اخبار

دویچه‌وله: رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا هشدار داده که جمهوری اسلامی همچنان در حال ارتقاء توانایی خود برای ساخت سلاح هسته‌ای است. ژنرال میلی که ماه گذشته هشدار مشابهی داده تاکید کرده سیاست آمریکا جلوگیری از این کار است. ژنرال مارک میلی جمهوری اسلامی را متهم کرده که همچنان صلح را در منطقه خاورمیانه و فراتر از آن به خطر می‌اندازد و از تروریسم و گروه‌های نیابتی پشتیبانی می‌کند.

رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا هشدار داد که ایران می‌تواند به سرعت مواد لازم برای تولید سلاح هسته‌ای را تولید کند و فقط چند ماه با ساخت یک بمب اتمی فاصله دارد.

به نوشته وب‌سایت وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون)، ژنرال میلی این سخنان را روز پنج‌شنبه، ۲۱ اردیبهشت (۱۱ مه) در نشست کمیسیون اعتبارات دفاعی مجلس سنا بیان کرد.

او تاکید کرده که سیاست آمریکا در این زمینه تغییری نکرده و واشنگتن همچنان اطمینان دارد که جمهوری اسلامی به سلاح اتمی دست پیدا نخواهد کرد.

ژنرال میلی ضمن تاکید بر اهمیت تامین بودجه دفاعی برای حفظ توانمندی و برتری نظامی ایالات متحده در جهان به تقویت حضور نظامیان آمریکایی در اروپا پس از تجاوز نظامی روسیه به اوکراین اشاره کرد.

تجاوز نظامیان روسی به اوکراین که ۲۴ فوریه سال پیش آغاز شد به صحنه رویارویی غرب با مسکو تبدیل شده و جمهوری اسلامی با ارسال پهپادهای انتحاری به روسیه در این جنگ مشارکت می‌کند.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین ماه دسامبر در سفر به آمریکا همکاری تهران و مسکو را “کمک یک دولت تروریستی به یک دولت تروریستی دیگر” خواند و جمهوری اسلامی را به مشارکت در نسل‌کشی در کشورش متهم کرد.

همکاری‌های فزاینده روسیه، چین و ایران

رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا اواخر ماه مارس در یکی از کمیسیون‌های تخصصی کنگره ایالات متحده به پرسش‌های نمایندگان از جمله درباره افزایش همکاری‌های چین، روسیه و جمهوری اسلامی پاسخ داد.

او درباره روابط چین و روسیه گفت، مناسبات این دو کشور را “اتحاد کامل” به معنای واقعی کلمه ارزیابی نمی‌کند اما شاهد نزدیک‌تر شدن آنها بوده و این مسئله مشکل‌آفرین است.

مارک میلی گفته، ایران کشور سوم است و همکاری این سه کشور به خصوص با توجه به توانمندی‌های نظامی چین و روسیه برای سال‌های طولانی می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

ژنرال آمریکایی با اشاره به فعالیت‌های مورد مناقشه هسته‌ای جمهوری اسلامی گفته بود، ایران می‌تواند “در کمتر از دو هفته” به مواد لازم برای ساخت سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و در ادامه آن قادر خواهد بود “طی چند ماه” یک بمب اتمی بسازد.

نگرانی مقام‌های اسرائیلی

وب‌سایت اکسپوس چند روز پس از این اظهارات به نقل از چهار مقام اسرائیلی گزارش داد سخنان ژنرال میلی باعث نگرانی مقام‌های دفاعی و اطلاعاتی اسرائیل شده و آنها از دولت جو بایدن خواسته‌اند،‌ درباره ارزیابی وزارت دفاع و ستاد مشترک ارتش توضیح بیشتری بدهد.

ظاهرا تاکید روز گذشته ژنرال میلی درباره ثبات و تداوم سیاست‌های واشنگتن در قبال ایران با این نگرانی‌ها بی‌ارتباط نبوده است. او و لوید آستین، وزیر دفاع ایالات متحده چندی پیش در سفر به اسرائیل با مقام‌های این کشور دیدار و درباره جمهوری اسلامی رایزنی کردند.

بی‌بی‌سی: کمیسیون آزادی مذهبی آمریکا از دولت این کشور خواست وضعیت اقلیت‌های دینی در ایران را به دادگاه کیفری بین‌المللی ارجاع دهد و خواستار پیگرد مقامات جمهوری اسلامی برای نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت شود.

این گزارش همچنین به دولت آمریکا توصیه می‌کند حکومت ایران را به دلیل نقض سیستماتیک، مستمر و وخیم آزادی مذهبی در فهرست کشورهایی قرار دهد که درباره‌شان «نگرانی خاص» وجود دارد.

کمیسیون آزادی مذهبی بین‌المللی، نهادی وابسته به دولت آمریکا، هر سال گزارشی درباره وضعیت آزادی مذهبی در کشورهای مختلف دنیا منتشر و بر اساس آن، توصیه‌هایی به دولت می‌کند. در صفحه اول گزارش امسال عکس مهسا امینی نقش بسته است.

بخش مربوط به جمهوری اسلامی ایران با بررسی اعتراضات سراسری از شهریور ۱۴۰۱ در پی کشته شدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد و واکنش حکومت به معترضان آغاز شده است.

گزارش در بخش مربوط به ایران با این نکته آغاز می‌شود که در سال ۲۰۲۲ وضعیت آزادی مذهبی در ایران به شدت تنزل پیدا کرد.
در این گزارش آمده زنان و دختران ایرانی، پیش‌آهنگان این حرکت اعتراضی، با سرکوب شدید حکومت مواجه شده‌اند.

گزارش به کشته، زخمی، معلول شدن و همچنین بازداشت و حبس هزاران نفر پرداخته و مشخصا به کیان پیرفلک، نیکا شاکرمی و آرمیتا عباسی اشاره کرده است، کودکانی که در اعتراض‌ها کشته شدند.

این گزارش شامل اسامی شماری از زندانیان سیاسی و مذهبی در ایران است و حکومت ایران را متهم کرده به تعهدات بین‌المللی خود در زمینه حقوق بشر عمل نکرده و به جای آن شهروندان خودش را بشدت سرکوب می‌کند.

به گفته این گزارش، حکومت ایران دهه‌هاست که به شیوه‌ای نظام‌مند بهاییان، مسیحیان، دراویش گنابادی، زرتشتی‌ها، یارسانی‌ها، مسلمانان سنی، مسلمانان شیعه با تفکر متفاوت و افراد غیرمذهبی را آزار و اذیت، بازداشت، حبس‌ طولانی‌ مدت، تبعید و محروم از فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی کرده است.

بهاییان بر اساس این گزارش، طی سال گذشته با تشدید سرکوب، ممانعت از دسترسی به اماکن مذهبی خود، مصادره اموال، محرومیت از حقوق اجتماعی از جمله جلوگیری از تحصیل در دانشگاه‌ مواجه بوده‌اند.

نویسندگان گزارش از کنگره هم خواسته‌اند به پناهجویان ایرانی که به خاطر اعتقاد دینی از کشور خود گریخته‌اند کمک کند.

تحریم اشخاص و نهادهای مرتبط با سرکوب آزادی‌های مذهبی نیز از دیگر توصیه‌های این گزارش است.

از جمله توصیه‌های دیگر این گزارش به دولت آمریکا، «اعمال تحریم‌های هدفمند علیه نهادها و مقامات دولتی ایرانی است که مسئول نقض شدید آزادی مذهبی» بوده‌اند؛انجام این تحریم‌ها از طریق مسدود کردن دارایی‌های آن فراد یا ممانعت از ورود آنان به ایالات متحده عنوان شده است.

جامعه بهایی در ماه های اخیر بویژه در مورد افزایش فشارها بر آنها به شدت ابراز نگرانی کرده بود.

بهاییان ایران می گویند که از جمله این فشارها که در در چند سال اخیر هم مشاهده شده است روند مصادره اموال آنها است که توسط «ستاد اجرایی فرمان امام» سازماندهی و هدایت می شود؛ نهادی که زیر نظر آیت‌الله خامنه‌ای فعالیت می کند.

سازمان ملل متحد و گروه‌های طرفدار حقوق بشر بارها در بیش از چهل سال گذشته جمهوری اسلامی را به نقض گسترده حقوق شهروندی بهاییان متهم کرده‌اند.

جامعه جهانی بهاییان و فعالان حقوق بشر پیشتر کمپینی برای مقابله با نفرت‌پراکنی و دروغ‌پراکنی علیه بهائیان در ایران به راه انداختند.

مسلمان سنی در ایران خصوصا در سیستان و بلوچستان هم با سرکوب های مستمر حکومتی روبه‌رو هستند. این وضعیت درباره نوکیشان مسیحی هم وجود دارد و اعضای این گروه به طور مداوم در خطر دستگیری و زندانی شدن هستند.

اقلیت‍های جنسی و جنسیتی در جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته نمی‌شوند و با تبعیض و محکومیتهای شدید مواجه‌اند.

صدای آمریکا: نیویورک‌تایمز نوشت: «با وجود آمادگی ارتش آمریکا برای حمله دوم به نیروهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در سوریه پس از حمله مجدد آنان به مواضع آمریکایی، کاخ سفید تصمیم گرفته که فعلا ادامه حملات تلافی‌جویانه را متوقف کند.»

به نوشته این نشریه، هواپیماهای جنگی ایالات متحده اواخر روز جمعه آماده انجام دور دوم حملات تلافی‌جویانه بودند، اما به گفته یک مقام ارشد ایالات متحده کاخ سفید این حمله را متوقف کرد.

نیویورک‌تایمز نوشت: روز دوشنبه، پس از چند روز آرامش در منطقه، مقامات دولت بایدن گفتند که ارتش آماده پاسخگویی به هرگونه تهدید جدید علیه پرسنل ایالات متحده است، اما به نظر می‌رسد که آن‌ها از تشدید حملات رفت و برگشت که منجر به یک جنگ گسترده‌تر با ایران و نیروهای نیابتی‌اش می‌شود، اجتناب می‌کنند و همچنان بر مأموریت گسترده‌تر خود در کمک به ریشه‌کن کردن حامیان مالی جنگجویان داعش در منطقه که هنوز حملات چریکی انجام می‌دهند، متمرکز می‌مانند.

در جریان حمله هفته گذشته نیروهای موسوم به «نیابتی» به مواضع نیروهای آمریکایی در سوریه یک پیمانکار آمریکایی کشته و یک پیمانکار دیگر و پنج سرباز آمریکایی زخمی شدند.

جت‌های جنگنده اف-۱۵ ایالات متحده، به تلافی این اقدام، روز پنجشنبه به سایت‌های شبه‌نظامی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حمله کردند.

این اقدام، شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران را بر آن داشت تا روز جمعه حملات موشکی و پهپادی دیگری را که منجر به زخمی شدن یک آمریکایی دیگر شد، انجام دهند.

جان اف. کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «ما سریع و جسورانه کاری را که باید انجام می‌دهیم تا از شهروندان و تأسیسات خود در سوریه محافظت کنیم.»

بی‌بی‌سی: جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، گفته است که اگر خبر همکاری تازه ایران و روسیه در زمینه تجهیزات سایبری و نظامی که روزنامه وال استریت ژورنال آن را گزارش کرده است درست باشد مایه نگرانی است.

آقای کربی همچنین گفت که آمریکا علیرغم حملات اخیر به نیروهای آمریکایی در سوریه از سوی شبه نظامیان تحت حمایت ایران، ماموریت سوریه را رها نخواهد کرد.

وال استریت ژورنال روز دوشنبه، ۲۷ مارس، در گزارشی به نقل از منابع آشنا با موضوع نوشت که روسیه درحال ارائه توانایی‌های دیجیتال تجسسی به ایران است.

این پس از آن است که ایران پهپادهای نظامی در اختیار روسیه گذاشته که به گفته مقام‌های غربی در جنگ اوکراین به کار گرفته می‌شود.

مقام‌های آمریکایی در ماه دسامبر به خبرگزاری‌ها گفتند که مسکو علاوه بر هواپیمای بدون سرنشین خواستار دریافت موشک‌های زمین به زمین از ایران است.

صدای آمریکا
حملات هوایی نیروهای آمریکایی به چند پایگاه وابسته به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در شرق سوریه در واکنش به حمله پهپادی به یک پایگاه نیروهای ائتلاف.
در حالی که طبق آخرین گزارش‌ها تلفات نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی درپی حمله تلافی‌جویانه آمریکا به ۱۴ نفر رسیده، خبرگزاری‌ها از زخمی شدن یک شهروند آمریکایی دیگر در روز جمعه خبر دادند.

بنابرهمین گزارش‌ها، دست کم یک شهروند آمریکایی دیگر در حمله به دو پایگاه آمریکایی در شرق سوریه زخمی شد. تعداد دقیق سربازان مجروح در حملات روز جمعه مشخص نیست، اما پنج نظامی و یک پیمانکار آمریکایی در حمله روز پنجشنبه مجروح شدند. به گفته پت رایدر، سخنگوی پنتاگون، حمله دیگر، به پایگاهی به نام «دهکده سبز»، خسارت جانی درپی نداشت.

شبکه تلویزیونی «فاکس‌نیوز» به نقل از یک مقام ارشد دفاعی بدون ذکر نامش خبر داده که سربازان مجروح در وضعیت «پایدار» هستند و به بیمارستانی در «لندستول» آلمان منتقل شده‌اند.

به گزارش شبکه خبری «سی‌بی‌اس نیوز»، یکی دیگر از مقامات دفاعی آمریکا گزارش داد که روز جمعه سه حمله به پایگاه‌های آمریکایی صورت گرفت. تا لحظه تنظیم این گزارش مقامات دفاعی آمریکا فقط حمله موشکی به پایگاه «دهکده سبز» را تایید کرده‌اند.

یک پهپاد مشکوک ایرانی بعدازظهر پنجشنبه به یک مرکز تعمیر و نگهداری پایگاه ائتلاف در شمال شرق سوریه حمله کرد و یک پیمانکار آمریکایی در این حمله کشته شد. نیروهای آمریکایی سپس روز جمعه حملات هوایی تلافی جویانه‌ای را علیه تأسیساتی در شرق سوریه که توسط گروه‌های وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران استفاده می‌شد، انجام دادند.

پس از آن حملات، لوید آستین وزیر دفاع آمریکا در بیانیه‌ای گفت: «به دستور رئیس جمهور بایدن، به نیروهای فرماندهی مرکزی ایالات متحده اجازه دادم تا امشب در شرق سوریه حملات هوایی دقیقی را علیه تأسیسات مورد استفاده گروه‌های وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران انجام دهند. این حملات در پاسخ به حمله امروز [پنجشنبه] و همچنین مجموعه‌ای از حملات اخیر علیه نیروهای ائتلاف در سوریه توسط گروه‌های وابسته به سپاه انجام شد.»

پیش از این و پس از انجام این حمله خبرگزاری فرانسه که در ابتدا از کشته شدن ۸ نفر خبرداده بود، از افزایش شمار تلفات حمله موشکی بامداد جمعه آمریکا به مواضع گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در شرق سوریه به ۱۴ نفر خبر داد.

به نوشته «واشنگتن اگزمینر» سیستم اصلی دفاع هوایی در پایگاه نظامی آمریکا در شمال شرق سوریه نیز در زمان حمله اولیه روز پنجشنبه به درستی کار نمی‌کرد. دلیل اینکه سیستم دفاعی «کاملاً عملیاتی نشده» مشخص نیست و تحقیقات در مورد خرابی سیستم در حال انجام است. همچنین مشخص نیست که آیا نیروهای طرفدار جمهوری اسلامی هنگام حمله می‌دانستند که بخشی از این سیستم از کار افتاده است یا خیر.

به گزارش رویترز، نیروهای طرفدار جمهوری اسلامی در سوریه روز جمعه در بیانیه‌ای آنلاین گفتند که توانایی پاسخگویی به حملات بیشتر آمریکا علیه خود را دارند.

به نوشته «واشنگتن اگزمینر» حملات اخیر در سوریه و عراق غیرمعمول نیست، اما تلفات آن نادر است. ژنرال اریک کوریلا، رئیس فرماندهی مرکزی ایالات متحده، روز پنجشنبه به قانونگذاران آمریکا گفت که از سال ۲۰۲۱ تاکنون نزدیک به ۸۰ حمله علیه نیروهای آمریکایی توسط نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی صورت گرفته است.

دویچه‌وله: وزارت خزانه‌داری آمریکا یک فرد و ده‌ها شرکت را به خاطر مشارکت در دور زدن تحیرم‌های ایران و تولید پهپاد تحریم کرد. ۳۹ شرکت متهم به جابه جایی غیرقانونی میلیاردها دلار از منابع فروش محصولات پتروشیمی ایران شده‌اند.

دفتر کنترل دارائی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) در بیانیه‌ای که روز پنج‌شنبه، نهم مارس (۱۸ اسفند) در وب‌سایت خود منتشر کرد از ۳۹ شرکت نام برده که با کمک مجموعه‌ای از “بانک‌های درسایه” و یک سیستم مالی غیرقانونی با صنایع تحریم شده پتروشیمی جمهوری اسلامی همکاری می‌کنند.

این شرکت‌های متهم شده‌اند که راه ارتباط شرکت‌های تحریم شده صنایع پتروشیمی خلیج فارس و پتروشیمی تریلیانس با بازارهای مالی جهان را از طریق پنهان کردن تجارت آنها با مشتریان خارجی هموار می‌کنند.

مقابله با شبکه پیچیده دور زدن تحریم

والی آدیمو، معاون وزیر خزانه داری آمریکا می‌گوید جمهوری اسلامی شبکه پیچیده‌ای برای دور زدن تحریم‌ها تشکیل داده که در آن مشتریان خارجی، بازارهای بورس و ده‌ها شرکت صوری فعال هستند تا امکان ادامه تجارت را برای شرکت‌های تحریم شده ایرانی فراهم کنند.

او افزود اقدام امروز نشان دهنده جدیت ایالات متحده برای اعمال تحریم‌ها و توانایی واشنگتن برای متلاشی کرده شبکه‌مالی خارجی ایران برای پولشویی است.

این اقدام در ادامه تحریم‌های یک ماه پیش علیه ۹ شرکت مستقر در ایران، سنگاپور و مالزی صورت گرفته است. این شرکت‌ها در فروش محصولات پتروشیمی و نفت خام توسط شرکت تریلیانس به ارزش صدها میلیون دلار به مشتریانی در آسیا نقش داشته‌اند.

تشدید تحریم شرکت‌های مرتبط با سپاه

در بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین به نقش شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس در حمایت و تامین مالی قرارگاه خاتم‌الانبیا، از زیرمجموعه‌های سپاه پاسداران اشاره شده است.

آمریکا تابستان سال ۲۰۱۹ نیز شرکت پتروشیمی خلیج فارس و ده‌ها شرکت وابسته به آن را که یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های پتروشیمی جهان به شمار می‌روند به دلیل حمایت مالی از قرارگاه خاتم‌الانبیا تحریم کرده بود.

این قرارگاه در سال‌های گذشته، به خصوص در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، سال‌های ۸۴ تا ۹۲، به بزرگ‌ترین پیمانکار پروژه‌های اقتصادی و عمرانی دولت تبدیل شده است.

گسترش سلطه اقتصادی سپاه در دوران احمدی‌نژاد

دوره احمدی‌نژاد همچنین دوران دست‌اندازی بیش از پیش سپاه پاسداران به حوزه نفت و گاز و پتروشیمی بود. رستم قاسمی، وزیر نفت دولت اول احمدی‌نژاد فرمانده سابق قرارگاه خاتم بوده است.

پس از درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز، صنایع پتروشیمی مهم‌ترین منبع تامین ارز حکومت جمهوری اسلامی به شمار می‌روند.

با وجود تحریم‌های شدید، جمهوری اسلامی همواره توانسته با صرف هزینه‌های زیاد از طریق واسطه‌ها و قاچاقچیان مقدار قابل اعتنایی نفت و گاز صادر کند.

آمریکا پس از تشدید تحریم صنایع پتروشیمی از مدتی پیش در پی مسدود کردن راه‌های دور زدن تحریم‌ها از طریق شبکه مخفی پولشویی و شرکت‌های صوری است.

شرکت‌های چینی مرتبط با تولید پهپاد در ایران

۳۹ شرکتی که به فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا اضافه شدند در کشورهایی مانند امارات، پاکستان، ترکیه، جزایر مارشال، چین، هنگ‌کنگ و سنگاپور ثبت شده‌اند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنج‌شنبه در بیانیه دیگری از تحریم شبکه‌ای متشکل از یک فرد و چند شرکت مستقر در چینی و هنگ‌کنگ هم خبر داده که با صنایع هواپیماسازی و تولید پهپاد جمهوری اسلامی ارتباط دارند.

این وزارت‌خانه می‌گوید این شبکه در تهیه و ارسال قطعاتی به ایران که در صنایع هوافضا و تولید پهپاد کاربرد دارند نقش داشته‌اند.

جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته به خاطر ارسال پهپادهای انتحاری به روسیه برای استفاده در جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین با انتقادها، فشارها و تحریم‌هاییروبرو شده است.

روز چهارشنبه و همزمان با روز جهانی زن، بریتانیا و آمریکا تحریم‌هایی علیه سه شرکت، یک نهاد و تعدادی ایرانی به دلیل دخالت آنها در نقض حقوق زنان اعمال کردند.

تحریم‌های بریتانیا شامل ستاد امر به معروف و نهی از منکر و دبیر آن محمد صالح هاشمی گلپایگانی می‌شود. این ستاد قبلا توسط اتحادیه اروپا و کانادا تحریم شده بود.

رادیوفردا: 1- «تماس نزدیک» سفیر آمریکا با هواداران خمینی و پیش‌بینی سرنوشت هویدا

اسناد محرمانه‌ای در آرشیو ملی اسرائیل که چهل سال پس از انقلاب اسلامی از حالت طبقه‌بندی سری خارج شده و در دسترس عموم قرار گرفته، نشان می‌دهد که پنج ماه پیش از بازگشت روح‌الله خمینی به ایران، سفیر آمریکا در تهران به همتای اسرائیلی خود اطلاع داده بود دولت آمریکا با روحانیون نزدیک به خمینی در تماس است.

بر اساس این اسناد، ویلیام سالیوان همچنین پیش‌بینی کرده بود که هویدا، وزیر وقت دربار، «هزینۀ بهایی‌ستیزی انقلابیون [مسلمان] را خواهد پرداخت».

در میان این اسناد، تلگرافی از ویلیام سالیوان، سفیر آمریکا در ایران، با مُهر «کاملاً محرمانه» و «فوری» به تاریخ ۵ سپتامبر ۱۹۷۸ (۱۴ شهریور ۱۳۵۷) دیده می‌شود که در آن اوری لوبرانی، رئیس هیئت نمایندگی اسرائیل در ایران، را از تماس‌های آمریکا با «نزدیک‌ترین روحانیون» به روح‌الله خمینی آگاه کرده است.

بر اساس این سند، نمایندۀ اسرائیل در ایران همچنین از همتای آمریکایی خود خواسته بود این پیام را به مخالفان شاه برساند که اظهارنظرهای یهودستیزانۀ خود را متوقف کنند تا وجهه‌شان در دنیا آسیب نبیند.

دیدار لوبرانی و سالیوان در روز ۱۴ شهریور سپتامبر برای تعیین سیاست دولت وقت اسرائیل به نخست‌وزیری مناخم بگین حائز اهمیت بود، درحالی‌که هیچ‌کس آگاه نبود که سه روز بعد از این ملاقات نیز تظاهرات ضد شاه با رویداد میدان ژاله سمت‌وسویی تازه خواهد گرفت.

لوبرانی در گزارش خود به دولت اسرائیل ابتدا حال و روز شاه را به‌نقل از سالیوان، در پی دیدار هفتۀ قبل میان سفیر آمریکا با شاه، چنین توصیف کرده است: «عمیقاً سرخورده و مثل شوک‌زده‌ها و به‌زبانی سخن می‌گوید که گویی سرنوشتش محتوم است، کاملاً بدبین است و برنامه‌ای برای جلوگیری از وخیم‌شدن اوضاع ندارد.»
«سالیوان در پاسخ به سؤالات من تماس‌های میان نیروهای خود با آخوندها را تشریح کرد و گفت که این تماس‌ها از آغاز تابستان در جریان بوده و شاه را نیز از آن آگاه کرده که اگر خبر آن به گوشش رسید، جا نخورد. سالیوان افزود که این آخوندها خطرات ناشی از بی‌ثبات‌شدن جایگاه شاه را درک می‌کنند اما وقتی در ملأعام سخن می‌گویند، باز خواهان سقوط شاه می‌شوند.»

رئیس هیئت نمایندگی اسرائیل در ایران افزود:
«سالیوان گزینۀ نظامی را به‌عنوان راه‌حلی برای وضع (ایران) رد می‌کند. برداشت من این بود که رد این احتمال از سوی او به این خاطر نیست که قابل عملی‌شدن نیست یا این‌که کارساز نباشد، بلکه به این خاطر است که برای دولت آمریکا روی‌آوردن به راهکار نظامی امروزه دیگر اقدامی مناسب نیست. از نظر سالیوان، تنها راهی که برای شاه جهت غلبه بر اوضاع باقی مانده، به‌دست‌گرفتن رهبری یک کارزار سیاسی در مسیر حرکت به‌سوی دموکراتیزه‌شدن است برای این‌که مخالفان خود را راضی کند و به سازش‌هایی در برابر روحانیون تن دهد.»

تصویری از یکی از برگ‌های سند مربوط به ۱۴ شهریور ۱۳۵۷

این سند همچنین نشان می‌دهد سفیر آمریکا سرنوشت امیرعباس هویدا، وزیر وقت دربار و نخست‌وزیر پیشین، را نیز به‌عنوان کسی که قربانی بهایی‌ستیزی هواداران خمینی خواهد شد، پیش‌بینی کرده بوده است.

خانوادۀ پدریِ هویدا بهایی بودند،‌ اما خود او به این آیین اعتقادی نداشت؛ آیینی که دخالت در امور سیاسی را برای پیروانش ممنوع کرده است. با این حال، بسیاری هویدا را به‌اشتباه بهایی تلقی می‌کردند.

رئیس هیئت نمایندگی اسرائیل در ایران در تلگراف محرمانۀ خود چنین گزارش کرده است:
«سالیوان ملاقاتش با (امیرعباس) هویدا (وزیر وقت دربار و نخست‌وزیر پیشین) را که پنجشنبۀ گذشته (۹ شهریور ۱۳۵۷) انجام شده، برایم تعریف کرد… همچنین برایم گفت که در جنگ (هواداران خمینی) با بهایی‌ها، هویدا نامزد اصلی قربانی‌شدن است. او افزود که سفیر ایران در آمریکا (زاهدی) دیشب بازگشته و بر اساس شایعات، فرا خوانده شده تا جای هویدا را بگیرد. سالیوان خیلی برای هویدا و زیرکی سیاسی او ارج قائل است و اعتقاد دارد که اگر او کنار گذاشته شود، حال که (امیر اسدالله) علم هم فوت شده، شاه یکی از تواناترین مشاوران خود را از دست می‌دهد. سالیوان خیلی تعجب کرد وقتی برایش تعریف کردم در روز ملاقاتم با هویدا، که سه روز بعد از دیدار (خود) او با هویدا بوده، هویدا حال و روز متفاوتی داشت و طور دیگری حرف زد و بسیار بدبینانه نسبت به (وضعیت) شاه و اوضاع سخن گفت. سالیوان گفت دلیلش این واقعیت است که هویدا احساس می‌کند روزهایش در دربار به شماره افتاده است.»

دولت اسرائیل با دریافت این گزارش نمایندۀ خود در تهران از طریق تلگراف محرمانه، نشستی با ریاست مناخم بگین برگزار می‌کند که شرح آن در تلگراف «فوری» و «محرمانه»ای آمده است که همان روز، ۱۴ شهریور ۱۳۵۷، به سفارت اسرائیل در واشینگتن، ضمن دو دستور به این سفارت، ارسال می‌شود.

در متن این تلگراف چنین آمده است:
«…شاه در سخت‌ترین نبرد داخلی قرار گرفته است که یکی از دلایل آن سیاست لیبرالی اعمال‌شده در پی توقعات آمریکاست. ما از مقامات رسمی ایرانی شنیدیم ناخشنودند از این‌که با وجود سخنان دوستانۀ کارتر نسبت به شاه، کسی در آمریکا در این دوران سخت شاه از او حمایتی ابراز نمی‌کند…»

یک روز پس از آن، ۱۵ شهریور ۱۳۵۷، نیز دولت اسرائیل در یک تلگراف «کاملاً محرمانه» و «اضطراری» به دیپلمات‌هایش توصیه می‌کند از طریق ملاقات با چند تن از افراد نزدیک به شهبانو فرح پهلوی تلاش کنند اطلاعاتی دربارۀ حال‌وهوای دربار دریافت کنند. (شاید به این دلیل که صرفاً به اظهارات مقامات رسمی نزدیک به شاه اکتفا نشود.)

در این تلگراف همچنین توصیه می‌شود که فردی به نام «حییم هرالی» را به ملاقات شعبان جعفری بفرستند تا از او جویا شود که «در بازار تهران چه می‌گذرد».

با این حال، در اسناد پرونده‌های آن روزها، دست‌کم تا یک ماه بعد از آن تاریخ، نشانه‌ای از انجام‌گرفتن این دیدار دیده نمی‌شود.
۲- گزارشی از وضعیت خاندان پهلوی

در میان اسنادی که در آرشیو ملی اسرائیل از حالت طبقه‌بندی سری خارج شده است، سندی نیز وجود دارد که دیدار فردی به نام «دکتر زوننبرگ» با موشه گیلبواع، دیپلمات اسرائیلی در تهران، را گزارش می‌کند.

بر اساس این سند که مربوط به مهرماه ۱۳۵۷ است، به‌نقل از «دکتر زوننبرگ»، که ظاهراً به‌عنوان «مشاور هنری» با شهبانو فرح پهلوی دیدار داشته، گفته می‌شود که «شاه و همسرش آماده‌اند که نظام به پادشاهی مشروطه تغییر یابد» و محمدرضا شاه «به‌طور اصولی موافق است که اعضای خاندان سلطنتی وظایف و مشغولیات خود در عرصه‌های عمومی، اقتصادی و مالی را به‌تدریج ترک کنند».

در این دیدار که شامگاه ۲۳ سپتامبر ۱۹۷۸ (یکم مهر ۱۳۵۷) در خانۀ موشه گیلبواع در تهران برگزار شد، «دکتر زوننبرگ» از حال و روز دربار سخن می‌گوید و دو روز پس از این دیدار نیز خود او به اسرائیل پرواز می‌کند تا در ملاقات با مقامات اسرائیلی در این باره بیشتر توضیح بدهد.

موشه گیلبواع در تلگراف روز دوم مهرماه ۱۳۵۷ با مُهر «کاملاً محرمانه» و «اضطراری» برای مسئولان وزارت خارجه اسرائیل چنین نوشته است:
«زوننبرگ خواست که موضوع لغو برگزاری نمایشگاه را که در دیدارش با شهبانو بیان شده، مسئله‌ای بین خودمان تلقی کنم. گفت که ملکه در این ماه به‌اندازه ۱۵ سال پیر شده… ملکه گفته که وضع در قیاس با سه هفتۀ قبل از زمین تا آسمان تغییر کرده… دولت جدید بر بودجه‌ها کنترل بیشتری دارد و شاه و شهبانو نمی‌توانند بودجه‌ای برای پروژه‌های بین‌المللی اختصاص بدهند… بنیاد شهبانو نیز منحل خواهد شد… شاه به‌طور اصولی موافق است که اعضای خاندان سلطنتی وظایف و مشغولیات خود در عرصه‌های عمومی، اقتصادی و مالی را به‌تدریج ترک کنند. مشاور از حرف‌های ملکه درک کرده که حتی ممکن است بخشی از اعضای خانواده به خارج بروند… شاه و همسرش آماده‌اند که نظام به پادشاهی مشروطه تغییر یابد…»
۳- خشم و نگرانی شاه در گفت‌وگو با سفیر اسرائیل

در میان اسنادی که به‌تازگی در آرشیو ملی اسرائیل از حالت طبقه‌بندی سری خارج شده، اسنادی هست که نشان می‌دهد محمدرضا شاه ضمن نگرانی از نقش «کمونیست‌ها» در ناآرامی‌ها از بی‌توجهی ایالات متحده ناراحت و گله‌مند بوده است.

تصویری از یکی از برگ‌های سند مربوط به ۶ مهر ۱۳۵۷

اوری لوبرانی، رئیس هیئت نمایندگی اسرائیل در ایران، در تابستان پنجمین سال در این مقام برای گذراندن تعطیلات سالانه به کشور خود بازمی‌گردد، اما پس از چند هفته که به تهران می‌رسد، «ایران کاملاً متفاوتی» را در برابر خود می‌بیند. در هر حال، او از وزارت خارجه اسرائیل حکم گرفته که این مقام را ترک کند و جای خود را به سفیر دیگری بدهد. لوبرانی برای خداحافظی به دیدار شاه می‌رود.

او در تلگراف شمارۀ ۱۸ با مُهر «کاملاً محرمانه» و «فوق اضطراری» از تهران شرح ملاقات روز ۲۸ سپتامبر سال ۱۹۷۸ (۶ مهر ۱۳۵۷) با شاه را که «سه ربع ساعت طول کشیده»، این‌گونه آغاز کرده است:
«(شاه) حال روحی بد دارد و به‌سختی لبخندی بر لب می‌آورد. خشمگین و در افکار خود غوطه‌ور است… پرسیدم آیا به‌تازگی از حسین (پادشاه اردن) چیزی (در مورد ابتکار سیاسی انور سادات) شنیده است؟ جوابی داد که معلوم بود حسین حتی در دورۀ اخیر به او تلفن هم نکرده است.»

زمانی که لوبرانی از شاه می‌پرسد تحولات داخلی ایران را چگونه می‎بیند، پاسخ شاه صادقانه است: «شانه‌اش را بالا کشید و گفت اطلاع روشنی ندارد که چه خواهد شد. اکنون تنها مسئلۀ مهم این است که دولت به‌طرزی شایسته انجام وظیفه کند تا رضایت ملت را جلب کند… منظور، مردمِ بامسئولیتی هستند که نمی‌خواهند کشور به دست کمونیست‌ها بیفتد.»

در این دیدار، لوبرانی به شاه می‌گوید که مناخم بگین «برای توجیه واشینگتن و چند پایتخت دیگر» دربارۀ وضع ایران تلاش کرده است. اما شاه از لوبرانی پرسیده این‌ کارها الان چه کمکی می‌کند و اهمیت بسیار دارد که آمریکایی‌ها با درک درست از اوضاع به روس‌ها بگویند که دست از سر ایران بردارید». لوبرانی به شاه پاسخ داده «تا جایی که من اطلاع دارم، ما داریم این روزها همین کار را انجام می‌دهیم».

بر اساس تلگراف آن روز پاییزی سال ۱۳۵۷، رئیس هیئت نمایندگی اسرائیل در تهران شاه را فردی توصیف می‌کند که «در افکار خود غرق می‌شود و در این اندیشه است که کدام‌یک از افرادش به او وفادار مانده است… مملو از هراس است، به آینده اطمینانی ندارد. ولی نگران‌کننده‌ترین موضوع این احساس است که گویا با سرنوشت خودش کنار آمده. البته شاید من او را در حالت روحی غمگینِ لحظه‌ای [موقتی] دیدم.»

رادیوفردا: پس از آن‌که فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران گفت کشتن برخی مقامات پیشین آمریکا به‌خاطر کشته‌شدن قاسم سلیمانی در حمله پهپادی سال ۹۸ همچنان در دستور کار است، ایالات متحده اعلام کرد به هر اقدام احتمالی جمهوری اسلامی در این مورد پاسخی شدید خواهد داد.

شبکه العربیه بر اساس ایمیلی که از وزارت خارجه آمریکا دریافت کرده، خبر داد که واشینگتن به تهران اخطار داده است که عزم آمریکا را در محافظت از جان شهروندان خود آزمایش نکند.

امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، شامگاه جمعه پنجم اسفند در یک برنامه تلویزیونی صداوسیما گفت «ان‌شاءالله بتوانیم ترامپ را بکشیم…، پمپئو (وزیرخارجه سابق)، مکنزی (فرمانده پیشین نیروهای سنتکام) و آن فرماندهان نظامی که دستور کشتن سلیمانی را صادر کردند، بکشیم».
او ضمن ادعاهایی در زمینه ارتقای توانمندی موشکی سپاه و بحث حمله سه سال پیش نیروی تحت فرمان خود به پایگاه هوایی عین‌الاسد در عراق، در پی کشته شدن قاسم سلیمانی، نیت جمهوری اسلامی ایران برای کشتن مقامات ارشد پیشین آمریکایی را ابراز کرد و گفت «هدف اصلی انتقام، فرماندهانی هستند که دستور ترور را صادر کردند».

وزارت خارجه آمریکا در واکنش به این اظهارات، در ایمیل ارسالی برای العربیه نوشته است ما از شهروندان خود محافظت و دفاع خواهیم کرد و هرگونه تلاش برای آسیب‌رساندن به شهروندان‌مان، ازجمله مقاماتی که در گذشته خدمت کرده‌اند، «با واکنش شدید» روبه‌رو خواهد شد.

یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز در گفت‌وگو با العربیه بر تعهد کشورش به همکاری با متحدان برای «بازدارندگی» نسبت به هر نوع حمله از سوی ایران تأکید کرد. این سخنگو افزود «سپاه پاسداران را به خاطر فعالیت‌های شرورانه پاسخگو خواهیم کرد».

پیش از اظهارات جمعه‌شب امیرعلی حاجی‌زاده، ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور، هم ماه گذشته در سومین سالروز کشته‌شدن قاسم سلیمانی گفت «گرفتن انتقام» حتمی است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز سه ماه پیش گفته بود رژیم او «به گرفتن انتقام» متعهد است.

قاسم سلیمانی روز ۱۳ دی سه سال پیش در جریان یک مأموریت و درحالی‌که با پروازی از دمشق به فرودگاه بغداد رسیده بود، همراه با ابومهدی المهندس، معاون نیروهای حشد الشعبی، و شماری از محافظان، بر اثر موشک‌های شلیک‌شده از پهپادهای آمریکایی به دو خودروی حامل آن‌ها از پای درآمدند.

تهدید از زبان یکی از ارشدترین مقامات نظامی جمهوری اسلامی ایران علیه جان بلندپایگان سیاسی و نظامی پیشین آمریکایی در شرایطی تکرار شده که تنش میان تهران و غرب، به‌ویژه برسر تجهیز روسیه به پهپاد برای جنگ اوکراین، ارتقای برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران و سرکوب خشونت‌بار مردم معترض داخل کشور تشدید شده است.

رادیوفردا: رئیس سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا روابط نظامی «عمیق» ایران و روسیه را «نگران‌کننده» نامید و گفت بی‌ثباتی داخلی ایران نیز جمهوری اسلامی را «به طرز فزاینده‌ای پریشان کرده است.»

به گزارش شبکه سی‌بی‌اس و خبرگزاری رویترز، ویلیام برنز در مراسمی در دانشگاه جرج تاون در واشینگتن، در ارتباط با ایران گفت بی‌ثباتی داخلی ناشی از تظاهرات گسترده، موجب «پریشانی» حکومت ایران شده است.

به گفته آقای برنز، رویدادهای داخلی ایران منجر به «رفتارهای تهاجمی‌تر» حکومت در خارج از مرزها می‌شود.

ویلیام برنز که در دولت باراک اوباما معاون وزیر خارجه و از حامیان دستیابی به برجام بود، از آغاز اعتراضات ایران کمتر سخنانی در ملا عام در این باره بیان کرده است. او در سخنرانی روز پنجشنبه به «شهامت» زنان ایران که از وضعیت کشورشان سرخورده هستند، اشاره کرد.

رئیس سیا همچنین شش ماه آینده را برای جنگ روسیه در اوکراین «بسیار حیاتی» دانست و با اشاره به اقدام ایران در تجهیز روسیه به پهپادهای تهاجمی گفت روابط روسیه و ایران عمیق‌تر شده که نگران کننده است.

آقای برنز اظهار داشت که حملات موشکی و پهپادی روسیه به اوکراین افزایش یافته و در سفر ۳۰ ساعته ماه گذشته‌اش به کی‌یف برای دیدار با رئیس جمهور اوکراین، ناچار شد دست‌کم شش ساعت را در پناهگاه بگذراند.

او که به تازگی از سفر به غرب آسیا، شامل اسرائیل و سرزمین‌های فلسطینی، به واشینگتن بازگشته، گفت سال ۲۰۲۳، سالی با چالش‌های بسیار پیچیده برای سیاست‌گذاران آمریکایی خواهد بود.

رادیوفردا: نمایندگان مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه پنجم بهمن قطعنامه مورد حمایت دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات در محکومیت سرکوب اعتراضات در ایران و حمایت از معترضان را به اتفاق آرا تصویب کرد.

این قطعنامه با ۴۲۰ رای موافق و مخالفت یک نماینده به تصویب رسید.

کلودیا تنی، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا از ایالت نیویورک و از تدوین‌کنندگان این قطعنامه در صحن این مجلس گفت: «در این قطعنامه نقض فاحش حقوق بشر توسط حکومت ایران در سرکوب معترضان را محکوم می‌کنیم، (معترضانی) که شجاعانه برای مطالبه حقوق خود در مقابل این حکومت تروریستی قیام کرده‌اند.»

این نماینده جمهوری‌خواه اضافه کرد: «ضروری است که ما در مجلس نمایندگان ایالات متحده، نهادی که یکی از بزرگترین نمادهای آزادی و دموکراسی در سراسر جهان است، یک صدا حمایت خود را از مردم شجاع ایران بیان کنیم.»

کلودیا تنی همچنین گفت: «از زمانی که مهسا امینی، ۲۲ ساله، در بازداشت گشت ارشاد در سپتامبر کشته شد، مردم ایران با حضور در خیابان‌ها خواستار اجرای عدالت شدند. اکنون پس از چهارماه و نیم (از آغاز اعتراضات) مردان، زنان و کودکان ایرانی همچنان به اعتراض خود، به رغم خطرات جانی، علیه این حکومت بی‌رحم ادامه می‌دهند.»

او تصریح کرد که تظاهرکنندگان در ایران برای «آرمانی متعالی به معنای واقعی کلمه، جان خود را به خطر می‌اندازند.»

این نماینده جمهوری‌خواه از تظاهرات اخیر در ایران به عنوان «گسترده‌ترین و بزرگترین اعتراضات» علیه جمهوری اسلامی از سال ۱۳۵۷ تاکنون یاد کرد.

گرگوری میک، معاون کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان نیز گفت: «ما می خواهیم مردم ایران این را بدانند که ما شما را می‌بینیم. ما از خطری که می‌کنید و خطری که با آن روبه‌رو هستید، آگاه هستیم.»

این عضو کنگره آمریکا تصریح کرد: «قوی باشید و قوی بمانید زیرا آزادی همیشه بر استبداد پیروز خواهد شد.»

این قطعنامه در حالی در مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسیده است که طی ماه‌های اخیر آمریکا و کشورهای اروپایی به دلیل سرکوب اعتراضات سراسری تحریم‌های متعددی علیه جمهوری اسلامی اعمال کرده‌اند.

پس از اعلام خبر جان‌باختن مهسا امینی در بازداشت «گشت ارشاد» تهران، شهرهای ایران از ۲۶ شهریور صحنه اعتراضات سراسری و بی‌سابقه‌ای در چهار دهه گذشته بوده است.

به گزارش منابع حقوق بشری در چهار ماه گذشته دست‌کم ۵۲۰ تن در جریان این اعتراضات کشته و نزدیک به ۲۰ هزار نفر بازادشت شده‌اند.