانون تازه «عفاف و حجاب» به زودی، احتمالا ۲۳ آذر ماه، برای اجرا ابلاغ خواهد شد، هر روز خبرهایی از وابستگان به دولت پزشکیان منتشر می‌شود که با اجرای این قانون مخالفت می‌کنند.

وقتی به مرور این مخالفت‌ها می‌پردازیم نکته برجسته همه آنها این موضوع است که هیچ کدام‌شان مخالف «حجاب اجباری» نیستند بلکه زمان و شیوه پیگیری این تحمیل سبک زندگی و پوشش را «در حال حاضر» مناسب نمی‌دانند.

علی ربیعی که سابقه طولانی در دستگاه‌های امنیتی جمهوری اسلامی دارد و در حال حاضر به عنوان «دستیار اجتماعی» در دولت حضور دارد، در متنی که امروز در حساب کاربری‌اش در شبکه اجتماعی ایکس که در ایران توسط حکومت فیلتر شده است، با اشاره به این قانون نوشته «‏در شرایط بحران‌های منطقه‌ای و انتظار بدخواهی ستیزه‌گران با ایران عزیز؛ من مداخله و تحریک جامعه را درک نمی‌کنم.»

محمد بطحائی، دبیر فعلی شورای اجتماعی وزارت کشور جمهوری اسلامی که در دولت حسن روحانی برای مدتی مسئولیت وزارت آموزش و پرورش را برعهده داشته نیز در مصاحبه‌ای با وب‌سایت خبرآنلاین هدف اصلی طراحان این قانون را «گسترش عفاف و حجاب و تعمیق بخشیدن به عفاف و حجاب در جامعه» دانسته اما یادآور شده که این قانون «به دلیل ضعف ملاحظات اجرایی و یا فرهنگ عمومی و باور جامعه» می‌تواند «تبدیل به ضدخودش» شود.

پیش از این باقر قالیباف، رئیس مجلس، غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی با تاکید بر «قانونی بودن» این قانون خواستار ابلاغ و اجرای آن شده‌اند. این در حالی است که مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی در آخرین مصاحبه‌ای که چند هفته پیش با تلویزیون جمهوری اسلامی داشت گفته بود «اجرای این قانون به شکل فعلی» مشکل‌زا است.

در پی‌ نهایی شدن این قانون بحث‌برانگیز در هفته‌های گذشته گروه‌های مختلفی در ایران، از جمله هنرمندان، حقوقدانان، روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی و مدنی، با امضای بیانیه‌های مشترکی با اجرای این قانون مخالفت کردند و تعیین مجازات و محدودیت‌ها در قانون «عفاف و حجاب» را با اصول حقوقی در «تعارض آشکار» دانستند.

برخی از واکنش‌ها:

ده‌ها روزنامه‌نگار «مخالفت قاطع» خود را با قانون حجاب اجباری اعلام کردند

بیانیه صدها سینماگر ایرانی در نفی «قانون حجاب»: تحقیر ایرانیان است

نهادها و فعالان مدنی: قانون حجاب اجباری در تقابل با حقوق کودکان است

سینماگران: قانون حجاب اجباری «جنگ تمام‌عیار با مردم ایران» است

انتقاد ۳ نهاد هنری از قانون حجاب اجباری: وطن به زندان تبدیل می‌شود

اعضای مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان روز ۱۰ آذرماه لایحه تحمیل حجاب اجباری را در ۷۴ ماده و ۵ فصل به قانون «حجاب و عفاف» تبدیل و اعلام کردند این قانون از ۲۳ آذر به مدت ۳ سال به صورت آزمایشی اجرا می‌شود.

این قانون و مفاد آن با انتقاد شدید اقشار مختلف مردم ایران روبرو شده است.

ایران اینترنشنال: به گزارش نیویورک‌تایمز، ایران روز جمعه تخلیه فرماندهان نظامی و نیروهای خود از سوریه را آغاز کرد، اقدامی که به گفته مقامات منطقه‌ای و سه مقام جمهوری‌اسلامی، نشانه‌ای از ناتوانی حکومت ایران در کمک به حفظ بشار اسد در مواجهه با حمله گسترده شورشیان مخالف بشار اسد است.

خروج‌ این نیروها، که یکی از اصلی‌ترین حامیان بشار اسد در سوریه هستند، همزمان با حمله گسترده مجدد شورشیان مخالف بشار اسد انجام شده است.

بنا بر این گزارش، از جمله افرادی که به عراق و لبنان منتقل شده‌اند، فرمانده‌های ارشد نیروی قدس، شاخه خارجی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، هم دیده می‌شوند.

سه مقام جمهوری‌اسلامی که دو نفر از آن‌ها عضو سپاه هستند، به نیویورک تایمز گفته‌اند پرسنل سپاه، برخی از کارکنان دیپلماتیک ایران، خانواده‌های آن‌ها و سایر شهروندان ایرانی در حال تخلیه از سوریه هستند.

بنا بر اعلام منابع نیویورک‌تایمز که نخواسته‌اند نام‌شان فاش شود، دستور تخلیه شامل سفارت ایران و پایگاه‌های سپاه پاسداران در سوریه شده و خروج این نیروها از جمله بخش زیادی از کارکنان سفارت سوریه از صبح جمعه آغاز شده است.

بنا بر این گزارش، بخش‌هایی از تخلیه این نیروها از طریق پرواز به تهران انجام می‌شود، در حالی که بخش دیگر از آن‌ها، از طریق مسیرهای زمینی به لبنان، عراق و بندر لاذقیه سوریه منتقل می‌شوند.

مهدی رحمتی، از تحلیل‌گرانی که در زمینه استراتژی‌ منطقه‌ای به مقام‌های جمهوری اسلامی مشاوره می‌دهد، در مصاحبه‌ای تلفنی به نیویورک تایمز گفت جمهوری اسلامی پرسنل نظامی خود را از سوریه خارج می‌کند، به این دلیل که اگر خود ارتش سوریه قصد جنگیدن ندارد، تهران نیز نمی‌تواند به سوریه مشاوره و حمایت نظامی ارائه کند.

به گزارش نیویورک تایمز، دستور تخلیه نیروهای جمهوری اسلامی از سوریه، نشانه‌ای قابل توجه از تغییر اوضاع برای اسد و ایران است، کشوری که در طول جنگ داخلی ۱۳ ساله سوریه، از اسد حمایت کرده و از خاک سوریه به عنوان مسیر اصلی انتقال تسلیحات به حزب‌الله لبنان استفاده کرده است.

جمهوری‌اسلامی، همراه با روسیه، قوی‌ترین حامی دولت سوریه بود و نیروها و فرماندهانی به پایگاه‌ها و خطوط مقدم اعزام کرده و از شبه‌نظامیان پشتیبانی کرده است.

در آن مقطع، جمهوری اسلامی همچنین ده‌ها هزار نیروی سپاه قدس و نیروهای نیابتی، از جمله افغان‌ها و پاکستانی‌های شیعه و نیروهای حشد شعبی و حزب‌الله لبنان را برای دفاع از دولت سوریه مقابل ارتش آزاد و نیروهای افراطی اسلامی به سوریه اعزام کرد.

بر اساس این گزارش، لشکر فاطمیون افغانستانی، که همچنان در پایگاه‌های نظامی جمهوری اسلامی در سوریه حضور داشتند، روز جمعه نیز به دمشق و لاذقیه منتقل شدند.

چند ویدیو هم که در حساب‌های مرتبط با سپاه منتشر شد، نیروهای فاطمیون را در یونیفرم نشان می‌دهد که در مرقد زینب در نزدیکی دمشق پناه گرفته‌اند.

حمله غافلگیرانه ائتلاف شورشیان به‌طور چشمگیری وضعیت جنگ داخلی را تغییر داده است و آن‌ها تنها در یک هفته، شهرهای مهمی مانند حلب و حما را تصرف کردند و مناطق وسیعی از چهار استان را تحت کنترل خود درآوردند.

به گفته منابع ایرانی نیویورک تایمز، دو فرمانده ارشد نیروی قدس که فرماندهی نیروهای جمهوری اسلامی در سوریه را بر عهده داشتند، روز جمعه پس از تصرف حمص به دست هیات التحریر و دیرالزور به دست نیروهای سوریه دموکراتیک، به عراق گریختند.

واکنش مقامات جمهوری اسلامی

احمد نادری، یکی از نماینده‌های تهرن در مجلس شورای اسلامی به بی‌عملی جمهوری اسلامی در قبال تحولات سوریه واکنش نشان داد و نوشت تا دیر نشده باید کاری کرد: «سوریه در آستانه سقوط است و ما خونسرد داریم تماشا می کنیم. در صورت سقوط دمشق، لبنان و عراق را هم از دست خواهیم داد و باید در مرزهایمان با دشمن مقابله کنیم. خون های زیادی برای حفظ سوریه دادیم. علت این سکوت را نمی فهمم اما هر چه باشد به صلاح کشور نیست. تا دیر نشده باید کاری کرد.»

رادیوفردا: در حالی‌که پیشروی‌ نیروهای شورشی در قلب سوریه ادامه دارد، رویکرد مقام‌های حکومت جمهوری اسلامی ایران به عنوان اصلی‌ترین متحد بشار اسد از چشم‌انداز نامطمئن دولت کنونی سوریه خبر می‌دهد.

در طول جنگ داخلی سوریه که ابتدا با نارضایتی‌های داخلی آغاز و در ادامه به میدان نبرد گروه‌های مختلف ستیزه‌جو از القاعده و داعش تا ارتش آزاد و بعد تحریر الشام کشیده شد، تهران همراه با مسکو تمام قد پشت اسد ایستادند تا بعد از کشته شدن بیش از ۳۰۰ هزار نفر در آن درگیری‌ها، در نهایت رئيس‌جمهور سوریه بتواند همچنان در کاخ خود در دمشق سر بر بالین بگذارد.

این حمایت‌ها در طول سال‌های پس از آن هم ادامه داشت و نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در سوریه حضور پررنگی داشتند تا خط اتصال جریان موسوم به «محور مقاومت» از تهران تا مرز اسرائيل برقرار باقی بماند.

تضعیف حزب‌الله، سقوط بشار اسد

اما بلافاصله پس از توافق آتش‌بس میان حزب‌الله و اسرائيل، هجوم نیروهای ستیزه‌جو به رهبری گروه تحریر‌ الشام به قلب سوریه آغاز شد.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ رسماً گروه یا «هیئت تحریر الشام» را به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرد؛ اتحادیه اروپا، بریتانیا، ترکیه و شمار دیگری از کشورها نیز این گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده‌اند.

از زمان آغاز این بحران، مقام‌های سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی همچون گذشته تلاش کردند تا حمایت خود از بشار اسد را تزلزل‌ناپذیر نشان دهند. عباس عراقچی در سفر خود به سوریه با رئيس‌جمهور این کشور دیدار و پس از آن در صحبت‌هایی تأکید کرد که تهران همچون همیشه در کنار دولت دمشق می‌ایستد تا در مقابله با «تروریست‌ها» استوار عمل کند.

محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، هم در تماسی تلفنی با فرماندهان ارتش و وزرای دفاع کشورهای روسیه، عراق و سوریه تلاش کرد تا عزم ایران را برای مبارزه با هجوم تحریر الشام جزم نشان دهد. بعد از آن وزیر خارجه ایران گفت در صورتی که حکومت سوریه درخواستی برای اعزام نیروی نظامی داشته باشد تهران آن‌ را بررسی خواهد کرد. او حتی برای رایزنی‌های بیشتر به ترکیه و سپس به بغداد سفر کرد و نشست‌های مختلفی را با همتایان منطقه‌ای خود برگزار کرد.

اما خروجی تمام این دیدارها و گفتگوها، سقوط شهرهای سوریه یکی پس از دیگری بود. ضمن این‌که برخلاف موارد پیشین، دیگر خبری از رجزخوانی‌های رایج فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در قبال گروه‌های مختلف سوریه نبود. خبرگزاری‌های وابسته به سپاه پاسداران هم صرفاً به صورت محدود برخی اخبار مربوط به اتفاقات نظامی در سوریه را پوشش می‌دهند.

رویگردانی تهران و مسکو از اسد؟

تهران و مسکو یک بار اسد را از آستانه سقوط نجات داده و حکمرانی را به او بازگردانده بودند اما به نظر می‌رسد مجموعه تحولاتی باعث شده تا جمهوری اسلامی و روسیه سیاست متفاوتی را در پیش بگیرند.

روسیه از یک سو درگیر جنگ اوکراین است و دیگر مانند دور پیشین جنگ داخلی سوریه دستِ بازی برای نقش‌آفرینی در این بحران ندارد. ضمن این‌که پیچیده شدن اوضاع در مناقشه با اوکراین باعث می‌شود تا مسکو بیش از اسد به اردوغان نیاز داشته باشد و در شرایطی که رئيس‌جمهور ترکیه به صورت مستقیم از شورشیان تحریر الشام حمایت می‌کند قابل انتظار است که پوتین ترجیح بدهد خود را بیش از این وارد این درگیری نکند.

از سوی مقابل، مقام‌های ایرانی که همواره سوریه را قلب جریان موسوم به «محور مقاومت» می‌دانستند دیگر مانند دور پیشین جنگ داخلی در سوریه از امکانات مالی و نظامی گسترده برخوردار نیستند. انباشت چندین ساله تحریم‌های بین‌المللی، درگیر شدن ایران در نزاعی مستقیم با اسرائيل و مشکلات اقتصادی داخلی، همگی باعث شده تا گزینه‌های حکومت ایران برای نقش‌آفرینی در تحولات سوریه محدودتر از قبل شود.

حزب‌الله لبنان نیز که نقش غیرقابل انکاری در نگه داشتن اسد در قدرت ایفا کرده بود، نه تنها قدرت پیشین را ندارد که دبیرکل و چندین رده از فرماندهان ارشد نظامی خود را از دست داده و تسلیحات و تجهیزات نظامی‌اش هم توسط اسرائيل به شکل قابل توجهی تخریب شده است. ضمن این‌که ناکامی‌ها و ناکارآمدی‌های ارتش سوریه که یکی پس از دیگری از شهرها فرار می‌کنند و کنترل امور را دو دستی به دشمن خود تقدیم می‌کنند، کار دفاع از این رژیم در قدرت را برای هر بازیگر خارجی دشوار می‌سازد.

پایان «محور مقاومت»

مجموعه این اتفاقات می‌تواند اخبار اخیر در خصوص خروج نیروهای ایرانی از سوریه و همچنین تخلیه شهرهای این کشور از سربازان جمهوری اسلامی را توجیه‌ کند. هرچند مقام‌های جمهوری اسلامی به شکل قابل انتظاری این اخبار را تکذیب کرده‌اند اما سکوت معنادار فرماندهان سپاه پاسداران در قبال آنچه در سوریه می‌گذرد سیگنالی قابل تأمل در تشخیص راهبرد جمهوری اسلامی در سوریه به شمار می‌رود.

عباس عراقچی روز ۱۶ آذر در گفت‌وگویی درباره سرنوشت بشار اسد، با اشاره به این‌که «پیشگو نیست و نمی‌تواند آینده را پیش‌بینی کند»، اظهار داشت: «هرآنچه مقدر خداوند باشد پیش خواهد آمد.»

همچنین شبکه خبر تلویزیون جمهوری اسلامی ایران جمعه‌شب در زیرنویس اخبار مربوط به اتفاقات سوریه درباره پیشروی شورشیان در این کشور از عبارت «گروه‌های مسلح» استفاده کرد و نوشت که آن‌ها هیچ‌یک از شیعیان ساکن حلب را مورد هدف قرار نداده‌اند.

این مجموعه‌ رویکردها می‌تواند از آماده کردن اذهان عمومی برای تغییر برداشت کلی حکومت نسبت به گروه‌هایی که تا دیروز «تروریست‌های تکفیری» نامیده می‌شدند، حکایت داشته باشد.

در چنین شرایطی برگزاری نشست وزرای خارجه ایران، ترکیه و روسیه در دوحه می‌تواند نشانی از تعیین نظم جدید برای آینده سوریه باشد. دیداری که در آن عباس عراقچی، سرگئی لاوروف و هاکان فیدان به عنوان اضلاع مختلفی از بازیگران در سوریه حضور دارند که از ابتدای بحران در بیش از یک دهه قبل در این کشور نیز در دو سوی مختلف ایستاده بودند. نمایندگان تهران و مسکو احتمالاً درباره سوریه پسااسد و چگونگی خروج نیروها و تسلیحات خارجی با حامی اصلی شورشیان و برنده فعلی این بحران یعنی ترکیه مذاکره خواهند کرد.

سیاست ایجاد گروه‌های نیابتی با هدف ایجاد بازدارندگی جمهوری اسلامی که در طول دهه‌های قبل با صرف میلیاردها دلار فربه شده بود، حالا فاصله چندانی تا فروپاشی ندارد و زنجیره اتصال گروه‌های موسوم به «محور مقاومت» یکی پس از دیگری در حال قطع شدن و نابودی هستند.